၃. ဝနဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
အစ္ဆောဒိကာ ပုထုသိလာတိ အာယသ္မတော ဝနဝစ္ဆတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလဗီဇံ ရောပေန္တော ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ပရဿ ကမ္မံ ကတွာ ဇီဝန္တော ကဿစိ အပရာဓံ ကတွာ မရဏဘယေန တဇ္ဇိတော ပလာယန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဗောဓိရုက္ခံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော တဿ မူလံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပိဏ္ဍိဗန္ဓေဟိ အသောကပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ ဝန္ဒိတွာ ဗောဓိံ အဘိမုခေါ နမဿမာနော ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နော မာရေတုံ အာဂတေ ပစ္စတ္ထိကေ ဒိသွာ တေသု စိတ္တံ အကောပေတွာ ဗောဓိံ ဧဝ အာဝဇ္ဇေန္တော သတပေါရိသေ ပပါတေ ပပတိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ ဝိဘဝသမ္ပန္နဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ‘‘ဝစ္ဆော’’တိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဗိမ္ဗိသာရသမာဂမေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၆.၇-၁၄) –
‘‘ပရကမ္မာယနေ ယုတ္တော၊ အပရာဓံ အကာသဟံ၊
ဝနန္တံ အဘိဓာဝိဿံ၊ ဘယဝေရသမပ္ပိတော.
‘‘ပုပ္ဖိတံ ပါဒပံ ဒိသွာ၊ ပိဏ္ဍိဗန္ဓံ သုနိမ္မိတံ၊
တမ္ဗပုပ္ဖံ ဂဟေတွာန၊ ဗောဓိယံ ဩကိရိံ အဟံ.
‘‘သမ္မဇ္ဇိတွာန တံ ဗောဓိံ၊ ပါဋလိံ ပါဒပုတ္တမံ၊
ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာန၊ ဗောဓိမူလေ ဥပါဝိသိံ.
‘‘ဂတမဂ္ဂံ ဂဝေသန္တာ၊ အာဂစ္ဆုံ မမ သန္တိကံ၊
တေ စ ဒိသွာနဟံ တတ္ထ၊ အာဝဇ္ဇိံ ဗောဓိမုတ္တမံ.
‘‘ဝန္ဒိတွာန အဟံ ဗောဓိံ၊ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ၊
အနေကတာလေ ပပတိံ၊ ဂိရိဒုဂ္ဂေ ဘယာနကေ.
‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗောဓိပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ဣတော စ တတိယေ ကပ္ပေ၊ ရာဇာ သုသညတော အဟံ၊
သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ဝိဝေကာဘိရတိယာ ဝနေယေဝ ဝသိ၊ တေန ဝနဝစ္ဆောတိ သမညာ ဥဒပါဒိ. အထ ကဒါစိ ထေရော ဉာတိဇနာနုဂ္ဂဟတ္ထံ ရာဇဂဟံ ဂတော တတ္ထ ဉာတကေဟိ ဥပဋ္ဌိယမာနော ကတိပါဟံ ဝသိတွာ ဂမနာကာရံ သန္ဒဿေတိ. တံ ဉာတကာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အမှာကံ အနုဂ္ဂဟတ္ထံ ဓုရဝိဟာရေ ဝသထ၊ မယံ ဥပဋ္ဌဟိဿာမာ’’တိ ယာစိံသု. ထေရော တေသံ ပဗ္ဗတရာမဏေယျကိတ္တနာပဒေသေန ဝိဝေကာဘိရတိံ နိဝေဒေန္တော –
၁၁၃. ‘‘အစ္ဆောဒိကာ ပုထုသိလာ၊ ဂေါနင်္ဂုလမိဂါယုတာ၊
အမ္ဗုသေဝါလသဉ္ဆန္နာ၊ တေ သေလာ ရမယန္တိ မ’’န္တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊
တတ္ထ အစ္ဆောဒိကာတိ အစ္ဆံ အဗဟလံ သုခုမံ ဥဒကံ ဧတေသူတိ ‘‘အစ္ဆောဒကာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန အစ္ဆောဒိကာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတေန တေသံ ဥဒကသမ္ပတ္တိံ ဒဿေတိ. ပုထုသိလာတိ ပုထုလာ ဝိတ္ထတာ မုဒုသုခသမ္ဖဿာ သိလာ ဧတေသူတိ ပုထုသိလာ. ဧတေန နိသဇ္ဇနဋ္ဌာနသမ္ပတ္တိံ ဒဿေတိ. ဂုန္နံ ဝိယ နင်္ဂုလံ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဧတေသန္တိ ဂေါနင်္ဂုလာ၊ ကာဠမက္ကဋာ၊ ‘‘ပကတိမက္ကဋာ’’တိပိ ဝဒန္တိယေဝ. ဂေါနင်္ဂုလေဟိ စ ပသဒါဒိကေဟိ မိဂေဟိ စ တဟံ တဟံ ဝိစရန္တေဟိ အာယုတာ မိဿိတာတိ ဂေါနင်္ဂုလမိဂါယုတာ. ဧတေန တေသံ အမနုဿူပစာရိတာယ အရညလက္ခဏူပေတတံ ဒဿေတိ. အမ္ဗုသေဝါလသဉ္ဆန္နာတိ ပသဝနတော သတတံ ပဂ္ဃရမာနသလိလတာယ တဟံ တဟံ ဥဒကသေဝါလသဉ္ဆာဒိတာ. တေ သေလာ ရမယန္တိ မန္တိ ယတ္ထာဟံ ဝသာမိ၊ တေ ဧဒိသာ သေလာ ပဗ္ဗတာ ဝိဝေကာဘိရတိယာ မံ ရမယန္တိ၊ တသ္မာ တတ္ထေဝါဟံ ဂစ္ဆာမီတိ အဓိပ္ပါယော. ဣဒမေဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏံ အဟောသိ.
ဝနဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.