၁၂. အမ္ဗဝနပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ
အယဉ္စ တေ ပေါက္ခရဏီ သုရမ္မာတိ ဣဒံ သတ္ထရိ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ အမ္ဗပေတံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. သာဝတ္ထိယံ ကိရ အညတရော ဂဟပတိ ပရိက္ခီဏဘောဂေါ အဟောသိ. တဿ ဘရိယာ ကာလမကာသိ၊ ဧကာ ဓီတာယေဝ ဟောတိ. သော တံ အတ္တနော မိတ္တဿ ဂေဟေ ဌပေတွာ ဣဏဝသေန ဂဟိတေန ကဟာပဏသတေန ဘဏ္ဍံ ဂဟေတွာ သတ္ထေန သဒ္ဓိံ ဝဏိဇ္ဇာယ ဂတော၊ န စိရေနေဝ မူလေန သဟ ဥဒယဘူတာနိ ပဉ္စ ကဟာပဏသတာနိ လဘိတွာ သတ္ထေန သဟ ပဋိနိဝတ္တိ. အန္တရာမဂ္ဂေ စောရာ ပရိယုဋ္ဌာယ သတ္ထံ ပါပုဏိံသု၊ သတ္ထိကာ ဣတော စိတော စ ပလာယိံသု. သော ပန ဂဟပတိ အညတရသ္မိံ ဂစ္ဆေ ကဟာပဏေ နိက္ခိပိတွာ အဝိဒူရေ နိလီယိ. စောရာ တံ ဂဟေတွာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ. သော ဓနလောဘေန တတ္ထေဝ ပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ.
ဝါဏိဇာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ တဿ ဓီတုယာ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသုံ. သာ ပိတု မရဏေန အာဇီဝိကာဘယေန စ အတိဝိယ သဉ္ဇာတဒေါမနဿာ ဗာဠှံ ပရိဒေဝိ. အထ နံ သော ပိတု သဟာယော ကုဋုမ္ဗိကော ‘‘ယထာ နာမ ကုလာလဘာဇနံ သဗ္ဗံ ဘေဒနပရိယန္တံ၊ ဧဝမေဝ သတ္တာနံ ဇီဝိတံ ဘေဒနပရိယန္တံ. မရဏံ နာမ သဗ္ဗသာဓာရဏံ အပ္ပဋိကာရဉ္စ၊ တသ္မာ မာ တွံ ပိတရိ အတိဗာဠှံ သောစိ၊ မာ ပရိဒေဝိ၊ အဟံ တေ ပိတာ၊ တွံ မယှံ ဓီတာ၊ အဟံ တဝ ပိတု ကိစ္စံ ကရောမိ၊ တွံ ပိတုနော ဂေဟေ ဝိယ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ အဝိမနာ အဘိရမဿူ’’တိ ဝတွာ သမဿာသေသိ. သာ တဿ ဝစနေန ပဋိပ္ပဿဒ္ဓသောကာ ပိတရိ ဝိယ တသ္မိံ သဉ္ဇာတဂါရဝဗဟုမာနာ အတ္တနော ကပဏဘာဝေန တဿ ဝေယျာဝစ္စကာရိနီ ဟုတွာ ဝတ္တမာနာ ပိတရံ ဥဒ္ဒိဿ မတကိစ္စံ ကာတုကာမာ ယာဂုံ ပစိတွာ မနောသိလာဝဏ္ဏာနိ သုပရိပက္ကာနိ မဓုရာနိ အမ္ဗဖလာနိ ကံသပါတိယံ ဌပေတွာ ယာဂုံ အမ္ဗဖလာနိ စ ဒါသိယာ ဂါဟာပေတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ဘဂဝါ မယှံ ဒက္ခိဏာယ ပဋိဂ္ဂဟဏေန အနုဂ္ဂဟံ ကရောထာ’’တိ. သတ္ထာ မဟာကရုဏာယ သဉ္စောဒိတမာနသော တဿာ မနောရထံ ပူရေန္တော နိသဇ္ဇာကာရံ ဒဿေသိ. သာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ အတ္တနာ ဥပနီတံ သုဝိသုဒ္ဓဝတ္ထံ အတ္ထရိတွာ အဒါသိ၊ နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ.
အထ သာ ဘဂဝတော ယာဂုံ ဥပနာမေသိ၊ ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ ယာဂုံ. အထ သံဃံ ဥဒ္ဒိဿ ဘိက္ခူနမ္ပိ ယာဂုံ ဒတွာ ပုန ဓောတဟတ္ထာ အမ္ဗဖလာနိ ဘဂဝတော ဥပနာမေသိ၊ ဘဂဝါ တာနိ ပရိဘုဉ္ဇိ. သာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ယာ မေ၊ ဘန္တေ၊ ပစ္စတ္ထရဏယာဂုအမ္ဗဖလဒါနဝသေန ပဝတ္တာ ဒက္ခိဏာ၊ သာ မေ ပိတရံ ပါပုဏာတူ’’တိ. ဘဂဝါ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ ဝတွာ အနုမောဒနံ အကာသိ. သာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. တာယ ဒက္ခိဏာယ သမုဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တာယ သော ပေတော အမ္ဗဝနဥယျာနဝိမာနကပ္ပရုက္ခပေါက္ခရဏိယော မဟတိဉ္စ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘိ.
အထ တေ ဝါဏိဇာ အပရေန သမယေန ဝဏိဇ္ဇာယ ဂစ္ဆန္တာ တမေဝ မဂ္ဂံ ပဋိပန္နာ ပုဗ္ဗေ ဝသိတဋ္ဌာနေ ဧကရတ္တိံ ဝါသံ ကပ္ပေသုံ. တေ ဒိသွာ သော ဝိမာနပေတော ဥယျာနဝိမာနာဒီဟိ သဒ္ဓိံ တေသံ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. တေ ဝါဏိဇာ တံ ဒိသွာ တေန လဒ္ဓသမ္ပတ္တိံ ပုစ္ဆန္တာ –
၇၉၆. ‘‘အယဉ္စ တေ ပေါက္ခရဏီ သုရမ္မာ၊ သမာ သုတိတ္ထာ စ မဟောဒကာ စ၊
သုပုပ္ဖိတာ ဘမရဂဏာနုကိဏ္ဏာ၊ ကထံ တယာ လဒ္ဓါ အယံ မနုညာ.
၇၉၇. ‘‘ဣဒဉ္စ တေ အမ္ဗဝနံ သုရမ္မံ၊ သဗ္ဗောတုကံ ဓာရယတေ ဖလာနိ၊
သုပုပ္ဖိတံ ဘမရဂဏာနုကိဏ္ဏံ၊ ကထံ တယာ လဒ္ဓမိဒံ ဝိမာန’’န္တိ. –
ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဝေါစုံ.
၇၉၆. တတ္ထ သုရမ္မာတိ သုဋ္ဌု ရမဏီယာ. သမာတိ သမတလာ. သုတိတ္ထာတိ ရတနမယသောပါနတာယ သုန္ဒရတိတ္ထာ. မဟောဒကာတိ ဗဟုဇလာ.
၇၉၇. သဗ္ဗောတုကန္တိ ပုပ္ဖူပဂဖလူပဂရုက္ခာဒီဟိ သဗ္ဗေသု ဥတူသု သုခါဝဟံ. တေနာဟ ‘‘ဓာရယတေ ဖလာနီ’’တိ. သုပုပ္ဖိတန္တိ နိစ္စံ သုပုပ္ဖိတံ.
တံ သုတွာ ပေတော ပေါက္ခရဏိအာဒီနံ ပဋိလာဘကာရဏံ အာစိက္ခန္တော –
၇၉၈. ‘‘အမ္ဗပက္ကံ ဒကံ ယာဂု၊ သီတစ္ဆာယာ မနောရမာ၊
ဓီတာယ ဒိန္နဒါနေန၊ တေန မေ ဣဓ လဗ္ဘတီ’’တိ. –
ဂါထမာဟ. တတ္ထ တေန မေ ဣဓ လဗ္ဘတီတိ ယံ တံ ဘဂဝတော ဘိက္ခူနဉ္စ အမ္ဗပက္ကံ ဥဒကံ ယာဂုဉ္စ မမံ ဥဒ္ဒိဿ ဒေန္တိယာ မယှံ ဓီတာယ ဒိန္နံ ဒါနံ၊ တေန မေ ဓီတာယ ဒိန္နဒါနေန ဣဓ ဣမသ္မိံ ဒိဗ္ဗေ အမ္ဗဝနေ သဗ္ဗောတုကံ အမ္ဗပက္ကံ၊ ဣမိဿာ ဒိဗ္ဗာယ မနုညာယ ပေါက္ခရဏိယာ ဒိဗ္ဗံ ဥဒကံ၊ ယာဂုယာ အတ္ထရဏဿ စ ဒါနေန ဥယျာနဝိမာနကပ္ပရုက္ခာဒီသု သီတစ္ဆာယာ မနောရမာ ဣဓ လဗ္ဘတိ၊ သမိဇ္ဈတီတိ အတ္ထော.
ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ သော ပေတော တေ ဝါဏိဇေ နေတွာ တာနိ ပဉ္စ ကဟာပဏသတာနိ ဒဿေတွာ ‘‘ဣတော ဥပဍ္ဎံ တုမှေ ဂဏှထ၊ ဥပဍ္ဎံ မယာ ဂဟိတံ ဣဏံ သောဓေတွာ သုခေန ဇီဝတူတိ မယှံ ဓီတာယ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ဝါဏိဇာ အနုက္ကမေန သာဝတ္ထိံ ပတွာ တဿ ဓီတာယ ကထေတွာ တေန အတ္တနော ဒိန္နဘာဂမ္ပိ တဿာ ဧဝ အဒံသု. သာ ကဟာပဏသတံ ဓနိကာနံ ဒတွာ ဣတရံ အတ္တနော ပိတု သဟာယဿ တဿ ကုဋုမ္ဗိကဿ ဒတွာ သယံ ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တိ နိဝသတိ. သော ‘‘ဣဒံ သဗ္ဗံ တုယှံယေဝ ဟောတူ’’တိ တဿာယေဝ ပဋိဒတွာ တံ အတ္တနော ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ ဃရသာမိနိံ အကာသိ.
သာ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ဧကံ ပုတ္တံ လဘိတွာ တံ ဥပလာလေန္တီ –
၇၉၉. ‘‘သန္ဒိဋ္ဌိကံ ကမ္မံ ဧဝံ ပဿထ၊ ဒါနဿ ဒမဿ သံယမဿ ဝိပါကံ၊
ဒါသီ အဟံ အယျကုလေသု ဟုတွာ၊ သုဏိသာ ဟောမိ အဂါရဿ ဣဿရာ’’တိ. –
ဣမံ ဂါထံ ဝဒတိ.
အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ တဿာ ဉာဏပရိပါကံ ဩလောကေတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သမ္မုခေ ဌိတော ဝိယ အတ္တာနံ ဒဿေတွာ –
‘‘အသာတံ သာတရူပေန၊ ပိယရူပေန အပ္ပိယံ၊
ဒုက္ခံ သုခဿ ရူပေန၊ ပမတ္တံ အတိဝတ္တတီ’’တိ. (ဥဒါ. ၁၈၊ ဇာ. ၁.၁.၁၀၀) –
ဣမံ ဂါထမာဟ. သာ ဂါထာပရိယောသာနေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတာ. သာ ဒုတိယဒိဝသေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ တံ ပဝတ္တိံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. ဘဂဝါ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.
အမ္ဗဝနပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.