၁၂. နိဂြောဓကပ္ပသုတ္တ-(ဝင်္ဂီသသုတ္တ)-ဝဏ္ဏနာ

ဧဝံ မေ သုတန္တိ နိဂြောဓကပ္ပသုတ္တံ၊ ‘‘ဝင်္ဂီသသုတ္တ’’န္တိပိ ဝုစ္စတိ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမေဝ ယာဿ နိဒါနေ ဝုတ္တာ. တတ္ထ ဧဝံ မေတိအာဒီနိ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ၊ ယတော တာနိ အညာနိ စ တထာဝိဓာနိ ဆဍ္ဍေတွာ အဝုတ္တနယမေဝ ဝဏ္ဏယိဿာမ. အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေတိ အာဠဝိယံ အဂ္ဂစေတိယေ. အနုပ္ပန္နေ ဟိ ဘဂဝတိ အဂ္ဂါဠဝဂေါတမကာဒီနိ အနေကာနိ စေတိယာနိ အဟေသုံ ယက္ခနာဂါဒီနံ ဘဝနာနိ. တာနိ ဥပ္ပန္နေ ဘဂဝတိ မနုဿာ ဝိနာသေတွာ ဝိဟာရေ အကံသု၊ တေနေဝ စ နာမေန ဝေါဟရိံသု. တတော အဂ္ဂါဠဝစေတိယသင်္ခါတေ ဝိဟာရေ ဝိဟရတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿာတိ ဧတ္ထ အာယသ္မာတိ ပိယဝစနံ၊ ဝင်္ဂီသောတိ တဿ ထေရဿ နာမံ. သော ဇာတိတော ပဘုတိ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော – သော ကိရ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ပုတ္တော ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ကုစ္ဆိမှိ ဇာတော အညတရံ ဝိဇ္ဇံ ဇာနာတိ၊ ယဿာနုဘာဝေန ဆဝသီသံ အာကောဋေတွာ သတ္တာနံ ဂတိံ ဇာနာတိ. မနုဿာပိ သုဒံ အတ္တနော ဉာတီနံ ကာလကတာနံ သုသာနတော သီသာနိ အာနေတွာ တံ တေသံ ဂတိံ ပုစ္ဆန္တိ. သော ‘‘အသုကနိရယေ နိဗ္ဗတ္တော၊ အသုကမနုဿလောကေ’’တိ ဝဒတိ. တေ တေန ဝိမှိတာ တဿ ဗဟုံ ဓနံ ဒေန္တိ. ဧဝံ သော သကလဇမ္ဗုဒီပေ ပါကဋော အဟောသိ.

သော သတသဟဿကပ္ပံ ပူရိတပါရမီ အဘိနီဟာရသမ္ပန္နော ပဉ္စဟိ ပုရိသသဟဿေဟိ ပရိဝုတော ဂါမနိဂမဇနပဒရာဇဓာနီသု ဝိစရန္တော သာဝတ္ထိံ အနုပ္ပတ္တော. တေန စ သမယေန ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ၊ သာဝတ္ထိဝါသိနော ပုရေဘတ္တံ ဒါနံ ဒတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ သုနိဝတ္ထာ သုပါရုတာ ပုပ္ဖဂန္ဓာဒီနိ ဂဟေတွာ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ ဇေတဝနံ ဂစ္ဆန္တိ. သော တေ ဒိသွာ ‘‘မဟာဇနကာယော ကုဟိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. အထဿ တေ အာစိက္ခိံသု – ‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော၊ သော ဗဟုဇနဟိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တတ္ထ ဂစ္ဆာမာ’’တိ. သောပိ တေဟိ သဒ္ဓိံ သပရိဝါရော ဂန္တွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ နံ ဘဂဝါ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ၊ ဝင်္ဂီသ၊ ဇာနာသိ ကိရ တာဒိသံ ဝိဇ္ဇံ၊ ယာယ သတ္တာနံ ဆဝသီသာနိ အာကောဋေတွာ ဂတိံ ပဝေဒေသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဇာနာမီ’’တိ. ဘဂဝါ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တဿ သီသံ အာဟရာပေတွာ ဒဿေသိ၊ သော နခေန အာကောဋေတွာ ‘‘နိရယေ နိဗ္ဗတ္တဿ သီသံ ဘော ဂေါတမာ’’တိ အာဟ. ဧဝံ သဗ္ဗဂတိနိဗ္ဗတ္တာနံ သီသာနိ ဒဿေသိ၊ သောပိ တထေဝ ဉတွာ အာရောစေသိ. အထဿ ဘဂဝါ ခီဏာသဝသီသံ ဒဿေသိ၊ သော ပုနပ္ပုနံ အာကောဋေတွာ န အညာသိ. တတော ဘဂဝါ ‘‘အဝိသယော တေ ဧတ္ထ ဝင်္ဂီသ၊ မမေဝေသော ဝိသယော၊ ခီဏာသဝသီသ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမဘာသိ –

‘‘ဂတီ မိဂါနံ ပဝနံ၊ အာကာသော ပက္ခိနံ ဂတိ၊

ဝိဘဝေါ ဂတိ ဓမ္မာနံ၊ နိဗ္ဗာနံ အရဟတော ဂတီ’’တိ. (ပရိ. ၃၃၉)၊

ဝင်္ဂီသော ဂါထံ သုတွာ ‘‘ဣမံ မေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဝိဇ္ဇံ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. ဘဂဝါ ‘‘နာယံ ဝိဇ္ဇာ အပဗ္ဗဇိတာနံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘ပဗ္ဗာဇေတွာ ဝါ မံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ယံ ဝါ ဣစ္ဆသိ၊ တံ ကတွာ ဣမံ ဝိဇ္ဇံ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. တဒါ စ ဘဂဝတော နိဂြောဓကပ္ပတ္ထေရော သမီပေ ဟောတိ၊ တံ ဘဂဝါ အာဏာပေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ နိဂြောဓကပ္ပ၊ ဣမံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ. သော တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ တစပဉ္စကကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိ. ဝင်္ဂီသော အနုပုဗ္ဗေန ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တော အရဟာ အဟောသိ. ဧတဒဂ္ဂေ စ ဘဂဝတာ နိဒ္ဒိဋ္ဌော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဘာနဝန္တာနံ ယဒိဒံ ဝင်္ဂီသော’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၁၂).

ဧဝံ သမုဒါဂတဿ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဥပဇ္ဈာယော ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇာဒိဥပနိဇ္ဈာယနေန ဧဝံ လဒ္ဓဝေါဟာရော နိဂြောဓကပ္ပေါ နာမ ထေရော. ကပ္ပေါတိ တဿ ထေရဿ နာမံ၊ နိဂြောဓမူလေ ပန အရဟတ္တံ အဓိဂတတ္တာ ‘‘နိဂြောဓကပ္ပေါ’’တိ ဘဂဝတာ ဝုတ္တော. တတော နံ ဘိက္ခူပိ ဧဝံ ဝေါဟရန္တိ. သာသနေ ထိရဘာဝံ ပတ္တောတိ ထေရော. အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ အစိရပရိနိဗ္ဗုတော ဟောတီတိ တသ္မိံ စေတိယေ အစိရပရိနိဗ္ဗုတော ဟောတိ. ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿာတိ ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌတ္တာ ရဟောဂတဿ ကာယေန၊ ပဋိသလ္လီနဿ စိတ္တေန တေဟိ တေဟိ ဝိသယေဟိ ပဋိနိဝတ္တိတွာ သလ္လီနဿ. ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒီတိ ဣမိနာ အာကာရေန ဝိတက္ကော ဥပ္ပဇ္ဇိ. ကသ္မာ ပန ဥဒပါဒီတိ. အသမ္မုခတ္တာ ဒိဋ္ဌာသေဝနတ္တာ စ. အယဉှိ တဿ ပရိနိဗ္ဗာနကာလေ န သမ္မုခါ အဟောသိ၊ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗဉ္စာနေန အဿ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စာဒိပုဗ္ဗာသေဝနံ၊ တာဒိသဉ္စ အခီဏာသဝါနမ္ပိ ဟောတိ ခီဏာသဝါနမ္ပိ ပုဗ္ဗပရိစယေန.

တထာ ဟိ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇော ပစ္ဆာဘတ္တံ ဒိဝါဝိဟာရတ္ထာယ ဥဒေနဿ ဥယျာနမေဝ ဂစ္ဆတိ ပုဗ္ဗေ ရာဇာ ဟုတွာ တတ္ထ ပရိစာရေသီတိ ဣမိနာ ပုဗ္ဗပရိစယေန၊ ဂဝမ္ပတိတ္ထေရော တာဝတိံသဘဝနေ သုညံ ဒေဝဝိမာနံ ဂစ္ဆတိ ဒေဝပုတ္တော ဟုတွာ တတ္ထ ပရိစာရေသီတိ ဣမိနာ ပုဗ္ဗပရိစယေန. ပိလိန္ဒဝစ္ဆော ဘိက္ခူ ဝသလဝါဒေန သမုဒါစရတိ အဗ္ဗောကိဏ္ဏာနိ ပဉ္စ ဇာတိသတာနိ ဗြာဟ္မဏော ဟုတွာ တထာ အဘာသီတိ ဣမိနာ ပုဗ္ဗပရိစယေန. တသ္မာ အသမ္မုခတ္တာ ဒိဋ္ဌာသေဝနတ္တာ စဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတော နု ခေါ မေ ဥပဇ္ဈာယော၊ ဥဒါဟု နော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. တတော ပရံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဧကံသံ စီဝရံ ကတွာတိ ဧတ္ထ ပန ပုန သဏ္ဌာပနေန ဧဝံ ဝုတ္တံ. ဧကံသန္တိ စ ဝါမံသံ ပါရုပိတွာ ဌိတဿေတံ အဓိဝစနံ. ယတော ယထာ ဝါမံသံ ပါရုပိတွာ ဌိတံ ဟောတိ၊ တထာ စီဝရံ ကတွာတိ ဧဝမဿတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. သေသံ ပါကဋမေဝ.

၃၄၆. အနောမပညန္တိ ဩမံ ဝုစ္စတိ ပရိတ္တံ လာမကံ၊ န ဩမပညံ၊ အနောမပညံ၊ မဟာပညန္တိ အတ္ထော. ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေတိ ပစ္စက္ခမေဝ၊ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေတိ ဝါ အတ္ထော. ဝိစိကိစ္ဆာနန္တိ ဧဝရူပါနံ ပရိဝိတက္ကာနံ. ဉာတောတိ ပါကဋော. ယသဿီတိ လာဘပရိဝါရသမ္ပန္နော အဘိနိဗ္ဗုတတ္တောတိ ဂုတ္တစိတ္တော အပရိဍယှမာနစိတ္တော ဝါ.

၃၄၇. တယာ ကတန္တိ နိဂြောဓမူလေ နိသိန္နတ္တာ ‘‘နိဂြောဓကပ္ပေါ’’တိ ဝဒတာ တယာ ကတန္တိ ယထာ အတ္တနာ ဥပလက္ခေတိ၊ တထာ ဘဏတိ. ဘဂဝါ ပန န နိသိန္နတ္တာ ဧဝ တံ တထာ အာလပိ၊ အပိစ ခေါ တတ္ထ အရဟတ္တံ ပတ္တတ္တာ. ဗြာဟ္မဏဿာတိ ဇာတိံ သန္ဓာယ ဘဏတိ. သော ကိရ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလာ ပဗ္ဗဇိတော. နမဿံ အစရီတိ နမဿမာနော ဝိဟာသိ. မုတျပေက္ခောတိ နိဗ္ဗာနသင်္ခါတံ ဝိမုတ္တိံ အပေက္ခမာနော၊ နိဗ္ဗာနံ ပတ္ထေန္တောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဒဠှဓမ္မဒဿီတိ ဘဂဝန္တံ အာလပတိ. ဒဠှဓမ္မော ဟိ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇ္ဇနဋ္ဌေန၊ တဉ္စ ဘဂဝါ ဒဿေတိ. တသ္မာ တံ ‘‘ဒဠှဓမ္မဒဿီ’’တိ အာဟ.

၃၄၈. သကျာတိပိ ဘဂဝန္တမေဝ ကုလနာမေန အာလပတိ. မယမ္ပိ သဗ္ဗေတိ နိရဝသေသပရိသံ သင်္ဂဏှိတွာ အတ္တာနံ ဒဿေန္တော ဘဏတိ. သမန္တစက္ခူတိပိ ဘဂဝန္တမေဝ သဗ္ဗညုတညာဏေန အာလပတိ. သမဝဋ္ဌိတာတိ သမ္မာ အဝဋ္ဌိတာ အာဘောဂံ ကတွာ ဌိတာ. နောတိ အမှာကံ. သဝနာယာတိ ဣမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏဿဝနတ္ထာယ. သောတာတိ သောတိန္ဒြိယာနိ. တုဝံ နော သတ္ထာ တွမနုတ္တရောသီတိ ထုတိဝစနမတ္တမေဝေတံ.

၃၄၉. ဆိန္ဒေဝ နော ဝိစိကိစ္ဆန္တိ အကုသလဝိစိကိစ္ဆာယ နိဗ္ဗိစိကိစ္ဆော သော၊ ဝိစိကိစ္ဆာပတိရူပကံ ပန တံ ပရိဝိတက္ကံ သန္ဓာယေဝမာဟ. ဗြူဟိ မေတန္တိ ဗြူဟိ မေ ဧတံ၊ ယံ မယာ ယာစိတောသိ ‘‘တံ သာဝကံ သကျ၊ မယမ္ပိ သဗ္ဗေ အညာတုမိစ္ဆာမာ’’တိ၊ ဗြူဝန္တော စ တံ ဗြာဟ္မဏံ ပရိနိဗ္ဗုတံ ဝေဒယ ဘူရိပည မဇ္ဈေဝ နော ဘာသ၊ ပရိနိဗ္ဗုတံ ဉတွာ မဟာပညံ ဘဂဝါ မဇ္ဈေဝ အမှာကံ သဗ္ဗေသံ ဘာသ၊ ယထာ သဗ္ဗေဝ မယံ ဇာနေယျာမ. သက္ကောဝ ဒေဝါန သဟဿနေတ္တောတိ ဣဒံ ပန ထုတိဝစနမေဝ. အပိစဿ အယံ အဓိပ္ပါယော – ယထာ သက္ကော သဟဿနေတ္တော ဒေဝါနံ မဇ္ဈေ တေဟိ သက္ကစ္စံ သမ္ပဋိစ္ဆိတဝစနော ဘာသတိ၊ ဧဝံ အမှာကံ မဇ္ဈေ အမှေဟိ သမ္ပဋိစ္ဆိတဝစနော ဘာသာတိ.

၃၅၀. ယေ ကေစီတိ ဣမမ္ပိ ဂါထံ ဘဂဝန္တံ ထုနန္တောယေဝ ဝတ္တုကာမတံ ဇနေတုံ ဘဏတိ. တဿတ္ထော ယေ ကေစိ အဘိဇ္ဈာဒယော ဂန္ထာ တေသံ အပ္ပဟာနေ မောဟဝိစိကိစ္ဆာနံ ပဟာနာဘာဝတော ‘‘မောဟမဂ္ဂါ’’တိ စ ‘‘အညာဏပက္ခာ’’တိ စ ‘‘ဝိစိကိစ္ဆဋ္ဌာနာ’’တိ စ ဝုစ္စန္တိ. သဗ္ဗေ တေ တထာဂတံ ပတွာ တထာဂတဿ ဒေသနာဗလေန ဝိဒ္ဓံသိတာ န ဘဝန္တိ နဿန္တိ. ကိံ ကာရဏံ? စက္ခုဉှိ ဧတံ ပရမံ နရာနံ၊ ယသ္မာ တထာဂတော သဗ္ဗဂန္ထဝိဓမနပညာစက္ခုဇနနတော နရာနံ ပရမံ စက္ခုန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၃၅၁. နော စေ ဟိ ဇာတူတိ ဣမမ္ပိ ဂါထံ ထုနန္တောယေဝ ဝတ္တုကာမတံ ဇနေန္တောဝ ဘဏတိ. တတ္ထ ဇာတူတိ ဧကံသဝစနံ. ပုရိသောတိ ဘဂဝန္တံ သန္ဓာယာဟ. ဇောတိမန္တောတိ ပညာဇောတိသမန္နာဂတာ သာရိပုတ္တာဒယော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယဒိ ဘဂဝါ ယထာ ပုရတ္ထိမာဒိဘေဒေါ ဝါတော အဗ္ဘဃနံ ဝိဟနတိ၊ ဧဝံ ဒေသနာဝေဂေန ကိလေသေ န ဝိဟနေယျ. တထာ ယထာ အဗ္ဘဃနေန နိဝုတော လောကော တမောဝ ဟောတိ ဧကန္ဓကာရော၊ ဧဝံ အညာဏနိဝုတောပိ တမောဝဿ. ယေပိ ဣမေ ဒါနိ ဇောတိမန္တော ခါယန္တိ သာရိပုတ္တာဒယော၊ တေပိ နရာ န တပေယျုန္တိ.

၃၅၂. ဓီရာ စာတိ ဣမမ္ပိ ဂါထံ ပုရိမနယေနေဝ ဘဏတိ. တဿတ္ထော ဓီရာ စ ပဏ္ဍိတာ ပုရိသာ ပဇ္ဇောတကရာ ဘဝန္တိ၊ ပညာပဇ္ဇောတံ ဥပ္ပါဒေန္တိ. တသ္မာ အဟံ တံ ဝီရ ပဓာနဝီရိယသမန္နာဂတော ဘဂဝါ တထေဝ မညေ ဓီရောတိ စ ပဇ္ဇောတကရောတွေဝ စ မညာမိ. မယဉှိ ဝိပဿိနံ သဗ္ဗဓမ္မေ ယထာဘူတံ ပဿန္တံ ဘဂဝန္တံ ဇာနန္တာ ဧဝ ဥပါဂမုမှာ၊ တသ္မာ ပရိသာသု နော အာဝိကရောဟိ ကပ္ပံ၊ နိဂြောဓကပ္ပံ အာစိက္ခ ပကာသေဟီတိ.

၃၅၃. ခိပ္ပန္တိ ဣမမ္ပိ ဂါထံ ပုရိမနယေနေဝ ဘဏတိ. တဿတ္ထော ခိပ္ပံ ဂိရံ ဧရယ လဟုံ အစိရာယမာနော ဝစနံ ဘာသ၊ ဝဂ္ဂုံ မနောရမံ ဘဂဝါ. ယထာ သုဝဏ္ဏဟံသော ဂေါစရပဋိက္ကန္တော ဇာတဿရဝနသဏ္ဍံ ဒိသွာ ဂီဝံ ပဂ္ဂယှ ဥစ္စာရေတွာ ရတ္တတုဏ္ဍေန သဏိကံ အတရမာနော ဝဂ္ဂုံ ဂိရံ နိကူဇတိ နိစ္ဆာရေတိ၊ ဧဝမေဝ တွမ္ပိ သဏိကံ နိကူဇ၊ ဣမိနာ မဟာပုရိသလက္ခဏညတရေန ဗိန္ဒုဿရေန သုဝိကပ္ပိတေန သုဋ္ဌုဝိကပ္ပိတေန အဘိသင်္ခတေန. ဧတေ မယံ သဗ္ဗေဝ ဥဇုဂတာ အဝိက္ခိတ္တမာနသာ ဟုတွာ တဝ နိကူဇိတံ သုဏောမာတိ.

၃၅၄. ပဟီနဇာတိမရဏန္တိ ဣမမ္ပိ ဂါထံ ပုရိမနယေနေဝ ဘဏတိ. တတ္ထ န သေသေတီတိ အသေသော၊ တံ အသေသံ. သောတာပန္နာဒယော ဝိယ ကိဉ္စိ အသေသေတွာ ပဟီနဇာတိမရဏန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. နိဂ္ဂယှာတိ သုဋ္ဌု ယာစိတွာ နိဗန္ဓိတွာ. ဓောနန္တိ ဓုတသဗ္ဗပါပံ. ဝဒေဿာမီတိ ကထာပေဿာမိ ဓမ္မံ. န ကာမကာရော ဟိ ပုထုဇ္ဇနာနန္တိ ပုထုဇ္ဇနာနမေဝ ဟိ ကာမကာရော နတ္ထိ၊ ယံ ပတ္ထေန္တိ ဉာတုံ ဝါ ဝတ္တုံ ဝါ၊ တံ န သက္ကောန္တိ. သင်္ခေယျကာရော စ တထာဂတာနန္တိ တထာဂတာနံ ပန ဝီမံသကာရော ပညာပုဗ္ဗင်္ဂမာ ကိရိယာ. တေ ယံ ပတ္ထေန္တိ ဉာတုံ ဝါ ဝတ္တုံ ဝါ၊ တံ သက္ကောန္တီတိ အဓိပ္ပါယော.

၃၅၅. ဣဒါနိ တံ သင်္ခေယျကာရံ ပကာသေန္တော ‘‘သမ္ပန္နဝေယျာကရဏ’’န္တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – တထာ ဟိ တဝ ဘဂဝါ ဣဒံ သမုဇ္ဇုပညဿ တတ္ထ တတ္ထ သမုဂ္ဂဟီတံ ဝုတ္တံ ပဝတ္တိတံ သမ္ပန္နဝေယျာကရဏံ၊ ‘‘သန္တတိမဟာမတ္တော သတ္တတာလမတ္တံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ၊ သုပ္ပဗုဒ္ဓေါ သက္ကော သတ္တမေ ဒိဝသေ ပထဝိံ ပဝိသိဿတီ’’တိ ဧဝမာဒီသု အဝိပရီတံ ဒိဋ္ဌံ. တတော ပန သုဋ္ဌုတရံ အဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ အာဟ – အယမဉ္ဇလီ ပစ္ဆိမော သုပ္ပဏာမိတော၊ အယမပရောပိ အဉ္ဇလီ သုဋ္ဌုတရံ ပဏာမိတော. မာ မောဟယီတိ မာ နော အကထနေန မောဟယိ ဇာနံ ဇာနန္တော ကပ္ပဿ ဂတိံ. အနောမပညာတိ ဘဂဝန္တံ အာလပတိ.

၃၅၆. ပရောဝရန္တိ ဣမံ ပန ဂါထံ အပရေနပိ ပရိယာယေန အမောဟနမေဝ ယာစန္တော အာဟ. တတ္ထ ပရောဝရန္တိ လောကိယလောကုတ္တရဝသေန သုန္ဒရာသုန္ဒရံ ဒူရေသန္တိကံ ဝါ. အရိယဓမ္မန္တိ စတုသစ္စဓမ္မံ. ဝိဒိတွာတိ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ. ဇာနန္တိ သဗ္ဗံ ဉေယျဓမ္မံ ဇာနန္တော. ဝါစာဘိကင်္ခါမီတိ ယထာ ဃမ္မနိ ဃမ္မတတ္တော ပုရိသော ကိလန္တော တသိတော ဝါရိံ၊ ဧဝံ တေ ဝါစံ အဘိကင်္ခါမိ. သုတံ ပဝဿာတိ သုတသင်္ခါတံ သဒ္ဒါယတနံ ပဝဿ ပဂ္ဃရ မုဉ္စ ပဝတ္တေဟိ. ‘‘သုတဿ ဝဿာ’’တိပိ ပါဌော၊ ဝုတ္တပ္ပကာရဿ သဒ္ဒါယတနဿ ဝုဋ္ဌိံ ဝဿာတိ အတ္ထော.

၃၅၇. ဣဒါနိ ယာဒိသံ ဝါစံ အဘိကင်္ခတိ၊ တံ ပကာသေန္တော –

‘‘ယဒတ္ထိကံ ဗြဟ္မစရိယံ အစရီ၊

ကပ္ပါယနော ကစ္စိဿ တံ အမောဃံ၊

နိဗ္ဗာယိ သော အာဒု သဥပါဒိသေသော၊

ယထာ ဝိမုတ္တော အဟု တံ သုဏောမာ’’တိ. –

ဂါထမာဟ. တတ္ထ ကပ္ပါယနောတိ ကပ္ပမေဝ ပူဇာဝသေန ဘဏတိ. ယထာ ဝိမုတ္တောတိ ‘‘ကိံ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ယထာ အသေက္ခာ၊ ဥဒါဟု ဥပါဒိသေသာယ ယထာ သေက္ခာ’’တိ ပုစ္ဆတိ. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

၃၅၈. ဧဝံ ဒွါဒသဟိ ဂါထာဟိ ယာစိတော ဘဂဝါ တံ ဝိယာကရောန္တော –

‘‘အစ္ဆေစ္ဆိ တဏှံ ဣဓ နာမရူပေ၊ (ဣတိ ဘဂဝါ)

ကဏှဿ သောတံ ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ၊

အတာရိ ဇာတိံ မရဏံ အသေသံ၊

ဣစ္စဗြဝီ ဘဂဝါ ပဉ္စသေဋ္ဌော’’တိ. –

ဂါထမာဟ. တတ္ထ ပုရိမပဒဿ တာဝ အတ္ထော – ယာပိ ဣမသ္မိံ နာမရူပေ ကာမတဏှာဒိဘေဒါ တဏှာဒီဃရတ္တံ အပ္ပဟီနဋ္ဌေန အနုသယိတာ ကဏှနာမကဿ မာရဿ ‘‘သောတ’’န္တိပိ ဝုစ္စတိ၊ တံ ကဏှဿ သောတဘူတံ ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ ဣဓ နာမရူပေ တဏှံ ကပ္ပါယနော ဆိန္ဒီတိ. ဣတိ ဘဂဝါတိ ဣဒံ ပနေတ္ထ သင်္ဂီတိကာရာနံ ဝစနံ. အတာရိ ဇာတိံ မရဏံ အသေသန္တိ သော တံ တဏှံ ဆေတွာ အသေသံ ဇာတိမရဏံ အတာရိ၊ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယီတိ ဒဿေတိ. ဣစ္စဗြဝီ ဘဂဝါ ပဉ္စသေဋ္ဌောတိ ဝင်္ဂီသေန ပုဋ္ဌော ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ ပဉ္စန္နံ ပဌမသိဿာနံ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ သေဋ္ဌော၊ ပဉ္စဟိ ဝါ သဒ္ဓါဒီဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ၊ သီလာဒီဟိ ဝါ ဓမ္မက္ခန္ဓေဟိ အတိဝိသိဋ္ဌေဟိ စက္ခူဟိ စ သေဋ္ဌောတိ သင်္ဂီတိကာရာနမေဝိဒံ ဝစနံ.

၃၅၉. ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝတော ဘာသိတမဘိနန္ဒမာနသော ဝင်္ဂီသော ‘‘ဧသ သုတွာ’’တိအာဒိဂါထာယော အာဟ. တတ္ထ ပဌမဂါထာယ ဣသိသတ္တမာတိ ဘဂဝါ ဣသိ စ သတ္တမော စ ဥတ္တမဋ္ဌေန ဝိပဿီသိခီဝေဿဘူကကုသန္ဓကောဏာဂမနကဿပနာမကေ ဆ ဣသယော အတ္တနာ သဟ သတ္တ ကရောန္တော ပါတုဘူတောတိပိ ဣသိသတ္တမော၊ တံ အာလပန္တော အာဟ. န မံ ဝဉ္စေသီတိ ယသ္မာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ တသ္မာ တဿ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝံ ဣစ္ဆန္တံ မံ န ဝဉ္စေသိ၊ န ဝိသံဝါဒေသီတိ အတ္ထော. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝ.

၃၆၀. ဒုတိယဂါထာယ ယသ္မာ မုတျပေက္ခော ဝိဟာသိ၊ တသ္မာ တံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ယထာဝါဒီ တထာကာရီ၊ အဟု ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော’’တိ. မစ္စုနော ဇာလံ တတန္တိ တေဘူမကဝဋ္ဋေ ဝိတ္ထတံ မာရဿ တဏှာဇာလံ. မာယာဝိနောတိ ဗဟုမာယဿ. ‘‘တထာ မာယာဝိနော’’တိပိ ကေစိ ပဌန္တိ၊ တေသံ ယော အနေကာဟိ မာယာဟိ အနေကက္ခတ္တုမ္ပိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိ၊ တဿ တထာ မာယာဝိနောတိ အဓိပ္ပါယော.

၃၆၁. တတိယဂါထာယ အာဒီတိ ကာရဏံ. ဥပါဒါနဿာတိ ဝဋ္ဋဿ. ဝဋ္ဋဉှိ ဥပါဒါတဗ္ဗဋ္ဌေန ဣဓ ‘‘ဥပါဒါန’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ တဿေဝ ဥပါဒါနဿ အာဒိံ အဝိဇ္ဇာတဏှာဒိဘေဒံ ကာရဏံ အဒ္ဒသ ကပ္ပေါတိ ဧဝံ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ ဘဂဝါတိ အဓိပ္ပါယေန ဝဒတိ. အစ္စဂါ ဝတာတိ အတိက္ကန္တော ဝတ. မစ္စုဓေယျန္တိ မစ္စု ဧတ္ထ ဓိယတီတိ မစ္စုဓေယျံ၊ တေဘူမကဝဋ္ဋဿေတံ အဓိဝစနံ. တံ သုဒုတ္တရံ မစ္စုဓေယျံ အစ္စဂါ ဝတာတိ ဝေဒဇာတော ဘဏတိ. သေသမေတ္ထ ပါကဋမေဝါတိ.

ပရမတ္ထဇောတိကာယ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ

သုတ္တနိပါတ-အဋ္ဌကထာယ နိဂြောဓကပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.