၄. ပေါသိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အနာသန္နဝရာတိ အာယသ္မတော ပေါသိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ဗဟုံ ကုသလံ ဥပစိနိတွာ သုဂတီသု ဧဝ သံသရန္တော ဣတော ဒွေနဝုတေ ကပ္ပေ တိဿဿ ဘဂဝတော ကာလေ မိဂလုဒ္ဒေါ ဟုတွာ အရညေ ဝိစရတိ. အထ ဘဂဝါ တဿ အနုဂ္ဂဟံ ကာတုံ အရညံ ဂန္တွာ တဿ စက္ခုပထေ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. သော ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော အာဝုဓံ နိက္ခိပိတွာ ဥပသင်္ကမိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိ. ဘဂဝါ နိသီဒိတုကာမတံ ဒဿေသိ. သော တာဝဒေဝ တိဏမုဋ္ဌိယော ဂဟေတွာ သမေ ဘူမိဘာဂေ သက္ကစ္စံ သန္ထရိတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ တတ္ထ ဘဂဝါ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. နိသိန္နေ ပန ဘဂဝတိ အနပ္ပကံ ပီတိသောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တော ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ သယမ္ပိ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ဘဂဝါ ‘‘ဧတ္တကံ ဝဋ္ဋတိ ဣမဿ ကုသလဗီဇ’’န္တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အစိရပက္ကန္တေ ဘဂဝတိ တံ သီဟော မိဂရာဇာ ဃာတေသိ. သော ကာလင်္ကတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. ‘‘သော ကိရ ဘဂဝတိ အနုပဂစ္ဆန္တေ သီဟေန ဃာတိတော နိရယေ နိဗ္ဗတ္တိဿတီ’’တိ တံ ဒိသွာ ဘဂဝါ သုဂတိယံ နိဗ္ဗတ္တနတ္ထံ ကုသလဗီဇရောပနတ္ထဉ္စ ဥပသင်္ကမိ.

သော တတ္ထ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ တတော ဒေဝလောကတော စဝိတွာ သုဂတီသုယေဝ ပရိဝတ္တေန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ အညတရဿ မဟာဝိဘဝဿ သေဋ္ဌိနော ပုတ္တော သင်္ဂါမဇိတတ္ထေရဿ ကနိဋ္ဌဘာတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ပေါသိယောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဒါရပရိဂ္ဂဟံ ကတွာ ဧကံ ပုတ္တံ လဘိတွာ အန္တိမဘဝိကတာယ ဓမ္မတာယ စောဒိယမာနော ဇာတိအာဒိံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ ဝူပကဋ္ဌော ဟုတွာ စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာနဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တော နစိရဿေဝ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၃.၁-၁၂) –

‘‘ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေ၊ လမ္ဗကော နာမ ပဗ္ဗတော၊

တတ္ထေဝ တိဿော သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အဗ္ဘောကာသမှိ စင်္ကမိ.

‘‘မိဂလုဒ္ဒေါ တဒါ အာသိံ၊ အရညေ ကာနနေ အဟံ၊

ဒိသွာန တံ ဒေဝဒေဝံ၊ တိဏမုဋ္ဌိမဒါသဟံ.

‘‘နိသီဒနတ္ထံ ဗုဒ္ဓဿ၊ ဒတွာ စိတ္တံ ပသာဒယိံ၊

သမ္ဗုဒ္ဓံ အဘိဝါဒေတွာ၊ ပက္ကာမိံ ဥတ္တရာမုခေါ.

‘‘အစိရံ ဂတမတ္တဿ၊ မိဂရာဇာ အပေါထယိ၊

သောဟေန ပေါထိတော၊ သန္တော တတ္ထ ကာလင်္ကတော အဟံ.

‘‘အာသန္နေ မေ ကတံ ကမ္မံ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌေ အနာသဝေ၊

သုမုတ္တော သရဝေဂေါဝ၊ ဒေဝလောကမဂစ္ဆဟံ.

‘‘ယူပေါ တတ္ထ သုဘော အာသိ၊ ပုညကမ္မာဘိနိမ္မိတော၊

သဟဿကဏ္ဍော သတဘေဏ္ဍု၊ ဓဇာလု ဟရိတာမယော.

‘‘ပဘာ နိဒ္ဓါဝတေ တဿ၊ သတရံသီဝ ဥဂ္ဂတော၊

အာကိဏ္ဏော ဒေဝကညာဟိ၊ အာမောဒိံ ကာမကာမိဟံ.

‘‘ဒေဝလောကာ စဝိတွာန၊ သုက္ကမူလေန စောဒိတော၊

အာဂန္တွာန မနုဿတ္တံ၊ ပတ္တောမှိ အာသဝက္ခယံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ နိသီဒနမဒါသဟံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ တိဏမုဋ္ဌေ ဣဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတုံ သာဝတ္ထိံ အာဂတော ဉာတိံ အနုကမ္ပာယ ဉာတိဂေဟံ အဂမာသိ. တတ္ထ နံ ပုရာဏဒုတိယိကာ ဝန္ဒိတွာ အာသနဒါနာဒိနာ ပဌမံ ဥပါသိကာ ဝိယ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ ထေရဿ အဇ္ဈာသယံ အဇာနန္တီ ပစ္ဆာ ဣတ္ထိကုတ္တာဒီဟိ ပလောဘေတုကာမာ အဟောသိ. ထေရော ‘‘အဟော အန္ဓဗာလာ မာဒိသေပိ နာမ ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇတီ’’တိ စိန္တေတွာ ကိဉ္စိ အဝတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ အရညမေဝ ဂတော. တံ အာရညကာ ဘိက္ခူ ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ အတိလဟုံ၊ နိဝတ္တောသိ၊ ဉာတကေဟိ န ဒိဋ္ဌောသီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ထေရော တတ္ထ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခန္တော ‘‘အနာသန္နဝရာ ဧတာ’’တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၃၄. တတ္ထ အနာသန္နဝရာတိ ဧတာ ဣတ္ထိယော န အာသန္နာ အနုပဂတာ၊ ဒူရေ ဧဝ ဝါ ဌိတာ ဟုတွာ ဝရာ ပုရိသဿ သေဋ္ဌာ ဟိတာဝဟာ၊ တဉ္စ ခေါ နိစ္စမေဝ သဗ္ဗကာလမေဝ၊ န ရတ္တိမေဝ၊ န ဒိဝါပိ၊ န ရဟောဝေလာယပိ. ဝိဇာနတာတိ ဝိဇာနန္တေန. ‘‘အနာသန္နပရာ’’တိပိ ပါဠိ၊ သော ဧဝတ္ထော. အယဉှေတ္ထ အဓိပ္ပါယော – စဏ္ဍဟတ္ထိအဿမဟိံသသီဟဗျဂ္ဃယက္ခရက္ခသပိသာစာပိ မနုဿာနံ အနုပသင်္ကမန္တော ဝရာ သေဋ္ဌာ၊ န အနတ္ထာဝဟာ၊ တေ ပန ဥပသင်္ကမန္တာ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကံယေဝ အနတ္ထံ ကရေယျုံ. ဣတ္ထိယော ပန ဥပသင်္ကမိတွာ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကံ သမ္ပရာယိကံ ဝိမောက္ခနိဿိတမ္ပိ အတ္ထံ ဝိနာသေတွာ မဟန္တံ အနတ္ထံ အာပါဒေန္တိ၊ တသ္မာ အနာသန္နဝရာ ဧတာ နိစ္စမေဝ ဝိဇာနတာတိ. ဣဒါနိ တမတ္ထံ အတ္တူပနာယိကံ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘ဂါမာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဂါမာတိ ဂါမံ. ဥပယောဂတ္ထေ ဟိ ဧတံ နိဿက္ကဝစနံ. အရညမာဂမ္မာတိ အရညတော အာဂန္တွာ. မ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော၊ နိဿက္ကေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. တတောတိ မဉ္စကတော. အနာမန္တေတွာတိ အနာလပိတွာ ပုရာဏဒုတိယိကံ ‘‘အပ္ပမတ္တာ ဟောဟီ’’တိ ဧတ္တကမ္ပိ အဝတွာ. ပေါသိယောတိ အတ္တာနမေဝ ပရံ ဝိယ ဝဒတိ. ယေ ပန ‘‘ပက္ကာမိ’’န္တိ ပဌန္တိ၊ တေသံ အဟံ ပေါသိယော ပက္ကာမိန္တိ ယောဇနာ. ယေ ပန ‘‘သာ ဣတ္ထီ ထေရံ ဃရံ ဥပဂတံ ဘောဇေတွာ ပလောဘေတုကာမာ ဇာတာ၊ တံ ဒိသွာ ထေရော တာဝဒေဝ ဂေဟတော နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေ မဉ္စကေ နိသီဒိ. သာပိ ခေါ ဣတ္ထီ ပစ္ဆာဘတ္တံ အလင်္ကတပဋိယတ္တာ ဝိဟာရေ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ဥပသင်္ကမိ. တံ ဒိသွာ ထေရော ကိဉ္စိ အဝတွာ ဥဋ္ဌာယ ဒိဝါဋ္ဌာနမေဝ ဂတော’’တိ ဝဒန္တိ၊ တေသံ ‘‘ဂါမာ အရညမာဂမ္မာ’’တိ ဂါထာပဒဿ အတ္ထော ယထာရုတဝသေနေဝ နိယျတိ. ဝိဟာရော ဟိ ဣဓ ‘‘အရည’’န္တိ အဓိပ္ပေတော.

ပေါသိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.