၆. မဟာကာဠတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ကာဠီ ဣတ္ထီတိ အာယသ္မတော မဟာကာဠတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန အရညံ ဂတော တတ္ထ အညတရဿ ရုက္ခဿ သာခါယ ဩလမ္ဗမာနံ ပံသုကူလစီဝရံ ဒိသွာ ‘‘အရိယဒ္ဓဇော ဩလမ္ဗတီ’’တိ ပသန္နစိတ္တော ကိင်္ကဏိပုပ္ဖါနိ ဂဟေတွာ ပံသုကူလံ ပူဇေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သေတဗျနဂရေ သတ္ထဝါဟကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ မဟာကာဠောတိ လဒ္ဓနာမော ဝိညုတံ ပတွာ ဃရာဝါသံ ဝသန္တော ပဉ္စဟိ သကဋသတေဟိ ဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ဝါဏိဇ္ဇဝသေန သာဝတ္ထိံ ဂတော ဧကမန္တံ သကဋသတ္ထံ နိဝေသေတွာ အဒ္ဓါနပရိဿမံ ဝိနောဒေတွာ အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ နိသိန္နော သာယနှသမယံ ဂန္ဓမာလာဒိဟတ္ထေ ဥပါသကေ ဇေတဝနံ ဂစ္ဆန္တေ ဒိသွာ သယမ္ပိ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ သောသာနိကင်္ဂံ အဓိဋ္ဌာယ သုသာနေ ဝသတိ. အထေကဒိဝသံ ကာဠီ နာမ ဧကာ ဣတ္ထီ ဆဝဍာဟိကာ ထေရဿ ကမ္မဋ္ဌာနတ္ထာယ အစိရမတသရီရံ ဥဘော သတ္ထီ ဘိန္ဒိတွာ ဥဘော စ ဗာဟူ ဘိန္ဒိတွာ သီသဉ္စ ဒဓိထာလကံ ဝိယ ဘိန္ဒိတွာ သဗ္ဗံ အင်္ဂပစ္စင်္ဂံ သမ္ဗန္ဓမေဝ ကတွာ ထေရဿ ဩလောကေတုံ ယောဂျဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ထေရော တံ ဒိသွာ အတ္တာနံ ဩဝဒန္တော –
၁၅၁. ‘‘ကာဠီ ဣတ္ထီ ဗြဟတီ ဓင်္ကရူပါ၊ သတ္ထိဉ္စ ဘေတွာ အပရဉ္စ သတ္ထိံ၊
ဗာဟဉ္စ ဘေတွာ အပရဉ္စ ဗာဟံ၊ သီသဉ္စ ဘေတွာ ဒဓိထာလကံဝ၊
ဧသာ နိသိန္နာ အဘိသန္ဒဟိတွာ.
၁၅၂. ‘‘ယော ဝေ အဝိဒွါ ဥပဓိံ ကရောတိ၊ ပုနပ္ပုနံ ဒုက္ခမုပေတိ မန္ဒော၊
တသ္မာ ပဇာနံ ဥပဓိံ န ကယိရာ၊ မာဟံ ပုန ဘိန္နသိရော သယိဿ’’န္တိ. –
ဂါထာဒွယံ အဘာသိ.
တတ္ထ ကာဠီတိ တဿာ နာမံ၊ ကာဠဝဏ္ဏတ္တာ ဝါ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ဗြဟတီတိ မဟာသရီရာ အာရောဟပရိဏာဟဝတီ. ဓင်္ကရူပါတိ ကာဠဝဏ္ဏတ္တာ ဧဝ ကာကသဒိသရူပါ. သတ္ထိဉ္စ ဘေတွာတိ မတသရီရဿ သတ္ထိံ ဇဏ္ဏုဘေဒနေန ဘဉ္ဇိတွာ. အပရဉ္စ သတ္ထိန္တိ ဣတရဉ္စ သတ္ထိံ ဘဉ္ဇိတွာ. ဗာဟဉ္စ ဘေတွာတိ ဗာဟဋ္ဌိဉ္စ အဂ္ဂဗာဟဋ္ဌာနေယေဝ ဘဉ္ဇိတွာ. သီသဉ္စ ဘေတွာ ဒဓိထာလကံဝါတိ မတသရီရဿ သီသံ ဘိန္ဒိတွာ ဘိန္နတ္တာ ဧဝ လေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိ ပဂ္ဃရန္တံ ဒဓိထာလကံ ဝိယ၊ ပဂ္ဃရန္တံ မတ္ထလုင်္ဂံ ကတွာတိ အတ္ထော. ဧသာ နိသိန္နာ အဘိသန္ဒဟိတွာတိ ဆိန္နဘိန္နာဝယဝံ မတသရီရံ တေ အဝယဝေ ယထာဌာနေယေဝ ဌပနေန သန္ဒဟိတွာ သဟိတံ ကတွာ မံသာပဏံ ပသာရေန္တီ ဝိယ ဧသာ နိသိန္နာ.
ယော ဝေ အဝိဒွါ ဥပဓိံ ကရောတီတိ ယော ဣမာယ ဥပဋ္ဌာပိတံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဒိသွာပိ အဝိဒွါ အကုသလော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဆဍ္ဍေတွာ အယောနိသောမနသိကာရေန ကိလေသူပဓိံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ သော မန္ဒော မန္ဒပညော သံသာရဿ အနတိဝတ္တနတော ပုနပ္ပုနံ အပရာပရံ နိရယာဒီသု ဒုက္ခံ ဥပေတိ. တသ္မာ ပဇာနံ ဥပဓိံ န ကယိရာတိ တသ္မာတိ ယသ္မာ စေတဒေဝံ၊ တသ္မာ. ပဇာနံ ဥပဓိန္တိ ‘‘ဣဓ ယံ ဒုက္ခံ သမ္ဘောတီ’’တိ ပဇာနန္တော ယောနိသော မနသိကရောန္တော ကိလေသူပဓိံ န ကယိရာ န ဥပ္ပါဒေယျ. ကသ္မာ? မာဟံ ပုန ဘိန္နသိရော သယိဿန္တိ ယထယိဒံ မတသရီရံ ဘိန္နသရီရံ သယတိ၊ ဧဝံ ကိလေသူပဓီဟိ သံသာရေ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပတ္တိယာ ကဋသိဝဍ္ဎကော ဟုတွာ ဘိန္နသိရော အဟံ မာ သယိဿန္တိ. ဧဝံ ဝဒန္တော ဧဝ ထေရော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၀.၈-၁၄) –
‘‘ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေ၊ ဥဒင်္ဂဏော နာမ ပဗ္ဗတော၊
တတ္ထဒ္ဒသံ ပံသုကူလံ၊ ဒုမဂ္ဂမှိ ဝိလမ္ဗိတံ.
‘‘တီဏိ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖါနိ၊ ဩစိနိတွာနဟံ တဒါ၊
ဟဋ္ဌော ဟဋ္ဌေန စိတ္တေန၊ ပံသုကူလမပူဇယိံ.
‘‘တေန ကမ္မေန သုကတေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊
ဇဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ၊ တာဝတိံသမဂစ္ဆဟံ.
‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပူဇိတွာ အရဟဒ္ဓဇံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
မဟာကာဠတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.