၂. သာရိပုတ္တတ္ထေရမာတုပေတိဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါသီတိ ဣဒံ သတ္ထရိ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဣတော ပဉ္စမာယ ဇာတိယာ မာတုဘူတံ ပေတိံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. ဧကဒိဝသံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အာယသ္မာ စ အနုရုဒ္ဓေါ အာယသ္မာ စ ကပ္ပိနော ရာဇဂဟဿ အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ အရညာယတနေ ဝိဟရန္တိ. တေန စ သမယေန ဗာရာဏသိယံ အညတရော ဗြာဟ္မဏော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကယာစကာနံ ဩပါနဘူတော အန္နပါနဝတ္ထသယနာဒီနိ ဒေတိ. ဒေန္တော စ အာဂတာဂတာနံ ယထာကာလံ ယထာရဟဉ္စ ပါဒေါဒကပါဒဗ္ဘဉ္ဇနာဒိဒါနာနုပုဗ္ဗကံ သဗ္ဗာဘိဒေယျံ ပဋိပန္နော ဟောတိ၊ ပုရေဘတ္တံ ဘိက္ခူ အန္နပါနာဒိနာ သက္ကစ္စံ ပရိဝိသတိ. သော ဒေသန္တရံ ဂစ္ဆန္တော ဘရိယံ အာဟ – ‘‘ဘောတိ၊ ယထာပညတ္တံ ဣမံ ဒါနဝိဓိံ အပရိဟာပေန္တီ သက္ကစ္စံ အနုပတိဋ္ဌာဟီ’’တိ. သာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ တသ္မိံ ပက္ကန္တေ ဧဝ တာဝ ဘိက္ခူနံ ပညတ္တံ ဒါနဝိဓိံ ပစ္ဆိန္ဒိ၊ အဒ္ဓိကာနံ ပန နိဝါသတ္ထာယ ဥပဂတာနံ ဂေဟပိဋ္ဌိတော ဆဍ္ဍိတံ ဇရသာလံ ဒဿေသိ ‘‘ဧတ္ထ ဝသထာ’’တိ. အန္နပါနာဒီနံ အတ္ထာယ တတ္ထ အဒ္ဓိကေသု အာဂတေသု ‘‘ဂူထံ ခါဒထ၊ မုတ္တံ ပိဝထ၊ လောဟိတံ ပိဝထ၊ တုမှာကံ မာတု မတ္ထလုင်္ဂံ ခါဒထာ’’တိ ယံ ယံ အသုစိ ဇေဂုစ္ဆံ၊ တဿ တဿ နာမံ ဂဟေတွာ နိဋ္ဌုရံ ဝဒတိ.

သာ အပရေန သမယေန ကာလံ ကတွာ ကမ္မာနုဘာဝုက္ခိတ္တာ ပေတယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အတ္တနော ဝစီဒုစ္စရိတာနုရူပံ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တီ ပုရိမဇာတိသမ္ဗန္ဓံ အနုဿရိတွာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတုကာမာ တဿ ဝိဟာရဒွါရံ သမ္ပာပုဏိ၊ တဿ ဝိဟာရဒွါရဒေဝတာယော ဝိဟာရပ္ပဝေသနံ နိဝါရေသုံ. သာ ကိရ ဣတော ပဉ္စမာယ ဇာတိယာ ထေရဿ မာတုဘူတပုဗ္ဗာ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ – ‘‘အဟံ အယျဿ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဣတော ပဉ္စမာယ ဇာတီယာ မာတာ၊ ဒေထ မေ ဒွါရပ္ပဝေသနံ ထေရံ ဒဋ္ဌု’’န္တိ. တံ သုတွာ ဒေဝတာ တဿာ ပဝေသနံ အနုဇာနိံသု. သာ ပဝိသိတွာ စင်္ကမနကောဋိယံ ဌတွာ ထေရဿ အတ္တာနံ ဒဿေသိ. ထေရော တံ ဒိသွာ ကရုဏာယ သဉ္စောဒိတမာနသော ဟုတွာ –

၁၁၆. ‘‘နဂ္ဂါ ဒုဗ္ဗဏ္ဏရူပါသိ၊ ကိသာ ဓမနိသန္ထတာ၊

ဥပ္ဖါသုလိကေ ကိသိကေ၊ ကာ နု တွံ ဣဓ တိဋ္ဌသီ’’တိ. –

ဂါထာယ ပုစ္ဆိ. သာ ထေရေန ပုဋ္ဌာ ပဋိဝစနံ ဒေန္တီ –

၁၁၇. ‘‘အဟံ တေ သကိယာ မာတာ၊ ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတီသု၊

ဥပပန္နာ ပေတ္တိဝိသယံ၊ ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတာ.

၁၁၈. ‘‘ဆဍ္ဍိတံ ခိပိတံ ခေဠံ၊ သိင်္ဃာဏိကံ သိလေသုမံ၊

ဝသဉ္စ ဍယှမာနာနံ၊ ဝိဇာတာနဉ္စ လောဟိတံ.

၁၁၉. ‘‘ဝဏိကာနဉ္စ ယံ ဃာန-သီသစ္ဆိန္နာန လောဟိတံ၊

ခုဒါပရေတာ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဣစ္ဆိပုရိသနိဿိတံ.

၁၂၀. ‘‘ပုဗ္ဗလောဟိတံ ဘက္ခာမိ၊ ပသူနံ မာနုသာန စ၊

အလေဏာ အနဂါရာ စ၊ နီလမဉ္စပရာယဏာ.

၁၂၁. ‘‘ဒေဟိ ပုတ္တက မေ ဒါနံ၊ ဒတွာ အနွာဒိသာဟိ မေ၊

အပ္ပေဝ နာမ မုစ္စေယျံ၊ ပုဗ္ဗလောဟိတဘောဇနာ’’တိ. – ပဉ္စဂါထာ အဘာသိ၊

၁၁၇. တတ္ထ အဟံ တေ သကိယာ မာတာတိ အဟံ တုယှံ ဇနနိဘာဝတော သကိယာ မာတာ. ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတီသူတိ မာတာ ဟောန္တီပိ န ဣမိဿံ ဇာတိယံ၊ အထ ခေါ ပုဗ္ဗေ အညာသု ဇာတီသု၊ ဣတော ပဉ္စမိယန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥပပန္နာ ပေတ္တိဝိသယန္တိ ပဋိသန္ဓိဝသေန ပေတလောကံ ဥပဂတာ. ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတာတိ ခုဒါယ စ ပိပါသာယ စ အဘိဘူတာ၊ နိရန္တရံ ဇိဃစ္ဆာပိပါသာဟိ အဘိဘုယျမာနာတိ အတ္ထော.

၁၁၈-၁၁၉. ဆဍ္ဍိတန္တိ ဥစ္ဆိဋ္ဌကံ၊ ဝန္တန္တိ အတ္ထော. ခိပိတန္တိ ခိပိတေန သဒ္ဓိံ မုခတော နိက္ခန္တမလံ. ခေဠန္တိ နိဋ္ဌုဘံ. သိင်္ဃာဏိကန္တိ မတ္ထလုင်္ဂတော ဝိဿန္ဒိတွာ နာသိကာယ နိက္ခန္တမလံ. သိလေသုမန္တိ သေမှံ. ဝသဉ္စ ဍယှမာနာနန္တိ စိတကသ္မိံ ဍယှမာနာနံ ကဠေဝရာနံ ဝသာတေလဉ္စ. ဝိဇာတာနဉ္စ လောဟိတန္တိ ပသူတာနံ ဣတ္ထီနံ လောဟိတံ၊ ဂဗ္ဘမလံ စ-သဒ္ဒေန သင်္ဂဏှာတိ. ဝဏိကာနန္တိ သဉ္ဇာတဝဏာနံ. ယန္တိ ယံ လောဟိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဃာနသီသစ္ဆိန္နာနန္တိ ဃာနစ္ဆိန္နာနံ သီသစ္ဆိန္နာနဉ္စ ယံ လောဟိတံ၊ တံ ဘုဉ္ဇာမီတိ ယောဇနာ. ဒေသနာသီသမေတံ ‘‘ဃာနသီသစ္ဆိန္နာန’’န္တိ၊ ယသ္မာ ဟတ္ထပါဒါဒိစ္ဆိန္နာနမ္ပိ လောဟိတံ ဘုဉ္ဇာမိယေဝ. တထာ ‘‘ဝဏိကာန’’န္တိ ဣမိနာ တေသမ္ပိ လောဟိတံ သင်္ဂဟိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ခုဒါပရေတာတိ ဇိဃစ္ဆာဘိဘူတာ ဟုတွာ. ဣတ္ထိပုရိသနိဿိတန္တိ ဣတ္ထိပုရိသသရီရနိဿိတံ ယထာဝုတ္တံ အညဉ္စ စမ္မမံသနှာရုပုဗ္ဗာဒိကံ ပရိဘုဉ္ဇာမီတိ ဒဿေတိ.

၁၂၀-၁၂၁. ပသူနန္တိ အဇဂေါမဟိံသာဒီနံ. အလေဏာတိ အသရဏာ. အနဂါရာတိ အနာဝါသာ. နီလမဉ္စပရာယဏာတိ သုသာနေ ဆဍ္ဍိတမလမဉ္စသယနာ. အထ ဝါ နီလာတိ ဆာရိကင်္ဂါရဗဟုလာ သုသာနဘူမိ အဓိပ္ပေတာ၊ တံယေဝ မဉ္စံ ဝိယ အဓိသယနာတိ အတ္ထော. အနွာဒိသာဟိ မေတိ ယထာ ဒိန္နံ ဒက္ခိဏံ မယှံ ဥပကပ္ပတိ၊ တထာ ဥဒ္ဒိသ ပတ္တိဒါနံ ဒေဟိ. အပ္ပေဝ နာမ မုစ္စေယျံ၊ ပုဗ္ဗလောဟိတဘောဇနာတိ တဝ ဥဒ္ဒိသနေန ဧတသ္မာ ပုဗ္ဗလောဟိတဘောဇနာ ပေတဇီဝိကာ အပိ နာမ မုစ္စေယျံ.

တံ သုတွာ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဒုတိယဒိဝသေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရာဒိကေ တယော ထေရေ အာမန္တေတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော ရညော ဗိမ္ဗိသာရဿ နိဝေသနံ အဂမာသိ. ရာဇာ ထေရေ ဒိသွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ အာဂတတ္ထာ’’တိ အာဂမနကာရဏံ ပုစ္ဆိ. အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ ‘‘အညာတံ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ထေရေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ သဗ္ဗကမ္မိကံ အမစ္စံ ပက္ကောသာပေတွာ အာဏာပေသိ ‘‘နဂရဿ အဝိဒူရေ ဝိဝိတ္တေ ဆာယူဒကသမ္ပန္နေ ဌာနေ စတဿော ကုဋိယော ကာရေဟီ’’တိ. အန္တေပုရေ စ ပဟောနကဝိသေသဝသေန တိဓာ ဝိဘဇိတွာ စတဿော ကုဋိယော ပဋိစ္ဆာပေသိ၊ သယဉ္စ တတ္ထ ဂန္တွာ ကာတဗ္ဗယုတ္တကံ အကာသိ. နိဋ္ဌိတာသု ကုဋိကာသု သဗ္ဗံ ဗလိကရဏံ သဇ္ဇာပေတွာ အန္နပါနဝတ္ထာဒီနိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ စာတုဒ္ဒိသဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အနုစ္ဆဝိကေ သဗ္ဗပရိက္ခာရေ စ ဥပဋ္ဌာပေတွာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ တံ သဗ္ဗံ နိယျာဒေသိ. အထ ထေရော တံ ပေတိံ ဥဒ္ဒိဿ တံ သဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ စာတုဒ္ဒိသဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အဒါသိ. သာ ပေတီ တံ အနုမောဒိတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓါ စ ဟုတွာ အပရဒိဝသေ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ သန္တိကံ ဥပဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ. တံ ထေရော ပဋိပုစ္ဆိ၊ သာ အတ္တနော ပေတူပပတ္တိံ ပုန ဒေဝူပပတ္တိဉ္စ ဝိတ္ထာရတော ကထေသိ. တေန ဝုတ္တံ –

၁၂၂. ‘‘မာတုယာ ဝစနံ သုတွာ၊ ဥပတိဿောနုကမ္ပကော၊

အာမန္တယိ မောဂ္ဂလ္လာနံ၊ အနုရုဒ္ဓဉ္စ ကပ္ပိနံ.

၁၂၃. ‘‘စတဿော ကုဋိယော ကတွာ၊ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါ၊

ကုဋိယော အန္နပါနဉ္စ၊ မာတု ဒက္ခိဏမာဒိသီ.

၁၂၄. ‘‘သမနန္တရာနုဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ ဝိပါကော ဥဒပဇ္ဇထ၊

ဘောဇနံ ပါနီယံ ဝတ္ထံ၊ ဒက္ခိဏာယ ဣဒံ ဖလံ.

၁၂၅. ‘‘တတော သုဒ္ဓါ သုစိဝသနာ၊ ကာသိကုတ္တမဓာရိနီ၊

ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ၊ ကောလိကံ ဥပသင်္ကမီ’’တိ.

၁၂၃. တတ္ထ သံဃေ စာတုဒ္ဒိသေ အဒါတိ စာတုဒ္ဒိသဿ သံဃဿ အဒါသိ၊ နိယျာဒေသီတိ အတ္ထော. သေသံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ.

အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပေတိံ –

၁၂၆. ‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန၊ ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ၊

ဩဘာသေန္တီ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဩသဓီ ဝိယ တာရကာ.

၁၂၇. ‘‘ကေန တေတာဒိသော ဝဏ္ဏော၊ တေန တေ ဣဓ မိဇ္ဈတိ၊

ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စ တေ ဘောဂါ၊ ယေ ကေစိ မနသော ပိယာ.

၁၂၈. ‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ ဒေဝိ မဟာနုဘာဝေ၊ မနုဿဘူတာ ကိမကာသိ ပုညံ၊

ကေနာသိ ဧဝံ ဇလိတာနုဘာဝါ၊

ဝဏ္ဏော စ တေ သဗ္ဗဒိသာ ပဘာသတီ’’တိ. – ပုစ္ဆိ၊

၁၂၉-၁၃၃. အထ သာ ‘‘သာရိပုတ္တဿာဟံ မာတာ’’တိအာဒိနာ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သေသံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပဝတ္တိံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. ဘဂဝါ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ သာ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

သာရိပုတ္တတ္ထေရမာတုပေတိဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.