၃. ဂိရိမာနန္ဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ဝဿတိ ဒေဝေါတိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဂိရိမာနန္ဒတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သုမေဓဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဃရာဝါသံ ဝသန္တော အတ္တနော ဘရိယာယ ပုတ္တေ စ ကာလင်္ကတေ သောကသလ္လသမပ္ပိတော အရညံ ပဝိဋ္ဌော သတ္ထာရာ တတ္ထ ဂန္တွာ ဓမ္မံ ကထေတွာ သောကသလ္လေ အဗ္ဗူဠှေ ပသန္နမာနသော သုဂန္ဓပုပ္ဖေဟိ ပူဇေတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ သိရသိ အဉ္ဇလိံ ကတွာ အဘိတ္ထဝိ.
သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ ဗိမ္ဗိသာရရညော ပုရောဟိတဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဂိရိမာနန္ဒောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထု ရာဇဂဟဂမနေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရောန္တော ကတိပယံ ဒိဝသံ ဂါမကာဝါသေ ဝသိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတုံ ရာဇဂဟံ အဂမာသိ. ဗိမ္ဗိသာရမဟာရာဇာ တဿ အာဂမနံ သုတွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ဣဓေဝ၊ ဘန္တေ၊ ဝသထ၊ အဟံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟာမီ’’တိ သမ္ပဝါရေတွာ ဂတော ဗဟုကိစ္စတာယ န သရိ. ‘‘ထေရော အဗ္ဘောကာသေ ဝသတီ’’တိ ဒေဝတာ ထေရဿ တေမနဘယေန ဝဿံ ဝါရေသုံ. ရာဇာ အဝဿနကာရဏံ သလ္လက္ခေတွာ ထေရဿ ကုဋိကံ ကာရာပေသိ. ထေရော ကုဋိကာယံ ဝသန္တော သေနာသနသပ္ပါယလာဘေန သမာဓာနံ လဘိတွာ ဝီရိယသမတံ ယောဇေတွာ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၄၀.၄၁၉-၄၄၈) –
‘‘ဘရိယာ မေ ကာလင်္ကတာ၊ ပုတ္တော သိဝထိကံ ဂတော၊
မာတာ ပိတာ မတာ ဘာတာ၊ ဧကစိတမှိ ဍယှရေ.
‘‘တေန သောကေန သန္တတ္တော၊ ကိသော ပဏ္ဍု အဟောသဟံ၊
စိတ္တက္ခေပေါ စ မေ အာသိ၊ တေန သောကေန အဋ္ဋိတော.
‘‘သောကသလ္လပရေတောဟံ၊ ဝနန္တမုပသင်္ကမိံ၊
ပဝတ္တဖလံ ဘုဉ္ဇိတွာ၊ ရုက္ခမူလေ ဝသာမဟံ.
‘‘သုမေဓော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဒုက္ခဿန္တကရော ဇိနော၊
မမုဒ္ဓရိတုကာမော သော၊ အာဂဉ္ဆိ မမ သန္တိကံ.
‘‘ပဒသဒ္ဒံ သုဏိတွာန၊ သုမေဓဿ မဟေသိနော၊
ပဂ္ဂဟေတွာနဟံ သီသံ၊ ဥလ္လောကေသိံ မဟာမုနိံ.
‘‘ဥပါဂတေ မဟာဝီရေ၊ ပီတိ မေ ဥဒပဇ္ဇထ၊
တဒါသိမေကဂ္ဂမနော၊ ဒိသွာ တံ လောကနာယကံ.
‘‘သတိံ ပဋိလဘိတွာန၊ ပဏ္ဏမုဋ္ဌိမဒါသဟံ၊
နိသီဒိ ဘဂဝါ တတ္ထ၊ အနုကမ္ပာယ စက္ခုမာ.
‘‘နိသဇ္ဇ တတ္ထ ဘဂဝါ၊ သုမေဓော လောကနာယကော၊
ဓမ္မံ မေ ကထယီ ဗုဒ္ဓေါ၊ သောကသလ္လဝိနောဒနံ.
‘‘အနဝှိတာ တတော အာဂုံ၊ အနနုညာတာ ဣတော ဂတာ၊
ယထာဂတာ တထာ ဂတာ၊ တတ္ထ ကာ ပရိဒေဝနာ.
‘‘ယထာပိ ပထိကာ သတ္တာ၊ ဝဿမာနာယ ဝုဋ္ဌိယာ၊
သဘဏ္ဍာ ဥပဂစ္ဆန္တိ၊ ဝဿဿာပတနာယ တေ.
‘‘ဝဿေ စ တေ ဩရမိတေ၊ သမ္ပယန္တိ ယဒိစ္ဆကံ၊
ဧဝံ မာတာ ပိတာ တုယှံ၊ တတ္ထ ကာ ပရိဒေဝနာ.
‘‘အာဂန္တုကာ ပါဟုနကာ၊ စလိတေရိတကမ္ပိတာ၊
ဧဝံ မာတာ ပိတာ တုယှံ၊ တတ္ထ ကာ ပရိဒေဝနာ.
‘‘ယထာပိ ဥရဂေါ ဇိဏ္ဏံ၊ ဟိတွာ ဂစ္ဆတိ သံ တစံ၊
ဧဝံ မာတာ ပိတာ တုယှံ၊ သံ တနုံ ဣဓ ဟီယရေ.
‘‘ဗုဒ္ဓဿ ဂိရမညာယ၊ သောကသလ္လံ ဝိဝဇ္ဇယိံ၊
ပါမောဇ္ဇံ ဇနယိတွာန၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ အဝန္ဒဟံ.
‘‘ဝန္ဒိတွာန မဟာနာဂံ၊ ပူဇယိံ ဂိရိမဉ္ဇရိံ၊
ဒိဗ္ဗဂန္ဓံ သမ္ပဝန္တံ၊ သုမေဓံ လောကနာယကံ.
‘‘ပူဇယိတွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ သိရေ ကတွာန အဉ္ဇလိံ၊
အနုဿရံ ဂုဏဂ္ဂါနိ၊ သန္ထဝိံ လောကနာယကံ.
‘‘နိတ္တိဏ္ဏောသိ မဟာဝီရ၊ သဗ္ဗညု လောကနာယက၊
သဗ္ဗေ သတ္တေ ဥဒ္ဓရသိ၊ ဉာဏေန တွံ မဟာမုနေ.
‘‘ဝိမတိံ ဒွေဠှကံ ဝါပိ၊ သဉ္ဆိန္ဒသိ မဟာမုနေ၊
ပဋိပါဒေသိ မေ မဂ္ဂံ၊ တဝ ဉာဏေန စက္ခုမ.
‘‘အရဟာ ဝသိပတ္တာ စ၊ ဆဠဘိညာ မဟိဒ္ဓိကာ၊
အန္တလိက္ခစရာ ဓီရာ၊ ပရိဝါရေန္တိ တာဝဒေ.
‘‘ပဋိပန္နာ စ သေခါ စ၊ ဖလဋ္ဌာ သန္တိ သာဝကာ၊
သုရောဒယေဝ ပဒုမာ၊ ပုပ္ဖန္တိ တဝ သာဝကာ.
‘‘မဟာသမုဒ္ဒေါဝက္ခောဘော၊ အတုလောပိ ဒုရုတ္တရော၊
ဧဝံ ဉာဏေန သမ္ပန္နော၊ အပ္ပမေယျောသိ စက္ခုမ.
‘‘ဝန္ဒိတွာဟံ လောကဇိနံ၊ စက္ခုမန္တံ မဟာယသံ၊
ပုထုဒိသာ နမဿန္တော၊ ပဋိကုဋိကော အာဂဉ္ဆဟံ.
‘‘ဒေဝလောကာ စဝိတွာန၊ သမ္ပဇာနော ပတိဿတော၊
ဩက္ကမိံ မာတုယာ ကုစ္ဆိံ၊ သန္ဓာဝန္တော ဘဝါဘဝေ.
‘‘အဂါရာ အဘိနိက္ခမ္မ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ၊
အာတာပီ နိပကော ဈာယီ၊ ပဋိသလ္လာနဂေါစရော.
‘‘ပဓာနံ ပဒဟိတွာန၊ တောသယိတွာ မဟာမုနိံ၊
စန္ဒောဝဗ္ဘဃနာ မုတ္တော၊ ဝိစရာမိ အဟံ သဒါ.
‘‘ဝိဝေကမနုယုတ္တောမှိ၊ ဥပသန္တော နိရူပဓိ၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ.
‘‘တိံသကပ္ပသဟဿမှိ၊ ယံ ဗုဒ္ဓမဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အထ ထေရဿ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌေ ဝိယ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ဥပရိ တံ ဝဿနေ နိယောဇနမုခေန အညံ ဗျာကရောန္တော –
၃၂၅. ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာသုဂီတံ၊ ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ၊
တဿံ ဝိဟရာမိ ဝူပသန္တော၊ အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝ.
၃၂၆. ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာသုဂီတံ၊ ဆန္နာ မေ ကုဋိကာ သုခါ နိဝါတာ၊
တဿံ ဝိဟရာမိ သန္တစိတ္တော၊ အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝ.
၃၂၇. ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ။ပေ။ တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတရာဂေါ။ပေ။.
၃၂၈. ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ။ပေ။ တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတဒေါသော။ပေ။.
၃၂၉. ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ။ပေ။ တဿံ ဝိဟရာမိ ဝီတမောဟော၊
အထ စေ ပတ္ထယသီ ပဝဿ ဒေဝါ’’တိ. – ဣမာ ပဉ္စ ဂါထာ အဘာသိ၊
တတ္ထ ယထာသုဂီတန္တိ သုဂီတာနုရူပံ၊ သုန္ဒရဿ အတ္တနော မေဃဂီတဿ အနုရူပမေဝါတိ အတ္ထော. ဝလာဟကော ဟိ ယထာ အဂဇ္ဇန္တော ကေဝလံ ဝဿန္တော န သောဘတိ၊ ဧဝံ သတပဋလသဟဿပဋလေန ဥဋ္ဌဟိတွာ ထနယန္တော ဂဇ္ဇန္တော ဝိဇ္ဇုလ္လတာ နိစ္ဆာရေန္တောပိ အဝဿန္တော န သောဘတိ၊ တထာဘူတော ပန ဟုတွာ ဝဿန္တော သောဘတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဝဿတိ ဒေဝေါ ယထာသုဂီတ’’န္တိ. တေနာဟ – ‘‘အဘိတ္ထနယ၊ ပဇ္ဇုန္န’’၊ (စရိယာ. ၃.၈၉၊ ဇာ. ၁.၁.၇၅) ‘‘ဂဇ္ဇိတာ စေဝ ဝဿိတာ စာ’’တိ (အ. နိ. ၄.၁၀၁၊ ပု. ပ. ၁၅၇) စ. တဿံ ဝိဟရာမီတိ တဿံ ကုဋိကာယံ အရိယဝိဟာရဂဗ္ဘေန ဣရိယာပထဝိဟာရေန ဝိဟရာမိ. ဝူပသန္တစိတ္တောတိ အဂ္ဂဖလသမာဓိနာ သမ္မဒေဝ ဥပသန္တမာနသော.
ဧဝံ ထေရဿ အနေကဝါရံ ကတံ ဥယျောဇနံ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော ဝလာဟကဒေဝပုတ္တော နိန္နဉ္စ ထလဉ္စ ပူရေန္တော မဟာဝဿံ ဝဿာပေသိ.
ဂိရိမာနန္ဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.