၆. သေနကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
သွာဂတံ ဝတာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော သေနကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သိခိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော မောရဟတ္ထေန ဘဂဝန္တံ ပူဇေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥရုဝေလကဿပတ္ထေရဿ ဘဂိနိယာ ကုစ္ဆိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ၊ သေနကောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဗြာဟ္မဏာနံ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော ဃရာဝါသံ ဝသတိ. တေန စ သမယေန မဟာဇနော သံဝစ္ဆရေ သံဝစ္ဆရေ ဖဂ္ဂုနမာသေ ဥတ္တရဖဂ္ဂုနနက္ခတ္တေ ဥဿဝံ အနုဘဝန္တော ဂယာယံ တိတ္ထာဘိသေကံ ကရောတိ. တေန တံ ဥဿဝံ ‘‘ဂယာဖဂ္ဂူ’’တိ ဝဒန္တိ. အထ ဘဂဝါ တာဒိသေ ဥဿဝဒိဝသေ ဝေနေယျာနုကမ္ပာယ ဂယာတိတ္ထသမီပေ ဝိဟရတိ၊ မဟာဇနောပိ တိတ္ထာဘိသေကာဓိပ္ပါယေန တတော တတော တံ ဌာနံ ဥပဂစ္ဆတိ. တသ္မိံ ခဏေ သေနကောပိ တိတ္ထာဘိသေကတ္ထံ တံ ဌာနံ ဥပဂတော သတ္ထာရံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၆.၉-၁၆) –
‘‘မောရဟတ္ထံ ဂဟေတွာန၊ ဥပေသိံ လောကနာယကံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ မောရဟတ္ထမဒါသဟံ.
‘‘ဣမိနာ မောရဟတ္ထေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
နိဗ္ဗာယိံသု တယော အဂ္ဂီ၊ လဘာမိ ဝိပုလံ သုခံ.
‘‘အဟော ဗုဒ္ဓေါ အဟော ဓမ္မော၊ အဟော နော သတ္ထုသမ္ပဒါ၊
ဒတွာနဟံ မောရဟတ္ထံ၊ လဘာမိ ဝိပုလံ သုခံ.
‘‘တိယဂ္ဂီ နိဗ္ဗုတာ မယှံ၊ ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
သဗ္ဗာသဝါ ပရိက္ခီဏာ၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ.
‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ မောရဟတ္ထဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ သဉ္ဇာတသောမနဿော ဥဒါနဝသေန –
၂၈၇. ‘‘သွာဂတံ ဝတ မေ အာသိ၊ ဂယာယံ ဂယဖဂ္ဂုယာ၊
ယံ အဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဒေသေန္တံ ဓမ္မမုတ္တမံ.
၂၈၈. ‘‘မဟပ္ပဘံ ဂဏာစရိယံ၊ အဂ္ဂပတ္တံ ဝိနာယကံ၊
သဒေဝကဿ လောကဿ၊ ဇိနံ အတုလဒဿနံ.
၂၈၉. ‘‘မဟာနာဂံ မဟာဝီရံ၊ မဟာဇုတိမနာသဝံ၊
သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏံ၊ သတ္ထာရမကုတောဘယံ.
၂၉၀. ‘‘စိရသင်္ကိလိဋ္ဌံ ဝတ မံ၊ ဒိဋ္ဌိသန္ဒာနဗန္ဓိတံ၊
ဝိမောစယိ သော ဘဂဝါ၊ သဗ္ဗဂန္ထေဟိ သေနက’’န္တိ. –
စတဿော ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ သွာဂတံ ဝတ မေ အာသီတိ မယာ သုဋ္ဌု အာဂတံ ဝတ အာသိ. မမ ဝါ သုန္ဒရံ ဝတ အာဂမနံ အာသိ. ဂယာယန္တိ ဂယာတိတ္ထသမီပေ. ဂယဖဂ္ဂုယာတိ ‘‘ဂယာဖဂ္ဂူ’’တိ လဒ္ဓဝေါဟာရေ ဖဂ္ဂုနမာသဿ ဥတ္တရဖဂ္ဂုနီနက္ခတ္တေ. ‘‘ယ’’န္တိအာဒိ သွာဂတဘာဝဿ ကာရဏဒဿနံ. တတ္ထ ယန္တိ ယသ္မာ. အဒ္ဒသာသိန္တိ အဒ္ဒက္ခိံ. သမ္ဗုဒ္ဓန္တိ သမ္မာ သာမံ သဗ္ဗဓမ္မာနံ ဗုဒ္ဓတ္တာ သမ္ဗုဒ္ဓံ. ဒေသေန္တံ ဓမ္မမုတ္တမန္တိ ဥတ္တမံ အဂ္ဂံ သဗ္ဗသေဋ္ဌံ ဧကန္တနိယျာနိကံ ဓမ္မံ ဝေနေယျဇ္ဈာသယာနုရူပံ ဘာသန္တံ.
မဟပ္ပဘန္တိ မဟတိယာ သရီရပ္ပဘာယ ဉာဏပ္ပဘာယ စ သမန္နာဂတံ. ဂဏာစရိယန္တိ ဘိက္ခုပရိသာဒီနံ ဂဏာနံ ဥတ္တမေန ဒမထေန အာစာရသိက္ခာပနေန ဂဏာစရိယံ. အဂ္ဂဘူတာနံ သီလာဒီနံ ဂုဏာနံ အဓိဂမေန အဂ္ဂပ္ပတ္တံ. ဒေဝမနုဿာဒီနံ ပရမေန ဝိနယေန ဝိနယနတော၊ သယံ နာယကရဟိတတ္တာ စ ဝိနာယကံ. ကေနစိ အနဘိဘူတော ဟုတွာ သကလံ လောကံ အဘိဘဝိတွာ ဌိတတ္တာ၊ ပဉ္စန္နမ္ပိ မာရာနံ ဇိတတ္တာ စ သဒေဝကဿ လောကဿ ဇိနံ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂဇိနံ၊ ဗာတ္တိံသဝရမဟာပုရိသလက္ခဏအသီတိအနုဗျဉ္ဇနာဒိပဋိမဏ္ဍိတရူပကာယတာယ ဒသဗလစတုဝေသာရဇ္ဇာဒိဂုဏပဋိမဏ္ဍိတဓမ္မကာယတာယ စ သဒေဝကေန လောကေန အပရိမေယျဒဿနတာယ အသဒိသဒဿနတာယ စ အတုလဒဿနံ.
ဂတိဗလပရက္ကမာဒိသမ္ပတ္တိယာ မဟာနာဂသဒိသတ္တာ၊ နာဂေသုပိ ခီဏာသဝေသု မဟာနုဘာဝတာယ စ မဟာနာဂံ. မာရသေနာဝိမထနတော မဟာဝိက္ကန္တတာယ စ မဟာဝီရံ. မဟာဇုတိန္တိ မဟာပတာပံ မဟာတေဇန္တိ အတ္ထော. နတ္ထိ ဧတဿ စတ္တာရောပိ အာသဝါတိ အနာသဝံ. သဗ္ဗေ အာသဝါ သဝါသနာ ပရိက္ခီဏာ ဧတဿာတိ သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏံ. ကာမံ သာဝကဗုဒ္ဓါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ ခီဏာသဝါဝ၊ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါ ဧဝ ပန သဝါသနေ အာသဝေ ခေပေန္တီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘အနာသဝ’’န္တိ ဝတွာ ပုန ‘‘သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သဗ္ဗေ အာသဝါ သဝါသနာ ပရိက္ခီဏာ ဧတဿာတိ သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏ’’န္တိ. ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ ယထာရဟံ ဝေနေယျာနံ အနုသာသနတော သတ္ထာရံ၊ စတုဝေသာရဇ္ဇဝိသာရဒတာယ ကုတောစိပိ ဘယာဘာဝတော အကုတောဘယံ၊ ဧဝရူပံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ယံ ယသ္မာ အဒ္ဒသာသိံ၊ တသ္မာ သွာဂတံ ဝတ မေ အာသီတိ ယောဇနာ.
ဣဒါနိ သတ္ထု ဒဿနေန အတ္တနာ လဒ္ဓဂုဏံ ဒဿေန္တော စတုတ္ထံ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ကဉ္ဇိယပုဏ္ဏလာဗု ဝိယ တက္ကဘရိတစာဋိ ဝိယ ဝသာပီတပိလောတိကာ ဝိယ စ သံကိလေသဝတ္ထူဟိ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ စိရကာလံ သံကိလိဋ္ဌံ. ဂဒ္ဒုလဗန္ဓိတံ ဝိယ ထမ္ဘေ သာရမေယံ သက္ကာယထမ္ဘေ ဒိဋ္ဌိသန္ဒာနေန၊ ဒိဋ္ဌိဗန္ဓနေန ဗန္ဓိတံ ဗဒ္ဓံ၊ တတော ဝိမောစေန္တော စ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ သဗ္ဗဂန္ထေ ဟိ မံ သေနကံ အရိယမဂ္ဂဟတ္ထေန၊ ဝိမောစယိ ဝတ သော ဘဂဝါ မယှံ သတ္ထာတိ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသာဒံ ပဝေဒေတိ.
သေနကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.