၁၄. ဓမ္မိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဓမ္မိကသုတ္တံ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? တိဋ္ဌမာနေ ကိရ ဘဂဝတိ လောကနာထေ ဓမ္မိကော နာမ ဥပါသကော အဟောသိ နာမေန စ ပဋိပတ္တိယာ စ. သော ကိရ သရဏသမ္ပန္နော သီလသမ္ပန္နော ဗဟုဿုတော ပိဋကတ္တယဓရော အနာဂါမီ အဘိညာလာဘီ အာကာသစာရီ အဟောသိ. တဿ ပရိဝါရာ ပဉ္စသတာ ဥပါသကာ၊ တေပိ တာဒိသာ ဧဝ အဟေသုံ. တဿေကဒိဝသံ ဥပေါသထိကဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ မဇ္ဈိမယာမာဝသာနသမယေ ဧဝံ ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံနူနာဟံ အဂါရိယအနဂါရိယာနံ ပဋိပဒံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ. သော ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ တမတ္ထံ ပုစ္ဆိ၊ ဘဂဝါ စဿ ဗျာကာသိ. တတ္ထ ပုဗ္ဗေ ဝဏ္ဏိတသဒိသံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ အပုဗ္ဗံ ဝဏ္ဏယိဿာမ.

၃၇၉. တတ္ထ ပဌမဂါထာယ တာဝ ကထံကရောတိ ကထံ ကရောန္တော ကထံ ပဋိပဇ္ဇန္တော. သာဓု ဟောတီတိ သုန္ဒရော အနဝဇ္ဇော အတ္ထသာဓနော ဟောတိ. ဥပါသကာသေတိ ဥပါသကာဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သေသမတ္ထတော ပါကဋမေဝ. အယံ ပန ယောဇနာ – ယော ဝါ အဂါရာ အနဂါရမေတိ ပဗ္ဗဇတိ၊ ယေ ဝါ အဂါရိနော ဥပါသကာ၊ ဧတေသု ဒုဝိဓေသု သာဝကေသု ကထံကရော သာဝကော သာဓု ဟောတီတိ.

၃၈၀-၁. ဣဒါနိ ဧဝံ ပုဋ္ဌဿ ဘဂဝတော ဗျာကရဏသမတ္ထတံ ဒီပေန္တော ‘‘တုဝဉှီ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ ဂတိန္တိ အဇ္ဈာသယဂတိံ. ပရာယဏန္တိ နိပ္ဖတ္တိံ. အထ ဝါ ဂတိန္တိ နိရယာဒိပဉ္စပ္ပဘေဒံ. ပရာယဏန္တိ ဂတိတော ပရံ အယနံ ဂတိဝိပ္ပမောက္ခံ ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ န စတ္ထိ တုလျောတိ တယာ သဒိသော နတ္ထိ. သဗ္ဗံ တုဝံ ဉာဏမဝေစ္စ ဓမ္မံ၊ ပကာသေသိ သတ္တေ အနုကမ္ပမာနောတိ တွံ ဘဂဝါ ယဒတ္ထိ ဉေယျံ နာမ၊ တံ အနဝသေသံ အဝေစ္စ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ သတ္တေ အနုကမ္ပမာနော သဗ္ဗံ ဉာဏဉ္စ ဓမ္မဉ္စ ပကာသေသိ. ယံ ယံ ယဿ ဟိတံ ဟောတိ၊ တံ တံ တဿ အာဝိကာသိယေဝ ဒေသေသိယေဝ၊ န တေ အတ္ထိ အာစရိယမုဋ္ဌီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဝိရောစသိ ဝိမလောတိ ဓူမရဇာဒိဝိရဟိတော ဝိယ စန္ဒော၊ ရာဂါဒိမလာဘာဝေန ဝိမလော ဝိရောစသိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၃၈၂. ဣဒါနိ ယေသံ တဒါ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ တေ ဒေဝပုတ္တေ ကိတ္တေတွာ ဘဂဝန္တံ ပသံသန္တော ‘‘အာဂဉ္ဆီ တေ သန္တိကေ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ နာဂရာဇာ ဧရာဝဏော နာမာတိ အယံ ကိရ ဧရာဝဏော နာမ ဒေဝပုတ္တော ကာမရူပီ ဒိဗ္ဗေ ဝိမာနေ ဝသတိ. သော ယဒါ သက္ကော ဥယျာနကီဠံ ဂစ္ဆတိ၊ တဒါ ဒိယဍ္ဎသတယောဇနံ ကာယံ အဘိနိမ္မိနိတွာ တေတ္တိံသ ကုမ္ဘေ မာပေတွာ ဧရာဝဏော နာမ ဟတ္ထီ ဟောတိ. တဿ ဧကေကသ္မိံ ကုမ္ဘေ ဒွေ ဒွေ ဒန္တာ ဟောန္တိ၊ ဧကေကသ္မိံ ဒန္တေ သတ္တ သတ္တ ပေါက္ခရဏိယော၊ ဧကေကိဿာ ပေါက္ခရဏိယာ သတ္တ သတ္တ ပဒုမိနိယော၊ ဧကေကိဿာ ပဒုမိနိယာ သတ္တ သတ္တ ပုပ္ဖါနိ၊ ဧကေကသ္မိံ ပုပ္ဖေ သတ္တ သတ္တ ပတ္တာနိ၊ ဧကေကသ္မိံ ပတ္တေ သတ္တ သတ္တ အစ္ဆရာယော နစ္စန္တိ ပဒုမစ္ဆရာယောတွေဝ ဝိဿုတာ သက္ကဿ နာဋကိတ္ထိယော၊ ယာ စ ဝိမာနဝတ္ထုသ္မိမ္ပိ ‘‘ဘမန္တိ ကညာ ပဒုမေသု သိက္ခိတာ’’တိ (ဝိ. ဝ. ၁၀၃၄) အာဂတာ. တေသံ ပန တေတ္တိသံကုမ္ဘာနံ မဇ္ဈေ သုဒဿနကုမ္ဘော နာမ တိံသယောဇနမတ္တော ဟောတိ၊ တတ္ထ ယောဇနပ္ပမာဏော မဏိပလ္လင်္ကော တိယောဇနုဗ္ဗေဓေ ပုပ္ဖမဏ္ဍပေ အတ္ထရီယတိ. တတ္ထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ပစ္စနုဘောတိ. သက္ကေ ပန ဒေဝါနမိန္ဒေ ဥယျာနကီဠာတော ပဋိနိဝတ္တေ ပုန တံ ရူပံ သံဟရိတွာန ဒေဝပုတ္တောဝ ဟောတိ. တံ သန္ဓာယာဟ – ‘‘အာဂဉ္ဆိ တေ သန္တိကေ နာဂရာဇာ ဧရာဝဏော နာမာ’’တိ. ဇိနောတိ သုတွာတိ ‘‘ဝိဇိတပါပဓမ္မော ဧသ ဘဂဝါ’’တိ ဧဝံ သုတွာ. သောပိ တယာ မန္တယိတွာတိ တယာ သဒ္ဓိံ မန္တယိတွာ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆိတွာတိ အဓိပ္ပါယော. အဇ္ဈဂမာတိ အဓိအဂမာ၊ ဂတောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သာဓူတိ သုတွာန ပတီတရူပေါတိ တံ ပဉှံ သုတွာ ‘‘သာဓု ဘန္တေ’’တိ အဘိနန္ဒိတွာ တုဋ္ဌရူပေါ ဂတောတိ အတ္ထော.

၃၈၃. ရာဇာပိ တံ ဝေဿဝဏော ကုဝေရောတိ ဧတ္ထ သော ယက္ခော ရဉ္ဇနဋ္ဌေန ရာဇာ၊ ဝိသာဏာယ ရာဇဓာနိယာ ရဇ္ဇံ ကာရေတီတိ ဝေဿဝဏော၊ ပုရိမနာမေန ကုဝေရောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သော ကိရ ကုဝေရော နာမ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော ဟုတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ ဝိသာဏာယ ရာဇဓာနိယာ အဓိပတိ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော. တသ္မာ ‘‘ကုဝေရော ဝေဿဝဏော’’တိ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တဉ္စေတံ အာဋာနာဋိယသုတ္တေ –

‘‘ကုဝေရဿ ခေါ ပန၊ မာရိသ၊ မဟာရာဇဿ ဝိသာဏာ နာမ ရာဇဓာနီ၊ တသ္မာ ကုဝေရော မဟာရာဇာ ‘ဝေဿဝဏော’တိ ပဝုစ္စတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၂၉၁) –

သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

တတ္ထ သိယာ – ကသ္မာ ပန ဒူရတရေ တာဝတိံသဘဝနေ ဝသန္တော ဧရာဝဏော ပဌမံ အာဂတော၊ ဝေဿဝဏော ပစ္ဆာ၊ ဧကနဂရေဝ ဝသန္တော အယံ ဥပါသကော သဗ္ဗပစ္ဆာ၊ ကထဉ္စ သော တေသံ အာဂမနံ အညာသိ၊ ယေန ဧဝမာဟာတိ? ဝုစ္စတေ – ဝေဿဝဏော ကိရ တဒါ အနေကသဟဿပဝါဠပလ္လင်္ကံ ဒွါဒသယောဇနံ နာရိဝါဟနံ အဘိရုယှ ပဝါဠကုန္တံ ဥစ္စာရေတွာ ဒသသဟဿကောဋိယက္ခေဟိ ပရိဝုတော ‘‘ဘဂဝန္တံ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ အာကာသဋ္ဌကဝိမာနာနိ ပရိဟရိတွာ မဂ္ဂေန မဂ္ဂံ အာဂစ္ဆန္တော ဝေဠုကဏ္ဍကနဂရေ နန္ဒမာတာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနဿ ဥပရိဘာဂံ သမ္ပတ္တော. ဥပါသိကာယ အယမာနုဘာဝေါ – ပရိသုဒ္ဓသီလာ ဟောတိ၊ နိစ္စံ ဝိကာလဘောဇနာ ပဋိဝိရတာ၊ ပိဋကတ္တယဓာရိနီ၊ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌိတာ. သာ တမှိ သမယေ သီဟပဉ္ဇရံ ဥဂ္ဃါဋေတွာ ဥတုဂ္ဂဟဏတ္ထာယ မာလုတေရိတောကာသေ ဌတွာ အဋ္ဌကပါရာယနဝဂ္ဂေ ပရိမဏ္ဍလေဟိ ပဒဗျဉ္ဇနေဟိ မဓုရေန သရေန ဘာသတိ. ဝေဿဝဏော တတ္ထေဝ ယာနာနိ ဌပေတွာ ယာဝ ဥပါသိကာ ‘‘ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ မဂဓေသု ဝိဟရန္တော ပါသာဏကေ စေတိယေ ပရိစာရကသောဠသန္နံ ဗြာဟ္မဏာန’’န္တိ နိဂမနံ အဘာသိ၊ တာဝ သဗ္ဗံ သုတွာ ဝဂ္ဂပရိယောသာနေ သုဝဏ္ဏမုရဇသဒိသံ မဟန္တံ ဂီဝံ ပဂ္ဂဟေတွာ ‘‘သာဓု သာဓု ဘဂိနီ’’တိ သာဓုကာရမဒါသိ. သာ ‘‘ကော ဧတ္ထာ’’တိ အာဟ. ‘‘အဟံ ဘဂိနိ ဝေဿဝဏော’’တိ. ဥပါသိကာ ကိရ ပဌမံ သောတာပန္နာ အဟောသိ၊ ပစ္ဆာ ဝေဿဝဏော. တံ သော ဓမ္မတော သဟောဒရဘာဝံ သန္ဓာယ ဥပါသိကံ ဘဂိနိဝါဒေန သမုဒါစရတိ. ဥပါသိကာယ စ ‘‘ဝိကာလော၊ ဘာတိက ဘဒြမုခ၊ ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’တိ ဝုတ္တော ‘‘အဟံ ဘဂိနိ တယိ ပသန္နော ပသန္နာကာရံ ကရောမီ’’တိ အာဟ. တေန ဟိ ဘဒြမုခ၊ မမ ခေတ္တေ နိပ္ဖန္နံ သာလိံ ကမ္မကရာ အာဟရိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ တံ တဝ ပရိသာယ အာဏာပေဟီတိ. သော ‘‘သာဓု ဘဂိနီ’’တိ ယက္ခေ အာဏာပေသိ. တေ အဍ္ဎတေရသ ကောဋ္ဌာဂါရသတာနိ ပူရေသုံ. တတော ပဘုတိ ကောဋ္ဌာဂါရံ ဦနံ နာမ နာဟောသိ၊ ‘‘နန္ဒမာတု ကောဋ္ဌာဂါရံ ဝိယာ’’တိ လောကေ နိဒဿနံ အဟောသိ. ဝေဿဝဏော ကောဋ္ဌာဂါရာနိ ပူရေတွာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိ. ဘဂဝါ ‘‘ဝိကာလေ အာဂတောသီ’’တိ အာဟ. အထ ဘဂဝတော သဗ္ဗံ အာရောစေသိ. ဣမိနာ ကာရဏေန အာသန္နတရေပိ စာတုမဟာရာဇိကဘဝနေ ဝသန္တော ဝေဿဝဏော ပစ္ဆာ အာဂတော. ဧရာဝဏဿ ပန န ကိဉ္စိ အန္တရာ ကရဏီယံ အဟောသိ၊ တေန သော ပဌမတရံ အာဂတော.

အယံ ပန ဥပါသကော ကိဉ္စာပိ အနာဂါမီ ပကတိယာဝ ဧကဘတ္တိကော၊ တထာပိ တဒါ ဥပေါသထဒိဝသောတိ ကတွာ ဥပေါသထင်္ဂါနိ အဓိဋ္ဌာယ သာယနှသမယံ သုနိဝတ္ထော သုပါရုတော ပဉ္စသတဥပါသကပရိဝုတော ဇေတဝနံ ဂန္တွာ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အတ္တနော ဃရံ အာဂမ္မ တေသံ ဥပါသကာနံ သရဏသီလဥပေါသထာနိသံသာဒိဘေဒံ ဥပါသကဓမ္မံ ကထေတွာ တေ ဥပါသကေ ဥယျောဇေသိ. တေသဉ္စ တဿေဝ ဃရေ မုဋ္ဌိဟတ္ထပ္ပမာဏပါဒကာနိ ပဉ္စ ကပ္ပိယမဉ္စသတာနိ ပါဋေက္ကောဝရကေသု ပညတ္တာနိ ဟောန္တိ. တေ အတ္တနော အတ္တနော ဩဝရကံ ပဝိသိတွာ သမာပတ္တိံ အပ္ပေတွာ နိသီဒိံသု၊ ဥပါသကောပိ တထေဝါကာသိ. တေန စ သမယေန သာဝတ္ထိနဂရေ သတ္တပညာသ ကုလသတသဟဿာနိ ဝသန္တိ၊ မနုဿဂဏနာယ အဋ္ဌာရသကောဋိမနုဿာ. တေန ပဌမယာမေ ဟတ္ထိအဿမနုဿဘေရိသဒ္ဒါဒီဟိ သာဝတ္ထိနဂရံ မဟာသမုဒ္ဒေါ ဝိယ ဧကသဒ္ဒံ ဟောတိ. မဇ္ဈိမယာမသမနန္တရေ သော သဒ္ဒေါ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. တမှိ ကာလေ ဥပါသကော သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ အတ္တနော ဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ ‘‘ယေနာဟံ မဂ္ဂသုခေန ဖလသုခေန သုခိတော ဝိဟရာမိ၊ ဣဒံ သုခံ ကံ နိဿာယ လဒ္ဓ’’န္တိ စိန္တေတွာ ‘‘ဘဂဝန္တံ နိဿာယာ’’တိ ဘဂဝတိ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ ‘‘ဘဂဝါ ဧတရဟိ ကတမေန ဝိဟာရေန ဝိဟရတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဧရာဝဏဝေဿဝဏေ ဒိသွာ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ စေတောပရိယဉာဏေန တေသံ ပသန္နစိတ္တတံ ဉတွာ ‘‘ယံနူနာဟမ္ပိ ဘဂဝန္တံ ဥဘယဟိတံ ပဋိပဒံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ စိန္တေသိ. တသ္မာ သော ဧကနဂရေ ဝသန္တောပိ သဗ္ဗပစ္ဆာ အာဂတော၊ ဧဝဉ္စ နေသံ အာဂမနံ အညာသိ. တေနာဟ – ‘‘အာဂဉ္ဆိ တေ သန္တိကေ နာဂရာဇာ။ပေ။ သော စာပိ သုတွာန ပတီတရူပေါ’’တိ.

၃၈၄. ဣဒါနိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ လောကသမ္မတေဟိ သမဏဗြာဟ္မဏေဟိ ဥက္ကဋ္ဌဘာဝေန ဘဂဝန္တံ ပသံသန္တော ‘‘ယေ ကေစိမေ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ တိတ္ထိယာတိ နန္ဒဝစ္ဆသံကိစ္စေဟိ အာဒိပုဂ္ဂလေဟိ တီဟိ တိတ္ထကရေဟိ ကတေ ဒိဋ္ဌိတိတ္ထေ ဇာတာ၊ တေသံ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတာ ပူရဏာဒယော ဆ သတ္ထာရော. တတ္ထ နာဋပုတ္တော နိဂဏ္ဌော၊ အဝသေသာ အာဇီဝကာတိ တေ သဗ္ဗေ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယေ ကေစိမေ တိတ္ထိယာ ဝါဒသီလာ’’တိ၊ ‘‘မယံ သမ္မာ ပဋိပန္နာ၊ အညေ မိစ္ဆာ ပဋိပန္နာ’’တိ ဧဝံ ဝါဒကရဏသီလာ လောကံ မုခသတ္တီဟိ ဝိတုဒန္တာ ဝိစရန္တိ. အာဇီဝကာ ဝါတိ တေ ဧကဇ္ဈမုဒ္ဒိဋ္ဌေ ဘိန္ဒိတွာ ဒဿေတိ. နာတိတရန္တီတိ နာတိက္ကမန္တိ. သဗ္ဗေတိ အညေပိ ယေ ကေစိ တိတ္ထိယသာဝကာဒယော၊ တေပိ ပရိဂ္ဂဏှန္တော အာဟ. ‘‘ဌိတော ဝဇန္တံ ဝိယာ’’တိ ယထာ ကောစိ ဌိတော ဂတိဝိကလော သီဃဂါမိနံ ပုရိသံ ဂစ္ဆန္တံ နာတိတရေယျ၊ ဧဝံ တေ ပညာဂတိယာ အဘာဝေန တေ တေ အတ္ထပ္ပဘေဒေ ဗုဇ္ဈိတုံ အသက္ကောန္တာ ဌိတာ၊ အတိဇဝနပညံ ဘဂဝန္တံ နာတိတရန္တီတိ အတ္ထော.

၃၈၅. ဗြာဟ္မဏာ ဝါဒသီလာ ဝုဒ္ဓါ စာတိ ဧတ္တာဝတာ စင်္ကီတာရုက္ခပေါက္ခရသာတိဇာဏုဿောဏိအာဒယော ဒဿေတိ၊ အပိ ဗြာဟ္မဏာ သန္တိ ကေစီတိ ဣမိနာ မဇ္ဈိမာပိ ဒဟရာပိ ကေဝလံ ဗြာဟ္မဏာ သန္တိ အတ္ထိ ဥပလဗ္ဘန္တိ ကေစီတိ ဧဝံ အဿလာယနဝါသေဋ္ဌအမ္ဗဋ္ဌဥတ္တရမာဏဝကာဒယော ဒဿေတိ. အတ္ထဗဒ္ဓါတိ ‘‘အပိ နု ခေါ ဣမံ ပဉှံ ဗျာကရေယျ၊ ဣမံ ကင်္ခံ ဆိန္ဒေယျာ’’တိ ဧဝံ အတ္ထဗဒ္ဓါ ဘဝန္တိ. ယေ စာပိ အညေတိ အညေပိ ယေ ‘‘မယံ ဝါဒိနော’’တိ ဧဝံ မညမာနာ ဝိစရန္တိ ခတ္တိယပဏ္ဍိတဗြာဟ္မဏဗြဟ္မဒေဝယက္ခာဒယော အပရိမာဏာ. တေပိ သဗ္ဗေ တယိ အတ္ထဗဒ္ဓါ ဘဝန္တီတိ ဒဿေတိ.

၃၈၆-၇. ဧဝံ နာနပ္ပကာရေဟိ ဘဂဝန္တံ ပသံသိတွာ ဣဒါနိ ဓမ္မေနေဝ တံ ပသံသိတွာ ဓမ္မကထံ ယာစန္တော ‘‘အယဉှိ ဓမ္မော’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ အယဉှိ ဓမ္မောတိ သတ္တတိံသ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ သန္ဓာယာဟ. နိပုဏောတိ သဏှော ဒုပ္ပဋိဝိဇ္ဈော. သုခေါတိ ပဋိဝိဒ္ဓေါ သမာနော လောကုတ္တရသုခမာဝဟတိ၊ တသ္မာ သုခါဝဟတ္တာ ‘‘သုခေါ’’တိ ဝုစ္စတိ. သုပ္ပဝုတ္တောတိ သုဒေသိတော. သုဿူသမာနာတိ သောတုကာမမှာတိ အတ္ထော. တံ နော ဝဒါတိ တံ ဓမ္မံ အမှာကံ ဝဒ. ‘‘တွံ နော’’တိပိ ပါဌော၊ တွံ အမှာကံ ဝဒါတိ အတ္ထော. သဗ္ဗေပိမေ ဘိက္ခဝေါတိ တင်္ခဏံ နိသိန္နာနိ ကိရ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ဟောန္တိ၊ တာနိ ဒဿေန္တော ယာစတိ. ဥပါသကာ စာပီတိ အတ္တနော ပရိဝါရေ အညေ စ ဒဿေတိ. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

၃၈၈. အထ ဘဂဝါ အနဂါရိယပဋိပဒံ တာဝ ဒဿေတုံ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ ‘‘သုဏာထ မေ ဘိက္ခဝေါ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဓမ္မံ ဓုတံ တဉ္စ စရာထ သဗ္ဗေတိ ကိလေသေ ဓုနာတီတိ ဓုတော၊ ဧဝရူပံ ကိလေသဓုနနကံ ပဋိပဒါဓမ္မံ သာဝယာမိ ဝေါ၊ တဉ္စ မယာ သာဝိတံ သဗ္ဗေ စရထ ပဋိပဇ္ဇထ၊ မာ ပမာဒိတ္ထာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဣရိယာပထန္တိ ဂမနာဒိစတုဗ္ဗိဓံ. ပဗ္ဗဇိတာနုလောမိကန္တိ သမဏသာရုပ္ပံ သတိသမ္ပဇညယုတ္တံ. အရညေ ကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂဝသေန ပဝတ္တမေဝါတိ အပရေ. သေဝေထ နန္တိ တံ ဣရိယာပထံ ဘဇေယျ. အတ္ထဒသောတိ ဟိတာနုပဿီ. မုတီမာတိ ဗုဒ္ဓိမာ. သေသမေတ္ထ ဂါထာယ ပါကဋမေဝ.

၃၈၉. နော ဝေ ဝိကာလေတိ ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတာနုလောမိကံ ဣရိယာပထံ သေဝမာနော စ ဒိဝါမဇ္ဈနှိကဝီတိက္ကမံ ဥပါဒါယ ဝိကာလေ န စရေယျ ဘိက္ခု၊ ယုတ္တကာလေ ဧဝ ပန ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ စရေယျ. ကိံ ကာရဏံ? အကာလစာရိဉှိ သဇန္တိ သင်္ဂါ၊ အကာလစာရိံ ပုဂ္ဂလံ ရာဂသင်္ဂါဒယော အနေကေ သင်္ဂါ သဇန္တိ ပရိဿဇန္တိ ဥပဂုဟန္တိ အလ္လီယန္တိ. တသ္မာ ဝိကာလေ န စရန္တိ ဗုဒ္ဓါ၊ တသ္မာ ယေ စတုသစ္စဗုဒ္ဓါ အရိယပုဂ္ဂလာ၊ န တေ ဝိကာလေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တီတိ. တေန ကိရ သမယေန ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပဒံ အပ္ပညတ္တံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဓမ္မဒေသနာဝသေနေဝေတ္ထ ပုထုဇ္ဇနာနံ အာဒီနဝံ ဒဿေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ. အရိယာ ပန သဟ မဂ္ဂပဋိလာဘာ ဧဝ တတော ပဋိဝိရတာ ဟောန္တိ၊ ဧသာ ဓမ္မတာ.

၃၉၀. ဧဝံ ဝိကာလစရိယံ ပဋိသေဓေတွာ ‘‘ကာလေ စရန္တေနပိ ဧဝံ စရိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ရူပါ စ သဒ္ဒါ စာ’’တိ. တဿတ္ထော – ယေ တေ ရူပါဒယော နာနပ္ပကာရကံ မဒံ ဇနေန္တာ သတ္တေ သမ္မဒယန္တိ၊ တေသု ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိသုတ္တာဒီသု (မ. နိ. ၃.၄၃၈ အာဒယော) ဝုတ္တနယေန ဆန္ဒံ ဝိနောဒေတွာ ယုတ္တကာလေနေဝ ပါတရာသံ ပဝိသေယျာတိ. ဧတ္ထ စ ပါတော အသိတဗ္ဗောတိ ပါတရာသော၊ ပိဏ္ဍပါတဿေတံ နာမံ. ယော ယတ္ထ လဗ္ဘတိ၊ သော ပဒေသောပိ တံ ယောဂေန ‘‘ပါတရာသော’’တိ ဣဓ ဝုတ္တော. ယတော ပိဏ္ဍပါတံ လဘတိ၊ တံ ဩကာသံ ဂစ္ဆေယျာတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၃၉၁. ဧဝံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘ပိဏ္ဍဉ္စ ဘိက္ခု သမယေန လဒ္ဓါ၊

ဧကော ပဋိက္ကမ္မ ရဟော နိသီဒေ၊

အဇ္ဈတ္တစိန္တီ န မနော ဗဟိဒ္ဓါ၊

နိစ္ဆာရယေ သင်္ဂဟိတတ္တဘာဝေါ’’.

တတ္ထ ပိဏ္ဍန္တိ မိဿကဘိက္ခံ၊ သာ ဟိ တတော တတော သမောဓာနေတွာ သမ္ပိဏ္ဍိတဋ္ဌေန ‘‘ပိဏ္ဍော’’တိ ဝုစ္စတိ. သမယေနာတိ အန္တောမဇ္ဈနှိကကာလေ. ဧကော ပဋိက္ကမ္မာတိ ကာယဝိဝေကံ သမ္ပာဒေန္တော အဒုတိယော နိဝတ္တိတွာ. အဇ္ဈတ္တစိန္တီတိ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ခန္ဓသန္တာနံ စိန္တေန္တော. န မနော ဗဟိဒ္ဓါ နိစ္ဆာရယေတိ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါဒီသု ရာဂဝသေန စိတ္တံ န နီဟရေ. သင်္ဂဟိတတ္တဘာဝေါတိ သုဋ္ဌု ဂဟိတစိတ္တော.

၃၉၂. ဧဝံ ဝိဟရန္တော စ –

‘‘သစေပိ သော သလ္လပေ သာဝကေန၊

အညေန ဝါ ကေနစိ ဘိက္ခုနာ ဝါ၊

ဓမ္မံ ပဏီတံ တမုဒါဟရေယျ၊

န ပေသုဏံ နောပိ ပရူပဝါဒံ’’.

ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? သော ယောဂါဝစရော ကိဉ္စိဒေဝ သောတုကာမတာယ ဥပဂတေန သာဝကေန ဝါ ကေနစိ အညတိတ္ထိယဂဟဋ္ဌာဒိနာ ဝါ ဣဓေဝ ပဗ္ဗဇိတေန ဘိက္ခုနာ ဝါ သဒ္ဓိံ သစေပိ သလ္လပေ၊ အထ ယွာယံ မဂ္ဂဖလာဒိပဋိသံယုတ္တော ဒသကထာဝတ္ထုဘေဒေါ ဝါ အတပ္ပကဋ္ဌေန ပဏီတော ဓမ္မော. တံ ဓမ္မံ ပဏီတံ ဥဒါဟရေယျ၊ အညံ ပန ပိသုဏဝစနံ ဝါ ပရူပဝါဒံ ဝါ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ န ဥဒါဟရေယျာတိ.

၃၉၃. ဣဒါနိ တသ္မိံ ပရူပဝါဒေ ဒေါသံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝါဒဉှိ ဧကေ’’တိ. တဿတ္ထော – ဣဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ ပရူပဝါဒသဉှိတံ နာနပ္ပကာရံ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာဘေဒံ ဝါဒံ ပဋိသေနိယန္တိ ဝိရုဇ္ဈန္တိ၊ ယုဇ္ဈိတုကာမာ ဟုတွာ သေနာယ ပဋိမုခံ ဂစ္ဆန္တာ ဝိယ ဟောန္တိ၊ တေ မယံ လာမကပညေ န ပသံသာမ. ကိံ ကာရဏံ? တတော တတော နေ ပသဇန္တိ သင်္ဂါ၊ ယသ္မာ တေ တာဒိသကေ ပုဂ္ဂလေ တတော တတော ဝစနပထတော သမုဋ္ဌာယ ဝိဝါဒသင်္ဂါ သဇန္တိ အလ္လီယန္တိ. ကိံ ကာရဏာ သဇန္တီတိ? စိတ္တဉှိ တေ တတ္ထ ဂမေန္တိ ဒူရေ၊ ယသ္မာ တေ ပဋိသေနိယန္တာ စိတ္တံ တတ္ထ ဂမေန္တိ၊ ယတ္ထ ဂတံ သမထဝိပဿနာနံ ဒူရေ ဟောတီတိ.

၃၉၄-၅. ဧဝံ ပရိတ္တပညာနံ ပဝတ္တိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ မဟာပညာနံ ပဝတ္တိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပိဏ္ဍံ ဝိဟာရံ။ပေ။ သာဝကော’’တိ. တတ္ထ ဝိဟာရေန ပတိဿယော၊ သယနာသနေန မဉ္စပီဌန္တိ တီဟိပိ ပဒေဟိ သေနာသနမေဝ ဝုတ္တံ. အာပန္တိ ဥဒကံ. သင်္ဃာဋိရဇူပဝါဟနန္တိ ပံသုမလာဒိနော သင်္ဃာဋိရဇဿ ဓောဝနံ. သုတွာန ဓမ္မံ သုဂတေန ဒေသိတန္တိ သဗ္ဗာသဝသံဝရာဒီသု ‘‘ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝတိ သီတဿ ပဋိဃာတာယာ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၂၃၊ အ. နိ. ၆.၅၈) နယေန ဘဂဝတာ ဒေသိတံ ဓမ္မံ သုတွာ. သင်္ခါယ သေဝေ ဝရပညသာဝကောတိ ဧတံ ဣဓ ပိဏ္ဍန္တိ ဝုတ္တံ ပိဏ္ဍပါတံ၊ ဝိဟာရာဒီဟိ ဝုတ္တံ သေနာသနံ၊ အာပမုခေန ဒဿိတံ ဂိလာနပစ္စယံ၊ သင်္ဃာဋိယာ စီဝရန္တိ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ ပစ္စယံ သင်္ခါယ ‘‘ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၂၃၊ အ. နိ. ၆.၅၈) နယေန ပစ္စဝေက္ခိတွာ သေဝေ ဝရပညသာဝကော၊ သေဝိတုံ သက္ကုဏေယျ ဝရပညဿ တထာဂတဿ သာဝကော သေက္ခော ဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဝါ၊ နိပ္ပရိယာယေန စ အရဟာ. သော ဟိ စတုရာပဿေနော ‘‘သင်္ခါယေကံ ပဋိသေဝတိ၊ သင်္ခါယေကံ အဓိဝါသေတိ၊ သင်္ခါယေကံ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ သင်္ခါယေကံ ဝိနောဒေတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၀၈၊ မ. နိ. ၂.၁၆၈၊ အ. နိ. ၁၀.၂၀) ဝုတ္တော. ယဿာ စ သင်္ခါယ သေဝေ ဝရပညသာဝကော၊ တသ္မာ ဟိ ပိဏ္ဍေ။ပေ။ ယထာ ပေါက္ခရေ ဝါရိဗိန္ဒု၊ တထာ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၃၉၆. ဧဝံ ခီဏာသဝပဋိပတ္တိံ ဒဿေန္တော အရဟတ္တနိကူဋေန အနဂါရိယပဋိပဒံ နိဋ္ဌာပေတွာ ဣဒါနိ အဂါရိယပဋိပဒံ ဒဿေတုံ ‘‘ဂဟဋ္ဌဝတ္တံ ပန ဝေါ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ပဌမဂါထာယ တာဝ သာဝကောတိ အဂါရိယသာဝကော. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. အယံ ပန ယောဇနာ – ယော မယာ ဣတော ပုဗ္ဗေ ကေဝလော အဗျာမိဿော သကလော ပရိပုဏ္ဏော ဘိက္ခုဓမ္မော ကထိတော. ဧသ ခေတ္တဝတ္ထုအာဒိပရိဂ္ဂဟေဟိ သပရိဂ္ဂဟေန န လဗ္ဘာ ဖဿေတုံ န သက္ကာ အဓိဂန္တုန္တိ.

၃၉၇. ဧဝံ တဿ ဘိက္ခုဓမ္မံ ပဋိသေဓေတွာ ဂဟဋ္ဌဓမ္မမေဝ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပါဏံ န ဟနေ’’တိ. တတ္ထ ပုရိမဍ္ဎေန တိကောဋိပရိသုဒ္ဓါ ပါဏာတိပါတာဝေရမဏိ ဝုတ္တာ၊ ပစ္ဆိမဍ္ဎေန သတ္တေသု ဟိတပဋိပတ္တိ. တတိယပါဒေါ စေတ္ထ ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ္တေ (သု. နိ. ၃၅ အာဒယော) စတုတ္ထပါဒေ ထာဝရတသဘေဒေါ မေတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ (သု. နိ. ၁၄၃ အာဒယော) သဗ္ဗပ္ပကာရတော ဝဏ္ဏိတော. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ပန ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ – တသထာဝရေသု သဗ္ဗေသု ဘူတေသု နိဓာယ ဒဏ္ဍံ န ဟနေ န ဃာတယေယျ နာနုဇညာတိ. ‘‘နိဓာယ ဒဏ္ဍ’’န္တိ ဣတော ဝါ ပရံ ‘‘ဝတ္တေယျာ’’တိ ပါဌသေသော အာဟရိတဗ္ဗော. ဣတရထာ ဟိ န ပုဗ္ဗေနာပရံ သန္ဓိယတိ.

၃၉၈. ဧဝံ ပဌမသိက္ခာပဒံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဒုတိယသိက္ခာပဒံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတော အဒိန္န’’န္တိ. တတ္ထ ကိဉ္စီတိ အပ္ပံ ဝါ ဗဟုံ ဝါ. ကွစီတိ ဂါမေ ဝါ အရညေ ဝါ. သာဝကောတိ အဂါရိယသာဝကော. ဗုဇ္ဈမာနောတိ ‘‘ပရသန္တကမိဒ’’န္တိ ဇာနမာနော. သဗ္ဗံ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယေယျာတိ ဧဝဉှိ ပဋိပဇ္ဇမာနော သဗ္ဗံ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ နော အညထာတိ ဒီပေတိ. သေသမေတ္ထ ဝုတ္တနယဉ္စ ပါကဋဉ္စာတိ.

၃၉၉. ဧဝံ ဒုတိယသိက္ခာပဒမ္ပိ တိကောဋိပရိသုဒ္ဓံ ဒဿေတွာ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒတော ပဘုတိ တတိယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဗြဟ္မစရိယ’’န္တိ. တတ္ထ အသမ္ဘုဏန္တောတိ အသက္ကောန္တော.

၄၀၀. ဣဒါနိ စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သဘဂ္ဂတော ဝါ’’တိ. တတ္ထ သဘဂ္ဂတောတိ သန္ထာဂါရာဒိဂတော. ပရိသဂ္ဂတောတိ ပူဂမဇ္ဇဂတော. သေသမေတ္ထ ဝုတ္တနယဉ္စ ပါကဋဉ္စာတိ.

၄၀၁. ဧဝံ စတုတ္ထသိက္ခာပဒမ္ပိ တိကောဋိပရိသုဒ္ဓံ ဒဿေတွာ ပဉ္စမံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဇ္ဇဉ္စ ပါန’’န္တိ. တတ္ထ မဇ္ဇဉ္စ ပါနန္တိ ဂါထာဗန္ဓသုခတ္ထံ ဧဝံ ဝုတ္တံ. အယံ ပနတ္ထော ‘‘မဇ္ဇပါနဉ္စ န သမာစရေယျာ’’တိ. ဓမ္မံ ဣမန္တိ ဣမံ မဇ္ဇပါနဝေရမဏီဓမ္မံ. ဥမ္မာဒနန္တန္တိ ဥမ္မာဒနပရိယောသာနံ. ယော ဟိ သဗ္ဗလဟုကော မဇ္ဇပါနဿ ဝိပါကော၊ သော မနုဿဘူတဿ ဥမ္မတ္တကသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. ဣတိ နံ ဝိဒိတွာတိ ဣတိ နံ မဇ္ဇပါနံ ဉတွာ. သေသမေတ္ထ ဝုတ္တနယဉ္စ ပါကဋဉ္စာတိ.

၄၀၂. ဧဝံ ပဉ္စမသိက္ခာပဒမ္ပိ တိကောဋိပရိသုဒ္ဓံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ပုရိမသိက္ခာပဒါနမ္ပိ မဇ္ဇပါနမေဝ သံကိလေသကရဉ္စ ဘေဒကရဉ္စ ဒဿေတွာ ဒဠှတရံ တတော ဝေရမဏိယံ နိယောဇေန္တော အာဟ ‘‘မဒါ ဟိ ပါပါနိ ကရောန္တီ’’တိ. တတ္ထ မဒါတိ မဒဟေတု. ဟိကာရော ပဒပူရဏမတ္တေ နိပါတော. ပါပါနိ ကရောန္တီတိ ပါဏာတိပါတာဒီနိ သဗ္ဗာကုသလာနိ ကရောန္တိ. ဥမ္မာဒနံ မောဟနန္တိ ပရလောကေ ဥမ္မာဒနံ ဣဟလောကေ မောဟနံ. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၄၀၃-၄. ဧတ္တာဝတာ အဂါရိယသာဝကဿ နိစ္စသီလံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဥပေါသထင်္ဂါနိ ဒဿေန္တော ‘‘ပါဏံ န ဟနေ’’တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တတ္ထ အဗြဟ္မစရိယာတိ အသေဋ္ဌစရိယဘူတာ. မေထုနာတိ မေထုနဓမ္မသမာပတ္တိတော. ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနန္တိ ရတ္တိမ္ပိ န ဘုဉ္ဇေယျ၊ ဒိဝါပိ ကာလာတိက္ကန္တဘောဇနံ န ဘုဉ္ဇေယျ. န စ ဂန္ဓန္တိ ဧတ္ထ ဂန္ဓဂ္ဂဟဏေန ဝိလေပနစုဏ္ဏာဒီနိပိ ဂဟိတာနေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. မဉ္စေတိ ကပ္ပိယမဉ္စေ. သန္ထတေတိ တဋ္ဋိကာဒီဟိ ကပ္ပိယတ္ထရဏေဟိ အတ္ထတေ. ဆမာယံ ပန ဂေါနကာဒိသန္ထတာယပိ ဝဋ္ဋတိ. အဋ္ဌင်္ဂိကန္တိ ပဉ္စင်္ဂိကံ ဝိယ တူရိယံ၊ န အင်္ဂဝိနိမုတ္တံ. ဒုက္ခန္တဂုနာတိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ အန္တဂတေန. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ. ပစ္ဆိမဍ္ဎုံ ပန သင်္ဂီတိကာရကေဟိ ဝုတ္တန္တိပိ အာဟု.

၄၀၅. ဧဝံ ဥပေါသထင်္ဂါနိ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဥပေါသထကာလံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတော စ ပက္ခဿာ’’တိ. တတ္ထ တတောတိ ပဒပူရဏမတ္တေ နိပါတော. ပက္ခဿုပဝဿုပေါသထန္တိ ဧဝံ ပရပဒေန ယောဇေတဗ္ဗံ ‘‘ပက္ခဿ စာတုဒ္ဒသိံ ပဉ္စဒသိံ အဋ္ဌမိန္တိ ဧတေ တယော ဒိဝသေ ဥပဝဿ ဥပေါသထံ၊ ဧတံ အဋ္ဌင်္ဂိကဥပေါသထံ ဥပဂမ္မ ဝသိတွာ’’တိ. ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စာတိ ဧတ္ထ ပန ဝဿူပနာယိကာယ ပုရိမဘာဂေ အာသာဠှမာသော၊ အန္တောဝဿံ တယော မာသာ၊ ကတ္တိကမာသောတိ ဣမေ ပဉ္စ မာသာ ‘‘ပါဋိဟာရိယပက္ခော’’တိ ဝုစ္စန္တိ. အာသာဠှကတ္တိကဖဂ္ဂုဏမာသာ တယော ဧဝါတိ အပရေ. ပက္ခုပေါသထဒိဝသာနံ ပုရိမပစ္ဆိမဒိဝသဝသေန ပက္ခေ ပက္ခေ တေရသီပါဋိပဒသတ္တမီနဝမီသင်္ခါတာ စတ္တာရော စတ္တာရော ဒိဝသာတိ အပရေ. ယံ ရုစ္စတိ၊ တံ ဂဟေတဗ္ဗံ. သဗ္ဗံ ဝါ ပန ပုညကာမီနံ ဘာသိတဗ္ဗံ. ဧဝမေတံ ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စ ပသန္နမာနသော သုသမတ္တရူပံ သုပရိပုဏ္ဏရူပံ ဧကမ္ပိ ဒိဝသံ အပရိစ္စဇန္တော အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပေါသထံ ဥပဝဿာတိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ.

၄၀၆. ဧဝံ ဥပေါသထကာလံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တေသု ကာလေသု ဧတံ ဥပေါသထံ ဥပဝဿ ယံ ကာတဗ္ဗံ၊ တံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တတော စ ပါတော’’တိ. ဧတ္ထာပိ တတောတိ ပဒပူရဏမတ္တေ နိပါတော၊ အနန္တရတ္ထေ ဝါ၊ အထာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပါတောတိ အပရဇ္ဇုဒိဝသပုဗ္ဗဘာဂေ. ဥပဝုတ္ထုပေါသထောတိ ဥပဝသိတဥပေါသထော. အန္နေနာတိ ယာဂုဘတ္တာဒိနာ. ပါနေနာတိ အဋ္ဌဝိဓပါနေန. အနုမောဒမာနောတိ အနုပမောဒမာနော၊ နိရန္တရံ မောဒမာနောတိ အတ္ထော. ယထာရဟန္တိ အတ္တနော အနုရူပေန၊ ယထာသတ္တိ ယထာဗလန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သံဝိဘဇေထာတိ ဘာဇေယျ ပတိမာနေယျ. သေသံ ပါကဋမေဝ.

၄၀၇. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထုပေါသထဿ ကိစ္စံ ဝတွာ ဣဒါနိ ယာဝဇီဝိကံ ဂရုဝတ္တံ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိဉ္စ ကထေတွာ တာယ ပဋိပဒါယ အဓိဂန္တဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဓမ္မေန မာတာပိတရော’’တိ. တတ္ထ ဓမ္မေနာတိ ဓမ္မလဒ္ဓေန ဘောဂေန. ဘရေယျာတိ ပေါသေယျ. ဓမ္မိကံ သော ဝဏိဇ္ဇန္တိ သတ္တဝဏိဇ္ဇာ၊ သတ္ထဝဏိဇ္ဇာ၊ ဝိသဝဏိဇ္ဇာ၊ မံသဝဏိဇ္ဇာ၊ သုရာဝဏိဇ္ဇာတိ ဣမာ ပဉ္စ အဓမ္မဝဏိဇ္ဇာ ဝဇ္ဇေတွာ အဝသေသာ ဓမ္မိကဝဏိဇ္ဇာ. ဝဏိဇ္ဇာမုခေန စေတ္ထ ကသိဂေါရက္ခာဒိ အပရောပိ ဓမ္မိကော ဝေါဟာရော သင်္ဂဟိတော. သေသမုတ္တာနတ္ထမေဝ. အယံ ပန ယောဇနာ – သော နိစ္စသီလဥပေါသထသီလဒါနဓမ္မသမန္နာဂတော အရိယသာဝကော ပယောဇယေ ဓမ္မိကံ ဝဏိဇ္ဇံ၊ တတော လဒ္ဓေန စ ဓမ္မတော အနပေတတ္တာ ဓမ္မေန ဘောဂေန မာတာပိတရော ဘရေယျ. အထ သော ဂိဟီ ဧဝံ အပ္ပမတ္တော အာဒိတော ပဘုတိ ဝုတ္တံ ဣမံ ဝတ္တံ ဝတ္တယန္တော ကာယဿ ဘေဒါ ယေ တေ အတ္တနော အာဘာယ အန္ဓကာရံ ဝိဓမေတွာ အာလောကကရဏေန သယမ္ပဘာတိ လဒ္ဓနာမာ ဆ ကာမာဝစရဒေဝါ၊ တေ သယမ္ပဘေ နာမ ဒေဝေ ဥပေတိ ဘဇတိ အလ္လီယတိ၊ တေသံ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တတီတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ ဓမ္မိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတော စ ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ အတ္ထဝဏ္ဏနာနယတော၊ နာမေန

စူဠဝဂ္ဂေါတိ.