၇. ဟတ္ထာရောဟပုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ဣဒံ ပုရေ စိတ္တမစာရိ စာရိကန္တိ အာယသ္မတော ဟတ္ထာရောဟပုတ္တတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတံ ဝိဟာရတော နိက္ခန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဟတ္ထာရောဟကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဟတ္ထိသိပ္ပေ နိပ္ဖတ္တိံ အဂမာသိ. သော ဧကဒိဝသံ ဟတ္ထိံ သိက္ခာပေန္တော နဒီတီရံ ဂန္တွာ ဟေတုသမ္ပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ‘‘ကိံ မယှံ ဣမိနာ ဟတ္ထိဒမနေန၊ အတ္တာနံ ဒမနမေဝ ဝရ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာဝ စရိယာနုကူလံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော စိရပရိစယေန ကမ္မဋ္ဌာနတော ဗဟိဒ္ဓါ ဝိဓာဝန္တံ စိတ္တံ ဆေကော ဟတ္ထာစရိယော ဝိယ အင်္ကုသေန စဏ္ဍမတ္တဝရဝါရဏံ ပဋိသင်္ခါနအင်္ကုသေန နိဂ္ဂဏှန္တော ‘‘ဣဒံ ပုရေ စိတ္တမစာရိ စာရိက’’န္တိ ဂါထံ အဘာသိ.
၇၇. တတ္ထ ဣဒန္တိ ဝုစ္စမာနဿ စိတ္တဿ အတ္တပစ္စက္ခတာယ ဝုတ္တံ. ပုရေတိ နိဂ္ဂဟကာလတော ပုဗ္ဗေ. အစာရီတိ ဝိစရိ၊ အနဝဋ္ဌိတတာယ နာနာရမ္မဏေသု ပရိဗ္ဘမိ. စာရိကန္တိ ယထာကာမစရိယံ. တေနာဟ ‘‘ယေနိစ္ဆကံ ယတ္ထကာမံ ယထာသုခ’’န္တိ. တန္တိ တံ စိတ္တံ. အဇ္ဇာတိ ဧတရဟိ. နိဂ္ဂဟေဿာမီတိ နိဂ္ဂဏှိဿာမိ၊ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကရိဿာမိ. ယောနိသောတိ ဥပါယေန. ယထာ ကိံ? ဟတ္ထိပ္ပဘိန္နံ ဝိယ အင်္ကုသဂ္ဂဟော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဣဒံ မမ စိတ္တံ နာမ ဣတော ပုဗ္ဗေ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု ယေန ယေန ရမိတုံ ဣစ္ဆတိ၊ တဿ တဿ ဝသေန ယေနိစ္ဆကံ၊ ယတ္ထ ယတ္ထ စဿ ကာမော၊ တဿ တဿ ဝသေန ယတ္ထကာမံ၊ ယထာ ယထာ ဝိစရန္တဿ သုခံ ဟောတိ၊ တထေဝ စရဏတော ယထာသုခံ ဒီဃရတ္တံ စာရိကံ အစရိ၊ တံ အဇ္ဇပါဟံ ဘိန္နမဒမတ္တဟတ္ထိံ ဟတ္ထာစရိယသင်္ခါတော ဆေကော အင်္ကုသဂ္ဂဟော အင်္ကုသေန ဝိယ ယောနိသောမနသိကာရေန နိဂ္ဂဟေဿာမိ၊ နာဿ ဝီတိက္ကမိတုံ ဒဿာမီတိ. ဧဝံ ဝဒန္တော ဧဝ စ ထေရော ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ သစ္ဆာကာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၃.၉၁-၉၆) –
‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဝိပဿီ ဒက္ခိဏာရဟော၊
ပုရက္ခတော သာဝကေဟိ၊ အာရာမာ အဘိနိက္ခမိ.
‘‘ဒိသွာနဟံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ၊ သဗ္ဗညုံ တမနာသကံ၊
ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ဂဏ္ဌိပုပ္ဖံ အပူဇယိံ.
‘‘တေန စိတ္တပ္ပသာဒေန၊ ဒွိပဒိန္ဒဿ တာဒိနော၊
ဟဋ္ဌော ဟဋ္ဌေန စိတ္တေန၊ ပုန ဝန္ဒိံ တထာဂတံ.
‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ဧကတာလီသိတော ကပ္ပေ၊ စရဏော နာမ ခတ္တိယော၊
သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အယမေဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏဂါထာ အဟောသီတိ.
ဟတ္ထာရောဟပုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.