၃. သောပါကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယထာပိ ဧကပုတ္တသ္မိန္တိ အာယသ္မတော သောပါကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော ဟုတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ကကုသန္ဓဿ ဘဂဝတော ကာလေ အညတရဿ ကုဋုမ္ဗိကဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ဗီဇပူရဖလာနိ သတ္ထု ဥပနေသိ. ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. သော ဘိက္ခုသံဃေ စ အဘိပ္ပသန္နော သလာကဘတ္တံ ပဋ္ဌပေတွာ သင်္ဃုဒ္ဒေသဝသေန တိဏ္ဏံ ဘိက္ခူနံ ယာဝတာယုကံ ခီရဘတ္တံ အဒါသိ. သော တေဟိ ပုညကမ္မေဟိ အပရာပရံ ဒေဝမနုဿေသု သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တော ဧကဒါ မနုဿယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တော ဧကဿ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ခီရဘတ္တံ အဒါသိ. ဧဝံ တတ္ထ တတ္ထ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတီသု ဧဝ ပရိဗ္ဘမန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ပုရိမကမ္မနိဿန္ဒေန သာဝတ္ထိယံ အညတရာယ ဒုဂ္ဂတိတ္ထိယာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. တဿ မာတာ ဒသ မာသေ ကုစ္ဆိနာ ပရိဟရိတွာ ပရိပက္ကေ ဂဗ္ဘေ ဝိဇာယနကာလေ ဝိဇာယိတုံ အသက္ကောန္တီ မုစ္ဆံ အာပဇ္ဇိတွာ ဗဟုဝေလံ မတာ ဝိယ နိပဇ္ဇိ. တံ ဉာတကာ ‘‘မတာ’’တိ သညာယ သုသာနံ နေတွာ စိတကံ အာရောပေတွာ ဒေဝတာနုဘာဝေန ဝါတဝုဋ္ဌိယာ ဥဋ္ဌိတာယ အဂ္ဂိံ အဒတွာ ပက္ကမိံသု. ဒါရကော ပစ္ဆိမဘာဝိကတ္တာ ဒေဝတာနုဘာဝေန မာတုကုစ္ဆိတော အရောဂေါ နိက္ခမိ. မာတာ ပန ကာလမကာသိ. ဒေဝတာ တံ ဂဟေတွာ မနုဿရူပေန သုသာနဂေါပကဿ ဂေဟေ ဌပေတွာ ကတိပယကာလံ ပတိရူပေန အာဟာရေန ပေါသေသိ. တတော ပရံ သုသာနဂေါပကော စ နံ အတ္တနော ပုတ္တံ ကတွာ ဝဍ္ဎေတိ. သော တထာ ဝဍ္ဎေန္တော တဿ ပုတ္တေန သုပိယေန နာမ ဒါရကေန သဒ္ဓိံ ကီဠန္တော ဝိစရတိ. တဿ သုသာနေ ဇာတသံဝဍ္ဎဘာဝတော သောပါကောတိ သမညာ အဟောသိ.

အထေကဒိဝသံ သတ္တဝဿိကံ တံ ဘဂဝါ ပစ္စူသဝေလာယ ဉာဏဇာလံ ပတ္ထရိတွာ ဝေနေယျဗန္ဓဝေ ဩလောကေတွာ ဉာဏဇလန္တောဂဓံ ဒိသွာ သုသာနဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. ဒါရကော ပုဗ္ဗဟေတုနာ စောဒိယမာနော ပသန္နမာနသော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ တဿ ဓမ္မံ ကထေသိ. သော ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိတွာ ‘‘ပိတရာ အနုညာတောသီ’’တိ ဝုတ္တော ပိတရံ သတ္ထု သန္တိကံ နေသိ. တဿ ပိတာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမံ ဒါရကံ ပဗ္ဗာဇေထာ’’တိ အနုဇာနိ. သတ္ထာ တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ မေတ္တာဘာဝနာယ နိယောဇေသိ. သော မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ သုသာနေ ဝိဟရန္တော စ စိရဿေဝ မေတ္တာဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ သစ္ဆာကာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၅.၁-၇) –

‘‘ကကုသန္ဓော မဟာဝီရော၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊

ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော သော၊ အဂမာသိ ဝနန္တရံ.

‘‘ဗီဇမိဉ္ဇံ ဂဟေတွာန၊ လတာယ အာဝုဏိံ အဟံ၊

ဘဂဝါ တမှိ သမယေ၊ ဈာယတေ ပဗ္ဗတန္တရေ.

‘‘ဒိသွာနဟံ ဒေဝဒေဝံ၊ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ၊

ဒက္ခိဏေယျဿ ဝီရဿ၊ ဗီဇမိဉ္ဇမဒါသဟံ.

‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပမှိ၊ ယံ မိဉ္ဇမဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗီဇမိဉ္ဇဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟာ ဟုတွာ ပန အညေသံ သောသာနိကဘိက္ခူနံ မေတ္တာဘာဝနာဝိဓိံ ဒဿေန္တော ‘‘ယထာပိ ဧကပုတ္တသ္မိ’’န္တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၃၃. တတ္ထ ယထာတိ ဩပမ္မတ္ထေ နိပါတော. ဧကပုတ္တသ္မိန္တိ ပုနာတိ စ ကုလဝံသံ တာယတိ စာတိ ပုတ္တော၊ အတြဇာဒိဘေဒေါ ပုတ္တော. ဧကော ပုတ္တော ဧကပုတ္တော၊ တသ္မိံ ဧကပုတ္တသ္မိံ. ဝိသယေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. ပိယသ္မိန္တိ ပိယာယိတဗ္ဗတာယ စေဝ ဧကပုတ္တတာယ စ ရူပသီလာစာရာဒီဟိ စ ပေမကရဏဋ္ဌာနဘူတေ. ကုသလီတိ ကုသလံ ဝုစ္စတိ ခေမံ သောတ္ထိဘာဝေါ၊ တံ လဘိတဗ္ဗံ ဧတဿ အတ္ထီတိ ကုသလီ၊ သတ္တာနံ ဟိတေသီ မေတ္တဇ္ဈာသယော. သဗ္ဗေသု ပါဏေသူတိ သဗ္ဗေသု သတ္တေသု. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗာသု ဒိသာသု သဗ္ဗေသု ဝါ ဘဝါဒီသု၊ သဗ္ဗာသု ဝါ အဝတ္ထာသု. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ ဧကပုတ္တကေ ပိယေ မနာပေ မာတာပိတာ ကုသလီ ဧကန္တဟိတေသီ ဘဝေယျ၊ ဧဝံ ပုရတ္ထိမာဒိဘေဒါသု သဗ္ဗာသု ဒိသာသု၊ ကာမဘဝါဒိဘေဒေသု သဗ္ဗေသု ဘဝေသု ဒဟရာဒိဘေဒါသု သဗ္ဗာသု အဝတ္ထာသု စ ဌိတေသု သဗ္ဗေသု သတ္တေသု ဧကန္တဟိတေသိတာယ ကုသလီ ဘဝေယျ၊ ‘‘မိတ္တော ဥဒါသီနော ပဉ္စတ္ထိကော’’တိ သီမံ အကတွာ သီမာသမ္ဘေဒဝသေန သဗ္ဗတ္ထ ဧကရသံ မေတ္တံ ဘာဝေယျာတိ. ဣမံ ပန ဂါထံ ဝတွာ ‘‘သစေ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧဝံ မေတ္တာဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇေယျာထ၊ ယေ တေ ဘဂဝတာ ‘သုခံ သုပတီ’တိအာဒိနာ (အ. နိ. ၁၁.၁၅) ဧကာဒသ မေတ္တာနိသံသာ ဝုတ္တာ၊ ဧကံသေန တေသံ ဘာဂိနော ဘဝထာ’’တိ ဩဝါဒမဒါသိ.

သောပါကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.