၃. စူဠဝဂ္ဂေါ

၁. အဘိဇ္ဇမာနပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

အဘိဇ္ဇမာနေ ဝါရိမှီတိ ဣဒံ သတ္ထရိ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ အညတရံ လုဒ္ဒပေတံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. ဗာရာဏသိယံ ကိရ အပရဒိသာဘာဂေ ပါရဂင်္ဂါယ ဝါသဘဂါမံ အတိက္ကမိတွာ စုန္ဒဋ္ဌိလနာမကေ ဂါမေ ဧကော လုဒ္ဒကော အဟောသိ. သော အရညေ မိဂေ ဝဓိတွာ ဝရမံသံ အင်္ဂါရေ ပစိတွာ ခါဒိတွာ အဝသေသံ ပဏ္ဏပုဋေ ဗန္ဓိတွာ ကာဇေန ဂဟေတွာ ဂါမံ အာဂစ္ဆတိ. တံ ဗာလဒါရကာ ဂါမဒွါရေ ဒိသွာ ‘‘မံသံ မေ ဒေဟိ၊ မံသံ မေ ဒေဟီ’’တိ ဟတ္ထေ ပသာရေတွာ ဥပဓာဝန္တိ. သော တေသံ ထောကံ ထောကံ မံသံ ဒေတိ. အထေကဒိဝသံ မံသံ အလဘိတွာ ဥဒ္ဒါလကပုပ္ဖံ ပိဠန္ဓိတွာ ဗဟုဉ္စ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဂါမံ ဂစ္ဆန္တံ တံ ဒါရကာ ဂါမဒွါရေ ဒိသွာ ‘‘မံသံ မေ ဒေဟိ၊ မံသံ မေ ဒေဟီ’’တိ ဟတ္ထေ ပသာရေတွာ ဥပဓာဝိံသု. သော တေသံ ဧကေကံ ပုပ္ဖမဉ္ဇရိံ အဒါသိ.

အထ အပရေန သမယေန ကာလံ ကတွာ ပေတေသု နိဗ္ဗတ္တော နဂ္ဂေါ ဝိရူပရူပေါ ဘယာနကဒဿနော သုပိနေပိ အန္နပါနံ အဇာနန္တော သီသေ အာဗန္ဓိတဥဒ္ဒါလကကုသုမမာလာကလာပေါ ‘‘စုန္ဒဋ္ဌိလာယံ ဉာတကာနံ သန္တိကေ ကိဉ္စိ လဘိဿာမီ’’တိ ဂင်္ဂါယ ဥဒကေ အဘိဇ္ဇမာနေ ပဋိသောတံ ပဒသာ ဂစ္ဆတိ. တေန စ သမယေန ကောလိယော နာမ ရညော ဗိမ္ဗိသာရဿ မဟာမတ္တော ကုပိတံ ပစ္စန္တံ ဝူပသမေတွာ ပဋိနိဝတ္တေန္တော ဟတ္ထိအဿာဒိပရိဝါရဗလံ ထလပထေန ပေသေတွာ သယံ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ အနုသောတံ နာဝါယ အာဂစ္ဆန္တော တံ ပေတံ တထာ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပုစ္ဆန္တော –

၃၈၇. ‘‘အဘိဇ္ဇမာနေ ဝါရိမှိ၊ ဂင်္ဂါယ ဣဓ ဂစ္ဆသိ၊

နဂ္ဂေါ ပုဗ္ဗဒ္ဓပေတောဝ၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတော၊

ကုဟိံ ဂမိဿသိ ပေတ၊ ကတ္ထ ဝါသော ဘဝိဿတီ’’တိ. –

ဂါထမာဟ. တတ္ထ အဘိဇ္ဇမာနေတိ ပဒနိက္ခေပေန အဘိဇ္ဇမာနေ သင်္ဃာတေ၊ ဝါရိမှိ ဂင်္ဂါယာတိ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ ဥဒကေ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ. ပုဗ္ဗဒ္ဓပေတောဝါတိ ကာယဿ ပုရိမဒ္ဓေန အပေတော ဝိယ အပေတယောနိကော ဒေဝပုတ္တော ဝိယ. ကထံ? မာလဓာရီ အလင်္ကတောတိ၊ မာလာဟိ ပိဠန္ဓိတွာ အလင်္ကတသီသဂ္ဂေါတိ အတ္ထော. ကတ္ထ ဝါသော ဘဝိဿတီတိ ကတရသ္မိံ ဂါမေ ဒေသေ ဝါ တုယှံ နိဝါသော ဘဝိဿတိ၊ တံ ကထေဟီတိ အတ္ထော.

ဣဒါနိ ယံ တဒါ တေန ပေတေန ကောလိယေန စ ဝုတ္တံ၊ တံ ဒဿေတုံ သင်္ဂီတိကာရာ –

၃၈၈. ‘‘စုန္ဒဋ္ဌိလံ ဂမိဿာမိ၊ ပေတော သော ဣတိ ဘာသတိ၊

အန္တရေ ဝါသဘဂါမံ၊ ဗာရာဏသိဉ္စ သန္တိကေ.

၃၈၉. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာ မဟာမတ္တော၊ ကောလိယော ဣတိ ဝိဿုတော၊

သတ္တုံ ဘတ္တဉ္စ ပေတဿ၊ ပီတကဉ္စ ယုဂံ အဒါ.

၃၉၀. ‘‘နာဝါယ တိဋ္ဌမာနာယ၊ ကပ္ပကဿ အဒါပယိ၊

ကပ္ပကဿ ပဒိန္နမှိ၊ ဌာနေ ပေတဿ ဒိဿထ.

၃၉၁. ‘‘တတော သုဝတ္ထဝသနော၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတော၊

ဌာနေ ဌိတဿ ပေတဿ၊ ဒက္ခိဏာ ဥပကပ္ပထ၊

တသ္မာ ဒဇ္ဇေထ ပေတာနံ၊ အနုကမ္ပာယ ပုနပ္ပုန’’န္တိ. – ဂါထာယော အဝေါစုံ၊

၃၈၈. တတ္ထ စုန္ဒဋ္ဌိလန္တိ ဧဝံနာမကံ ဂါမံ. အန္တရေ ဝါသဘဂါမံ၊ ဗာရာဏသိဉ္စ သန္တိကေတိ ဝါသဘဂါမဿ စ ဗာရာဏသိယာ စ ဝေမဇ္ဈေ. အန္တရာ-သဒ္ဒယောဂေန ဟေတံ သာမျတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ. ဗာရာဏသိယာ သန္တိကေ ဟိ သော ဂါမောတိ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – အန္တရေ ဝါသဘဂါမဿ စ ဗာရာဏသိယာ စ ယော စုန္ဒဋ္ဌိလနာမကော ဂါမော ဗာရာဏသိယာ အဝိဒူရေ၊ တံ ဂါမံ ဂမိဿာမီတိ.

၃၈၉. ကောလိယော ဣတိ ဝိဿုတောတိ ကောလိယောတိ ဧဝံပကာသိတနာမော. သတ္တုံ ဘတ္တဉ္စာတိ သတ္တုဉ္စေဝ ဘတ္တဉ္စ. ပီတကဉ္စ ယုဂံ အဒါတိ ပီတကံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဧကံ ဝတ္ထယုဂဉ္စ အဒါသိ.

၃၉၀. ကဒါ အဒါသီတိ စေ အာဟ နာဝါယ တိဋ္ဌမာနာယ. ကပ္ပကဿ အဒါပယီတိ ဂစ္ဆန္တိံ နာဝံ ဌပေတွာ တတ္ထ ဧကဿ နှာပိတဿ ဥပါသကဿ ဒါပေသိ၊ ဒိန္နမှိ ဝတ္ထယုဂေတိ ယောဇနာ. ဌာနေတိ ဌာနသော တင်္ခဏညေဝ. ပေတဿ ဒိဿထာတိ ပေတဿ သရီရေ ပညာယိတ္ထ၊ တဿ နိဝါသနပါရုပနဝတ္ထံ သမ္ပဇ္ဇိ. တေနာဟ ‘‘တတော သုဝတ္ထဝသနော၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတော’’တိ၊ သုဝတ္ထဝသနော မာလာဘရဏေဟိ သုမဏ္ဍိတပသာဓိတော. ဌာနေ ဌိတဿ ပေတဿ၊ ဒက္ခိဏာ ဥပကပ္ပထာတိ ဒက္ခိဏေယျဋ္ဌာနေ ဌိတာ ပနေသာ ဒက္ခိဏာ တဿ ပေတဿ ယသ္မာ ဥပကပ္ပတိ၊ ဝိနိယောဂံ အဂမာသိ. တသ္မာ ဒဇ္ဇေထ ပေတာနံ၊ အနုကမ္ပာယ ပုနပ္ပုနန္တိ ပေတာနံ အနုကမ္ပာယ ပေတေ ဥဒ္ဒိဿ ပုနပ္ပုနံ ဒက္ခိဏံ ဒဒေယျာတိ အတ္ထော.

အထ သော ကောလိယမဟာမတ္တော တံ ပေတံ အနုကမ္ပမာနော ဒါနဝိဓိံ သမ္ပာဒေတွာ အနုသောတံ အာဂန္တွာ သူရိယေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ ဗာရာဏသိံ သမ္ပာပုဏိ. ဘဂဝါ စ တေသံ အနုဂ္ဂဟတ္ထံ အာကာသေန အာဂန္တွာ ဂင်္ဂါတီရေ အဋ္ဌာသိ. ကောလိယမဟာမတ္တောပိ နာဝါတော ဩတရိတွာ ဟဋ္ဌပဟဋ္ဌော ဘဂဝန္တံ နိမန္တေသိ – ‘‘အဓိဝါသေထ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ အဇ္ဇတနာယ ဘတ္တံ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. သော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ တာဝဒေဝ ရမဏီယေ ဘူမိဘာဂေ မဟန္တံ သာခါမဏ္ဍပံ ဥပရိ စတူသု စ ပဿေသု နာနာဝိရာဂဝဏ္ဏဝိစိတ္တဝိဝိဓဝသနသမလင်္ကတံ ကာရေတွာ တတ္ထ ဘဂဝတော အာသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ.

အထ သော မဟာမတ္တော ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဂန္ဓပုပ္ဖါဒီဟိ ပူဇေတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ဟေဋ္ဌာ အတ္တနော ဝုတ္တဝစနံ ပေတဿ စ ပဋိဝစနံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. ဘဂဝါ ‘‘ဘိက္ခုသံဃော အာဂစ္ဆတူ’’တိ စိန္တေသိ. စိန္တိတသမနန္တရမေဝ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝသဉ္စောဒိတော သုဝဏ္ဏဟံသဂဏော ဝိယ ဓတရဋ္ဌဟံသရာဇံ ဘိက္ခုသံဃော ဓမ္မရာဇံ သမ္ပရိဝါရေသိ. တာဝဒေဝ မဟာဇနော သန္နိပတိ ‘‘ဥဠာရာ ဓမ္မဒေသနာ ဘဝိဿတီ’’တိ. တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော မဟာမတ္တော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သန္တပ္ပေသိ. ဘဂဝါ ကတဘတ္တကိစ္စော မဟာဇနဿ အနုကမ္ပာယ ‘‘ဗာရာဏသိသမီပဂါမဝါသိနော သန္နိပတန္တူ’’တိ အဓိဋ္ဌာသိ. သဗ္ဗေ စ တေ ဣဒ္ဓိဗလေန မဟာဇနာ သန္နိပတိံသု၊ ဥဠာရေ စဿ ပေတေ ပါကဋေ အကာသိ. တေသု ကေစိ ဆိန္နဘိန္နပိလောတိကခဏ္ဍဓရာ၊ ကေစိ အတ္တနော ကေသေဟေဝ ပဋိစ္ဆာဒိတကောပိနာ၊ ကေစိ နဂ္ဂါ ယထာဇာတရူပါ ခုပ္ပိပါသာဘိဘူတာ တစပရိယောနဒ္ဓါ အဋ္ဌိမတ္တသရီရာ ဣတော စိတော စ ပရိဗ္ဘမန္တာ မဟာဇနဿ ပစ္စက္ခတော ပညာယိံသု.

အထ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ၊ ယထာ တေ ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိတွာ အတ္တနာ ကတံ ပါပကမ္မံ မဟာဇနဿ ပဝေဒေသုံ. တမတ္ထံ ဒီပေန္တာ သင်္ဂီတိကာရာ –

၃၉၂. ‘‘သာတုန္နဝသနာ ဧကေ၊ အညေ ကေသနိဝါသနာ၊

ပေတာ ဘတ္တာယ ဂစ္ဆန္တိ၊ ပက္ကမန္တိ ဒိသောဒိသံ.

၃၉၃. ‘‘ဒူရေ ဧကေ ပဓာဝိတွာ၊ အလဒ္ဓါဝ နိဝတ္တရေ၊

ဆာတာ ပမုစ္ဆိတာ ဘန္တာ၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာ.

၃၉၄. ‘‘ကေစိ တတ္ထ ပပတိတွာ၊ ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာ၊

ပုဗ္ဗေ အကတကလျာဏာ၊ အဂ္ဂိဒဍ္ဎာဝ အာတပေ.

၃၉၅. ‘‘မယံ ပုဗ္ဗေ ပါပဓမ္မာ၊ ဃရဏီ ကုလမာတရော၊

သန္တေသု ဒေယျဓမ္မေသု၊ ဒီပံ နာကမှ အတ္တနော.

၃၉၆. ‘‘ပဟူတံ အန္နပါနမ္ပိ၊ အပိဿု အဝကိရီယတိ၊

သမ္မဂ္ဂတေ ပဗ္ဗဇိတေ၊ န စ ကိဉ္စိ အဒမှသေ.

၃၉၇. ‘‘အကမ္မကာမာ အလသာ၊ သာဒုကာမာ မဟဂ္ဃသာ၊

အာလောပပိဏ္ဍဒါတာရော၊ ပဋိဂ္ဂဟေ ပရိဘာသိမှသေ.

၃၉၈. ‘‘တေ ဃရာ တာ စ ဒါသိယော၊ တာနေဝါဘရဏာနိ နော၊

တေ အညေ ပရိစာရေန္တိ၊ မယံ ဒုက္ခဿ ဘာဂိနော.

၃၉၉. ‘‘ဝေဏီ ဝါ အဝညာ ဟောန္တိ၊ ရထကာရီ စ ဒုဗ္ဘိကာ၊

စဏ္ဍာလီ ကပဏာ ဟောန္တိ၊ ကပ္ပကာ စ ပုနပ္ပုနံ.

၄၀၀. ‘‘ယာနိ ယာနိ နိဟီနာနိ၊ ကုလာနိ ကပဏာနိ စ၊

တေသု တေသွေဝ ဇာယန္တိ၊ ဧသာ မစ္ဆရိနော ဂတိ.

၄၀၁. ‘‘ပုဗ္ဗေ စ ကတကလျာဏာ၊ ဒါယကာ ဝီတမစ္ဆရာ၊

သဂ္ဂံ တေ ပရိပူရေန္တိ၊ ဩဘာသေန္တိ စ နန္ဒနံ.

၄၀၂. ‘‘ဝေဇယန္တေ စ ပါသာဒေ၊ ရမိတွာ ကာမကာမိနော၊

ဥစ္စာကုလေသု ဇာယန္တိ၊ သဘောဂေသု တတော စုတာ.

၄၀၃. ‘‘ကူဋာဂါရေ စ ပါသာဒေ၊ ပလ္လင်္ကေ ပေါနကတ္ထတေ၊

ဗီဇိတင်္ဂါ မောရဟတ္ထေဟိ၊ ကုလေ ဇာတာ ယသဿိနော.

၄၀၄. ‘‘အင်္ကတော အင်္ကံ ဂစ္ဆန္တိ၊ မာလဓာရီ အလင်္ကတာ၊

ဓာတိယော ဥပတိဋ္ဌန္တိ၊ သာယံ ပါတံ သုခေသိနော.

၄၀၅. ‘‘နယိဒံ အကတပုညာနံ၊ ကတပုညာနမေဝိဒံ၊

အသောကံ နန္ဒနံ ရမ္မံ၊ တိဒသာနံ မဟာဝနံ.

၄၀၆. ‘‘သုခံ အကတပုညာနံ၊ ဣဓ နတ္ထိ ပရတ္ထ စ၊

သုခဉ္စ ကတပုညာနံ၊ ဣဓ စေဝ ပရတ္ထ စ.

၄၀၇. ‘‘တေသံ သဟဗျကာမာနံ၊ ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟုံ၊

ကတပုညာ ဟိ မောဒန္တိ၊ သဂ္ဂေ ဘောဂသမင်္ဂိနော’’တိ. – ဂါထာယော အဝေါစုံ၊

၃၉၂. တတ္ထ သာတုန္နဝသနာတိ ဆိန္နဘိန္နပိလောတိကခဏ္ဍနိဝါသနာ. ဧကေတိ ဧကစ္စေ. ကေသနိဝါသနာတိ ကေသေဟေဝ ပဋိစ္ဆာဒိတကောပိနာ. ဘတ္တာယ ဂစ္ဆန္တီတိ ‘‘အပ္ပေဝ နာမ ဣတော ဂတာ ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ ကိဉ္စိ ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တံ ဝါ ဝမိတဘတ္တံ ဝါ ဂဗ္ဘမလာဒိကံ ဝါ လဘေယျာမာ’’တိ ကတ္ထစိဒေဝ အဋ္ဌတွာ ဃာသတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တိ. ပက္ကမန္တိ ဒိသောဒိသန္တိ ဒိသတော ဒိသံ အနေကယောဇနန္တရိကံ ဌာနံ ပက္ကမန္တိ.

၃၉၃. ဒူရေတိ ဒူရေဝ ဌာနေ. ဧကေတိ ဧကစ္စေ ပေတာ. ပဓာဝိတွာတိ ဃာသတ္ထာယ ဥပဓာဝိတွာ. အလဒ္ဓါဝ နိဝတ္တရေတိ ကိဉ္စိ ဃာသံ ဝါ ပါနီယံ ဝါ အလဘိတွာ ဧဝ နိဝတ္တန္တိ. ပမုစ္ဆိတာတိ ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခေန သဉ္ဇာတမုစ္ဆာ. ဘန္တာတိ ပရိဗ္ဘမန္တာ. ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာတိ တာယ ဧဝ မုစ္ဆာယ ဥပ္ပတ္တိယာ ဌတွာ အဝက္ခိတ္တမတ္တိကာပိဏ္ဍာ ဝိယ ဝိဿုဿိတွာ ပထဝိယံ ပတိတာ.

၃၉၄. တတ္ထာတိ ဂတဋ္ဌာနေ. ဘူမိယံ ပဋိသုမ္ဘိတာတိ ပပါတေ ပတိတာ ဝိယ ဇိဃစ္ဆာဒိဒုက္ခေန ဌာတုံ အသမတ္ထဘာဝေန ဘူမိယံ ပတိတာ၊ တတ္ထ ဝါ ဂတဋ္ဌာနေ ဃာသာဒီနံ အလာဘေန ဆိန္နာသာ ဟုတွာ ကေနစိ ပဋိမုခံ သုမ္ဘိတာ ပေါထိတာ ဝိယ ဘူမိယံ ပတိတာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. ပုဗ္ဗေ အကတကလျာဏာတိ ပုရိမဘဝေ အကတကုသလာ. အဂ္ဂိဒဍ္ဎာဝ အာတပေတိ နိဒါဃကာလေ အာတပဋ္ဌာနေ အဂ္ဂိနာ ဒဍ္ဎာ ဝိယ၊ ခုပ္ပိပါသဂ္ဂိနာ ဍယှမာနာ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝန္တီတိ အတ္ထော.

၃၉၅. ပုဗ္ဗေတိ အတီတဘဝေ. ပါပဓမ္မာတိ ဣဿုကီမစ္ဆရီအာဒိဘာဝေန လာမကသဘာဝါ. ဃရဏီတိ ဃရသာမိနိယော. ကုလမာတရောတိ ကုလဒါရကာနံ မာတရော၊ ကုလပုရိသာနံ ဝါ မာတရော. ဒီပန္တိ ပတိဋ္ဌံ၊ ပုညန္တိ အတ္ထော. တဉှိ သတ္တာနံ သုဂတီသု ပတိဋ္ဌာဘာဝတော ‘‘ပတိဋ္ဌာ’’တိ ဝုစ္စတိ. နာကမှာတိ န ကရိမှ.

၃၉၆. ပဟူတန္တိ ဗဟုံ. အန္နပါနမ္ပီတိ အန္နဉ္စ ပါနဉ္စ. အပိဿု အဝကိရီယတီတိ သူတိ နိပါတမတ္တံ၊ အပိ အဝကိရီယတိ ဆဋ္ဋီယတိ. သမ္မဂ္ဂတေတိ သမ္မာ ဂတေ သမ္မာ ပဋိပန္နေ သမ္မာ ပဋိပန္နာယ. ပဗ္ဗဇိတေတိ ပဗ္ဗဇိတာယ. သမ္ပဒါနေ ဟိ ဣဒံ ဘုမ္မဝစနံ. သမ္မဂ္ဂတေ ဝါ ပဗ္ဗဇိတေ သတိ လဗ္ဘမာနေတိ အတ္ထော. န စ ကိဉ္စိ အဒမှသေတိ ‘‘ကိဉ္စိမတ္တမ္ပိ ဒေယျဓမ္မံ နာဒမှာ’’တိ ဝိပ္ပဋိသာရာဘိဘူတာ ဝဒန္တိ.

၃၉၇. အကမ္မကာမာတိ သာဓူတိ အကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ အကုသလံ ကာမေန္တီတိ အကမ္မကာမာ၊ သာဓူဟိ ဝါ ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ကာမေန္တီတိ ကမ္မကာမာ၊ န ကမ္မကာမာတိ အကမ္မကာမာ၊ ကုသလဓမ္မေသု အစ္ဆန္ဒိကာတိ အတ္ထော. အလသာတိ ကုသီတာ ကုသလကမ္မကရဏေ နိဗ္ဗီရိယာ. သာဒုကာမာတိ သာတမဓုရဝတ္ထုပိယာ. မဟဂ္ဃသာတိ မဟာဘောဇနာ၊ ဥဘယေနာပိ သုန္ဒရဉ္စ မဓုရဉ္စ ဘောဇနံ လဘိတွာ အတ္ထိကာနံ ကိဉ္စိ အဒတွာ သယမေဝ ဘုဉ္ဇိတာရောတိ ဒဿေတိ. အာလောပပိဏ္ဍဒါတာရောတိ အာလောပမတ္တဿပိ ဘောဇနပိဏ္ဍဿ ဒါယကာ. ပဋိဂ္ဂဟေတိ တဿ ပဋိဂ္ဂဏှနကေ. ပရိဘာသိမှသေတိ ပရိဘဝံ ကရောန္တာ ဘာသိမှ၊ အဝမညိမှ ဥပ္ပဏ္ဍိမှာ စာတိ အတ္ထော.

၃၉၈. တေ ဃရာတိ ယတ္ထ မယံ ပုဗ္ဗေ ‘‘အမှာကံ ဃရ’’န္တိ မမတ္တံ အကရိမှာ၊ တာနိ ဃရာနိ ယထာဌိတာနိ၊ ဣဒါနိ နော န ကိဉ္စိ ဥပကပ္ပတီတိ အဓိပ္ပါယော. တာ စ ဒါသိယော တာနေဝါဘရဏာနိ နောတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ နောတိ အမှာကံ. တေတိ တေ ဃရာဒိကေ. အညေ ပရိစာရေန္တိ၊ ပရိဘောဂါဒိဝသေန ဝိနိယောဂံ ကရောန္တီတိ အတ္ထော. မယံ ဒုက္ခဿ ဘာဂိနောတိ မယံ ပန ပုဗ္ဗေ ကေဝလံ ကီဠနပ္ပသုတာ ဟုတွာ သာပတေယျံ ပဟာယ ဂမနီယံ အနုဂါမိကံ ကာတုံ အဇာနန္တာ ဣဒါနိ ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခဿ ဘာဂိနော ဘဝါမာတိ အတ္တာနံ ဂရဟန္တာ ဝဒန္တိ.

၃၉၉. ဣဒါနိ ယသ္မာ ပေတယောနိတော စဝိတွာ မနုဿေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တာပိ သတ္တာ ယေဘုယျေန တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဟီနဇာတိကာ ကပဏဝုတ္တိနောဝ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ တမတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘ဝေဏိဝါ’’တိအာဒိနာ ဒွေ ဂါထာ ဝုတ္တာ. တတ္ထ ဝေဏိဝါတိ ဝေနဇာတိကာ၊ ဝိလီဝကာရာ နဠကာရာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. ဝါ-သဒ္ဒေါ အနိယမတ္ထော. အဝညာတိ အဝညေယျာ၊ အဝဇာနိတဗ္ဗာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ‘‘ဝမ္ဘနာ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ ပရေဟိ ဗာဓနီယာတိ အတ္ထော. ရထကာရီတိ စမ္မကာရိနော. ဒုဗ္ဘိကာတိ မိတ္တဒုဗ္ဘိကာ မိတ္တာနံ ဗာဓိကာ. စဏ္ဍာလီတိ စဏ္ဍာလဇာတိကာ. ကပဏာတိ ဝနိဗ္ဗကာ အတိဝိယ ကာရုညပ္ပတ္တာ. ကပ္ပကာတိ ကပ္ပကဇာတိကာ၊ သဗ္ဗတ္ထ ‘‘ဟောန္တိ ပုနပ္ပုန’’န္တိ ယောဇနာ၊ အပရာပရမ္ပိ ဣမေသု နိဟီနကုလေသု ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၄၀၀. တေသု တေသွေဝ ဇာယန္တီတိ ယာနိ ယာနိ အညာနိပိ နေသာဒပုက္ကုသကုလာဒီနိ ကပဏာနိ အတိဝိယ ဝမ္ဘနိယာနိ ပရမဒုဂ္ဂတာနိ စ၊ တေသု တေသု ဧဝ နိဟီနကုလေသု မစ္ဆရိယမလေန ပေတေသု နိဗ္ဗတ္တိတွာ တတော စုတာ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဧသာ မစ္ဆရိနော ဂတီ’’တိ.

၄၀၁. ဧဝံ အကတပုညာနံ သတ္တာနံ ဂတိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ကတပုညာနံ ဂတိံ ဒဿေတုံ ‘‘ပုဗ္ဗေ စ ကတကလျာဏာ’’တိ သတ္တ ဂါထာ ဝုတ္တာ. တတ္ထ သဂ္ဂံ တေ ပရိပူရေန္တီတိ ယေ ပုဗ္ဗေ ပုရိမဇာတိယံ ကတကလျာဏာ ဒါယကာ ဒါနပုညာဘိရတာ ဝိဂတမလမစ္ဆေရာ၊ တေ အတ္တနော ရူပသမ္ပတ္တိယာ စေဝ ပရိဝါရသမ္ပတ္တိယာ စ သဂ္ဂံ ဒေဝလောကံ ပရိပူရေန္တိ ပရိပုဏ္ဏံ ကရောန္တိ. ဩဘာသေန္တိ စ နန္ဒနန္တိ န ကေဝလံ ပရိပူရေန္တိယေဝ၊ အထ ခေါ ကပ္ပရုက္ခာဒီနံ ပဘာဟိ သဘာဝေနေဝ ဩဘာသမာနမ္ပိ နန္ဒနဝနံ အတ္တနော ဝတ္ထာဘရဏဇုတီဟိ သရီရပ္ပဘာယ စ အဘိဘဝိတွာ စေဝ ဩဘာသေတွာ စ ဇောတေန္တိ.

၄၀၂. ကာမကာမိနောတိ ယထိစ္ဆိတေသု ကာမဂုဏေသု ယထာကာမံ ပရိဘောဂဝန္တော. ဥစ္စာကုလေသူတိ ဥစ္စေသု ခတ္တိယကုလာဒီသု ကုလေသု. သဘောဂေသူတိ မဟာဝိဘဝေသု. တတော စုတာတိ တတော ဒေဝလောကတော စုတာ.

၄၀၃. ကူဋာဂါရေ စ ပါသာဒေတိ ကူဋာဂါရေ စ ပါသာဒေ စ. ဗီဇိတင်္ဂါတိ ဗီဇိယမာနဒေဟာ. မောရဟတ္ထေဟီတိ မောရပိဉ္ဆပဋိမဏ္ဍိတဗီဇနီဟတ္ထေဟိ. ယသဿိနောတိ ပရိဝါရဝန္တော ရမန္တီတိ အဓိပ္ပါယော.

၄၀၄. အင်္ကတော အင်္ကံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဒါရကကာလေပိ ဉာတီနံ ဓာတီနဉ္စ အင်္ကဋ္ဌာနတော အင်္ကဋ္ဌာနမေဝ ဂစ္ဆန္တိ၊ န ဘူမိတလန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဥပတိဋ္ဌန္တီတိ ဥပဋ္ဌာနံ ကရောန္တိ. သုခေသိနောတိ သုခမိစ္ဆန္တာ၊ ‘‘မာ သီတံ ဝါ ဥဏှံ ဝါ’’တိ အပ္ပကမ္ပိ ဒုက္ခံ ပရိဟရန္တာ ဥပတိဋ္ဌန္တီတိ အဓိပ္ပါယော.

၄၀၅. နယိဒံ အကတပုညာနန္တိ ဣဒံ သောကဝတ္ထုအဘာဝတော အသောကံ ရမ္မံ ရမဏီယံ တိဒသာနံ တာဝတိံသဒေဝါနံ မဟာဝနံ မဟာဥပဝနဘူတံ နန္ဒနံ နန္ဒနဝနံ အကတပုညာနံ န ဟောတိ၊ တေဟိ လဒ္ဓုံ န သက္ကာတိ အတ္ထော.

၄၀၆. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ မနုဿလောကေ ဝိသေသတော ပုညံ ကရီယတိ၊ တံ သန္ဓာယာဟ. ဣဓာတိ ဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ. ပရတ္ထာတိ သမ္ပရာယေ.

၄၀၇. တေသန္တိ တေဟိ ယထာဝုတ္တေဟိ ဒေဝေဟိ. သဟဗျကာမာနန္တိ သဟဘာဝံ ဣစ္ဆန္တေဟိ. ဘောဂသမင်္ဂိနောတိ ဘောဂေဟိ သမန္နာဂတာ၊ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ မောဒန္တီတိ အတ္ထော. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

ဧဝံ တေဟိ ပေတေဟိ သာဓာရဏတော အတ္တနာ ကတကမ္မဿ စ ဂတိယာ ပုညကမ္မဿ စ ဂတိယာ ပဝေဒိတာယ သံဝိဂ္ဂမနဿ ကောဠိယာမစ္စပမုခဿ တတ္ထ သန္နိပတိတဿ မဟာဇနဿ အဇ္ဈာသယာနုရူပံ ဘဂဝါ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ.

အဘိဇ္ဇမာနပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. သာဏဝါသိတ္ထေရပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

ကုဏ္ဍိနာဂရိယော ထေရောတိ ဣဒံ သတ္ထရိ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ အာယသ္မတော သာဏဝါသိတ္ထေရဿ ဉာတိပေတေ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. အတီတေ ကိရ ဗာရာဏသိယံ ကိတဝဿ နာမ ရညော ပုတ္တော ဥယျာနကီဠံ ကီဠိတွာ နိဝတ္တန္တော သုနေတ္တံ နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ နဂရတော နိက္ခမန္တံ ဒိသွာ ဣဿရိယမဒမတ္တော ဟုတွာ ‘‘ကထဉှိ နာမ မယှံ အဉ္ဇလိံ အကတွာ အယံ မုဏ္ဍကော ဂစ္ဆတီ’’တိ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော ဟတ္ထိက္ခန္ဓတော ဩတရိတွာ ‘‘ကစ္စိ တေ ပိဏ္ဍပါတော လဒ္ဓေါ’’တိ အာလပန္တော ဟတ္ထတော ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပထဝိယံ ပါတေတွာ ဘိန္ဒိ. အထ နံ သဗ္ဗတ္ထ တာဒိဘာဝပ္ပတ္တိယာ နိဗ္ဗိကာရံ ကရုဏာဝိပ္ဖါရသောမနဿနိပါတပသန္နစိတ္တမေဝ ဩလောကေန္တံ အဋ္ဌာနာဃာတေန ဒူသိတစိတ္တော ‘‘ကိံ မံ ကိတဝဿ ရညော ပုတ္တံ န ဇာနာသိ၊ တွံ ဩလောကယန္တော မယှံ ကိံ ကရိဿသီ’’တိ ဝတွာ အဝဟသန္တော ပက္ကာမိ. ပက္ကန္တမတ္တဿေဝ စဿ နရကဂ္ဂိဒါဟပဋိဘာဂေါ ဗလဝသရီရဒါဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော တေန မဟာသန္တာပေနာဘိဘူတကာယော အတိဗာဠှံ ဒုက္ခဝေဒနာဘိတုန္နော ကာလံ ကတွာ အဝီစီမဟာနိရယေ နိဗ္ဗတ္တိ.

သော တတ္ထ ဒက္ခိဏပဿေန ဝါမပဿေန ဥတ္တာနော အဝကုဇ္ဇောတိ ဗဟူဟိ ပကာရေဟိ ပရိဝတ္တိတွာ စတုရာသီတိ ဝဿသဟဿာနိ ပစ္စိတွာ တတော စုတော ပေတေသု အပိရိမိတကာလံ ခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခံ အနုဘဝိတွာ တတော စုတော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကုဏ္ဍိနဂရဿ သမီပေ ကေဝဋ္ဋဂါမေ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ဇာတိဿရဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ တေန သော ပုဗ္ဗေ အတ္တနာ အနုဘူတပုဗ္ဗံ ဒုက္ခံ အနုဿရန္တော ဝယပ္ပတ္တောပိ ပါပဘယေန ဉာတကေဟိပိ သဒ္ဓိံ မစ္ဆဗန္ဓနတ္ထံ န ဂစ္ဆတိ. တေသု ဂစ္ဆန္တေသု မစ္ဆေ ဃာတေတုံ အနိစ္ဆန္တော နိလီယတိ၊ ဂတော စ ဇာလံ ဘိန္ဒတိ၊ ဇီဝန္တေ ဝါ မစ္ဆေ ဂဟေတွာ ဥဒကေ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ တဿ တံ ကိရိယံ အရောစန္တာ ဉာတကာ ဂေဟတော တံ နီဟရိံသု. ဧကော ပနဿ ဘာတာ သိနေဟဗဒ္ဓဟဒယော အဟောသိ.

တေန စ သမယေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကုဏ္ဍိနဂရံ ဥပနိဿာယ သာဏပဗ္ဗတေ ဝိဟရတိ. အထ သော ကေဝဋ္ဋပုတ္တော ဉာတကေဟိ ပရိစ္စတ္တော ဟုတွာ ဣတော စိတော စ ပရိဗ္ဘမန္တော တံ ပဒေသံ ပတ္တော ဘောဇနဝေလာယ ထေရဿ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိ. ထေရော တံ ပုစ္ဆိတွာ ဘောဇနေန အတ္ထိကဘာဝံ ဉတွာ တဿ ဘတ္တံ ဒတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ဓမ္မကထာယ ပသန္နမာနသံ ဉတွာ ‘‘ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ အာဝုသော’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ထေရော တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ တေန သဒ္ဓိံ ဘဂဝတော သန္တိကံ အဂမာသိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘အာနန္ဒ၊ ဣမံ သာမဏေရံ အနုကမ္ပေယျာသီ’’တိ. သော စ အကတကုသလတ္တာ အပ္ပလာဘော အဟောသိ. အထ နံ သတ္ထာ အနုဂ္ဂဏှန္တော ဘိက္ခူနံ ပရိဘောဂတ္ထာယ ပါနီယဃဋာနံ ပရိပူရဏေ နိယောဇေသိ. တံ ဒိသွာ ဥပါသကာ တဿ ဗဟူနိ နိစ္စဘတ္တာနိ ပဋ္ဌပေသုံ.

သော အပရေန သမယေန လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ အရဟတ္တံ ပတွာ ထေရော ဟုတွာ ဒွါဒသဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သာဏပဗ္ဗတေ ဝသိ. တဿ ပန ဉာတကာ ပဉ္စသတမတ္တာ အနုပစိတကုသလကမ္မာ ဥပစိတမစ္ဆေရာဒိပါပဓမ္မာ ကာလံ ကတွာ ပေတေသု နိဗ္ဗတ္တိံသု. တဿ ပန မာတာပိတရော ‘‘ဧသ အမှေဟိ ပုဗ္ဗေ ဂေဟတော နိက္ကဍ္ဎိတော’’တိ သာရဇ္ဇမာနာ တံ အနုပသင်္ကမိတွာ တသ္မိံ ဗဒ္ဓသိနေဟံ ဘာတိကံ ပေသေသုံ. သော ထေရဿ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌသမယေ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ကတဉ္ဇလီ အတ္တာနံ ဒဿေတွာ ‘‘မာတာ ပိတာ စ တေ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဂါထာ အဝေါစ. ကုဏ္ဍိနာဂရိယော ထေရောတိအာဒယော ပန အာဒိတော ပဉ္စ ဂါထာ တာသံ သမ္ဗန္ဓဒဿနတ္ထံ ဓမ္မသင်္ဂါဟကေဟိ ဌပိတာ.

၄၀၈. ‘‘ကုဏ္ဍိနာဂရိယော ထေရော၊ သာဏဝါသိနိဝါသိကော၊

ပေါဋ္ဌပါဒေါတိ နာမေန၊ သမဏော ဘာဝိတိန္ဒြိယော.

၄၀၉. ‘‘တဿ မာတာ ပိတာ ဘာတာ၊ ဒုဂ္ဂတာ ယမလောကိကာ၊

ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ.

၄၁၀. ‘‘တေ ဒုဂ္ဂတာ သူစိကဋ္ဋာ၊ ကိလန္တာ နဂ္ဂိနော ကိသာ၊

ဥတ္တသန္တာ မဟတ္တာသာ၊ န ဒဿေန္တိ ကုရူရိနော.

၄၁၁. ‘‘တဿ ဘာတာ ဝိတရိတွာ၊ နဂ္ဂေါ ဧကပထေကကော၊

စတုကုဏ္ဍိကော ဘဝိတွာန၊ ထေရဿ ဒဿယီတုမံ.

၄၁၂. ‘‘ထေရော စာမနသိကတွာ၊ တုဏှီဘူတော အတိက္ကမိ၊

သော စ ဝိညာပယီ ထေရံ၊ ‘ဘာတာ ပေတဂတော အဟံ’.

၄၁၃. ‘‘မာတာ ပိတာ စ တေ ဘန္တေ၊ ဒုဂ္ဂတာ ယမလောကိကာ၊

ပါပကမ္မံ ကရိတွာန၊ ပေတလောကံ ဣတော ဂတာ.

၄၁၄. ‘‘တေန ဒုဂ္ဂတာ သူစိကဋ္ဋာ၊ ကိလန္တာ နဂ္ဂိနော ကိသာ၊

ဥတ္တသန္တာ မဟတ္တာသာ၊ န ဒဿေန္တိ ကုရူရိနော.

၄၁၅. ‘‘အနုကမ္ပဿု ကာရုဏိကော၊ ဒတွာ အနွာဒိသာဟိ နော၊

တဝ ဒိန္နေန ဒါနေန၊ ယာပေဿန္တိ ကုရူရိနော’’တိ.

၄၀၈-၉. တတ္ထ ကုဏ္ဍိနာဂရိယော ထေရောတိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ ဇာတသံဝဍ္ဎတ္ထေရော၊ ‘‘ကုဏ္ဍိကနဂရော ထေရော’’တိပိ ပါဌော၊ သော ဧဝတ္ထော. သာဏဝါသိနိဝါသိကောတိ သာဏပဗ္ဗတဝါသီ. ပေါဋ္ဌပါဒေါတိ နာမေနာတိ နာမေန ပေါဋ္ဌပါဒေါ နာမ. သမဏောတိ သမိတပါပေါ. ဘာဝိတိန္ဒြိယောတိ အရိယမဂ္ဂဘာဝနာယ ဘာဝိတသဒ္ဓါဒိဣန္ဒြိယော၊ အရဟာတိ အတ္ထော. တဿာတိ တဿ သာဏဝါသိတ္ထေရဿ. ဒုဂ္ဂတာတိ ဒုဂ္ဂတိဂတာ.

၄၁၀. သူစိကဋ္ဋာတိ ပူတိနာ လူခဂတ္တာ အဋ္ဋကာ၊ သူစိကာတိ လဒ္ဓနာမာယ ခုပ္ပိပါသာယ အဋ္ဋာ ပီဠိတာ. ‘‘သူစိကဏ္ဌာ’’တိ ကေစိ ပဌန္တိ၊ သူစိဆိဒ္ဒသဒိသမုခဒွါရာတိ အတ္ထော. ကိလန္တာတိ ကိလန္တကာယစိတ္တာ. နဂ္ဂိနောတိ နဂ္ဂရူပါ နိစ္စောဠာ. ကိသာတိ အဋ္ဌိတ္တစမတ္တသရီရတာယ ကိသဒေဟာ. ဥတ္တသန္တာတိ ‘‘အယံ သမဏော အမှာကံ ပုတ္တော’’တိ ဩတ္တပ္ပေန ဥတြာသံ အာပဇ္ဇန္တာ. မဟတ္တာသာတိ အတ္တနာ ပုဗ္ဗေ ကတကမ္မံ ပဋိစ္စ သဉ္ဇာတမဟာဘယာ. န ဒဿေန္တီတိ အတ္တာနံ န ဒဿေန္တိ၊ သမ္မုခီဘာဝံ န ဂစ္ဆန္တိ. ကုရူရိနောတိ ဒါရုဏကမ္မန္တာ.

၄၁၁. တဿ ဘာတာတိ သာဏဝါသိတ္ထေရဿ ဘာတာ. ဝိတရိတွာတိ ဝိတိဏ္ဏော ဟုတွာ၊ ဩတ္တပ္ပသန္တာသဘယာတိ အတ္ထော. ဝိတုရိတွာတိ ဝါ ပါဌော၊ တုရိတော ဟုတွာ၊ တရမာနရူပေါ ဟုတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧကပထေတိ ဧကပဒိကမဂ္ဂေ. ဧကကောတိ ဧကိကော အဒုတိယော. စတုကုဏ္ဍိကော ဘဝိတွာနာတိ စတူဟိ အင်္ဂေဟိ ကုဏ္ဍေတိ အတ္တဘာဝံ ပဝတ္တေတီတိ စတုကုဏ္ဍိကော၊ ဒွီဟိ ဇာဏူဟိ ဒွီဟိ ဟတ္ထေဟိ ဂစ္ဆန္တော တိဋ္ဌန္တော စ၊ ဧဝံဘူတော ဟုတွာတိ အတ္ထော. သော ဟိ ဧဝံ ပုရတော ကောပီနပဋိစ္ဆာဒနာ ဟောတီတိ တထာ အကာသိ. ထေရဿ ဒဿယီတုမန္တိ ထေရဿ အတ္တာနံ ဥဒ္ဒိသယိ ဒဿေသိ.

၄၁၂. အမနသိကတွာတိ ‘‘အယံ နာမ ဧသော’’တိ ဧဝံ မနသိ အကရိတွာ အနာဝဇ္ဇေတွာ. သော စာတိ သော ပေတော. ဘာတာ ပေတဂတော အဟန္တိ ‘‘အဟံ အတီတတ္တဘာဝေ ဘာတာ၊ ဣဒါနိ ပေတဘူတော ဣဓာဂတော’’တိ ဝတွာ ဝိညာပယိ ထေရန္တိ ယောဇနာ.

၄၁၃-၅. ယထာ ပန ဝိညာပယိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘မာတာ ပိတာ စာ’’တိအာဒိနာ တိဿော ဂါထာ ဝုတ္တာ. တတ္ထ မာတာ ပိတာ စ တေတိ တဝ မာတာ စ ပိတာ စ. အနုကမ္ပဿူတိ အနုဂ္ဂဏှ အနုဒယံ ကရောဟိ. အနွာဒိသာဟီတိ အာဒိသ. နောတိ အမှာကံ. တဝ ဒိန္နေနာတိ တယာ ဒိန္နေန.

တံ သုတွာ ထေရော ယထာ ပဋိပဇ္ဇိ၊ တံ ဒဿေတုံ –

၄၁၆. ‘‘ထေရော စရိတွာ ပိဏ္ဍာယ၊ ဘိက္ခူ အညေ စ ဒွါဒသ၊

ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိံသု၊ ဘတ္တဝိဿဂ္ဂကာရဏာ.

၄၁၇. ‘‘ထေရော သဗ္ဗေဝ တေ အာဟ၊ ယထာလဒ္ဓံ ဒဒါထ မေ၊

သံဃဘတ္တံ ကရိဿာမိ၊ အနုကမ္ပာယ ဉာတိနံ.

၄၁၈. ‘‘နိယျာဒယိံသု ထေရဿ၊ ထေရော သံဃံ နိမန္တယိ၊

ဒတွာ အနွာဒိသိ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊

‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.

၄၁၉. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဘောဇနံ ဥဒပဇ္ဇထ၊

သုစိံ ပဏီတံ သမ္ပန္နံ၊ အနေကရသဗျဉ္ဇနံ.

၄၂၀. ‘‘တတော ဥဒ္ဒဿယီ ဘာတာ၊ ဝဏ္ဏဝါ ဗလဝါ သုခီ၊

ပဟူတံ ဘောဇနံ ဘန္တေ၊ ပဿ နဂ္ဂါမှသေ မယံ၊

တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ဝတ္ထံ လဘာမသေ.

၄၂၁. ‘‘ထေရော သင်္ကာရကူဋမှာ၊ ဥစ္စိနိတွာန နန္တကေ၊

ပိလောတိကံ ပဋံ ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ.

၄၂၂. ‘‘ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊

‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.

၄၂၃. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝတ္ထာနိ ဥဒပဇ္ဇိသုံ၊

တတော သုဝတ္ထဝသနော၊ ထေရဿ ဒဿယီတုမံ.

၄၂၄. ‘‘ယာဝတာ နန္ဒရာဇဿ၊ ဝိဇိတသ္မိံ ပဋိစ္ဆဒါ၊

တတော ဗဟုတရာ ဘန္တေ၊ ဝတ္ထာနစ္ဆာဒနာနိ နော.

၄၂၅. ‘‘ကောသေယျကမ္ဗလီယာနိ၊ ခေါမကပ္ပါသိကာနိ စ၊

ဝိပုလာ စ မဟဂ္ဃါ စ၊ တေပါကာသေဝလမ္ဗရေ.

၄၂၆. ‘‘တေ မယံ ပရိဒဟာမ၊ ယံ ယဉှိ မနသော ပိယံ၊

တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ဂေဟံ လဘာမသေ.

၄၂၇. ‘‘ထေရော ပဏ္ဏကုဋိံ ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊

ဒတွာ စ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊

‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.

၄၂၈. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဃရာနိ ဥဒပဇ္ဇိသုံ၊

ကူဋာဂါရနိဝေသနာ၊ ဝိဘတ္တာ ဘာဂသော မိတာ.

၄၂၉. ‘‘န မနုဿေသု ဤဒိသာ၊ ယာဒိသာ နော ဃရာ ဣဓ၊

အပိ ဒိဗ္ဗေသု ယာဒိသာ၊ တာဒိသာ နော ဃရာ ဣဓ.

၄၃၀. ‘‘ဒဒ္ဒလ္လမာနာ အာဘေန္တိ၊ သမန္တာ စတုရော ဒိသာ၊

တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ပါနီယံ လဘာမသေ.

၄၃၁. ‘‘ထေရော ကရဏံ ပူရေတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊

ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊

‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.

၄၃၂. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ပါနီယံ ဥဒပဇ္ဇထ၊

ဂမ္ဘီရာ စတုရဿာ စ၊ ပေါက္ခရညော သုနိမ္မိတာ.

၄၃၃. ‘‘သီတောဒိကာ သုပ္ပတိတ္ထာ၊ သီတာ အပ္ပဋိဂန္ဓိယာ၊

ပဒုမုပ္ပလသဉ္ဆန္နာ၊ ဝါရိကိဉ္ဇက္ခပူရိတာ.

၄၃၄. ‘‘တတ္ထ နှတွာ ပိဝိတွာ စ၊ ထေရဿ ပဋိဒဿယုံ၊

ပဟူတံ ပါနီယံ ဘန္တေ၊ ပါဒါ ဒုက္ခာ ဖလန္တိ နော.

၄၃၅. ‘‘အာဟိဏ္ဍမာနာ ခဉ္ဇာမ၊ သက္ခရေ ကုသကဏ္ဋကေ၊

တထာ ဘန္တေ ပရက္ကမ၊ ယထာ ယာနံ လဘာမသေ.

၄၃၆. ‘‘ထေရော သိပါဋိကံ လဒ္ဓါ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊

ဒတွာ အနွာဒိသီ ထေရော၊ မာတု ပိတု စ ဘာတုနော၊

‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’.

၄၃၇. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ပေတာ ရထေန မာဂမုံ၊

အနုကမ္ပိတမှ ဘဒန္တေ၊ ဘတ္တေနစ္ဆာဒနေန စ.