၅. စက္ခုပါလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အန္ဓောဟံ ဟတနေတ္တောသ္မီတိ အာယသ္မတော စက္ခုပါလတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သောပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ကရောန္တော သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဘဂဝတိ ပရိနိဗ္ဗုတေ ထူပမဟေ ကယိရမာနေ ဥမာပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ထူပံ ပူဇေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ မဟာသုဝဏ္ဏဿ နာမ ကုဋုမ္ဗိကဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ တဿ ပါလောတိ နာမမကံသု. မာတာ တဿ အာဓာဝိတွာ ပရိဓာဝိတွာ ဝိစရဏကာလေ အညံ ပုတ္တံ လဘိ. တဿ မာတာပိတရော စူဠပါလောတိ နာမံ ကတွာ ဣတရံ မဟာပါလောတိ ဝေါဟရိံသု. အထ တေ ဝယပ္ပတ္တေ ဃရဗန္ဓနေန ဗန္ဓိံသု. တသ္မိံ သမယေ သတ္ထာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ. တတ္ထ မဟာပါလော ဇေတဝနံ ဂစ္ဆန္တေဟိ ဥပါသကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ကုဋုမ္ဗဘာရံ ကနိဋ္ဌဘာတိကဿေဝ ဘာရံ ကတွာ သယံ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ သန္တိကေ ပဉ္စဝဿာနိ ဝသိတွာ ဝုဋ္ဌဝဿော ပဝါရေတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ သဋ္ဌိမတ္တေ သဟာယဘိက္ခူ လဘိတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဘာဝနာနုကူလံ ဝသနဋ္ဌာနံ ပရိယေသန္တော အညတရံ ပစ္စန္တဂါမံ နိဿာယ ဂါမဝါသိကေဟိ ဥပါသကေဟိ ကာရေတွာ ဒိန္နာယ အရညာယတနေ ပဏ္ဏသာလာယ ဝသန္တော သမဏဓမ္မံ ကရောတိ. တဿ အက္ခိရောဂေါ ဥပ္ပန္နော. ဝေဇ္ဇော ဘေသဇ္ဇံ သမ္ပာဒေတွာ အဒါသိ. သော ဝေဇ္ဇေန ဝုတ္တဝိဓာနံ န ပဋိပဇ္ဇိ. တေနဿ ရောဂေါ ဝဍ္ဎိ. သော ‘‘အက္ခိရောဂဝူပသမနတော ကိလေသရောဂဝူပသမနမေဝ မယှံ ဝရ’’န္တိ အက္ခိရောဂံ အဇ္ဈုပေက္ခိတွာ ဝိပဿနာယယေဝ ယုတ္တပ္ပယုတ္တော အဟောသိ. တဿ ဘာဝနံ ဥဿုက္ကာပေန္တဿ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ အက္ခီနိ စေဝ ကိလေသာ စ ဘိဇ္ဇိံသု. သော သုက္ခဝိပဿကော အရဟာ အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၅.၂၁-၂၅) –

‘‘နိဗ္ဗုတေ လောကမဟိတေ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟေ၊

သိဒ္ဓတ္ထမှိ ဘဂဝတိ၊ မဟာထူပမဟော အဟု.

‘‘မဟေ ပဝတ္တမာနမှိ၊ သိဒ္ဓတ္ထဿ မဟေသိနော၊

ဥမာပုပ္ဖံ ဂဟေတွာန၊ ထူပမှိ အဘိရောပယိံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ထူပပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ဣတော စ နဝမေ ကပ္ပေ၊ သောမဒေဝသနာမကာ၊

ပဉ္စာသီတိသု ရာဇာနော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလာ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထ ထေရေ အက္ခိရောဂေန ဝိဟာရေ ဩဟီနေ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ဂတေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ဥပါသကာ ‘‘ကသ္မာ ထေရော နာဂတော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တမတ္ထံ သုတွာ သောကာဘိဘူတာ ပိဏ္ဍပါတံ ဥပနေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ကိဉ္စိ မာ စိန္တယိတ္ထ၊ ဣဒါနိ မယမေဝ ပိဏ္ဍပါတံ အာနေတွာ ဥပဋ္ဌဟိဿာမာ’’တိ တထာ ကရောန္တိ. ဘိက္ခူ ထေရဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ ဝုဋ္ဌဝဿာ ပဝါရေတွာ၊ ‘‘သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတုံ သာဝတ္ထိံ ဂမိဿာမ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟံသု. ထေရော၊ ‘‘အဟံ ဒုဗ္ဗလော အစက္ခုကော၊ မဂ္ဂေါ စ သဥပဒ္ဒဝေါ၊ မယာ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တာနံ တုမှာကံ ပရိဿယော ဘဝိဿတိ၊ တုမှေ ပဌမံ ဂစ္ဆထ၊ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ မဟာထေရေ စ မမ ဝန္ဒနာယ ဝန္ဒထ၊ စူဠပါလဿ မမ ပဝတ္တိံ ကထေတွာ ကဉ္စိ ပုရိသံ ပေသေယျာထာ’’တိ အာဟ. တေ ပုနပိ ယာစိတွာ ဂမနံ အလဘန္တာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ဥပါသကေ အာပုစ္ဆိတွာ အနုက္ကမေန ဇေတဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ မဟာထေရေ စ တဿ ဝန္ဒနာယ ဝန္ဒိတွာ ဒုတိယဒိဝသေ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ စူဠပါလဿ တံ ပဝတ္တိံ ဝတွာ တေန ‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ မယှံ ဘာဂိနေယျော ပါလိတော နာမ၊ ဣမံ ပေသိဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘မဂ္ဂေါ သပရိဿယော၊ န သက္ကာ ဧကေန ဂဟဋ္ဌေန ဂန္တုံ၊ တသ္မာ ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော’’တိ တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပေသေသုံ. သော အနုက္ကမေန ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ အတ္တာနံ တဿ ဩရောစေတွာ တံ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ အညတရဿ ဂါမဿ သာမန္တာ အရညဋ္ဌာနေ ဧကိဿာ ကဋ္ဌဟာရိယာ ဂါယန္တိယာ သဒ္ဒံ သုတွာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော ဟုတွာ ယဋ္ဌိကောဋိံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ‘‘တိဋ္ဌထ၊ ဘန္တေ၊ မုဟုတ္တံ ယာဝါဟံ အာဂစ္ဆာမီ’’တိ ဝတွာ တဿာ သန္တိကံ ဂန္တွာ တတ္ထ သီလဝိပတ္တိံ ပါပုဏိ. ထေရော ဣဒါနိမေဝ ဣတ္ထိယာ ဂီတသဒ္ဒေါ သုတော၊ သာမဏေရော စ စိရာယတိ၊ နူန သီလဝိပတ္တိံ ပတ္တော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. သောပိ အာဂန္တွာ ‘‘ဂစ္ဆာမ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ထေရော ‘‘ကိံ ပါပေါ ဇာတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သာမဏေရော တုဏှီ ဟုတွာ ပုန ပုစ္ဆိတောပိ န ကထေသိ. ထေရော ‘‘တာဒိသေန ပါပေန မယှံ ယဋ္ဌိဂဟဏကိစ္စံ နတ္ထိ၊ ဂစ္ဆ တွ’’န္တိ ဝတွာ ပုန တေန ‘‘ဗဟုပရိဿယော မဂ္ဂေါ၊ တုမှေ စ အန္ဓာ၊ ကထံ ဂမိဿထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဗာလ ဣဓေဝ မေ နိပဇ္ဇိတွာ မရန္တဿာပိ အပရာပရံ ပရိဝတ္တေန္တဿာပိ တာဒိသေန ဂမနံ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော –

၉၅. ‘‘အန္ဓောဟံ ဟတနေတ္တောသ္မိ၊ ကန္တာရဒ္ဓါနပက္ခန္ဒော၊

သယမာနောပိ ဂစ္ဆိဿံ၊ န သဟာယေန ပါပေနာ’’တိ. – ဂါထံ အဘာသိတ္ထ၊

တတ္ထ အန္ဓောတိ စက္ခုဝိကလော. ဟတနေတ္တောတိ ဝိနဋ္ဌစက္ခုကော၊ တေန ‘‘ပယောဂဝိပတ္တိဝသေနာဟံ ဥပဟတနေတ္တတာယ အန္ဓော၊ န ဇစ္စန္ဓဘာဝေနာ’’တိ ယထာဝုတ္တံ အန္ဓဘာဝံ ဝိသေသေတိ. အထ ဝါ ‘‘အန္ဓော’’တိ ဣဒံ ‘‘အန္ဓေ ဇိဏ္ဏေ မာတာပိတရော ပေါသေတီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၂.၂၈၈) ဝိယ မံသစက္ခုဝေကလ္လဒီပနံ၊ ‘‘သဗ္ဗေပိမေ ပရိဗ္ဗာဇကာ အန္ဓာ အစက္ခုကာ’’ (ဥဒါ. ၅၄) ‘‘အန္ဓော ဧကစက္ခု ဒွိစက္ခူ’’တိအာဒီသု (အ. နိ. ၃.၂၉) ဝိယ န ပညာစက္ခုဝေကလ္လဒီပနန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘ဟတနေတ္တောသ္မီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တေန မုချမေဝ အန္ဓဘာဝံ ဒဿေတိ. ကန္တာရဒ္ဓါနပက္ခန္ဒောတိ ကန္တာရေ ဝိဝနေ ဒီဃမဂ္ဂံ အနုပဝိဋ္ဌော၊ န ဇာတိကန္တာရာဒိဂဟနံ သံသာရဒ္ဓါနံ ပဋိပန္နောတိ အဓိပ္ပါယော. တာဒိသဉှိ ကန္တာရဒ္ဓါနံ အယံ ထေရော သမတိက္ကမိတွာ ဌိတော၊ သယမာနောပီတိ သယန္တောပိ၊ ပါဒေသု အဝဟန္တေသု ဥရေန ဇဏ္ဏုကာဟိ စ ဘူမိယံ သံသရန္တော ပရိဝတ္တေန္တောပိ ဂစ္ဆေယျံ. န သဟာယေန ပါပေနာတိ တာဒိသေန ပါပပုဂ္ဂလေန သဟာယဘူတေန သဒ္ဓိံ န ဂစ္ဆိဿန္တိ ယောဇနာ. တံ သုတွာ ဣတရော သံဝေဂဇာတော ‘‘ဘာရိယံ ဝတ မယာ သာဟသိကကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တော ဝနသဏ္ဍံ ပက္ခန္ဒော စ အဟောသိ. အထ ထေရဿ သီလတေဇေန ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. တေန သက္ကော တံ ကာရဏံ ဉတွာ ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ သာဝတ္ထိဂါမိပုရိသံ ဝိယ အတ္တာနံ ဉာပေတွာ ယဋ္ဌိကောဋိံ ဂဏှန္တော မဂ္ဂံ သင်္ခိပိတွာ တဒဟေဝ သာယနှေ သာဝတ္ထိယံ ထေရံ နေတွာ တတ္ထ ဇေတဝနေ စူဠပါလိတေန ကာရိတာယ ပဏ္ဏသာလာယ ဖလကေ နိသီဒါပေတွာ တဿ သဟာယဝဏ္ဏေန ထေရဿ အာဂတဘာဝံ ဇာနာပေတွာ ပက္ကာမိ၊ စူဠပါလိတောပိ တံ ယာဝဇီဝံ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌာသီတိ.

စက္ခုပါလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.