၄. ခိတကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

လဟုကော ဝတ မေ ကာယောတိ အာယသ္မတော ခိတကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ယက္ခသေနာပတိ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော ဧကဒိဝသံ ယက္ခသမာဂမေ နိသိန္နော သတ္ထာရံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. တဿ သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သော ဓမ္မံ သုတွာ ဥဠာရံ ပီတိသောမနဿံ ပဝေဒေန္တော အပ္ဖေါဋေန္တော ဥဋ္ဌဟိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ခိတကောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝိညုတံ ပတ္တော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ မဟိဒ္ဓိကဘာဝံ သုတွာ ‘‘ဣဒ္ဓိမာ ဘဝိဿာမီ’’တိ ပုဗ္ဗဟေတုနာ စောဒိယမာနော ပဗ္ဗဇိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ သမထဝိပဿနာသု ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၇.၁-၆) –

‘‘ပဒုမော နာမ နာမေန၊ ဒွိပဒိန္ဒော နရာသဘော၊

ပဝနာ အဘိနိက္ခမ္မ၊ ဓမ္မံ ဒေသေတိ စက္ခုမာ.

‘‘ယက္ခာနံ သမယော အာသိ၊ အဝိဒူရေ မဟေသိနော၊

ယေန ကိစ္စေန သမ္ပတ္တာ၊ အဇ္ဈာပေက္ခိံသု တာဝဒေ.

‘‘ဗုဒ္ဓဿ ဂိရမညာယ၊ အမတဿ စ ဒေသနံ၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ အပ္ဖေါဋေတွာ ဥပဋ္ဌဟိံ.

‘‘သုစိဏ္ဏဿ ဖလံ ပဿ၊ ဥပဋ္ဌာနဿ သတ္ထုနော၊

တိံသကပ္ပသဟဿေသု၊ ဒုဂ္ဂတိံ နုပပဇ္ဇဟံ.

‘‘ဦနတိံသေ ကပ္ပသတေ၊ သမလင်္ကတနာမကော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ သဝိသေသံ ဣဒ္ဓီသု ဝသီဘာဝေန အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောန္တော ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန အနုသာသနီပါဋိဟာရိယေန စ သတ္တာနံ အနုဂ္ဂဟံ ကရောန္တော ဝိဟရတိ. သော ဘိက္ခူဟိ၊ ‘‘ကထံ တွံ၊ အာဝုသော၊ ဣဒ္ဓိ ဝဠဉ္ဇေသီ’’တိ ပုဋ္ဌော တမတ္ထံ အာစိက္ခန္တော –

၁၀၄. ‘‘လဟုကော ဝတ မေ ကာယော၊ ဖုဋ္ဌော စ ပီတိသုခေန ဝိပုလေန၊

တူလမိဝ ဧရိတံ မာလုတေန၊ ပိလဝတီဝ မေ ကာယော’’တိ. –

ဂါထံ အဘာသိ. ‘‘ဥဒါနဝသေနာ’’တိပိ ဝဒန္တိယေဝ.

တတ္ထ လဟုကော ဝတ မေ ကာယောတိ နီဝရဏာဒိဝိက္ခမ္ဘနေန စုဒ္ဒသဝိဓေန စိတ္တပရိဒမနေန စတုရိဒ္ဓိပါဒကဘာဝနာယ သုဋ္ဌု စိဏ္ဏဝသီဘာဝေန စ မေ ရူပကာယော သလ္လဟုကော ဝတ၊ ယေန ဒန္ဓံ မဟာဘူတပစ္စယမ္ပိ နာမ ဣမံ ကရဇကာယံ စိတ္တဝသေန ပရိဏာမေမီတိ အဓိပ္ပါယော. ဖုဋ္ဌော စ ပီတိသုခေန ဝိပုလေနာတိ သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ဖရန္တေန မဟတာ ဥဠာရေန ပီတိသဟိတေန သုခေန ဖုဋ္ဌော စ မေ ကာယောတိ ယောဇနာ. ဣဒဉ္စ ယထာ ကာယော လဟုကော အဟောသိ၊ တံ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သုခသညောက္ကမနေန ဟိ သဒ္ဓိံယေဝ လဟုသညောက္ကမနံ ဟောတိ. သုခဿ ဖရဏဉ္စေတ္ထ တံသမုဋ္ဌာနရူပဝသေန ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ကထံ ပန စတုတ္ထဇ္ဈာနသမင်္ဂိနော ပီတိသုခဖရဏံ၊ သမတိက္ကန္တပီတိသုခဉှိ တန္တိ စေ? သစ္စမေတံ၊ ဣဒံ ပန န စတုတ္ထဇ္ဈာနလက္ခဏဝသေန ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ ပုဗ္ဗဘာဂဝသေန. ‘‘ပီတိသုခေနာ’’တိ ပန ပီတိသဟိတသဒိသေန သုခေန၊ ဥပေက္ခာ ဟိ ဣဓ သန္တသဘာဝတာယ ဉာဏဝိသေသယောဂတော စ သုခန္တိ အဓိပ္ပေတံ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘သုခသညဉ္စ လဟုသညဉ္စ ဩက္ကမတီ’’တိ (ပဋိ. မ. ၁.၁၀၁). ပါဒကဇ္ဈာနာရမ္မဏေန ရူပကာယာရမ္မဏေန ဝါ ဣဒ္ဓိစိတ္တေန သဟဇာတံ သုခသညဉ္စ လဟုသညဉ္စ ဩက္ကမတိ ပဝိသတိ ဖုသတိ သမ္ပာပုဏာတီတိ အယမ္ပိ တတ္ထ အတ္ထော. တထာ စာဟ အဋ္ဌကထာယံ (ပဋိ. မ. အဋ္ဌ. ၂.၃.၁၂) – ‘‘သုခသညာ နာမ ဥပေက္ခာသမ္ပယုတ္တာ သညာ. ဥပေက္ခာ ဟိ သန္တံ သုခန္တိ ဝုတ္တံ သာယေဝ သညာ နီဝရဏေဟိ စေဝ ဝိတက္ကာဒိပစ္စနီကေဟိ စ ဝိမုတ္တတ္တာ လဟုသညာတိပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တံ ဩက္ကန္တဿ ပနဿ ကရဇကာယောပိ တူလပိစု ဝိယ သလ္လဟုကော ဟောတိ. သော ဧဝံ ဝါတက္ခိတ္တတူလပိစုနော ဝိယ သလ္လဟုကေန ဒိဿမာနေန ကာယေန ဗြဟ္မလောကံ ဂစ္ဆတီ’’တိ. တေနာဟ ‘‘တူလမိဝ ဧရိတံ မာလုတေန၊ ပိလဝတီဝ မေ ကာယော’’တိ. တဿတ္ထော – ယဒါဟံ ဗြဟ္မလောကံ အညံ ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဂန္တုကာမော ဟောမိ၊ တဒါ မာလုတေန ဝါယုနာ ဧရိတံ စိတ္တံ တူလပိစု ဝိယ အာကာသံ လင်္ဃန္တောယေဝ မေ ကာယော ဟောတီတိ.

ခိတကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.