၁၂. ဗြဟ္မဒတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အက္ကောဓဿာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဗြဟ္မဒတ္တတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ကောသလရညော ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဗြဟ္မဒတ္တောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဇေတဝနမဟေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တံ ဧကဒိဝသံ နဂရေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ အညတရော ဗြာဟ္မဏော အက္ကောသိ. ထေရော တံ သုတွာပိ တုဏှီဘူတော ပိဏ္ဍာယ စရတိယေဝ၊ ဗြာဟ္မဏော ပုနပိ အက္ကောသိယေဝ. မနုဿာ ဧဝံ အက္ကောသန္တမ္ပိ နံ ‘‘အယံ ထေရော န ကိဉ္စိ ဘဏတီ’’တိ အာဟံသု. တံ သုတွာ ထေရော တေသံ မနုဿာနံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော –

၄၄၁. ‘‘အက္ကောဓဿ ကုတော ကောဓော၊ ဒန္တဿ သမဇီဝိနော၊

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ၊ ဥပသန္တဿ တာဒိနော.

၄၄၂. ‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော၊ ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ၊

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော၊ သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

၄၄၃. ‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ၊ အတ္တနော စ ပရဿ စ၊

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ၊ ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

၄၄၄. ‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တံ တံ၊ အတ္တနော စ ပရဿ စ၊

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ၊ ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ. (သံ. နိ. ၁.၁၈၉)၊

၄၄၅. ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇေ တေ သစေ ကောဓော၊ အာဝဇ္ဇ ကကစူပမံ၊

ဥပ္ပဇ္ဇေ စေ ရသေ တဏှာ၊ ပုတ္တမံသူပမံ သရ.

၄၄၆. ‘‘သစေ ဓာဝတိ စိတ္တံ တေ၊ ကာမေသု စ ဘဝေသု စ၊

ခိပ္ပံ နိဂ္ဂဏှ သတိယာ၊ ကိဋ္ဌာဒံ ဝိယ ဒုပ္ပသု’’န္တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ အက္ကောဓဿာတိ ကောဓရဟိတဿ မဂ္ဂေန သမုစ္ဆိန္နကောဓဿ. ကုတော ကောဓောတိ ကုတော နာမ ဟေတု ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တဿ ဥပ္ပတ္တိကာရဏံ နတ္ထီတိ အတ္ထော. ဒန္တဿာတိ ဥတ္တမေန ဒမေန အဂ္ဂမဂ္ဂဒမထေန ဒန္တဿ. သမဇီဝိနောတိ ကာယဝိသမာဒီနိ သဗ္ဗသော ပဟာယ ကာယသမာဒီနံ ဝသေန သမံ ဇီဝန္တဿ သတ္တဋ္ဌာနိယေန သမ္ပဇညေန သမ္မဒေဝ ဝတ္တန္တဿ. သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿာတိ သမ္မာ အညာယ အဘိညေယျာဒိကေ ဓမ္မေ ဇာနိတွာ သဗ္ဗာသဝေဟိ ဝိပ္ပမုတ္တဿ. တတော ဧဝ သဗ္ဗကိလေသဒရထပရိဠာဟဝူပသမေန ဥပသန္တဿ. ဣဋ္ဌာဒီသု တာဒိလက္ခဏပ္ပတ္တိယာ တာဒိနော ခီဏာသဝဿ ကုတော ကောဓောတိ အညာပဒေသေန ထေရော အတ္တနော ကောဓာဘာဝံ တဿ စ ကာရဏာနိ ဝတွာ ဣဒါနိ ကောဓေ အကောဓေ စ အာဒီနဝါနိသံသဒဿနေန ဓမ္မံ ကထေန္တော ‘‘တဿေဝါ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတီတိ ယော ပုဂ္ဂလော အတ္တနော ဥပရိ ကုဒ္ဓံ ကုပိတံ ပုဂ္ဂလံ ပဋိကုဇ္ဈတိ၊ တဿေဝ တေန ပဋိကုဇ္ဈနပစ္စက္ကောသနပဋိပ္ပဟရဏာဒိနာ ပါပိယော ဣဓလောကေ ဝိညူဂရဟာဒိဝသေန ပရလောကေ နိရယဒုက္ခာဒိဝသေန အဘဒ္ဒကတရံ အကလျာဏတရံ ဟောတိ. ကုဇ္ဈနေန ပန အကုဒ္ဓဿ ပါပံ ဟောတီတိ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. ကေစိ ပန ‘‘ယော အကုဒ္ဓံ ပဋိကုဒ္ဓံ အာရဗ္ဘ ကုဇ္ဈတီ’’တိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တောတိ ယော ပန ကုဒ္ဓံ ပုဂ္ဂလံ ‘‘အယံ ကုဒ္ဓေါ ကောဓပရေတော’’တိ ဉတွာ န ပဋိကုဇ္ဈတိ ခမတိ၊ သော ဒုဇ္ဇယံ ကိလေသသင်္ဂါမံ ဇေတိ နာမ. န ကေဝလဉ္စဿ ကိလေသသင်္ဂါမဇယော ဧဝ၊ အထ ခေါ ဥဘယဟိတပဋိပတ္တိမ္ပီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ။ပေ။ ဥပသမ္မတီ’’တိ. ယော ပရံ ပုဂ္ဂလံ သင်္ကုပိတံ ကုဒ္ဓံ ‘‘ကောဓပရေတော’’တိ ဉတွာ တံ မေတ္တာယန္တော အဇ္ဈုပေက္ခန္တော ဝါ သတော သမ္ပဇာနော ဟုတွာ ဥပသမ္မတိ ခမတိ န ပဋိပ္ဖရတိ. သော အတ္တနော စ ပရဿ စာတိ ဥဘိန္နံ ဥဘယလောကသုခါဝဟံ အတ္ထံ ဟိတံ စရတိ.

ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တံ တန္တိ တံ အတ္တနော စ ပရဿ စာတိ ဥဘိန္နံ ဒွိန္နံ ကောဓဗျာဓိတိကိစ္ဆာယ တိကိစ္ဆန္တံ ခမန္တံ ပုဂ္ဂလံ ယေ ဇနာ ဓမ္မဿ အရိယာစာရဓမ္မေ အကုသလာ၊ တေ ဗာလာ ‘‘အယံ အဝိဒ္ဒသု ယော အတ္တာနံ အက္ကောသန္တဿ ပဟရန္တဿ ကိဉ္စိ န ကရောတီ’’တိ မညန္တိ၊ တံ တေသံ အယောနိသော မညနန္တိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘တိကိစ္ဆန’’န္တိပိ ပဌန္တိ၊ တိကိစ္ဆနသဘာဝန္တိ အတ္ထော.

ဧဝံ ထေရေန ဝုစ္စမာနံ ဓမ္မံ သုတွာ အက္ကောသကဗြာဟ္မဏော သံဝိဂ္ဂေါ ပသန္နစိတ္တော စ ဟုတွာ ထေရံ ခမာပေတွာ တဿေဝ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိ. ထေရော တဿ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဒေန္တော ‘‘ဣမဿ မေတ္တာဘာဝနာ ယုတ္တာ’’တိ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ ကောဓပရိယုဋ္ဌာနာဒီသု ပစ္စဝေက္ခဏာဒိဝိဓိံ ဒဿေန္တော ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇေ တေ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇေ တေ သစေတိ သစေ တေ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တဿ ကဉ္စိ ပုဂ္ဂလံ နိဿာယ စိရပရိစယော ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တဿ ဝူပသမာယ –

‘‘ဥဘတောဒဏ္ဍကေန စေပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကကစေန စောရာ ဩစရကာ အင်္ဂမင်္ဂါနိ ဩကန္တေယျုံ၊ တတြာပိ ယော မနော ပဒူသေယျ၊ န မေ သော တေန သာသနကရော’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၃၂) –

သတ္ထာရာ ဝုတ္တံ ကကစူပမံ ဩဝါဒံ အာဝဇ္ဇေဟိ. ဥပ္ပဇ္ဇေ စေ ရသေ တဏှာတိ သစေ တေ မဓုရာဒိဘေဒေ ရသေ တဏှာ အဘိလာသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တဿ ဝူပသမာယ –

‘‘ပုတ္တမံသံ ဇာယမ္ပတိကာ ယထာ ကန္တာရနိတ္ထရဏတ္ထမေဝ ခါဒိံသု၊ န ရသတဏှာယ ဧဝံ ကုလပုတ္တောပိ ပဗ္ဗဇိတော ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိသေဝတိ။ပေ။ ဖာသုဝိဟာရော စာ’’တိ (သံ. နိ. ၂.၆၃ အတ္ထတော သမာနံ) –

ဧဝံ ဝုတ္တံ ပုတ္တမံသူပမောဝါဒံ သရ အနုဿရ.

သစေ ဓာဝတိ တေ စိတ္တန္တိ အယောနိသော မနသိ ကရောတော တဝ စိတ္တံ ကာမေသု ပဉ္စကာမဂုဏေသု ဆန္ဒရာဂဝသေန၊ ကာမဘဝါဒီသု ဘဝေသု ဘဝပတ္ထနာဝသေန သစေ ဓာဝတိ သရတိ ဇဝတိ. ခိပ္ပံ နိဂ္ဂဏှ သတိယာ၊ ကိဋ္ဌာဒံ ဝိယ ဒုပ္ပသုန္တိ တထာ ဓာဝိတုံ အဒေန္တော ယထာ နာမ ပုရိသော ကိဋ္ဌာဒံ သဿခါဒကံ ဒုပ္ပသုံ ဒုဋ္ဌဂေါဏံ ယောတ္တေန ထမ္ဘေ ဗန္ဓိတွာ အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တေတိ၊ ဧဝံ သတိယာ သတိယောတ္တေန သမ္မာဓိထမ္ဘေ ဗန္ဓန္တော ခိပ္ပံ သီဃမေဝ နိဂ္ဂဏှ၊ ယထာ ကိလေသဝိဂမေန နိဗ္ဗိသေဝနံ ဟောတိ၊ တထာ ဒမေဟီတိ. ကေစိ ပန ‘‘ထေရော ပုထုဇ္ဇနောဝ ဟုတွာ အက္ကောသံ အဓိဝါသေန္တော တေသံ မနုဿာနံ အရိယဂုဏေ ပကာသေန္တော ဓမ္မံ ကထေတွာ ပစ္ဆာ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ အတ္တာနံ ဩဝဒန္တော ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တော ဣမာယေဝ ဂါထာ အဘာသီ’’တိ ဝဒန္တိ.

ဗြဟ္မဒတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.