၁. ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၇၃. ကာမံ ကာမယမာနဿာတိ ကာမသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝတိ ကိရ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ အညတရော ဗြာဟ္မဏော သာဝတ္ထိယာ ဇေတဝနဿ စ အန္တရေ အစိရဝတီနဒီတီရေ ‘‘ယဝံ ဝပိဿာမီ’’တိ ခေတ္တံ ကသတိ. ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ပိဏ္ဍာယ ပဝိသန္တော တံ ဒိသွာ အာဝဇ္ဇေန္တော အဒ္ဒသ – ‘‘အဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယဝါ ဝိနဿိဿန္တီ’’တိ၊ ပုန ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိံ အာဝဇ္ဇေန္တော စဿ သောတာပတ္တိဖလဿ ဥပနိဿယံ အဒ္ဒသ. ‘‘ကဒါ ပါပုဏေယျာ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သဿေ ဝိနဋ္ဌေ သောကာဘိဘူတော ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ’’တိ အဒ္ဒသ. တတော စိန္တေသိ – ‘‘သစာဟံ တဒါ ဧဝ ဗြာဟ္မဏံ ဥပသင်္ကမိဿာမိ၊ န မေ ဩဝါဒံ သောတဗ္ဗံ မညိဿတိ. နာနာရုစိကာ ဟိ ဗြာဟ္မဏာ၊ ဟန္ဒ၊ နံ ဣတော ပဘုတိယေဝ သင်္ဂဏှာမိ၊ ဧဝံ မယိ မုဒုစိတ္တော ဟုတွာ တဒါ ဩဝါဒံ သောဿတီ’’တိ ဗြာဟ္မဏံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘ကိံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ကရောသီ’’တိ. ဗြာဟ္မဏော ‘‘ဧဝံ ဥစ္စာကုလီနော သမဏော ဂေါတမော မယာ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောတီ’’တိ တာဝတကေနေဝ ဘဂဝတိ ပသန္နစိတ္တော ဟုတွာ ‘‘ခေတ္တံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ကသာမိ ယဝံ ဝပိဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ သာရိပုတ္တတ္ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ဘဂဝါ ဗြာဟ္မဏေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ အကာသိ၊ န စ အဟေတု အပ္ပစ္စယာ တထာဂတာ ဧဝံ ကရောန္တိ၊ ဟန္ဒာဟမ္ပိ တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောမီ’’တိ ဗြာဟ္မဏံ ဥပသင်္ကမိတွာ တထေဝ ပဋိသန္ထာရမကာသိ. ဧဝံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော သေသာ စ အသီတိ မဟာသာဝကာ. ဗြာဟ္မဏော အတီဝ အတ္တမနော အဟောသိ.
အထ ဘဂဝါ သမ္ပဇ္ဇမာနေပိ သဿေ ဧကဒိဝသံ ကတဘတ္တကိစ္စော သာဝတ္ထိတော ဇေတဝနံ ဂစ္ဆန္တော မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ဗြာဟ္မဏဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ အာဟ – ‘‘သုန္ဒရံ တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ယဝက္ခေတ္တ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သုန္ဒရံ၊ သစေ သမ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ တုမှာကမ္ပိ သံဝိဘာဂံ ကရိဿာမီ’’တိ. အထဿ စတုမာသစ္စယေန ယဝါ နိပ္ဖဇ္ဇိံသု. တဿ ‘‘အဇ္ဇ ဝါ သွေ ဝါ လာယိဿာမီ’’တိ ဥဿုက္ကံ ကုရုမာနဿေဝ မဟာမေဃော ဥဋ္ဌဟိတွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဝဿိ. အစိရဝတီ နဒီ ပူရာ အာဂန္တွာ သဗ္ဗံ ယဝံ ဝဟိ. ဗြာဟ္မဏော သဗ္ဗရတ္တိံ အနတ္တမနော ဟုတွာ ပဘာတေ နဒီတီရံ ဂတော သဗ္ဗံ သဿဝိပတ္တိံ ဒိသွာ ‘‘ဝိနဋ္ဌောမှိ၊ ကထံ ဒါနိ ဇီဝိဿာမီ’’တိ ဗလဝသောကံ ဥပ္ပါဒေသိ. ဘဂဝါပိ တမေဝ ရတ္တိံ ပစ္စူသသမယေ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ‘‘အဇ္ဇ ဗြာဟ္မဏဿ ဓမ္မဒေသနာကာလော’’တိ ဉတွာ ဘိက္ခာစာရဝတ္တေန သာဝတ္ထိံ ပဝိသိတွာ ဗြာဟ္မဏဿ ဃရဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ‘‘သောကာဘိဘူတံ မံ အဿာသေတုကာမော သမဏော ဂေါတမော အာဂတော’’တိ စိန္တေတွာ အာသနံ ပညာပေတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဘဂဝန္တံ နိသီဒါပေသိ. ဘဂဝါ ဇာနန္တောဝ ဗြာဟ္မဏံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ ဗြာဟ္မဏ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော ဝိဟာသီ’’တိ? အာမ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သဗ္ဗံ မေ ယဝက္ခေတ္တံ ဥဒကေန ဝူဠှန္တိ. အထ ဘဂဝါ ‘‘န၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိပန္နေ ဒေါမနဿံ၊ သမ္ပန္နေ စ သောမနဿံ ကာတဗ္ဗံ. ကာမာ ဟိ နာမ သမ္ပဇ္ဇန္တိပိ ဝိပဇ္ဇန္တိပီ’’တိ ဝတွာ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ သပ္ပါယံ ဉတွာ ဓမ္မဒေသနာဝသေန ဣမံ သုတ္တမဘာသိ. တတ္ထ သင်္ခေပတော ပဒတ္ထသမ္ဗန္ဓမတ္တမေဝ ဝဏ္ဏယိဿာမ၊ ဝိတ္ထာရော ပန နိဒ္ဒေသေ (မဟာနိ. ၁) ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ စ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ၊ ဧဝံ ဣတော ပရံ သဗ္ဗသုတ္တေသု.
တတ္ထ ကာမန္တိ မနာပိယရူပါဒိတေဘူမကဓမ္မသင်္ခါတံ ဝတ္ထုကာမံ၊ ကာမယမာနဿာတိ ဣစ္ဆမာနဿ. တဿ စေ တံ သမိဇ္ဈတီတိ တဿ ကာမယမာနဿ သတ္တဿ တံ ကာမသင်္ခါတံ ဝတ္ထု သမိဇ္ဈတိ စေ၊ သစေ သော တံ လဘတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဒ္ဓါ ပီတိမနော ဟောတီတိ ဧကံသံ တုဋ္ဌစိတ္တော ဟောတိ. လဒ္ဓါတိ လဘိတွာ. မစ္စောတိ သတ္တော. ယဒိစ္ဆတီတိ ယံ ဣစ္ဆတိ.
၇၇၄. တဿ စေ ကာမယာနဿာတိ တဿ ပုဂ္ဂလဿ ကာမေ ဣစ္ဆမာနဿ၊ ကာမေန ဝါ ယာယမာနဿ. ဆန္ဒဇာတဿာတိ ဇာတတဏှဿ. ဇန္တုနောတိ သတ္တဿ. တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တီတိ တေ ကာမာ ပရိဟာယန္တိ စေ. သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတီတိ အထ အယောမယာဒိနာ သလ္လေန ဝိဒ္ဓေါ ဝိယ ပီဠီယတိ.
၇၇၅. တတိယဂါထာယ သင်္ခေပတ္ထော – ယော ပန ဣမေ ကာမေ တတ္ထ ဆန္ဒရာဂဝိက္ခမ္ဘနေန ဝါ သမုစ္ဆေဒေန ဝါ အတ္တနော ပါဒေန သပ္ပဿ သိရံ ဣဝ ပရိဝဇ္ဇေတိ. သော ဘိက္ခု သဗ္ဗံ လောကံ ဝိသရိတွာ ဌိတတ္တာ လောကေ ဝိသတ္တိကာသင်္ခါတံ တဏှံ သတော ဟုတွာ သမတိဝတ္တတီတိ.
၇၇၆-၈. တတော ပရာသံ တိဿန္နံ ဂါထာနံ အယံ သင်္ခေပတ္ထော – ယော ဧတံ သာလိက္ခေတ္တာဒိံ ခေတ္တံ ဝါ ဃရဝတ္ထာဒိံ ဝတ္ထုံ ဝါ ကဟာပဏသင်္ခါတံ ဟိရညံ ဝါ ဂေါအဿဘေဒံ ဂဝါဿံ ဝါ ဣတ္ထိသညိကာ ထိယော ဝါ ဉာတိဗန္ဓဝါဒီ ဗန္ဓူ ဝါ အညေ ဝါ မနာပိယရူပါဒီ ပုထု ကာမေ အနုဂိဇ္ဈတိ၊ တံ ပုဂ္ဂလံ အဗလသင်္ခါတာ ကိလေသာ ဗလီယန္တိ သဟန္တိ မဒ္ဒန္တိ၊ သဒ္ဓါဗလာဒိဝိရဟေန ဝါ အဗလံ တံ ပုဂ္ဂလံ အဗလာ ကိလေသာ ဗလီယန္တိ၊ အဗလတ္တာ ဗလီယန္တီတိ အတ္ထော. အထ တံ ကာမဂိဒ္ဓံ ကာမေ ရက္ခန္တံ ပရိယေသန္တဉ္စ သီဟာဒယော စ ပါကဋပရိဿယာ ကာယဒုစ္စရိတာဒယော စ အပါကဋပရိဿယာ မဒ္ဒန္တိ၊ တတော အပါကဋပရိဿယေဟိ အဘိဘူတံ တံ ပုဂ္ဂလံ ဇာတိအာဒိဒုက္ခံ ဘိန္နံ နာဝံ ဥဒကံ ဝိယ အနွေတိ. တသ္မာ ကာယဂတာသတိအာဒိဘာဝနာယ ဇန္တု သဒါ သတော ဟုတွာ ဝိက္ခမ္ဘနသမုစ္ဆေဒဝသေန ရူပါဒီသု ဝတ္ထုကာမေသု သဗ္ဗပ္ပကာရမ္ပိ ကိလေသကာမံ ပရိဝဇ္ဇေန္တော ကာမာနိ ပရိဝဇ္ဇယေ. ဧဝံ တေ ကာမေ ပဟာယ တပ္ပဟာနကရမဂ္ဂေနေဝ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ တရေ ဩဃံ တရေယျ တရိတုံ သက္ကုဏေယျ. တတော ယထာ ပုရိသော ဥဒကဂရုကံ နာဝံ သိဉ္စိတွာ လဟုကာယ နာဝါယ အပ္ပကသိရေနေဝ ပါရဂူ ဘဝေယျ၊ ပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧဝမေဝ အတ္တဘာဝနာဝံ ကိလေသူဒကဂရုကံ သိဉ္စိတွာ လဟုကေန အတ္တဘာဝေန ပါရဂူ ဘဝေယျ၊ သဗ္ဗဓမ္မပါရံ နိဗ္ဗာနံ ဂတော ဘဝေယျ၊ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ ဂစ္ဆေယျ စ၊ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာတီတိ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဗြာဟ္မဏော စ ဗြာဟ္မဏီ စ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသူတိ.
ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ
သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.