၂. ဂုဟဋ္ဌကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၇၉. သတ္တော ဂုဟာယန္တိ ဂုဟဋ္ဌကသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝတိ ကိရ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ အာယသ္မာ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇော ကောသမ္ဗိယံ ဂံင်္ဂါတီရေ အာဝဋ္ဋကံ နာမ ဥတေနဿ ဥယျာနံ၊ တတ္ထ အဂမာသိ သီတလေ ပဒေသေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိတုကာမော. အညဒါပိ စာယံ ဂစ္ဆတေဝ တတ္ထ ပုဗ္ဗာသေဝနေန ယထာ ဂဝမ္ပတိတ္ထေရော တာဝတိံသဘဝနန္တိ ဝုတ္တနယမေတံ ဝင်္ဂီသသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ. သော တတ္ထ ဂင်္ဂါတီရေ သီတလေ ရုက္ခမူလေ သမာပတ္တိံ အပ္ပေတွာ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. ရာဇာပိ ခေါ ဥတေနော တံ ဒိဝသံယေဝ ဥယျာနကီဠိကံ ဂန္တွာ ဗဟုဒေဝ ဒိဝသဘာဂံ နစ္စဂီတာဒီဟိ ဥယျာနေ ကီဠိတွာ ပါနမဒမတ္တော ဧကိဿာ ဣတ္ထိယာ အင်္ကေ သီသံ ကတွာ သယိ. သေသိတ္ထိယော ‘‘သုတ္တော ရာဇာ’’တိ ဥဋ္ဌဟိတွာ ဥယျာနေ ပုပ္ဖဖလာဒီနိ ဂဏှန္တိယော ထေရံ ဒိသွာ ဟိရောတ္တပ္ပံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ ‘‘မာ သဒ္ဒံ အကတ္ထာ’’တိ အညမညံ နိဝါရေတွာ အပ္ပသဒ္ဒါ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ထေရံ သမ္ပရိဝါရေတွာ နိသီဒိံသု. ထေရော သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ တာသံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ တာ တုဋ္ဌာ ‘‘သာဓု သာဓူ’’တိ ဝတွာ သုဏန္တိ.

ရညော သီသံ အင်္ကေနာဒါယ နိသိန္နိတ္ထီ ‘‘ဣမာ မံ ဩဟာယ ကီဠန္တီ’’တိ တာသု ဣဿာပကတာ ဦရုံ စာလေတွာ ရာဇာနံ ပဗောဓေသိ. ရာဇာ ပဋိဗုဇ္ဈိတွာ ဣတ္ထာဂါရံ အပဿန္တော ‘‘ကုဟိံ ဣမာ ဝသလိယော’’တိ အာဟ. သာ အာဟ – ‘‘တုမှေသု အဗဟုကတာ ‘သမဏံ ရမယိဿာမာ’တိ ဂတာ’’တိ. သော ကုဒ္ဓေါ ထေရာဘိမုခေါ အဂမာသိ. တာ ဣတ္ထိယော ရာဇာနံ ဒိသွာ ဧကစ္စာ ဥဋ္ဌဟိံသု၊ ဧကစ္စာ ‘‘မဟာရာဇ၊ ပဗ္ဗဇိတဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏာမာ’’တိ န ဥဋ္ဌဟိံသု. သော တေန ဘိယျောသောမတ္တာယ ကုဒ္ဓေါ ထေရံ အဝန္ဒိတွာဝ ‘‘ကိမတ္ထံ အာဂတောသီ’’တိ အာဟ. ‘‘ဝိဝေကတ္ထံ မဟာရာဇာ’’တိ. သော ‘‘ဝိဝေကတ္ထာယ အာဂတာ ဧဝံ ဣတ္ထာဂါရပရိဝုတာ နိသီဒန္တီ’’တိ ဝတွာ ‘‘တဝ ဝိဝေကံ ကထေဟီ’’တိ အာဟ. ထေရော ဝိသာရဒေါပိ ဝိဝေကကထာယ ‘‘နာယံ အညာတုကာမော ပုစ္ဆတီ’’တိ တုဏှီ အဟောသိ. ရာဇာ ‘‘သစေ န ကထေသိ၊ တမ္ဗကိပိလ္လိကေဟိ တံ ခါဒါပေဿာမီ’’တိ အညတရသ္မိံ အသောကရုက္ခေ တမ္ဗကိပိလ္လိကပုဋံ ဂဏှန္တော အတ္တနောဝ ဥပရိ ဝိကိရိ. သော သရီရံ ပုဉ္ဆိတွာ အညံ ပုဋံ ဂဟေတွာ ထေရာဘိမုခေါ အဂမာသိ. ထေရော ‘‘သစာယံ ရာဇာ မယိ အပရဇ္ဈေယျ၊ အပါယာဘိမုခေါ ဘဝေယျာ’’တိ တံ အနုကမ္ပမာနော ဣဒ္ဓိယာ အာကာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ဂတော.

တတော ဣတ္ထိယော အာဟံသု – ‘‘မဟာရာဇ၊ အညေ ရာဇာနော ဤဒိသံ ပဗ္ဗဇိတံ ဒိသွာ ပုပ္ဖဂန္ဓာဒီဟိ ပူဇေန္တိ၊ တွံ တမ္ဗကိပိလ္လိကပုဋေန အာသာဒေတုံ အာရဒ္ဓေါ အဟောသိ၊ ကုလဝံသံ နာသေတုံ ဥဋ္ဌိတော’’တိ. သော အတ္တနော ဒေါသံ ဉတွာ တုဏှီ ဟုတွာ ဥယျာနပါလံ ပုစ္ဆိ – ‘‘အညမ္ပိ ဒိဝသံ ထေရော ဣဓာဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. တေန ဟိ ယဒါ အာဂစ္ဆတိ၊ တဒါ မေ အာရောစေယျာသီတိ. သော ဧကဒိဝသံ ထေရေ အာဂတေ အာရောစေသိ. ရာဇာပိ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာ ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော အဟောသိ. တမ္ဗကိပိလ္လိကပုဋေန အာသာဒိတဒိဝသေ ပန ထေရော အာကာသေနာဂန္တွာ ပုန ပထဝိယံ နိမုဇ္ဇိတွာ ဘဂဝတော ဂန္ဓကုဋိယံ ဥမ္မုဇ္ဇိ. ဘဂဝါပိ ခေါ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သတော သမ္ပဇာနော သီဟသေယျံ ကပ္ပယမာနော ထေရံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ၊ ဘာရဒွါဇ၊ အကာလေ အာဂတောသီ’’တိ အာဟ. ထေရော ‘‘အာမ ဘဂဝါ’’တိ ဝတွာ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. တံ သုတွာ ဘဂဝါ ‘‘ကိံ ကရိဿတိ တဿ ဝိဝေကကထာ ကာမဂုဏဂိဒ္ဓဿာ’’တိ ဝတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန နိပန္နော ဧဝ ထေရဿ ဓမ္မဒေသနတ္ထံ ဣမံ သုတ္တမဘာသိ.

တတ္ထ သတ္တောတိ လဂ္ဂေါ. ဂုဟာယန္တိ ကာယေ. ကာယော ဟိ ရာဂါဒီနံ ဝါဠာနံ ဝသနောကာသတော ‘‘ဂုဟာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဗဟုနာဘိဆန္နောတိ ဗဟုနာ ရာဂါဒိကိလေသဇာလေန အဘိစ္ဆန္နော. ဧတေန အဇ္ဈတ္တဗန္ဓနံ ဝုတ္တံ. တိဋ္ဌန္တိ ရာဂါဒိဝသေန တိဋ္ဌန္တော. နရောတိ သတ္တော. မောဟနသ္မိံ ပဂါဠှောတိ မောဟနံ ဝုစ္စတိ ကာမဂုဏာ. ဧတ္ထ ဟိ ဒေဝမနုဿာ မုယှန္တိ၊ တေသု အဇ္ဈောဂါဠှော ဟုတွာ. ဧတေန ဗဟိဒ္ဓါဗန္ဓနံ ဝုတ္တံ. ဒူရေ ဝိဝေကာ ဟိ တထာဝိဓော သောတိ သော တထာရူပေါ နရော တိဝိဓာပိ ကာယဝိဝေကာဒိကာ ဝိဝေကာ ဒူရေ အနာသန္နေ. ကိံကာရဏာ? ကာမာ ဟိ လောကေ န ဟိ သုပ္ပဟာယာ၊ ယသ္မာ လောကေ ကာမာ သုပ္ပဟာယာ န ဟောန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၇၈၀. ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ‘‘ဒူရေ ဝိဝေကာ တထာဝိဓော’’တိ သာဓေတွာ ပုန တထာဝိဓာနံ သတ္တာနံ ဓမ္မတံ အာဝိကရောန္တော ‘‘ဣစ္ဆာနိဒါနာ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ ဣစ္ဆာနိဒါနာတိ တဏှာဟေတုကာ. ဘဝသာတဗဒ္ဓါတိ သုခဝေဒနာဒိမှိ ဘဝသာတေ ဗဒ္ဓါ. တေ ဒုပ္ပမုဉ္စာတိ တေ ဘဝသာတဝတ္ထုဘူတာ ဓမ္မာ၊ တေ ဝါ တတ္ထ ဗဒ္ဓါ ဣစ္ဆာနိဒါနာ သတ္တာ ဒုပ္ပမောစယာ. န ဟိ အညမောက္ခာတိ အညေန စ မောစေတုံ န သက္ကောန္တိ. ကာရဏဝစနံ ဝါ ဧတံ၊ တေ သတ္တာ ဒုပ္ပမုဉ္စာ. ကသ္မာ? ယသ္မာ အညေန မောစေတဗ္ဗာ န ဟောန္တိ. ယဒိ ပန မုဉ္စေယျုံ၊ သကေန ထာမေန မုဉ္စေယျုန္တိ အယမဿ အတ္ထော. ပစ္ဆာ ပုရေ ဝါပိ အပေက္ခမာနာတိ အနာဂတေ အတီတေ ဝါ ကာမေ အပေက္ခမာနာ. ဣမေဝ ကာမေ ပုရိမေဝ ဇပ္ပန္တိ ဣမေ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နေ ကာမေ ပုရိမေ ဝါ ဒုဝိဓေပိ အတီတာနာဂတေ ဗလဝတဏှာယ ပတ္ထယမာနာ. ဣမေသဉ္စ ဒွိန္နံ ပဒါနံ ‘‘တေ ဒုပ္ပမုဉ္စာ န ဟိ အညမောက္ခာ’’တိ ဣမိနာ သဟ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဣတရထာ ‘‘အပေက္ခမာနာ ဇပ္ပံ ကိံ ကရောန္တိ ကိံ ဝါ ကတာ’’တိ န ပညာယေယျုံ.

၇၈၁-၂. ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ‘‘ဒူရေ ဝိဝေကာ တထာဝိဓော’’တိ သာဓေတွာ ဒုတိယဂါထာယ စ တထာဝိဓာနံ သတ္တာနံ ဓမ္မတံ အာဝိကတွာ ဣဒါနိ နေသံ ပါပကမ္မကရဏံ အာဝိကရောန္တော ‘‘ကာမေသု ဂိဒ္ဓါ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – တေ သတ္တာ ကာမေသု ပရိဘောဂတဏှာယ ဂိဒ္ဓါ ပရိယေသနာဒိမနုယုတ္တတ္တာ ပသုတာ သမ္မောဟမာပန္နတ္တာ ပမူဠှာ အဝဂမနတာယ မစ္ဆရိတာယ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ဝစနံ အနာဒိယနတာယ စ အဝဒါနိယာ. ကာယဝိသမာဒိမှိ ဝိသမေ နိဝိဋ္ဌာ အန္တကာလေ မရဏဒုက္ခူပနီတာ ‘‘ကိံသူ ဘဝိဿာမ ဣတော စုတာသေ’’တိ ပရိဒေဝယန္တီတိ. ယသ္မာ ဧတဒေဝ၊ တသ္မာ ဟိ သိက္ခေထ။ပေ။ မာဟု ဓီရာတိ. တတ္ထ သိက္ခေထာတိ တိဿော သိက္ခာ အာပဇ္ဇေယျ. ဣဓေဝါတိ ဣမသ္မိံယေဝ သာသနေ. သေသမုတ္တာနမေဝ.

၇၈၃. ဣဒါနိ ယေ တထာ န ကရောန္တိ၊ တေသံ ဗျသနပ္ပတ္တိံ ဒဿေန္တော ‘‘ပဿာမီ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ ပဿာမီတိ မံသစက္ခုအာဒီဟိ ပေက္ခာမိ. လောကေတိ အပါယာဒိမှိ. ပရိဖန္ဒမာနန္တိ ဣတော စိတော စ ဖန္ဒမာနံ. ပဇံ ဣမန္တိ ဣမံ သတ္တကာယံ. တဏှဂတန္တိ တဏှာယ ဂတံ အဘိဘူတံ၊ နိပါတိတန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဘဝေသူတိ ကာမဘဝါဒီသု. ဟီနာ နရာတိ ဟီနကမ္မန္တာ နရာ. မစ္စုမုခေ လပန္တီတိ အန္တကာလေ သမ္ပတ္တေ မရဏမုခေ ပရိဒေဝန္တိ. အဝီတတဏှာသေတိ အဝိဂတတဏှာ. ဘဝါဘဝေသူတိ ကာမဘဝါဒီသု. အထ ဝါ ဘဝါဘဝေသူတိ ဘဝဘဝေသု၊ ပုနပ္ပုနဘဝေသူတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၇၈၄. ဣဒါနိ ယသ္မာ အဝီတတဏှာ ဧဝံ ဖန္ဒန္တိ စ လပန္တိ စ၊ တသ္မာ တဏှာဝိနယေ သမာဒပေန္တော ‘‘မမာယိတေ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ မမာယိတေတိ တဏှာဒိဋ္ဌိမမတ္တေဟိ ‘‘မမ’’န္တိ ပရိဂ္ဂဟိတေ ဝတ္ထုသ္မိံ. ပဿထာတိ သောတာရေ အာလပန္တော အာဟ. ဧတမ္ပီတိ ဧတမ္ပိ အာဒီနဝံ. သေသံ ပါကဋမေဝ.

၇၈၅. ဧဝမေတ္ထ ပဌမဂါထာယ အဿာဒံ၊ တတော ပရာဟိ စတူဟိ အာဒီနဝဉ္စ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ သဥပါယံ နိဿရဏံ နိဿရဏာနိသံသဉ္စ ဒဿေတုံ သဗ္ဗာဟိ ဝါ ဧတာဟိ ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသဉ္စ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ဒဿေတုံ ‘‘ဥဘောသု အန္တေသူ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ ဥဘောသု အန္တေသူတိ ဖဿဖဿသမုဒယာဒီသု ဒွီသု ပရိစ္ဆေဒေသု. ဝိနေယျ ဆန္ဒန္တိ ဆန္ဒရာဂံ ဝိနေတွာ. ဖဿံ ပရိညာယာတိ စက္ခုသမ္ဖဿာဒိဖဿံ၊ ဖဿာနုသာရေန ဝါ တံသမ္ပယုတ္တေ သဗ္ဗေပိ အရူပဓမ္မေ၊ တေသံ ဝတ္ထုဒွါရာရမ္မဏဝသေန ရူပဓမ္မေ စာတိ သကလမ္ပိ နာမရူပံ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိဇာနိတွာ. အနာနုဂိဒ္ဓေါတိ ရူပါဒီသု သဗ္ဗဓမ္မေသု အဂိဒ္ဓေါ. ယဒတ္တဂရဟီ တဒကုဗ္ဗမာနောတိ ယံ အတ္တနာ ဂရဟတိ၊ တံ အကုရုမာနော. နလိပ္ပတီ ဒိဋ္ဌသုတေသု ဓီရောတိ သော ဧဝရူပေါ ဓိတိသမ္ပန္နော ဓီရော ဒိဋ္ဌေသု စ သုတေသု စ ဓမ္မေသု ဒွိန္နံ လေပါနံ ဧကေနပိ လေပေန န လိပ္ပတိ. အာကာသမိဝ နိရုပလိတ္တော အစ္စန္တဝေါဒါနပ္ပတ္တော ဟောတိ.

၇၈၆. သညံ ပရိညာတိ ဂါထာယ ပန အယံ သင်္ခေပတ္ထော – န ကေဝလဉ္စ ဖဿမေဝ၊ အပိစ ခေါ ပန ကာမသညာဒိဘေဒံ သညမ္ပိ၊ သညာနုသာရေန ဝါ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေနေဝ နာမရူပံ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိဇာနိတွာ ဣမာယ ပဋိပဒါယ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ ဝိတရေယျ ဩဃံ၊ တတော သော တိဏ္ဏောဃော တဏှာဒိဋ္ဌိပရိဂ္ဂဟေသု တဏှာဒိဋ္ဌိလေပပ္ပဟာနေန နောပလိတ္တော ခီဏာသဝမုနိ ရာဂါဒိသလ္လာနံ အဗ္ဗူဠှတ္တာ အဗ္ဗူဠှသလ္လော သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ အပ္ပမတ္တော စရံ၊ ပုဗ္ဗဘာဂေ ဝါ အပ္ပမတ္တော စရံ တေန အပ္ပမာဒစာရေန အဗ္ဗူဠှသလ္လော ဟုတွာ သကပရတ္တဘာဝါဒိဘေဒံ နာသီသတီ လောကမိမံ ပရဉ္စ၊ အညဒတ္ထု စရိမစိတ္တနိရောဓာ နိရုပါဒါနော ဇာတဝေဒေါဝ ပရိနိဗ္ဗာတီတိ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ ဓမ္မနေတ္တိဋ္ဌပနမေဝ ကရောန္တော၊ န ဥတ္တရိံ ဣမာယ ဒေသနာယ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ ဥပ္ပါဒေသိ ခီဏာသဝဿ ဒေသိတတ္တာတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ဂုဟဋ္ဌကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.