၉. ကိံသီလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၂၇. ကိံသီလောတိ ကိံသီလသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဂိဟိသဟာယကော ဧကော ထေရဿေဝ ပိတုနော ဝင်္ဂန္တဗြာဟ္မဏဿ သဟာယဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တော သဋ္ဌိကောဋိအဓိကံ ပဉ္စသတကောဋိဓနံ ပရိစ္စဇိတွာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ သဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ပရိယာပုဏိ. တဿ ထေရော ဗဟုသော ဩဝဒိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနမဒါသိ၊ သော တေန ဝိသေသံ နာဓိဂစ္ဆတိ. တတော ထေရော ‘‘ဗုဒ္ဓဝေနေယျော ဧသော’’တိ ဉတွာ တံ အာဒါယ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂန္တွာ တံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ပုဂ္ဂလံ အနိယမေတွာ ‘‘ကိံသီလော’’တိ ပုစ္ဆိ. အထဿ ဘဂဝါ တတော ပရံ အဘာသိ. တတ္ထ ကိံသီလောတိ ကီဒိသေန ဝါရိတ္တသီလေန သမန္နာဂတော၊ ကီဒိသပကတိကော ဝါ. ကိံသမာစာရောတိ ကီဒိသေန စာရိတ္တေန ယုတ္တော. ကာနိ ကမ္မာနိ ဗြူဟယန္တိ ကာနိ ကာယကမ္မာဒီနိ ဝဍ္ဎေန္တော. နရော သမ္မာ နိဝိဋ္ဌဿာတိ အဘိရတော နရော သာသနေ သမ္မာ ပတိဋ္ဌိတော ဘဝေယျ. ဥတ္တမတ္ထဉ္စ ပါပုဏေတိ သဗ္ဗတ္ထာနံ ဥတ္တမံ အရဟတ္တဉ္စ ပါပုဏေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၃၂၈. တတော ဘဂဝါ ‘‘သာရိပုတ္တော အဍ္ဎမာသူပသမ္ပန္နော သာဝကပါရမိပ္ပတ္တော၊ ကသ္မာ အာဒိကမ္မိကပုထုဇ္ဇနပဉှံ ပုစ္ဆတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အာရဗ္ဘာ’’တိ ဉတွာ ပုစ္ဆာယ ဝုတ္တံ စာရိတ္တသီလံ အဝိဘဇိတွာဝ တဿ သပ္ပါယဝသေန ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ‘‘ဝုဍ္ဎာပစာယီ’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ပညာဝုဍ္ဎော၊ ဂုဏဝုဍ္ဎော၊ ဇာတိဝုဍ္ဎော၊ ဝယောဝုဍ္ဎောတိ စတ္တာရော ဝုဍ္ဎာ. ဇာတိယာ ဟိ ဒဟရောပိ ဗဟုဿုတော ဘိက္ခု အပ္ပဿုတမဟလ္လကဘိက္ခူနမန္တရေ ဗာဟုသစ္စပညာယ ဝုဍ္ဎတ္တာ ပညာဝုဍ္ဎော. တဿ ဟိ သန္တိကေ မဟလ္လကဘိက္ခူပိ ဗုဒ္ဓဝစနံ ပရိယာပုဏန္တိ၊ ဩဝါဒဝိနိစ္ဆယပဉှဝိဿဇ္ဇနာနိ စ ပစ္စာသီသန္တိ. တထာ ဒဟရောပိ ဘိက္ခု အဓိဂမသမ္ပန္နော ဂုဏဝုဍ္ဎော နာမ. တဿ ဟိ ဩဝါဒေ ပတိဋ္ဌာယ မဟလ္လကာပိ ဝိပဿနာဂဗ္ဘံ ဂဟေတွာ အရဟတ္တဖလံ ပါပုဏန္တိ. တထာ ဒဟရောပိ ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဝသိတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဝါ သေသဇနဿ ဝန္ဒနာရဟတော ဇာတိဝုဍ္ဎော နာမ. သဗ္ဗော ပန ပဌမဇာတော ဝယောဝုဍ္ဎော နာမ. တတ္ထ ယသ္မာ ပညာယ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သဒိသော နတ္ထိ ဌပေတွာ ဘဂဝန္တံ၊ တထာ ဂုဏေနပိ အဍ္ဎမာသေန သဗ္ဗသာဝကပါရမီဉာဏဿ ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ. ဇာတိယာပိ သော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဥပ္ပန္နော၊ တသ္မာ တဿ ဘိက္ခုနော ဝယေန သမာနောပိ သော ဣမေဟိ တီဟိ ကာရဏေဟိ ဝုဍ္ဎော. ဣမသ္မိံ ပနတ္ထေ ပညာဂုဏေဟိ ဧဝ ဝုဍ္ဎဘာဝံ သန္ဓာယ ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘ဝုဍ္ဎာပစာယီ’’တိ. တသ္မာ တာဒိသာနံ ဝုဍ္ဎာနံ အပစိတိကရဏေန ဝုဍ္ဎာပစာယီ၊ တေသမေဝ ဝုဍ္ဎာနံ လာဘာဒီသု ဥသူယဝိဂမေန အနုသူယကော စ သိယာတိ အယမာဒိပါဒဿ အတ္ထော.

ကာလညူ စဿာတိ ဧတ္ထ ပန ရာဂေ ဥပ္ပန္နေ တဿ ဝိနောဒနတ္ထာယ ဂရူနံ ဒဿနံ ဂစ္ဆန္တောပိ ကာလညူ၊ ဒေါသေ။ မောဟေ။ ကောသဇ္ဇေ ဥပ္ပန္နေ တဿ ဝိနောဒနတ္ထာယ ဂရူနံ ဒဿနံ ဂစ္ဆန္တောပိ ကာလညူ၊ ယတော ဧဝံ ကာလညူ စ အဿ ဂရူနံ ဒဿနာယ. ဓမ္မိံ ကထန္တိ သမထဝိပဿနာယုတ္တံ. ဧရယိတန္တိ ဝုတ္တံ. ခဏညူတိ တဿာ ကထာယ ခဏဝေဒီ၊ ဒုလ္လဘော ဝါ အယံ ဤဒိသာယ ကထာယ သဝနက္ခဏောတိ ဇာနန္တော. သုဏေယျ သက္ကစ္စာတိ တံ ကထံ သက္ကစ္စံ သုဏေယျ. န ကေဝလဉ္စ တမေဝ၊ အညာနိပိ ဗုဒ္ဓဂုဏာဒိပဋိသံယုတ္တာနိ သုဘာသိတာနိ သက္ကစ္စမေဝ သုဏေယျာတိ အတ္ထော.

၃၂၉. ‘‘ကာလညူ စဿ ဂရူနံ ဒဿနာယာ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တနယဉ္စ အတ္တနော ဥပ္ပန္နရာဂါဒိဝိနောဒနကာလံ ဉတွာပိ ဂရူနံ သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တော ကာလေန ဂစ္ဆေ ဂရူနံ သကာသံ၊ ‘‘အဟံ ကမ္မဋ္ဌာနိကော ဓုတင်္ဂဓရော စာ’’တိ ကတွာ န စေတိယဝန္ဒနဗောဓိယင်္ဂဏဘိက္ခာစာရမဂ္ဂအတိမဇ္ဈနှိကဝေလာဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌိတမာစရိယံ ဒိသွာ ပရိပုစ္ဆနတ္ထာယ ဥပသင်္ကမေယျ၊ သကသေနာသနေ ပန အတ္တနော အာသနေ နိသိန္နံ ဝူပသန္တဒရထံ သလ္လက္ခေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနာဒိဝိဓိပုစ္ဆနတ္ထံ ဥပသင်္ကမေယျာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ဥပသင်္ကမန္တောပိ စ ထမ္ဘံ နိရံကတွာ နိဝါတဝုတ္တိ ထဒ္ဓဘာဝကရံ မာနံ ဝိနာသေတွာ နီစဝုတ္တိ ပါဒပုဉ္ဆနစောဠကဆိန္နဝိသာဏုသဘဥဒ္ဓတဒါဌသပ္ပသဒိသော ဟုတွာ ဥပသင်္ကမေယျ. အထ တေန ဂရုနာ ဝုတ္တံ အတ္ထံ ဓမ္မံ။ပေ။ သမာစရေ စ. အတ္ထန္တိ ဘာသိတတ္ထံ. ဓမ္မန္တိ ပါဠိဓမ္မံ. သံယမန္တိ သီလံ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ အဝသေသသာသနဗြဟ္မစရိယံ. အနုဿရေ စေဝ သမာစရေ စာတိ အတ္ထံ ကထိတောကာသေ အနုဿရေယျ၊ ဓမ္မံ သံယမံ ဗြဟ္မစရိယံ ကထိတောကာသေ အနုဿရေယျ၊ အနုဿရဏမတ္တေနေဝ စ အတုဿန္တော တံ သဗ္ဗမ္ပိ သမာစရေ သမာစရေယျ သမာဒါယ ဝတ္တေယျ. တာသံ ကထာနံ အတ္တနိ ပဝတ္တနေ ဥဿုက္ကံ ကရေယျာတိ အတ္ထော. ဧဝံ ကရောန္တော ဟိ ကိစ္စကရော ဟောတိ.

၃၃၀. တတော ပရဉ္စ ဓမ္မာရာမော ဓမ္မရတော ဓမ္မေ ဌိတော ဓမ္မဝိနိစ္ဆယညူ ဘဝေယျ. သဗ္ဗပဒေသု စေတ္ထ ဓမ္မောတိ သမထဝိပဿနာ၊ အာရာမော ရတီတိ ဧကောဝ အတ္ထော၊ ဓမ္မေ အာရာမော အဿာတိ ဓမ္မာရာမော. ဓမ္မေ ရတော၊ န အညံ ပိဟေတီတိ ဓမ္မရတော. ဓမ္မေ ဌိတော ဓမ္မံ ဝတ္တနတော. ဓမ္မဝိနိစ္ဆယံ ဇာနာတိ ‘‘ဣဒံ ဥဒယဉာဏံ ဣဒံ ဝယဉာဏ’’န္တိ ဓမ္မဝိနိစ္ဆယညူ၊ ဧဝရူပေါ အဿ. အထ ယာယံ ရာဇကထာဒိတိရစ္ဆာနကထာ တရုဏဝိပဿကဿ ဗဟိဒ္ဓါရူပါဒီသု အဘိနန္ဒနုပ္ပါဒနေန တံ သမထဝိပဿနာဓမ္မံ သန္ဒူသေတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဓမ္မသန္ဒောသဝါဒေါ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တံ နေဝါစရေ ဓမ္မသန္ဒောသဝါဒံ၊ အညဒတ္ထု အာဝါသဂေါစရာဒိသပ္ပါယာနိ သေဝန္တော တစ္ဆေဟိ နီယေထ သုဘာသိတေဟိ. သမထဝိပဿနာပဋိသံယုတ္တာနေဝေတ္ထ တစ္ဆာနိ၊ တထာရူပေဟိ သုဘာသိတေဟိ နီယေထ နီယေယျ၊ ကာလံ ခေပေယျာတိ အတ္ထော.

၃၃၁. ဣဒါနိ ‘‘ဓမ္မသန္ဒောသဝါဒ’’န္တိ ဧတ္ထ အတိသင်္ခေပေန ဝုတ္တံ သမထဝိပဿနာယုတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဥပက္ကိလေသံ ပါကဋံ ကရောန္တော တဒညေနပိ ဥပက္ကိလေသေန သဒ္ဓိံ ‘‘ဟဿံ ဇပ္ပ’’န္တိ ဣမံ ဂါထမာဟ. ဟာသန္တိပိ ပါဌော. ဝိပဿကေန ဟိ ဘိက္ခုနာ ဟသနီယသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ သိတမတ္တမေဝ ကာတဗ္ဗံ၊ နိရတ္ထကကထာဇပ္ပေါ န ဘာသိတဗ္ဗော၊ ဉာတိဗျသနာဒီသု ပရိဒေဝေါ န ကာတဗ္ဗော၊ ခါဏုကဏ္ဋကာဒိမှိ မနောပဒေါသော န ဥပ္ပါဒေတဗ္ဗော. မာယာကတန္တိ ဝုတ္တာ မာယာ၊ တိဝိဓံ ကုဟနံ၊ ပစ္စယေသု ဂိဒ္ဓိ၊ ဇာတိအာဒီဟိ မာနော၊ ပစ္စနီကသာတတာသင်္ခါတော သာရမ္ဘော၊ ဖရုသဝစနလက္ခဏံ ကက္ကသံ၊ ရာဂါဒယော ကသာဝါ၊ အဓိမတ္တတဏှာလက္ခဏာ မုစ္ဆာတိ ဣမေ စ ဒေါသာ သုခကာမေန အင်္ဂါရကာသု ဝိယ၊ သုစိကာမေန ဂူထဌာနံ ဝိယ၊ ဇီဝိတုကာမေန အာသိဝိသာဒယော ဝိယ စ ပဟာတဗ္ဗာ. ဟိတွာ စ အာရောဂျမဒါဒိဝိဂမာ ဝီတမဒေန စိတ္တဝိက္ခေပါဘာဝါ ဌိတတ္တေန စရိတဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟိ သဗ္ဗုပက္ကိလေသပရိသုဒ္ဓါယ ဘာဝနာယ န စိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ဟဿံ ဇပ္ပံ။ပေ။ ဌိတတ္တော’’တိ.

၃၃၂. ဣဒါနိ ယွာယံ ‘‘ဟဿံ ဇပ္ပ’’န္တိအာဒိနာ နယေန ဥပက္ကိလေသော ဝုတ္တော၊ တေန သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ယသ္မာ သာဟသော ဟောတိ အဝီမံသကာရီ၊ ရတ္တော ရာဂဝသေန ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန ဂစ္ဆတိ၊ ပမတ္တော စ ဟောတိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာယ အသာတစ္စကာရီ၊ တထာရူပဿ စ ‘‘သုဏေယျ သက္ကစ္စ သုဘာသိတာနီ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တော ဩဝါဒေါ နိရတ္ထကော၊ တသ္မာ ဣမဿ သံကိလေသဿ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာယ ဒေသနာယ သုတာဒိဝုဒ္ဓိပဋိပက္ခဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘ဝိညာတသာရာနီ’’တိ ဣမံ ဂါထမာဟ.

တဿတ္ထော – ယာနိ ဟေတာနိ သမထဝိပဿနာပဋိသံယုတ္တာနိ သုဘာသိတာနိ၊ တေသံ ဝိဇာနနံ သာရော. ယဒိ ဝိညာတာနိ သာဓု၊ အထ သဒ္ဒမတ္တမေဝ ဂဟိတံ၊ န ကိဉ္စိ ကတံ ဟောတိ၊ ယေန ဧတာနိ သုတမယေန ဉာဏေန ဝိညာယန္တိ၊ တံ သုတံ၊ ဧတဉ္စ သုတမယဉာဏံ ဝိညာတသမာဓိသာရံ၊ တေသု ဝိညာတေသု ဓမ္မေသု ယော သမာဓိ စိတ္တဿာဝိက္ခေပေါ တထတ္တာယ ပဋိပတ္တိ၊ အယမဿ သာရော. န ဟိ ဝိဇာနနမတ္တေနေဝ ကောစိ အတ္ထော သိဇ္ဈတိ. ယော ပနာယံ နရော ရာဂါဒိဝသေန ဝတ္တနတော သာဟသော၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာယ အသာတစ္စကာရိတာယ ပမတ္တော၊ သော သဒ္ဒမတ္တဂ္ဂါဟီယေဝ ဟောတိ. တေန တဿ အတ္ထဝိဇာနနာဘာဝတော သာ သုဘာသိတဝိဇာနနပညာ စ၊ တထတ္တာယ ပဋိပတ္တိယာ အဘာဝတော သုတဉ္စ န ဝဍ္ဎတီတိ.

၃၃၃. ဧဝံ ပမတ္တာနံ သတ္တာနံ ပညာပရိဟာနိံ သုတပရိဟာနိဉ္စ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အပ္ပမတ္တာနံ တဒုဘယသာရာဓိဂမံ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘ဓမ္မေ စ ယေ။ပေ။ သာရမဇ္ဈဂူ’’တိ. တတ္ထ အရိယပ္ပဝေဒိတော ဓမ္မော နာမ သမထဝိပဿနာဓမ္မော. ဧကောပိ ဟိ ဗုဒ္ဓေါ သမထဝိပဿနာဓမ္မံ အဒေသေတွာ ပရိနိဗ္ဗုတော နာမ နတ္ထိ. တသ္မာ ဧတသ္မိံ ဓမ္မေ စ ယေ အရိယပ္ပဝေဒိတေရတာ နိရတာ အပ္ပမတ္တာ သာတစ္စာနုယောဂိနော၊ အနုတ္တရာ တေ ဝစသာ မနသာ ကမ္မုနာ စ၊ တေ စတုဗ္ဗိဓေန ဝစီသုစရိတေန တိဝိဓေန မနောသုစရိတေန တိဝိဓေန ကာယသုစရိတေန စ သမန္နာဂတတ္တာ ဝစသာ မနသာ ကမ္မုနာ စ အနုတ္တရာ၊ အဝသေသသတ္တေဟိ အသမာ အဂ္ဂါဝိသိဋ္ဌာ. ဧတ္တာဝတာ သဒ္ဓိံ ပုဗ္ဗဘာဂသီလေန အရိယမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တံ သီလံ ဒဿေတိ. ဧဝံ ပရိသုဒ္ဓသီလာ တေ သန္တိသောရစ္စသမာဓိသဏ္ဌိတာ၊ သုတဿ ပညာယ စ သာရမဇ္ဈဂူ၊ ယေ အရိယပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မေ ရတာ၊ တေ န ကေဝလံ ဝါစာဒီဟိ အနုတ္တရာ ဟောန္တိ၊ အပိစ ခေါ ပန သန္တိသောရစ္စေ သမာဓိမှိ စ သဏ္ဌိတာ ဟုတွာ သုတဿ ပညာယ စ သာရမဇ္ဈဂူ အဓိဂတာ ဣစ္စေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အာသံသာယံ ဘူတဝစနံ. တတ္ထ သန္တီတိ နိဗ္ဗာနံ၊ သောရစ္စန္တိ သုန္ဒရေ ရတဘာဝေန ယထာဘူတပဋိဝေဓိကာ ပညာ၊ သန္တိယာ သောရစ္စန္တိ သန္တိသောရစ္စံ၊ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာယ မဂ္ဂပညာယေတံ အဓိဝစနံ. သမာဓီတိ တံသမ္ပယုတ္တောဝ မဂ္ဂသမာဓိ. သဏ္ဌိတာတိ တဒုဘယေ ပတိဋ္ဌိတာ. သုတပညာနံ သာရံ နာမ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိ. ဝိမုတ္တိသာရဉှိ ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ.

ဧဝမေတ္ထ ဘဂဝါ ဓမ္မေန ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒံ၊ ‘‘အနုတ္တရာ ဝစသာ’’တိအာဒီဟိ သီလက္ခန္ဓံ၊ သန္တိသောရစ္စသမာဓီဟိ ပညာက္ခန္ဓသမာဓိက္ခန္ဓေတိ တီဟိပိ ဣမေဟိ ခန္ဓေဟိ အပရဘာဂပဋိပဒဉ္စ ဒဿေတွာ သုတပညာသာရေန အကုပ္ပဝိမုတ္တိံ ဒဿေန္တော အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ သမာပေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ စ သော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ ပုန န စိရဿေဝ အဂ္ဂဖလေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသီတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ကိံသီလသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.