၃. နန္ဒကပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ
ရာဇာ ပိင်္ဂလကော နာမာတိ ဣဒံ နန္ဒကပေတဝတ္ထု. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သတ္ထု ပရိနိဗ္ဗာနတော ဝဿသတဒွယဿ အစ္စယေန သုရဋ္ဌဝိသယေ ပိင်္ဂလော နာမ ရာဇာ အဟောသိ. တဿ သေနာပတိ နန္ဒကော နာမ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီ ဝိပရီတဒဿနော ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိနာ မိစ္ဆာဂါဟံ ပဂ္ဂယှ ဝိစရိ. တဿ ဓီတာ ဥတ္တရာ နာမ ဥပါသိကာ ပတိရူပေ ကုလေ ဒိန္နာ အဟောသိ. နန္ဒကော ပန ကာလံ ကတွာ ဝိဉ္ဈာဋဝိယံ မဟတိ နိဂြောဓရုက္ခေ ဝေမာနိကပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တသ္မိံ ကာလကတေ ဥတ္တရာ သုစိသီတလဂန္ဓောဒကပူရိတံ ပါနီယဃဋံ ကုမ္မာသာဘိသင်္ခတေဟိ ဝဏ္ဏဂန္ဓရသသမ္ပန္နေဟိ ပူဝေဟိ ပရိပုဏ္ဏသရာဝကဉ္စ အညတရဿ ခီဏာသဝတ္ထေရဿ ဒတွာ ‘‘အယံ ဒက္ခိဏာ မယှံ ပိတု ဥပကပ္ပတူ’’တိ ဥဒ္ဒိသိ၊ တဿ တေန ဒါနေန ဒိဗ္ဗပါနီယံ အပရိမိတာ စ ပူဝါ ပါတုဘဝိံသု. တံ ဒိသွာ သော ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘ပါပကံ ဝတ မယာ ကတံ၊ ယံ မဟာဇနော ‘နတ္ထိ ဒိန္န’န္တိအာဒိနာ မိစ္ဆာဂါဟံ ဂါဟိတော. ဣဒါနိ ပန ပိင်္ဂလော ရာဇာ ဓမ္မာသောကဿ ရညော ဩဝါဒံ ဒါတုံ ဂတော၊ သော တံ တဿ ဒတွာ အာဂမိဿတိ၊ ဟန္ဒာဟံ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိံ ဝိနောဒေဿာမီ’’တိ. န စိရေနေဝ စ ပိင်္ဂလော ရာဇာ ဓမ္မာသောကဿ ရညော ဩဝါဒံ ဒတွာ ပဋိနိဝတ္တန္တော မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ.
အထ သော ပေတော အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနာဘိမုခံ တံ မဂ္ဂံ နိမ္မိနိ. ရာဇာ ဌိတမဇ္ဈနှိကေ သမယေ တေန မဂ္ဂေန ဂစ္ဆတိ. တဿ ဂဆန္တဿ ပုရတော မဂ္ဂေါ ဒိဿတိ၊ ပိဋ္ဌိတော ပနဿ အန္တရဓာယတိ. သဗ္ဗပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တော ပုရိသော မဂ္ဂံ အန္တရဟိတံ ဒိသွာ ဘီတော ဝိဿရံ ဝိရဝန္တော ဓာဝိတွာ ရညော အာရောစေသိ၊ တံ သုတွာ ရာဇာ ဘီတော သံဝိဂ္ဂမာနသော ဟတ္ထိက္ခန္ဓေ ဌတွာ စတဿော ဒိသာ ဩလောကေန္တော ပေတဿ ဝသနနိဂြောဓရုက္ခံ ဒိသွာ တဒဘိမုခေါ အဂမာသိ သဒ္ဓိံ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ. အထာနုက္ကမေန ရညေ တံ ဌာနံ ပတ္တေ ပေတော သဗ္ဗာဘရဏဝိဘူသိတော ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ပူဝေ စ ပါနီယဉ္စ ဒါပေသိ. ရာဇာ သပရိဇနော နှတွာ ပူဝေ ခါဒိတွာ ပါနီယံ ပိဝိတွာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓမဂ္ဂကိလမထော ‘‘ဒေဝတာ နုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော’’တိအာဒိနာ ပေတံ ပုစ္ဆိ. ပေတော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အတ္တနော ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ ရာဇာနံ မိစ္ဆာဒဿနတော ဝိမောစေတွာ သရဏေသု သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာပေသိ. တမတ္ထံ ဒဿေတုံ သင်္ဂီတိကာရာ –
၆၅၈. ‘‘ရာဇာ ပိင်္ဂလကော နာမ၊ သုရဋ္ဌာနံ အဓိပတိ အဟု၊
မောရိယာနံ ဥပဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ၊ သုရဋ္ဌံ ပုနရာဂမာ.
၆၅၉. ‘‘ဥဏှေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ၊ ရာဇာ ပင်္ကံ ဥပါဂမိ၊
အဒ္ဒသ မဂ္ဂံ ရမဏီယံ၊ ပေတာနံ တံ ဝဏ္ဏုပထံ.
၆၆၀. သာရထိံ အာမန္တယီ ရာဇာ –
‘‘‘အယံ မဂ္ဂေါ ရမဏီယော၊ ခေမော သောဝတ္ထိကော သိဝေါ၊
ဣမိနာ သာရထိ ယာမ၊ သုရဋ္ဌာနံ သန္တိကေ ဣတော’.
၆၆၁. ‘‘တေန ပါယာသိ သောရဋ္ဌော၊ သေနာယ စတုရင်္ဂိနိယာ၊
ဥဗ္ဗိဂ္ဂရူပေါ ပုရိသော၊ သောရဋ္ဌံ ဧတဒဗြဝိ.
၆၆၂. ‘‘‘ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိပန္နမှာ၊ ဘိံသနံ လောမဟံသနံ၊
ပုရတော ဒိဿတိ မဂ္ဂေါ၊ ပစ္ဆတော စ န ဒိဿတိ.
၆၆၃. ‘‘‘ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိပန္နမှာ၊ ယမပုရိသာန သန္တိကေ၊
အမာနုသော ဝါယတိ ဂန္ဓော၊ ဃောသော သုယျတိ ဒါရုဏော’.
၆၆၄. ‘‘သံဝိဂ္ဂေါ ရာဇာ သောရဋ္ဌော၊ သာရထိံ ဧတဒဗြဝိ၊
‘ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိပန္နမှာ၊ ဘိံသနံ လောမဟံသနံ၊
ပုရတော ဒိဿတိ မဂ္ဂေါ၊ ပစ္ဆတော စ န ဒိဿတိ.
၆၆၅. ‘‘‘ကုမ္မဂ္ဂံ ပဋိပန္နမှာ၊ ယမပုရိသာန သန္တိကေ၊
အမာနုသော ဝါယတိ ဂန္ဓော၊ ဃောသော သုယျတိ ဒါရုဏော’.
၆၆၆. ‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ သမာရုယှ၊ ဩလောကေန္တော စတုဒ္ဒိသာ၊
အဒ္ဒသ နိဂြောဓံ ရမဏီယံ၊ ပါဒပံ ဆာယာသမ္ပန္နံ၊
နီလဗ္ဘဝဏ္ဏသဒိသံ၊ မေဃဝဏ္ဏသိရီနိဘံ.
၆၆၇. ‘‘သာရထိံ အာမန္တယီ ရာဇာ၊ ‘ကိံ ဧသော ဒိဿတိ ဗြဟာ၊
နီလဗ္ဘဝဏ္ဏသဒိသော၊ မေဃဝဏ္ဏသိရီနိဘော’.
၆၆၈. ‘‘နိဂြောဓော သော မဟာရာဇ၊ ပါဒပေါ ဆာယာသမ္ပန္နော၊
နီလဗ္ဘဝဏ္ဏသဒိသော၊ မေဃဝဏ္ဏသိရီနိဘော.
၆၆၉. ‘‘တေန ပါယာသိ သောရဋ္ဌော၊ ယေန သော ဒိဿတေ ဗြဟာ၊
နီလဗ္ဘဝဏ္ဏသဒိသော၊ မေဃဝဏ္ဏသိရီနိဘော.
၆၇၀. ‘‘ဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ဩရုယှ၊ ရာဇာ ရုက္ခံ ဥပါဂမိ၊
နိသီဒိ ရုက္ခမူလသ္မိံ၊ သာမစ္စော သပရိဇ္ဇနော၊
ပူရံ ပါနီယသရကံ၊ ပူဝေ ဝိတ္တေ စ အဒ္ဒသ.
၆၇၁. ‘‘ပုရိသော စ ဒေဝဝဏ္ဏီ၊ သဗ္ဗာဘရဏဘူသိတော၊
ဥပသင်္ကမိတွာ ရာဇာနံ၊ သောရဋ္ဌံ ဧတဒဗြဝိ.
၆၇၂. ‘‘‘သွာဂတံ တေ မဟာရာဇ၊ အထော တေ အဒုရာဂတံ၊
ပိဝတု ဒေဝေါ ပါနီယံ၊ ပူဝေ ခါဒ အရိန္ဒမ’.
၆၇၃. ‘‘ပိဝိတွာ ရာဇာ ပါနီယံ၊ သာမစ္စော သပရိဇ္ဇနော၊
ပူဝေ ခါဒိတွာ ပိတွာ စ၊ သောရဋ္ဌော ဧတဒဗြဝိ.
၆၇၄. ‘‘ဒေဝတာ နုသိ ဂန္ဓဗ္ဗော၊ အဒု သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊
အဇာနန္တာ တံ ပုစ္ဆာမ၊ ကထံ ဇာနေမု တံ မယန္တိ.
၆၇၅. ‘‘နာမှိ ဒေဝေါ န ဂန္ဓဗ္ဗော၊ နာပိ သက္ကော ပုရိန္ဒဒေါ၊
ပေတော အဟံ မဟာရာဇ၊ သုရဋ္ဌာ ဣဓ မာဂတောတိ.
၆၇၆. ‘‘ကိံသီလော ကိံသမာစာရော၊ သုရဋ္ဌသ္မိံ ပုရေ တုဝံ၊
ကေန တေ ဗြဟ္မစရိယေန၊ အာနုဘာဝေါ အယံ တဝါတိ.
၆၇၇. ‘‘တံ သုဏောဟိ မဟာရာဇ၊ အရိန္ဒမ ရဋ္ဌဝဍ္ဎန၊
အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ စ၊ ဗြာဟ္မဏော စ ပုရောဟိတော.
၆၇၈. ‘‘သုရဋ္ဌသ္မိံ အဟံ ဒေဝ၊ ပုရိသော ပါပစေတသော၊
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ ဒုဿီလော၊ ကဒရိယော ပရိဘာသကော.
၆၇၉. ‘‘ဒဒန္တာနံ ကရောန္တာနံ၊ ဝါရယိဿံ ဗဟုဇ္ဇနံ၊
အညေသံ ဒဒမာနာနံ၊ အန္တရာယကရော အဟံ.
၆၈၀. ‘‘ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿ၊ သံယမဿ ကုတော ဖလံ၊
နတ္ထိ အာစရိယော နာမ၊ အဒန္တံ ကော ဒမေဿတိ.
၆၈၁. ‘‘သမတုလျာနိ ဘူတာနိ၊ ကုတော ဇေဋ္ဌာပစာယိကော၊
နတ္ထိ ဗလံ ဝီရိယံ ဝါ၊ ကုတော ဥဋ္ဌာနပေါရိသံ.
၆၈၂. ‘‘နတ္ထိ ဒါနဖလံ နာမ၊ န ဝိသောဓေတိ ဝေရိနံ၊
လဒ္ဓေယျံ လဘတေ မစ္စော၊ နိယတိပရိဏာမဇံ.
၆၈၃. ‘‘နတ္ထိ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ လောကော နတ္ထိ ဣတော ပရံ၊
နတ္ထိ ဒိန္နံ နတ္ထိ ဟုတံ၊ သုနိဟိတံ န ဝိဇ္ဇတိ.
၆၈၄. ‘‘ယောပိ ဟနေယျ ပုရိသံ၊ ပရဿ ဆိန္ဒတေ သိရံ၊
န ကောစိ ကဉ္စိ ဟနတိ၊ သတ္တန္နံ ဝိဝရမန္တရေ.
၆၈၅. ‘‘အစ္ဆေဇ္ဇာဘေဇ္ဇော ဟိ ဇီဝေါ၊ အဋ္ဌံသော ဂုဠပရိမဏ္ဍလော၊
ယောဇနာနံ သတံ ပဉ္စ၊ ကော ဇီဝံ ဆေတ္တုမရဟတိ.
၆၈၆. ‘‘ယထာ သုတ္တဂုဠေ ခိတ္တေ၊ နိဗ္ဗေဌေန္တံ ပလာယတိ၊
ဧဝမေဝ စ သော ဇီဝေါ၊ နိဗ္ဗေဌေန္တော ပလာယတိ.
၆၈၇. ‘‘ယထာ ဂါမတော နိက္ခမ္မ၊ အညံ ဂါမံ ပဝိသတိ၊
ဧဝမေဝ စ သော ဇီဝေါ၊ အညံ ဗောန္ဒိံ ပဝိသတိ.
၆၈၈. ‘‘ယထာ ဂေဟတော နိက္ခမ္မ၊ အညံ ဂေဟံ ပဝိသတိ၊
ဧဝမေဝ စ သော ဇီဝေါ၊ အညံ ဗောန္ဒိံ ပဝိသတိ.
၆၈၉. ‘‘စုလ္လာသီတိ မဟာကပ္ပိနော၊ သတသဟဿာနိ ဟိ၊
ယေ ဗာလာ ယေ စ ပဏ္ဍိတာ၊ သံသာရံ ခေပယိတွာန၊
ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿရေ.
၆၉၀. ‘‘မိတာနိ သုခဒုက္ခာနိ၊ ဒေါဏေဟိ ပိဋကေဟိ စ၊
ဇိနော သဗ္ဗံ ပဇာနာတိ၊ သမ္မူဠှာ ဣတရာ ပဇာ.
၆၉၁. ‘‘ဧဝံဒိဋ္ဌိ ပုရေ အာသိံ၊ သမ္မူဠှော မောဟပါရုတော၊
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ ဒုဿီလော၊ ကဒရိယော ပရိဘာသကော.
၆၉၂. ‘‘ဩရံ မေ ဆဟိ မာသေဟိ၊ ကာလကိရိယာ ဘဝိဿတိ၊
ဧကန္တကဋုကံ ဃောရံ၊ နိရယံ ပပတိဿဟံ.
၆၉၃. ‘‘စတုက္ကဏ္ဏံ စတုဒွါရံ၊ ဝိဘတ္တံ ဘာဂသော မိတံ၊
အယောပါကာရပရိယန္တံ၊ အယသာ ပဋိကုဇ္ဇိတံ.
၆၉၄. ‘‘တဿ အယောမယာ ဘူမိ၊ ဇလိတာ တေဇသာ ယုတာ၊
သမန္တာ ယောဇနသတံ၊ ဖရိတွာ တိဋ္ဌတိ သဗ္ဗဒါ.
၆၉၅. ‘‘ဝဿာနိ သတသဟဿာနိ၊ ဃောသော သုယျတိ တာဝဒေ၊
လက္ခော ဧသော မဟာရာဇ၊ သတဘာဂဝဿကောဋိယော.
၆၉၆. ‘‘ကောဋိသတသဟဿာနိ၊ နိရယေ ပစ္စရေ ဇနာ၊
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီ စ ဒုဿီလာ၊ ယေ စ အရိယူပဝါဒိနော.
၆၉၇. ‘‘တတ္ထာဟံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ၊ ဒုက္ခံ ဝေဒိဿ ဝေဒနံ၊
ဖလံ ပါပဿ ကမ္မဿ၊ တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသံ.
၆၉၈. ‘‘တံ သုဏောဟိ မဟာရာဇ၊ အရိန္ဒမ ရဋ္ဌဝဍ္ဎန၊
ဓီတာ မယှံ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရာ ဘဒ္ဒမတ္ထု တေ.
၆၉၉. ‘‘ကရောတိ ဘဒ္ဒကံ ကမ္မံ၊ သီလေသုပေါသထေ ရတာ၊
သညတာ သံဝိဘာဂီ စ၊ ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ.
၇၀၀. ‘‘အခဏ္ဍကာရီ သိက္ခာယ၊ သုဏှာ ပရကုလေသု စ၊
ဥပါသိကာ သကျမုနိနော၊ သမ္ဗုဒ္ဓဿ သိရီမတော.
၇၀၁. ‘‘ဘိက္ခု စ သီလသမ္ပန္နော၊ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ၊
ဩက္ခိတ္တစက္ခု သတိမာ၊ ဂုတ္တဒွါရော သုသံဝုတော.
၇၀၂. ‘‘သပဒါနံ စရမာနော၊ အဂမာ တံ နိဝေသနံ၊
တမဒ္ဒသ မဟာရာဇ၊ ဥတ္တရာ ဘဒ္ဒမတ္ထု တေ.
၇၀၃. ‘‘ပူရံ ပါနီယသရကံ၊ ပူဝေ ဝိတ္တေ စ သာ အဒါ၊
ပိတာ မေ ကာလကတော ဘန္တေ၊ တဿေတံ ဥပကပ္ပတု.
၇၀၄. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝိပါကော ဥဒပဇ္ဇထ၊
ဘုဉ္ဇာမိ ကာမကာမီဟံ၊ ရာဇာ ဝေဿဝဏော ယထာ.
၇၀၅. ‘‘တံ သုဏောဟိ မဟာရာဇ၊ အရိန္ဒမ ရဋ္ဌဝဍ္ဎန၊
သဒေဝကဿ လောကဿ၊ ဗုဒ္ဓေါ အဂ္ဂေါ ပဝုစ္စတိ၊
တံ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆ၊ သပုတ္တဒါရော အရိန္ဒမ.
၇၀၆. ‘‘အဋ္ဌင်္ဂိကေန မဂ္ဂေန၊ ဖုသန္တိ အမတံ ပဒံ၊
တံ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆ၊ သပုတ္တဒါရော အရိန္ဒမ.
၇၀၇. ‘‘စတ္တာရော စ ပဋိပန္နာ၊ စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ၊
ဧသ သံဃော ဥဇုဘူတော၊ ပညာသီလသမာဟိတော၊
တံ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆ၊ သပုတ္တဒါရော အရိန္ဒမ.
၇၀၈. ‘‘ပါဏာတိပါတာ ဝိရမဿု ခိပ္ပံ၊ လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယဿု၊
အမဇ္ဇပေါ မာ စ မုသာ အဘာဏိ၊ သကေန ဒါရေန စ ဟောဟိ တုဋ္ဌောတိ.
၇၀၉. ‘‘အတ္ထကာမောသိ မေ ယက္ခ၊ ဟိတကာမောသိ ဒေဝတေ၊
ကရောမိ တုယှံ ဝစနံ၊ တွံသိ အာစရိယော မမ.
၇၁၀. ‘‘ဥပေမိ သရဏံ ဗုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မဉ္စာပိ အနုတ္တရံ၊
သံဃဉ္စ နရဒေဝဿ၊ ဂစ္ဆာမိ သရဏံ အဟံ.
၇၁၁. ‘‘ပါဏာတိပါတာ ဝိရမာမိ ခိပ္ပံ၊ လောကေ အဒိန္နံ ပရိဝဇ္ဇယာမိ၊
အမဇ္ဇပေါ နော စ မုသာ ဘဏာမိ၊ သကေန ဒါရေန စ ဟောမိ တုဋ္ဌော.
၇၁၂. ‘‘ဩဖုဏာမိ မဟာဝါတေ၊ နဒိယာ သီဃဂါမိယာ၊
ဝမာမိ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိံ၊ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနေ ရတော.
၇၁၃. ‘‘ဣဒံ ဝတွာန သောရဋ္ဌော၊ ဝိရမိတွာ ပါပဒဿနာ၊
နမော ဘဂဝတော ကတွာ၊ ပါမောက္ခော ရထမာရုဟီ’’တိ. – ဂါထာယော အဝေါစုံ၊
၆၅၈-၉. တတ္ထ ရာဇာ ပိင်္ဂလကော နာမ၊ သုရဋ္ဌာနံ အဓိပတိ အဟူတိ ပိင်္ဂလစက္ခုတာယ ‘‘ပိင်္ဂလော’’တိ ပါကဋနာမော သုရဋ္ဌဒေသဿ ဣဿရော ရာဇာ အဟောသိ. မောရိယာနန္တိ မောရိယရာဇူနံ၊ ဓမ္မာသောကံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. သုရဋ္ဌံ ပုနရာဂမာတိ သုရဋ္ဌဿ ဝိသယံ ဥဒ္ဒိဿ သုရဋ္ဌဂါမိမဂ္ဂံ ပစ္စာဂဉ္ဆိ. ပင်္ကန္တိ မုဒုဘူမိံ. ဝဏ္ဏုပထန္တိ ပေတေန နိမ္မိတံ မရူဘူမိမဂ္ဂံ.
၆၆၀. ခေမောတိ နိဗ္ဘယော. သောဝတ္ထိကောတိ သောတ္ထိဘာဝါဝဟော. သိဝေါတိ အနုပဒ္ဒဝေါ. သုရဋ္ဌာနံ သန္တိကေ ဣတောတိ ဣမိနာ မဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တာ မယံ သုရဋ္ဌဝိသယဿ သမီပေယေဝ.
၆၆၁-၂. သောရဋ္ဌောတိ သုရဋ္ဌာဓိပတိ. ဥဗ္ဗိဂ္ဂရူပေါတိ ဥတြသ္တသဘာဝေါ. ဘိံသနန္တိ ဘယဇနနံ. လောမဟံသနန္တိ ဘိံသနကဘာဝေန လောမာနံ ဟံသာပနံ.
၆၆၃. ယမပုရိသာန သန္တိကေတိ ပေတာနံ သမီပေ ဝတ္တာမ. အမာနုသော ဝါယတိ ဂန္ဓောတိ ပေတာနံ သရီရဂန္ဓော ဝါယတိ. ဃောသော သုယျတိ ဒါရုဏောတိ ပစ္စေကနိရယေသု ကာရဏံ ကာရိယမာနာနံ သတ္တာနံ ဃောရတရော သဒ္ဒေါ သုယျတိ.
၆၆၆. ပါဒပန္တိ ပါဒသဒိသေဟိ မူလာဝယဝေဟိ ဥဒကဿ ပိဝနတော ‘‘ပါဒပေါ’’တိ လဒ္ဓနာမံ တရုံ. ဆာယာသမ္ပန္နန္တိ သမ္ပန္နစ္ဆာယံ. နီလဗ္ဘဝဏ္ဏသဒိသန္တိ ဝဏ္ဏေန နီလမေဃသဒိသံ. မေဃဝဏ္ဏသိရီနိဘန္တိ မေဃဝဏ္ဏသဏ္ဌာနံ ဟုတွာ ခါယမာနံ.
၆၇၀. ပူရံ ပါနီယသရကန္တိ ပါနီယေန ပုဏ္ဏံ ပါနီယဘာဇနံ. ပူဝေတိ ခဇ္ဇကေ. ဝိတ္တေတိ ဝိတ္တိဇနနေ မဓုရေ မနုညေ တဟိံ တဟိံ သရာဝေ ပူရေတွာ ဌပိတပူဝေ အဒ္ဒသ.
၆၇၂. အထော တေ အဒုရာဂတန္တိ ဧတ္ထ အထောတိ နိပါတမတ္တံ၊ အဝဓာရဏတ္ထေ ဝါ၊ မဟာရာဇ၊ တေ အာဂတံ ဒုရာဂတံ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ သွာဂတမေဝါတိ မယံ သမ္ပဋိစ္ဆာမာတိ အတ္ထော. အရိန္ဒမာတိ အရီနံ ဒမနသီလ.
၆၇၇. အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာတိ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ စ ဝစနံ သုဏန္တု၊ ဗြာဟ္မဏော စ တုယှံ ပုရောဟိတော တံ သုဏာတူတိ ယောဇနာ.
၆၇၈. သုရဋ္ဌသ္မိံ အဟန္တိ သုရဋ္ဌဒေသေ အဟံ. ဒေဝါတိ ရာဇာနံ အာလပတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီတိ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိယာ ဝိပရီတဒဿနော. ဒုဿီလောတိ နိဿီလော. ကဒရိယောတိ ထဒ္ဓမစ္ဆရီ. ပရိဘာသကောတိ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အက္ကောသကော.
၆၇၉. ဝါရယိဿန္တိ ဝါရေသိံ. အန္တရာယကရော အဟန္တိ ဒါနံ ဒဒန္တာနံ ဥပကာရံ ကရောန္တာနံ အန္တရာယကရော ဟုတွာ အညေသဉ္စ ပရေသံ ဒါနံ ဒဒမာနာနံ ဒါနမယပုညတော အဟံ ဗဟုဇနံ ဝါရယိဿံ ဝါရေသိန္တိ ယောဇနာ.
၆၈၀. ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿာတိအာဒိ ဝါရိတာကာရဒဿနံ. တတ္ထ ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿာတိ ဒါနံ ဒဒတော တဿ ဝိပါကော အာယတိံ ပတ္တဗ္ဗဖလံ နတ္ထီတိ ဝိပါကံ ပဋိဗာဟတိ. သံယမဿ ကုတော ဖလန္တိ သီလဿ ပန ကုတော နာမ ဖလံ၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ တံ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. နတ္ထိ အာစရိယော နာမာတိ အာစာရသမာစာရသိက္ခာပကော အာစရိယော နာမ ကောစိ နတ္ထိ. သဘာဝတော ဧဝ ဟိ သတ္တာ ဒန္တာ ဝါ အဒန္တာ ဝါ ဟောန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘အဒန္တံ ကော ဒမေဿတီ’’တိ.
၆၈၁. သမတုလျာနိ ဘူတာနီတိ ဣမေ သတ္တာ သဗ္ဗေပိ အညမညံ သမသမာ၊ တသ္မာ ဇေဋ္ဌော ဧဝ နတ္ထိ၊ ကုတော ဇေဋ္ဌာပစာယိကော၊ ဇေဋ္ဌာပစာယနပုညံ နာမ နတ္ထီတိ အတ္ထော. နတ္ထိ ဗလန္တိ ယမှိ အတ္တနော ဗလေ ပတိဋ္ဌိတာ သတ္တာ ဝီရိယံ ကတွာ မနုဿသောဘဂျတံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝအရဟတ္တံ သမ္ပတ္တိယော ပါပုဏန္တိ၊ တံ ဝီရိယဗလံ ပဋိက္ခိပတိ. ဝီရိယံ ဝါ နတ္ထိ ကုတော ဥဋ္ဌာနပေါရိသန္တိ ဣဒံ နော ပုရိသဝီရိယေန ပုရိသကာရေန ပဝတ္တန္တိ ဧဝံ ပဝတ္တဝါဒပဋိက္ခေပဝသေန ဝုတ္တံ.
၆၈၂. နတ္ထိ ဒါနဖလံ နာမာတိ ဒါနဿ ဖလံ နာမ ကိဉ္စိ နတ္ထိ၊ ဒေယျဓမ္မပရိစ္စာဂေါ ဘသ္မနိဟိတံ ဝိယ နိပ္ဖလော ဧဝါတိ အတ္ထော. န ဝိသောဓေတိ ဝေရိနန္တိ ဧတ္ထ ဝေရိနန္တိ ဝေရဝန္တံ ဝေရာနံ ဝသေန ပါဏာတိပါတာဒီနံ ဝသေန စ ကတပါပံ ပုဂ္ဂလံ ဒါနသီလာဒိဝတတော န ဝိသောဓေတိ၊ ကဒါစိပိ သုဒ္ဓံ န ကရောတိ. ပုဗ္ဗေ ‘‘ဝိပါကော နတ္ထိ ဒါနဿာ’’တိအာဒိ ဒါနာဒိတော အတ္တနော ပရေသံ နိဝါရိတာကာရဒဿနံ၊ ‘‘နတ္ထိ ဒါနဖလံ နာမာ’’တိအာဒိ ပန အတ္ထနော မိစ္ဆာဘိနိဝေသဒဿနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. လဒ္ဓေယျန္တိ လဒ္ဓဗ္ဗံ. ကထံ ပန လဒ္ဓဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘နိယတိပရိဏာမဇ’’န္တိ. အယံ သတ္တော သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ လဘန္တော နိယတိဝိပရိဏာမဝသေနေဝ လဘတိ၊ န ကမ္မဿ ကတတ္တာ၊ န ဣဿရာဒိနာ စာတိ အဓိပ္ပါယော.
၆၈၃. နတ္ထိ မာတာ ပိတာ ဘာတာတိ မာတာဒီသု သမ္မာပဋိပတ္တိမိစ္ဆာပဋိပတ္တီနံ ဖလာဘာဝံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. လောကော နတ္ထိ ဣတော ပရန္တိ ဣတော ဣဓလောကတော ပရလောကော နာမ ကောစိ နတ္ထိ၊ တတ္ထ တတ္ထေဝ သတ္တာ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. ဒိန္နန္တိ မဟာဒါနံ. ဟုတန္တိ ပဟေနကသက္ကာရော၊ တဒုဘယမ္ပိ ဖလာဘာဝံ သန္ဓာယ ‘‘နတ္ထီ’’တိ ပဋိက္ခိပတိ. သုနိဟိတန္တိ သုဋ္ဌု နိဟိတံ. န ဝိဇ္ဇတီတိ ယံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ဒါနံ နာမ ‘‘အနုဂါမိကနိဓီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဝိဇ္ဇတိ. တေသံ တံ ဝါစာဝတ္ထုမတ္တမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.
၆၈၄. န ကောစိ ကဉ္စိ ဟနတီတိ ယော ပုရိသော ပရံ ပုရိသံ ဟနေယျ၊ ပရဿ ပုရိသဿ သီသံ ဆိန္ဒေယျ၊ တတ္ထ ပရမတ္ထတော န ကောစိ ကဉ္စိ ဟနတိ၊ သတ္တန္နံ ကာယာနံ ဆိဒ္ဒဘာဝတော ဟနန္တော ဝိယ ဟောတိ. ကထံ သတ္ထပဟာရောတိ အာဟ ‘‘သတ္တန္နံ ဝိဝရမန္တရေ’’တိ. ပထဝီအာဒီနံ သတ္တန္နံ ကာယာနံ ဝိဝရဘူတေ အန္တရေ ဆိဒ္ဒေ သတ္ထံ ပဝိသတိ၊ တေန သတ္တာ အသိအာဒီဟိ ပဟတာ ဝိယ ဟောန္တိ၊ ဇီဝေါ ဝိယ ပန သေသကာယာပိ နိစ္စသဘာဝတ္တာ န ဆိဇ္ဇန္တီတိ အဓိပ္ပါယော.
၆၈၅. အစ္ဆေဇ္ဇာဘေဇ္ဇော ဟိ ဇီဝေါတိ အယံ သတ္တာနံ ဇီဝေါ သတ္ထာဒီဟိ န ဆိန္ဒိတဗ္ဗော န ဘိန္ဒိတဗ္ဗော နိစ္စသဘာဝတ္တာ. အဋ္ဌံသော ဂုဠပရိမဏ္ဍလောတိ သော ပန ဇီဝေါ ကဒါစိ အဋ္ဌံသော ဟောတိ ကဒါစိ ဂုဠပရိမဏ္ဍလော. ယောဇနာနံ သတံ ပဉ္စာတိ ကေဝလီဘာဝံ ပတ္တော ပဉ္စယောဇနသတုဗ္ဗေဓော ဟောတိ. ကော ဇီဝံ ဆေတ္တုမရဟတီတိ နိစ္စံ နိဗ္ဗိကာရံ ဇီဝံ ကော နာမ သတ္ထာဒီဟိ ဆိန္ဒိတုံ အရဟတိ၊ န သော ကေနစိ ဝိကောပနေယျောတိ ဝဒတိ.
၆၈၆. သုတ္တဂုဠေတိ ဝေဌေတွာ ကတသုတ္တဂုဠေ. ခိတ္တေတိ နိဗ္ဗေဌနဝသေန ခိတ္တေ. နိဗ္ဗေဌေန္တံ ပလာယတီတိ ပဗ္ဗတေ ဝါ ရုက္ခဂ္ဂေ ဝါ ဌတွာ နိဗ္ဗေဌိယမာနံ ခိတ္တံ သုတ္တဂုဠံ နိဗ္ဗေဌေန္တမေဝ ဂစ္ဆတိ၊ သုတ္တေ ခီဏေ န ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝန္တိ ယထာ တံ သုတ္တဂုဠံ နိဗ္ဗေဌိယမာနံ ဂစ္ဆတိ၊ သုတ္တေ ခီဏေ န ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ သော ဇီဝေါ ‘‘စုလ္လာသီတိ မဟာကပ္ပိနော သတသဟဿာနီ’’တိ ဝုတ္တကာလမေဝ အတ္တဘာဝဂုဠံ နိဗ္ဗေဌေန္တော ပလာယတိ ပဝတ္တတိ၊ တတော ဥဒ္ဓံ န ပဝတ္တတိ.
၆၈၇. ဧဝမေဝ စ သော ဇီဝေါတိ ယထာ ကောစိ ပုရိသော အတ္တနော နိဝါသဂါမတော နိက္ခမိတွာ တတော အညံ ဂါမံ ပဝိသတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန၊ ဧဝမေဝ သော ဇီဝေါ ဣတော သရီရတော နိက္ခမိတွာ အညံ အပရံ သရီရံ နိယတဝသေန ပဝိသတီတိ အဓိပ္ပါယော. ဗောန္ဒိန္တိ ကာယံ.
၆၈၉. စုလ္လာသီတီတိ စတုရာသီတိ. မဟာကပ္ပိနောတိ မဟာကပ္ပါနံ. တတ္ထ ‘‘ဧကမှာ မဟာသရာ အနောတတ္တာဒိတော ဝဿသတေ ဝဿသတေ ကုသဂ္ဂေန ဧကေကံ ဥဒကဗိန္ဒုံ နီဟရန္တေ ဣမိနာ ဥပက္ကမေန သတ္တက္ခတ္တုံ တမှိ သရေ နိရုဒကေ ဇာတေ ဧကော မဟာကပ္ပေါ နာမ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဧဝရူပါနံ မဟာကပ္ပါနံ စတုရာသီတိသတသဟဿာနိ သံသာရဿ ပရိမာဏ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ယေ ဗာလာ ယေ စ ပဏ္ဍိတာတိ ယေ အန္ဓဗာလာ၊ ယေ စ သပ္ပညာ၊ သဗ္ဗေပိ တေ. သံသာရံ ခေပယိတွာနာတိ ယထာဝုတ္တကာလပရိစ္ဆေဒံ သံသာရံ အပရာပရုပ္ပတ္တိဝသေန ခေပေတွာ. ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿရေတိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ ပရိယန္တံ ပရိယောသာနံ ကရိဿန္တိ. ပဏ္ဍိတာပိ အန္တရာ သုဇ္ဈိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ဗာလာပိ တတော ဥဒ္ဓံ နပ္ပဝတ္တန္တီတိ တဿ လဒ္ဓိ.
၆၉၀. မိတာနိ သုခဒုက္ခာနိ၊ ဒေါဏေဟိ ပိဋကေဟိ စာတိ သတ္တာနံ သုခဒုက္ခာနိ နာမ ဒေါဏေဟိ ပိဋကေဟိ မာနဘာဇနေဟိ မိတာနိ ဝိယ ယထာဝုတ္တကာလပရိစ္ဆေဒေနေဝ ပရိမိတတ္တာ ပစ္စေကဉ္စ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ တာနိ နိယတိပရိဏာမဇာနိ ပရိမိတာနိ. တယိဒံ ဇိနော သဗ္ဗံ ပဇာနာတိ ဇိနဘူမိယံ ဌိတော ကေဝလံ ပဇာနာတိ သံသာရဿ သမတိက္ကန္တတ္တာ. သံသာရေ ပန ပရိဗ္ဘမတိ သမ္မူဠှာယံ ဣတရာ ပဇာ.
၆၉၁. ဧဝံဒိဋ္ဌိ ပုရေ အာသိန္တိ ယထာဝုတ္တနတ္ထိကဒိဋ္ဌိကော ပုဗ္ဗေဝ အဟံ အဟောသိံ. သမ္မူဠှော မောဟပါရုတောတိ ယထာဝုတ္တာယ ဒိဋ္ဌိယာ ဟေတုဘူတေန သမ္မောဟေန သမ္မူဠှော၊ တံသဟဇာတေန ပန မောဟေန ပါရုတော၊ ပဋိစ္ဆာဒိတကုသလဗီဇောတိ အဓိပ္ပါယော.
၆၉၂. ဧဝံ ပုဗ္ဗေ ယာ အတ္တနော ဥပ္ပန္နာ ပါပဒိဋ္ဌိ၊ တဿာ ဝသေန ကတံ ပါပကမ္မံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အတ္တနာ အာယတိံ အနုဘဝိတဗ္ဗံ တဿ ဖလံ ဒဿေန္တော ‘‘ဩရံ မေ ဆဟိ မာသေဟီ’’တိအာဒိမာဟ.
၆၉၅-၇. တတ္ထ ဝဿာနိ သတသဟဿာနီတိ ဝဿာနံ သတသဟဿာနိ၊ အတိက္ကမိတွာတိ ဝစနသေသော. ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ ဧတံ ပစ္စတ္တဝစနံ၊ ဝဿေသု သတသဟဿေသု ဝီတိဝတ္တေသူတိ အတ္ထော. ဃောသော သုယျတိ တာဝဒေတိ ယဒါ ဧတ္တကော ကာလော အတိက္ကန္တော ဟောတိ၊ တာဝဒေဝ တသ္မိံ ကာလေ ‘‘ဣဓ ပစ္စန္တာနံ ဝေါ မာရိသာ ဝဿသတသဟဿပရိမာဏော ကာလော အတီတော’’တိ ဧဝံ တသ္မိံ နိရယေ သဒ္ဒေါ သုယျတိ. လက္ခော ဧသော၊ မဟာရာဇ၊ သတဘာဂဝဿကောဋိယောတိ သတဘာဂါ သတကောဋ္ဌာသာ ဝဿကောဋိယော၊ မဟာရာဇ၊ နိရယေ ပစ္စန္တာနံ သတ္တာနံ အာယုနော ဧသော လက္ခော ဧသော ပရိစ္ဆေဒေါတိ အတ္ထော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဒသဒသကံ သတံ နာမ၊ ဒသ သတာနိ သဟဿံ နာမ၊ ဒသဒသသဟဿာနိ သတသဟဿံ နာမ၊ သတသတသဟဿာနိ ကောဋိ နာမ၊ တာသံ ကောဋီနံ ဝသေန သတသဟဿဝဿကောဋိယော သတဘာဂါ ဝဿကောဋိယော. သာ စ ခေါ နေရယိကာနံယေဝ ဝဿဂဏနာဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န မနုဿာနံ၊ ဒေဝါနံ ဝါ. ဤဒိသာနိ အနေကာနိ ဝဿကောဋိသတသဟဿာနိ နေရယိကာနံ အာယု. တေနာဟ ‘‘ကောဋိသတသဟဿာနိ၊ နိရယေ ပစ္စရေ ဇနာ’’တိ. ယာဒိသေန ပန ပါပေန သတ္တာ ဧဝံ နိရယေသု ပစ္စန္တိ၊ တံ နိဂမနဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီ စ ဒုဿီလာ၊ ယေ စ အရိယူပဝါဒိနော’’တိ ဝုတ္တံ. ဝေဒိဿန္တိ အနုဘဝိဿံ.
၆၉၈-၇၀၆. ဧဝံ အာယတိံ အတ္တနာ အနုဘဝိတဗ္ဗံ ပါပဖလံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ‘‘ကေန တေ ဗြဟ္မစရိယေန၊ အာနုဘာဝေါ အယံ တဝါ’’တိ ရညာ ပုစ္ဆိတမတ္ထံ အာစိက္ခိတွာ တံ သရဏေသု စေဝ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာပေတုကာမော ‘‘တံ သုဏောဟိ မဟာရာဇာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သီလေသုပေါသထေ ရတာတိ နိစ္စသီလေသု စ ဥပေါသထသီလေသု စ အဘိရတာ. အဒါတိ အဒါသိ. တံ ဓမ္မန္တိ တံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ အမတပဒဉ္စ.
၇၀၉-၁၂. ဧဝံ ပေတေန သရဏေသု သီလေသု စ သမာဒပိတော ရာဇာ ပသန္နမာနသော တေန အတ္တနော ကတံ ဥပကာရံ တာဝ ကိတ္တေတွာ သရဏာဒီသု ပတိဋ္ဌဟန္တော ‘‘အတ္ထကာမော’’တိအာဒိကာ တိဿော ဂါထာ ဝတွာ ပုဗ္ဗေ အတ္တနာ ဂဟိတာယ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဋိနိဿဋ္ဌဘာဝံ ပကာသေန္တော ‘‘ဩဖုဏာမီ’’တိ ဂါထမာဟ.
တတ္ထ ဩဖုဏာမိ မဟာဝါတေတိ မဟန္တေ ဝါတေ ဝါယန္တေ ဘုသံ ဝိယ တံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိံ၊ ယက္ခ၊ တဝ ဓမ္မဒေသနာဝါတေ ဩဖုဏာမိ နိဒ္ဓုနာမိ. နဒိယာ ဝါ သီဃဂါမိယာတိ သီဃသောတာယ မဟာနဒိယာ ဝါ တိဏကဋ္ဌပဏ္ဏကသဋံ ဝိယ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိံ ပဝါဟေမီတိ အဓိပ္ပါယော. ဝမာမိ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိန္တိ မမ မနောမုခဂတံ ပါပိကံ ဒိဋ္ဌိံ ဥစ္ဆဍ္ဍယာမိ. တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓါနံ သာသနေ ရတော’’တိ. ယသ္မာ ဧကံသေန အမတာဝဟေ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ သာသနေ ရတော အဘိရတော၊ တသ္မာ တံ ဒိဋ္ဌိသင်္ခါတံ ဝိသံ ဝမာမီတိ ယောဇနာ.
၇၁၃. တိ ဩသာနဂါထာ သင်္ဂီတိကာရေဟိ ဌပိတာ. တတ္ထ ပါမောက္ခောတိပါစီနဒိသာဘိမုခေါ ဟုတွာ. ရထမာရုဟီတိ ရာဇာ ဂမနသဇ္ဇံ အတ္တနော ရာဇရထံ အဘိရုဟိ၊ အာရုယှ ယက္ခာနုဘာဝေန တံ ဒိဝသမေဝ အတ္တနော နဂရံ ပတွာ ရာဇဘဝနံ ပါဝိသိ. သော အပရေန သမယေန ဣမံ ပဝတ္တိံ ဘိက္ခူနံ အာရောစေသိ၊ ဘိက္ခူ တံ ထေရာနံ အာရောစေသုံ၊ ထေရာ တတိယသင်္ဂီတိယံ သင်္ဂဟံ အာရောပေသုံ.
နန္ဒကပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.