၄. အဓိမုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရုနောတိ အာယသ္မတော အဓိမုတ္တတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဗြာဟ္မဏဝိဇ္ဇာသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော ကာမေသု အာဒီနဝံ ဒိသွာ ဃရာဝါသံ ပဟာယ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အရညေ ဝိဟရန္တော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒံ သုတွာ မနုဿူပစာရံ ဥပဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော အတ္တနော ဝါကစီရံ သတ္ထု ပါဒမူလေ ပတ္ထရိ. သတ္ထာ တဿ အဇ္ဈာသယံ ဉတွာ တသ္မိံ အဋ္ဌာသိ. တတ္ထ ဌိတံ ဘဂဝန္တံ ကာဠာနုသာရေန ဂန္ဓေန ပူဇေတွာ ‘‘သမုဒ္ဓရသိမံ လောက’’န္တိအာဒိကာဟိ ဒသဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ. တံ သတ္ထာ ‘‘အနာဂတေ ဣတော သတသဟဿကပ္ပမတ္ထကေ ဂေါတမဿ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဆဠဘိညော ဘဝိဿတီ’’တိ ဗျာကရိတွာ ပက္ကာမိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတော ယာဝါယံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေါ၊ တာဝ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အဓိမုတ္တောတိ လဒ္ဓနာမော ဝိညုတံ ပတ္တော ဗြာဟ္မဏဝိဇ္ဇာသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂန္တွာ တတ္ထ သာရံ အပဿန္တော ပစ္ဆိမဘဝိကတ္တာ နိဿရဏံ ဂဝေသန္တော ဇေတဝနပဋိဂ္ဂဟဏေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၄၀.၃၀၄-၃၃၂) –
‘‘ကဏိကာရံဝ ဇလိတံ၊ ဒီပရုက္ခံဝ ဥဇ္ဇလံ၊
ဩသဓိံဝ ဝိရောစန္တံ၊ ဝိဇ္ဇုတံ ဂဂနေ ယထာ.
‘‘အသမ္ဘီတံ အနုတ္တာသိံ၊ မိဂရာဇံဝ ကေသရိံ၊
ဉာဏာလောကံ ပကာသေန္တံ၊ မဒ္ဒန္တံ တိတ္ထိယေ ဂဏေ.
‘‘ဥဒ္ဓရန္တံ ဣမံ လောကံ၊ ဆိန္ဒန္တံ သဗ္ဗသံသယံ၊
ဂဇ္ဇန္တံ မိဂရာဇံဝ၊ အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ.
‘‘ဇဋာဇိနဓရော အာသိံ၊ ဗြဟာ ဥဇု ပတာပဝါ၊
ဝါကစီရံ ဂဟေတွာန၊ ပါဒမူလေ အပတ္ထရိံ.
‘‘ကာဠာနုသာရိယံ ဂယှံ၊ အနုလိမ္ပိံ တထာဂတံ၊
သမ္ဗုဒ္ဓမနုလိမ္ပေတွာ၊ သန္ထဝိံ လောကနာယကံ.
‘‘သမုဒ္ဓရသိမံ လောကံ၊ ဩဃတိဏ္ဏ မဟာမုနိ၊
ဉာဏာလောကေန ဇောတေသိ၊ နာဝဋံ ဉာဏမုတ္တမံ.
‘‘ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေသိ၊ မဒ္ဒသေ ပရတိတ္ထိယေ၊
ဥသဘော ဇိတသင်္ဂါမော၊ သမ္ပကမ္ပေသိ မေဒနိံ.
‘‘မဟာသမုဒ္ဒေ ဦမိယော၊ ဝေလန္တမှိ ပဘိဇ္ဇရေ၊
တထေဝ တဝ ဉာဏမှိ၊ သဗ္ဗဒိဋ္ဌီ ပဘိဇ္ဇရေ.
‘‘သုခုမစ္ဆိကဇာလေန၊ သရမှိ သမ္ပတာနိတေ၊
အန္တောဇာလီကတာ ပါဏာ၊ ပီဠိတာ ဟောန္တိ တာဝဒေ.
‘‘တထေဝ တိတ္ထိယာ လောကေ၊ ပုထုပါသဏ္ဍနိဿိတာ၊
အန္တောဉာဏဝရေ တုယှံ၊ ပရိဝတ္တန္တိ မာရိသ.
‘‘ပတိဋ္ဌာ ဝုယှတံ ဩဃေ၊ တွဉှိ နာထော အဗန္ဓုနံ၊
ဘယဋ္ဋိတာနံ သရဏံ၊ မုတ္တိတ္ထီနံ ပရာယဏံ.
‘‘ဧကဝီရော အသဒိသော၊ မေတ္တာကရုဏသဉ္စယော၊
အသမော သုသမော သန္တော၊ ဝသီ တာဒီ ဇိတဉ္ဇယော.
‘‘ဓီရော ဝိဂတသမ္မောဟော၊ အနေဇော အကထံကထီ၊
တုသိတော ဝန္တဒေါသောသိ၊ နိမ္မလော သံယတော သုစိ.
‘‘သင်္ဂါတိဂေါ ဟတမဒေါ၊ တေဝိဇ္ဇော တိဘဝန္တဂေါ၊
သီမာတိဂေါ ဓမ္မဂရု၊ ဂတတ္ထော ဟိတဝဗ္ဘုတော.
‘‘တာရကော တွံ ယထာ နာဝါ၊ နိဓီဝဿာသကာရကော၊
အသမ္ဘီတော ယထာ သီဟော၊ ဂဇရာဇာဝ ဒပ္ပိတော.
‘‘ထောမေတွာ ဒသဂါထာဟိ၊ ပဒုမုတ္တရံ မဟာယသံ၊
ဝန္ဒိတွာ သတ္ထုနော ပါဒေ၊ တုဏှီ အဋ္ဌာသဟံ တဒါ.
‘‘ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊
ဘိက္ခုသံဃေ ဌိတော သတ္ထာ၊ ဣမာ ဂါထာ အဘာသထ.
‘‘ယော မေ သီလဉ္စ ဉာဏဉ္စ၊ သဒ္ဓမ္မဉ္စာပိ ဝဏ္ဏယိ၊
တမဟံ ကိတ္တယိဿာမိ၊ သုဏာထ မမ ဘာသတော.
‘‘သဋ္ဌိ ကပ္ပသဟဿာနိ၊ ဒေဝလောကေ ရမိဿတိ၊
အညေ ဒေဝေဘိဘဝိတွာ၊ ဣဿရံ ကာရယိဿတိ.
‘‘သော ပစ္ဆာ ပဗ္ဗဇိတွာန၊ သုက္ကမူလေန စောဒိတော၊
ဂေါတမဿ ဘဂဝတော၊ သာသနေ ပဗ္ဗဇိဿတိ.
‘‘ပဗ္ဗဇိတွာန ကာယေန၊ ပါပကမ္မံ ဝိဝဇ္ဇိယ၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ နိဗ္ဗာယိဿတိနာသဝေါ.
‘‘ယထာပိ မေဃော ထနယံ၊ တပ္ပေတိ မေဒနိံ ဣမံ၊
တထေဝ တွံ မဟာဝီရ၊ ဓမ္မေန တပ္ပယီ မမံ.
‘‘သီလံ ပညဉ္စ ဓမ္မဉ္စ၊ ထဝိတွာ လောကနာယကံ၊
ပတ္တောမှိ ပရမံ သန္တိံ၊ နိဗ္ဗာနံ ပဒမစ္စုတံ.
‘‘အဟော နူန သ ဘဂဝါ၊ စိရံ တိဋ္ဌေယျ စက္ခုမာ၊
အညာတဉ္စ ဝိဇာနေယျုံ၊ ဖုသေယျုံ အမတံ ပဒံ.
‘‘အယံ မေ ပစ္ဆိမာ ဇာတိ၊ ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာ၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ.
‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဗုဒ္ဓမဘိထောမယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ကိတ္တနာယ ဣဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနာ သဟ ဝသန္တေ ကာယဒဠှိဗဟုလေ ဘိက္ခူ ဩဝဒန္တော –
၁၁၄. ‘‘ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရုနော၊ ဟိယျမာနမှိ ဇီဝိတေ၊
သရီရသုခဂိဒ္ဓဿ၊ ကုတော သမဏသာဓုတာ’’တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊
တတ္ထ ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရုနောတိ ဒုဋ္ဌုလ္လံ အသုဘယောဂျတာ၊ ကာယဿ ဒုဋ္ဌုလ္လံ ကာယဒုဋ္ဌုလ္လံ၊ ကာယဒုဋ္ဌုလ္လံ ဂရု သမ္ဘာဝိတံ ယဿ သော ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရု၊ အနိဿရဏပ္ပညော ဟုတွာ ကာယပေါသနပ္ပသုတော ကာယဒဠှိဗဟုလောတိ အတ္ထော၊ တဿ ကာယဒုဋ္ဌုလ္လဂရုနော. ဟိယျမာနမှိ ဇီဝိတေတိ ကုန္နဒီနံ ဥဒကံ ဝိယ ဇီဝိတသင်္ခါရေ လဟုသော ခီယမာနေ. သရီရသုခဂိဒ္ဓဿာတိ ပဏီတာဟာရာဒီဟိ အတ္တနော ကာယဿ သုခေန ဂေဓံ အာပန္နဿ. ကုတော သမဏသာဓုတာတိ ဧဝရူပဿ ပုဂ္ဂလဿ သမဏဘာဝေန သာဓုတာ သုသမဏတာ ကုတော ကေန ကာရဏေန သိယာ၊ ဧကံသတော ပန ကာယေ ဇီဝိတေ စ နိရပေက္ခဿ ဣတရီတရသန္တောသေန သန္တုဋ္ဌဿ အာရဒ္ဓဝီရိယဿေဝ သမဏသာဓုတာတိ အဓိပ္ပါယော.
အဓိမုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.