၅. ကုမာရပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

အစ္ဆေရရူပံ သုဂတဿ ဉာဏန္တိ ဣဒံ ကုမာရပေတဝတ္ထု. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သာဝတ္ထိယံ ကိရ ဗဟူ ဥပါသကာ ဓမ္မဂဏာ ဟုတွာ နဂရေ မဟန္တံ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ တံ နာနာဝဏ္ဏေဟိ ဝတ္ထေဟိ အလင်္ကရိတွာ ကာလဿေဝ သတ္ထာရံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ နိမန္တေတွာ မဟာရဟဝရပစ္စတ္ထရဏတ္ထတေသု အာသနေသု ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ နိသီဒါပေတွာ ဂန္ဓပုပ္ဖါဒီဟိ ပူဇေတွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေန္တိ. တံ ဒိသွာ အညတရော မစ္ဆေရမလပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော ပုရိသော တံ သက္ကာရံ အသဟမာနော ဧဝမာဟ – ‘‘ဝရမေတံ သဗ္ဗံ သင်္ကာရကူဋေ ဆဍ္ဍိတံ၊ န တွေဝ ဣမေသံ မုဏ္ဍကာနံ ဒိန္န’’န္တိ. တံ သုတွာ ဥပါသကာ သံဝိဂ္ဂမာနသာ ‘‘ဘာရိယံ ဝတ ဣမိနာ ပုရိသေန ပါပံ ပသုတံ၊ ယေန ဧဝံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ အပရဒ္ဓ’’န္တိ တမတ္ထံ တဿ မာတုယာ အာရောစေတွာ ‘‘ဂစ္ဆ၊ တွံ သသာဝကသံဃံ ဘဂဝန္တံ ခမာပေဟီ’’တိ အာဟံသု. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပုတ္တံ သန္တဇ္ဇေန္တီ သညာပေတွာ ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုတ္တေန ကတအစ္စယံ ဒေသေန္တီ ခမာပေတွာ ဘဂဝတော ဘိက္ခုသံဃဿ စ သတ္တာဟံ ယာဂုဒါနေန ပူဇံ အကာသိ. တဿာ ပုတ္တော နစိရဿေဝ ကာလံ ကတွာ ကိလိဋ္ဌကမ္မူပဇီဝိနိယာ ဂဏိကာယ ကုစ္ဆိယံ နိဗ္ဗတ္တိ. သာ စ နံ ဇာတမတ္တံယေဝ ‘‘ဒါရကော’’တိ ဉတွာ သုသာနေ ဆဍ္ဍာပေသိ. သော တတ္ထ အတ္တနော ပုညဗလေနေဝ ဂဟိတာရက္ခော ကေနစိ အနုပဒ္ဒုတော မာတု-အင်္ကေ ဝိယ သုခံ သုပိ. ဒေဝတာ တဿ အာရက္ခံ ဂဏှိံသူတိ စ ဝဒန္တိ.

အထ ဘဂဝါ ပစ္စူသသမယေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော တံ ဒါရကံ သိဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ ဒိသွာ သူရိယုဂ္ဂမနဝေလာယ သိဝထိကံ အဂမာသိ. ‘‘သတ္ထာ ဣဓာဂတော၊ ကာရဏေနေတ္ထ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ မဟာဇနော သန္နိပတိ. ဘဂဝါ သန္နိပတိတပရိသာယ ‘‘နာယံ ဒါရကော ဩညာတဗ္ဗော၊ ယဒိပိ ဣဒါနိ သုသာနေ ဆဍ္ဍိတော အနာထော ဌိတော၊ အာယတိံ ပန ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အဘိသမ္ပရာယဉ္စ ဥဠာရသမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘိဿတီ’’တိ ဝတွာ တေဟိ မနုဿေဟိ ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဣမိနာ ပုရိမဇာတိယံ ကတံ ကမ္မ’’န္တိ ပုဋ္ဌော –

‘‘ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ၊ ပူဇံ အကာသိ ဇနတာ ဥဠာရံ၊

တတြဿ စိတ္တဿဟု အညထတ္တံ၊ ဝါစံ အဘာသိ ဖရုသံ အသဗ္ဘ’’န္တိ. –

အာဒိနာ နယေန ဒါရကေန ကတကမ္မံ အာယတိံ ပတ္တဗ္ဗံ သမ္ပတ္တိဉ္စ ပကာသေတွာ သန္နိပတိတာယ ပရိသာယ အဇ္ဈာသယာနုရူပံ ဓမ္မံ ကထေတွာ ဥပရိ သာမုက္ကံသိကံ ဓမ္မဒေသနံ အကာသိ. သစ္စပရိယောသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ၊ တဉ္စ ဒါရကံ အသီတိကောဋိဝိဘဝေါ ဧကော ကုဋုမ္ဗိကော ဘဂဝတော သမ္မုခါဝ ‘‘မယှံ ပုတ္တော’’တိ အဂ္ဂဟေသိ. ဘဂဝါ ‘‘ဧတ္တကေန အယံ ဒါရကော ရက္ခိတော၊ မဟာဇနဿ စ အနုဂ္ဂဟော ကတော’’တိ ဝိဟာရံ အဂမာသိ.

သော အပရေန သမယေန တသ္မိံ ကုဋုမ္ဗိကေ ကာလကတေ တေန နိယျာဒိတံ ဓနံ ပဋိပဇ္ဇိတွာ ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌပေန္တော တသ္မိံ နဂရေယေဝ မဟာဝိဘဝေါ ဂဟပတိ ဟုတွာ ဒါနာဒိနိရတော အဟောသိ. အထေကဒိဝသံ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ – ‘‘အဟော နူန သတ္ထာ သတ္တေသု အနုကမ္ပကော၊ သောပိ နာမ ဒါရကော တဒါ အနာထော ဌိတော ဧတရဟိ မဟတိံ သမ္ပတ္တိံ ပစ္စနုဘဝတိ၊ ဥဠာရာနိ စ ပုညာနိ ကရောတီ’’တိ. တံ သုတွာ သတ္ထာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဿ ဧတ္တကာဝ သမ္ပတ္တိ၊ အထ ခေါ အာယုပရိယောသာနေ တာဝတိံသဘဝနေ သက္ကဿ ဒေဝရညော ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ မဟတိံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိဉ္စ ပဋိလဘိဿတီ’’တိ ဗျာကာသိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ စ မဟာဇနော စ ‘‘ဣဒံ ကိရ ကာရဏံ ဒိသွာ ဒီဃဒဿီ ဘဂဝါ ဇာတမတ္တဿေဝဿ အာမကသုသာနေ ဆဍ္ဍိတဿ တတ္ထ ဂန္တွာ သင်္ဂဟံ အကာသီ’’တိ သတ္ထု ဉာဏဝိသေသံ ထောမေတွာ တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ တဿ ပဝတ္တိံ ကထေသုံ. တမတ္ထံ ဒီပေန္တာ သင်္ဂီတိကာရာ –

၄၅၃. ‘‘အစ္ဆေရရူပံ သုဂတဿ ဉာဏံ၊ သတ္ထာ ယထာ ပုဂ္ဂလံ ဗျာကာသိ၊

ဥဿန္နပုညာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ၊ ပရိတ္တပုညာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ.

၄၅၄. ‘‘အယံ ကုမာရော သီဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတော၊ အင်္ဂုဋ္ဌသ္နေဟေန ယာပေတိ ရတ္တိံ၊

န ယက္ခဘူတာ န သရီသပါ ဝါ၊ ဝိဟေဌယေယျုံ ကတပုညံ ကုမာရံ.

၄၅၅. ‘‘သုနခါပိမဿ ပလိဟိံသု ပါဒေ၊ ဓင်္ကာ သိင်္ဂါလာ ပရိဝတ္တယန္တိ၊

ဂဗ္ဘာသယံ ပက္ခိဂဏာ ဟရန္တိ၊ ကာကာ ပန အက္ခိမလံ ဟရန္တိ.

၄၅၆. ‘‘နယိမဿ ရက္ခံ ဝိဒဟိံသု ကေစိ၊ န ဩသဓံ သာသပဓူပနံ ဝါ၊

နက္ခတ္တယောဂမ္ပိ န အဂ္ဂဟေသုံ၊ န သဗ္ဗဓညာနိပိ အာကိရိံသု.

၄၅၇. ‘‘ဧတာဒိသံ ဥတ္တမကိစ္ဆပတ္တံ၊ ရတ္တာဘတံ သီဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ၊

နောနီတပိဏ္ဍံဝ ပဝေဓမာနံ၊ သသံသယံ ဇီဝိတသာဝသေသံ.

၄၅၈. ‘‘တမဒ္ဒသာ ဒေဝမနုဿပူဇိတော၊ ဒိသွာ စ တံ ဗျာကရိ ဘူရိပညော၊

‘အယံ ကုမာရော နဂရဿိမဿ၊ အဂ္ဂကုလိကော ဘဝိဿတိ ဘောဂတော စ’.

၄၅၉. ‘‘ကိဿ ဝတံ ကိံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကိဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဧတာဒိသံ ဗျသနံ ပါပုဏိတွာ၊ တံ တာဒိသံ ပစ္စနုဘောဿတိဒ္ဓိ’’န္တိ. –

ဆ ဂါထာ အဝေါစုံ.

၄၅၃. တတ္ထ အစ္ဆေရရူပန္တိ အစ္ဆရိယသဘာဝံ. သုဂတဿ ဉာဏန္တိ အညေဟိ အသာဓာရဏံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဉာဏံ၊ အာသယာနုသယဉာဏာဒိသဗ္ဗညုတညာဏမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တယိဒံ အညေသံ အဝိသယဘူတံ ကထံ ဉာဏန္တိ အာဟ ‘‘သတ္ထာ ယထာ ပုဂ္ဂလံ ဗျာကာသီ’’တိ. တေန သတ္ထု ဒေသနာယ ဧဝ ဉာဏဿ အစ္ဆရိယဘာဝေါ ဝိညာယတီတိ ဒဿေတိ.

ဣဒါနိ ဗျာကရဏံ ဒဿေန္တော ‘‘ဥဿန္နပုညာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ၊ ပရိတ္တပုညာပိ ဘဝန္တိ ဟေကေ’’တိ အာဟ. တဿတ္ထော – ဥဿန္နကုသလဓမ္မာပိ ဣဓေကစ္စေ ပုဂ္ဂလာ လဒ္ဓပစ္စယဿ အပုညဿ ဝသေန ဇာတိအာဒိနာ နိဟီနာ ဘဝန္တိ၊ ပရိတ္တပုညာပိ အပ္ပတရပုညဓမ္မာပိ ဧကေ သတ္တာ ခေတ္တသမ္ပတ္တိအာဒိနာ တဿ ပုညဿ မဟာဇုတိကတာယ ဥဠာရာ ဘဝန္တီတိ.

၄၅၄. သီဝထိကာယာတိ သုသာနေ. အင်္ဂုဋ္ဌသ္နေဟေနာတိ အင်္ဂုဋ္ဌတော ပဝတ္တသ္နေဟေန၊ ဒေဝတာယ အင်္ဂုဋ္ဌတော ပဂ္ဃရိတခီရေနာတိ အတ္ထော. န ယက္ခဘူတာ န သရီသပါ ဝါတိ ပိသာစဘူတာ ဝါ ယက္ခဘူတာ ဝါ သရီသပါ ဝါ ယေ ကေစိ သရန္တာ ဂစ္ဆန္တာ ဝါ န ဝိဟေဌယေယျုံ န ဗာဓေယျုံ.

၄၅၅. ပလိဟိံသု ပါဒေတိ အတ္တနော ဇိဝှါယ ပါဒေ လိဟိသုံ. ဓင်္ကာတိ ကာကာ. ပရိဝတ္တယန္တီတိ ‘‘မာ နံ ကုမာရံ ကေစိ ဝိဟေဌေယျု’’န္တိ ရက္ခန္တာ နိရောဂဘာဝဇာနနတ္ထံ အပရာပရံ ပရိဝတ္တန္တိ. ဂဗ္ဘာသယန္တိ ဂဗ္ဘမလံ. ပက္ခိဂဏာတိ ဂိဇ္ဈကုလလာဒယော သကုဏဂဏာ. ဟရန္တီတိ အပနေန္တိ. အက္ခိမလန္တိ အက္ခိဂူထံ.

၄၅၆. ကေစီတိ ကေစိ မနုဿာ၊ အမနုဿာ ပန ရက္ခံ သံဝိဒဟိံသု. ဩသဓန္တိ တဒါ အာယတိဉ္စ အာရောဂျာဝဟံ အဂဒံ. သာသပဓူပနံ ဝါတိ ယံ ဇာတဿ ဒါရကဿ ရက္ခဏတ္ထံ သာသပေန ဓူပနံ ကရောန္တိ၊ တမ္ပိ တဿ ကရောန္တာ နာဟေသုန္တိ ဒီပေန္တိ. နက္ခတ္တယောဂမ္ပိ န အဂ္ဂဟေသုန္တိ နက္ခတ္တယုတ္တမ္ပိ န ဂဏှိံသု. ‘‘အသုကမှိ နက္ခတ္တေ တိထိမှိ မုဟုတ္တေ အယံ ဇာတော’’တိ ဧဝံ ဇာတကမ္မမ္ပိဿ န ကေစိ အကံသူတိ အတ္ထော. န သဗ္ဗဓညာနိပိ အာကိရိံသူတိ မင်္ဂလံ ကရောန္တာ အဂဒဝသေန ယံ သာသပတေလမိဿိတံ သာလိအာဒိဓညံ အာကိရန္တိ၊ တမ္ပိဿ နာကံသူတိ အတ္ထော.

၄၅၇. ဧတာဒိသန္တိ ဧဝရူပံ. ဥတ္တမကိစ္ဆပတ္တန္တိ ပရမကိစ္ဆံ အာပန္နံ အတိဝိယ ဒုက္ခပ္ပတ္တံ. ရတ္တာဘတန္တိ ရတ္တိယံ အာဘတံ. နောနီတပိဏ္ဍံ ဝိယာတိ နဝနီတပိဏ္ဍသဒိသံ၊ မံသပေသိမတ္တတာ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ပဝေဓမာနန္တိ ဒုဗ္ဗလဘာဝေန ပကမ္ပမာနံ. သသံသယန္တိ ‘‘ဇီဝတိ နု ခေါ န နု ခေါ ဇီဝတီ’’တိ သံသယိတတာယ သံသယဝန္တံ. ဇီဝိတသာဝသေသန္တိ ဇီဝိတဋ္ဌိတိယာ ဟေတုဘူတာနံ သာဓနာနံ အဘာဝေန ကေဝလံ ဇီဝိတမတ္တာဝသေသကံ.

၄၅၈. အဂ္ဂကုလိကော ဘဝိဿတိ ဘောဂတော စာတိ ဘောဂနိမိတ္တံ ဘောဂဿ ဝသေန အဂ္ဂကုလိကော သေဋ္ဌကုလိကော ဘဝိဿတီတိ အတ္ထော.

၄၅၉. ‘‘ကိဿ ဝတ’’န္တိ အယံ ဂါထာ သတ္ထု သန္တိကေ ဌိတေဟိ ဥပါသကေဟိ တေန ကတကမ္မဿ ပုစ္ဆာဝသေန ဝုတ္တာ. သာ စ ခေါ သိဝထိကာယ သန္နိပတိတေဟီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တတ္ထ ကိဿာတိ ကိံ အဿ. ဝတန္တိ ဝတသမာဒါနံ. ပုန ကိဿာတိ ကီဒိသဿ သုစိဏ္ဏဿ ဝတဿ ဗြဟ္မစရိယဿ စာတိ ဝိဘတ္တိံ ဝိပရိဏာမေတွာ ယောဇနာ. ဧတာဒိသန္တိ ဂဏိကာယ ကုစ္ဆိယာ နိဗ္ဗတ္တနံ၊ သုသာနေ ဆဍ္ဍနန္တိ ဧဝရူပံ. ဗျသနန္တိ အနတ္ထံ. တာဒိသန္တိ တထာရူပံ၊ ‘‘အင်္ဂုဋ္ဌသ္နေဟေန ယာပေတိ ရတ္တိ’’န္တိအာဒိနာ၊ ‘‘အယံ ကုမာရော နဂရဿိမဿ အဂ္ဂကုလိကော ဘဝိဿတီ’’တိအာဒိနာ စ ဝုတ္တပ္ပကာရန္တိ အတ္ထော. ဣဒ္ဓိန္တိ ဒေဝိဒ္ဓိံ၊ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဣဒါနိ တေဟိ ဥပါသကေဟိ ပုဋ္ဌော ဘဂဝါ ယထာ တဒါ ဗျာကာသိ၊ တံ ဒဿေန္တာ သင်္ဂီတိကာရာ –

၄၆၀. ‘‘ဗုဒ္ဓပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ၊ ပူဇံ အကာသိ ဇနတာ ဥဠာရံ၊

တတြဿ စိတ္တဿဟု အညထတ္တံ၊ ဝါစံ အဘာသိ ဖရုသံ အသဗ္ဘံ.

၄၆၁. ‘‘သော တံ ဝိတက္ကံ ပဝိနောဒယိတွာ၊ ပီတိံ ပသာဒံ ပဋိလဒ္ဓါ ပစ္ဆာ၊

တထာဂတံ ဇေတဝနေ ဝသန္တံ၊ ယာဂုယာ ဥပဋ္ဌာသိ သတ္တရတ္တံ.

၄၆၂. ‘‘တဿ ဝတံ တံ ပန ဗြဟ္မစရိယံ၊ တဿ သုစိဏ္ဏဿ အယံ ဝိပါကော၊

ဧတာဒိသံ ဗျသနံ ပါပုဏိတွာ၊ တံ တာဒိသံ ပစ္စနုဘောဿတိဒ္ဓိံ.

၄၆၃. ‘‘ဌတွာန သော ဝဿသတံ ဣဓေဝ၊ သဗ္ဗေဟိ ကာမေဟိ သမင်္ဂိဘူတော၊

ကာယဿ ဘေဒါ အဘိသမ္ပရာယံ၊ သဟဗျတံ ဂစ္ဆတိ ဝါသဝဿာ’’တိ. –

စတဿော ဂါထာ အဝေါစုံ.

၄၆၀. တတ္ထ ဇနတာတိ ဇနသမူဟော၊ ဥပါသကဂဏောတိ အဓိပ္ပါယော. တတြာတိ တဿံ ပူဇာယံ. အဿာတိ တဿ ဒါရကဿ. စိတ္တဿဟု အညထတ္တန္တိ ပုရိမဘဝသ္မိံ စိတ္တဿ အညထာဘာဝေါ အနာဒရော အဂါရဝေါ အပစ္စယော အဟောသိ. အသဗ္ဘန္တိ သာဓုသဘာယ သာဝေတုံ အယုတ္တံ ဖရုသံ ဝါစံ အဘာသိ.

၄၆၁. သောတိ သော အယံ. တံ ဝိတက္ကန္တိ တံ ပါပကံ ဝိတက္ကံ. ပဝိနောဒယိတွာတိ မာတရာ ကတာယ သညတ္တိယာ ဝူပသမေတွာ. ပီတိံ ပသာဒံ ပဋိလဒ္ဓါတိ ပီတိံ ပသာဒဉ္စ ပဋိလဘိတွာ ဥပ္ပါဒေတွာ. ယာဂုယာ ဥပဋ္ဌာသီတိ ယာဂုဒါနေန ဥပဋ္ဌဟိ. သတ္တရတ္တန္တိ သတ္တဒိဝသံ.

၄၆၂. တဿ ဝတံ တံ ပန ဗြဟ္မစရိယန္တိ တံ မယာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တပ္ပကာရံ အတ္တနော စိတ္တဿ ပသာဒနံ ဒါနဉ္စ ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝတံ တံ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ၊ အညံ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ အတ္ထော.

၄၆၃. ဌတွာနာတိ ယာဝ အာယုပရိယောသာနာ ဣဓေဝ မနုဿလောကေ ဌတွာ. အဘိသမ္ပရာယန္တိ ပုနဗ္ဘဝေ. သဟဗျတံ ဂစ္ဆတိ ဝါသဝဿာတိ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုတ္တဘာဝေန သဟဘာဝံ ဂမိဿတိ. အနာဂတတ္ထေ ဟိ ဣဒံ ပစ္စုပ္ပန္နကာလဝစနံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ကုမာရပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.