၁၂. ကောသိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ယော ဧဝ ဂရူနန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော ကောသိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ဥစ္ဆုခဏ္ဍိကံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မဂဓရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ကောသိယောတိဿ ဂေါတ္တဝသေန နာမံ အကာသိ. သော ဝိညုတံ ပတ္တော အာယသ္မန္တံ ဓမ္မသေနာပတိံ အဘိဏှံ ဥပသင်္ကမတိ၊ တဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏာတိ. သော တေန သာသနေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၄.၄၄-၄၉) –
‘‘နဂရေ ဗန္ဓုမတိယာ၊ ဒွါရပါလော အဟောသဟံ၊
အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ.
‘‘ဥစ္ဆုခဏ္ဍိကမာဒါယ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿဒါသဟံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ဝိပဿိဿ မဟေသိနော.
‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဥစ္ဆုမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဥစ္ဆုခဏ္ဍဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဂရုဝါသံ သပ္ပုရိသူပနိဿယဉ္စ ပသံသန္တော –
၃၇၀. ‘‘ယော ဝေ ဂရူနံ ဝစနညု ဓီရော၊ ဝသေ စ တမှိ ဇနယေထ ပေမံ၊
သော ဘတ္တိမာ နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊ ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.
၃၇၁. ‘‘ယံ အာပဒါ ဥပ္ပတိတာ ဥဠာရာ၊ နက္ခမ္ဘယန္တေ ပဋိသင်္ခယန္တံ၊
သော ထာမဝါ နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊ ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.
၃၇၂. ‘‘ယော ဝေ သမုဒ္ဒေါဝ ဌိတော အနေဇော၊ ဂမ္ဘီရပညော နိပုဏတ္ထဒဿီ၊
အသံဟာရိယော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊ ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.
၃၇၃. ‘‘ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော စ ဟောတိ၊ ဓမ္မဿ ဟောတိ အနုဓမ္မစာရီ၊
သော တာဒိသော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊ ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ.
၃၇၄. ‘‘အတ္ထဉ္စ ယော ဇာနာတိ ဘာသိတဿ၊
အတ္ထဉ္စ ဉတွာန တထာ ကရောတိ၊
အတ္ထန္တရော နာမ သ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော၊
ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿာ’’တိ. –
ဣမာ ပဉ္စ ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ ယောတိ ခတ္တိယာဒီသု စတူသု ပရိသာသု ယော ကောစိ. ဝေတိ ဗျတ္တံ. ဂရူနန္တိ သီလာဒိဂရုဂုဏယုတ္တာနံ ပဏ္ဍိတာနံ. ဝစနညူတိ တေသံ အနုသာသနီဝစနံ ဇာနန္တော၊ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနော ပဋိပဇ္ဇိတွာ စ တဿ ဖလံ ဇာနန္တောတိ အတ္ထော. ဓီရောတိ ဓိတိသမ္ပန္နော. ဝသေ စ တမှိ ဇနယေထ ပေမန္တိ တသ္မိံ ဂရူနံ ဝစနေ ဩဝါဒေ ဝသေယျ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ‘‘ဣမိနာ ဝတာဟံ ဩဝါဒေန ဣမံ ဇာတိအာဒိဒုက္ခံ ဝီတိဝတ္တော’’တိ တတ္ထ ဇနယေထ ပေမံ ဂါရဝံ ဥပ္ပါဒေယျ. ဣဒဉှိ ဒွယံ ‘‘ဂရူနံ ဝစနညု ဓီရော’’တိ ပဒဒွယေန ဝုတ္တဿေဝတ္ထဿ ပါကဋကရဏံ. သောတိ ယော ဂရူနံ ဝစနညူ ဓီရော၊ သော ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပတ္တိယာ တတ္ထ ဘတ္တိမာ စ နာမ ဟောတိ၊ ဇီဝိတဟေတုပိ တဿ အနတိက္ကမနတော ပဏ္ဍိတော စ နာမ ဟောတိ. ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿာတိ တထာ ပဋိပဇ္ဇန္တော စ တာယ ဧဝ ပဋိပတ္တိယာ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ဇာနနဟေတု လောကိယလောကုတ္တရဓမ္မေသု ဝိဇ္ဇာတ္တယာဒိဝသေန ‘‘တေဝိဇ္ဇော၊ ဆဠဘိညော၊ ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တော’’တိ ဝိသေသိ ဝိသေသဝါ သိယာတိ အတ္ထော.
ယန္တိ ယံ ပုဂ္ဂလံ ပဋိပတ္တိယာ အန္တရာယကရဏတော ‘‘အာပဒါ’’တိ လဒ္ဓဝေါဟာရာ သောတုဏှခုပ္ပိပါသာဒိပါကဋပရိဿယာ စေဝ ရာဂါဒိပဋိစ္ဆန္နပရိဿယာ စ ဥပ္ပတိတာ ဥပ္ပန္နာ၊ ဥဠာရာ ဗလဝန္တောပိ နက္ခမ္ဘယန္တေ န ကိဉ္စိ စာလေန္တိ. ကသ္မာ? ပဋိသင်္ခယန္တန္တိ ပဋိသင်္ခါယမာနံ ပဋိသင်္ခါနဗလေ ဌိတန္တိ အတ္ထော. သောတိ ယော ဒဠှတရာဟိ အာပဒါဟိပိ အက္ခမ္ဘနီယော၊ သော ထာမဝါ ဓိတိမာ ဒဠှပရက္ကမော နာမ ဟောတိ. အနဝသေသသံကိလေသပက္ခဿ အဘိဘဝနကပညာဗလသမင်္ဂိတာယ ပဏ္ဍိတော စ နာမ ဟောတိ. တထာဘူတော စ ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿာတိ တံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ.
သမုဒ္ဒေါဝ ဌိတောတိ သမုဒ္ဒေါ ဝိယ ဌိတသဘာဝေါ. ယထာ ဟိ စတုရာသီတိယောဇနသဟဿဂမ္ဘီရေ သိနေရုပါဒသမီပေ မဟာသမုဒ္ဒေါ အဋ္ဌဟိပိ ဒိသာဟိ ဥဋ္ဌိတေဟိ ပကတိဝါတေဟိ အနိဉ္ဇနတော ဌိတော အနေဇော ဂမ္ဘီရော စ၊ ဧဝံ ကိလေသဝါတေဟိ တိတ္ထိယဝါဒဝါတေဟိ စ အကမ္ပနီယတော ဌိတော အနေဇော. ဂမ္ဘီရဿ အနုပစိတဉာဏသမ္ဘာရေဟိ အလဒ္ဓဂါဓဿ နိပုဏဿ သုခုမဿ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒါဒိအတ္ထဿ ပဋိဝိဇ္ဈနေန ဂမ္ဘီရပညော နိပုဏတ္ထဒဿီ. အသံဟာရိယော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတော သော တာဒိသော ပုဂ္ဂလော ကိလေသေဟိ ဒေဝပုတ္တမာရာဒီသု ဝါ ကေနစိ အသံဟာရိယတာယ အသံဟာရိယော နာမ ဟောတိ၊ ယထာဝုတ္တေန အတ္ထေန ပဏ္ဍိတော စ နာမ ဟောတိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.
ဗဟုဿုတောတိ ပရိယတ္တိဗာဟုသစ္စဝသေန ဗဟုဿုတော၊ သုတ္တဂေယျာဒိ ဗဟုံ သုတံ ဧတဿာတိ ဗဟုဿုတော. တမေဝ ဓမ္မံ သုဝဏ္ဏဘာဇနေ ပက္ခိတ္တသီဟဝသံ ဝိယ အဝိနဿန္တမေဝ ဓာရေတီတိ ဓမ္မဓရော စ ဟောတိ. ဓမ္မဿ ဟောတိ အနုဓမ္မစာရီတိ ယထာသုတဿ ယထာပရိယတ္တဿ ဓမ္မဿ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ နဝလောကုတ္တရဓမ္မဿ အနုရူပံ ဓမ္မံ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါသင်္ခါတံ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဓုတင်္ဂအသုဘကမ္မဋ္ဌာနာဒိဘေဒံ စရတိ ပဋိပဇ္ဇတီတိ အနုဓမ္မစာရီ ဟောတိ၊ ‘‘အဇ္ဇ အဇ္ဇေဝါ’’တိ ပဋိဝေဓံ အာကင်္ခန္တော ဝိစရတိ. သော တာဒိသော နာမ စ ဟောတိ ပဏ္ဍိတောတိ ယော ပုဂ္ဂလော ယံ ဂရုံ နိဿာယ ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရော ဓမ္မဿ စ အနုဓမ္မစာရီ ဟောတိ. သော စ တာဒိသော တေန ဂရုနာ သဒိသော ပဏ္ဍိတော နာမ ဟောတိ ပဋိပတ္တိယာ သဒိသဘာဝတော. တထာဘူတော ပန သော ဉတွာ စ ဓမ္မေသု ဝိသေသိ အဿ၊ တံ ဝုတ္တတ္ထံဝ.
အတ္ထဉ္စ ယော ဇာနာတိ ဘာသိတဿာတိ ယော ပုဂ္ဂလော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဘာသိတဿ ပရိယတ္တိဓမ္မဿ အတ္ထံ ဇာနာတိ. ဇာနန္တော ပန ‘‘ဣဓ သီလံ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ သမာဓိ၊ ဣဓ ပညာ’’တိ တတ္ထ တတ္ထ ယထာဝုတ္တံ အတ္ထဉ္စ ဉတွာန တထာ ကရောတိ ယထာ သတ္ထာရာ အနုသိဋ္ဌံ၊ တထာ ပဋိပဇ္ဇတိ. အတ္ထန္တရော နာမ သ ဟောတိ ပဏ္ဍိတောတိ သော ဧဝရူပေါ ပုဂ္ဂလော အတ္ထန္တရော အတ္ထကာရဏာ သီလာဒိအတ္ထဇာနနမတ္တမေဝ ဥပနိဿယံ ကတွာ ပဏ္ဍိတော ဟောတိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.
ဧတ္ထ စ ပဌမဂါထာယ ‘‘ယော ဝေ ဂရူန’’န္တိအာဒိနာ သဒ္ဓူပနိဿယော ဝိသေသဘာဝေါ ဝုတ္တော၊ ဒုတိယဂါထာယ ‘‘ယံ အာပဒါ’’တိ အာဒိနာ ဝီရိယူပနိဿယော၊ တတိယဂါထာယ ‘‘ယော ဝေ သမုဒ္ဒေါဝ ဌိတော’’တိအာဒိနာ သမာဓူပနိဿယော၊ စတုတ္ထဂါထာယ ‘‘ဗဟုဿုတော’’တိအာဒိနာ သတူပနိဿယော၊ ပဉ္စမဂါထာယ ‘‘အတ္ထဉ္စ ယော ဇာနာတီ’’တိအာဒိနာ ပညူပနိဿယော ဝိသေသဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.
ကောသိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ပဉ္စကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.