၁၂. ကဏ္ဏမုဏ္ဍပေတိဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ
သောဏ္ဏသောပါနဖလကာတိ ဣဒံ သတ္ထရိ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ကဏ္ဏမုဏ္ဍပေတိံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. အတီတေ ကိရ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ကိမိလနဂရေ အညတရော ဥပါသကော သောတာပန္နော ပဉ္စဟိ ဥပါသကသတေဟိ သဒ္ဓိံ သမာနစ္ဆန္ဒော ဟုတွာ အာရာမရောပနသေတုဗန္ဓနစင်္ကမနကရဏာဒီသု ပုညကမ္မေသု ပသုတော ဟုတွာ ဝိဟရန္တော သံဃဿ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ ကာလေန ကာလံ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆတိ. တေသံ ဘရိယာယောပိ ဥပါသိကာ ဟုတွာ အညမညံ သမဂ္ဂါ မာလာဂန္ဓဝိလေပနာဒိဟတ္ထာ ကာလေန ကာလံ ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တိယော အန္တရာမဂ္ဂေ အာရာမသဘာဒီသု ဝိဿမိတွာ ဂစ္ဆန္တိ.
အထေကဒိဝသံ ကတိပယာ ဓုတ္တာ ဧကိဿာ သဘာယ သန္နိသိန္နာ တာသု တတ္ထ ဝိဿမိတွာ ဂတာသု တာသံ ရူပသမ္ပတ္တိံ ဒိသွာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ ဟုတွာ တာသံ သီလာစာရဂုဏသမ္ပန္နတံ ဉတွာ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘ကော ဧတာသု ဧကိဿာပိ သီလဘေဒံ ကာတုံ သမတ္ထော’’တိ. တတ္ထ အညတရော ‘‘အဟံ သမတ္ထော’’တိ အာဟ. တေ တေန ‘‘သဟဿေန အဗ္ဘုတံ ကရောမာ’’တိ အဗ္ဘုတံ အကံသု. သော အနေကေဟိ ဥပါယေဟိ ဝါယမမာနော တာသု သဘံ အာဂတာသု သုမုဉ္စိတံ သတ္တတန္တိံ မဓုရဿရံ ဝီဏံ ဝါဒေန္တော မဓုရေနေဝ သရေန ကာမပဋိသံယုတ္တဂီတာနိ ဂါယန္တော ဂီတသဒ္ဒေန တာသု အညတရံ ဣတ္ထိံ သီလဘေဒံ ပါပေန္တော အတိစာရိနိံ ကတွာ တေ ဓုတ္တေ သဟဿံ ပရာဇေသိ. တေ သဟဿပရာဇိတာ တဿာ သာမိကဿ အာရောစေသုံ. သာမိကော တံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ တွံ ဧဝရူပါ၊ ယထာ တေ ပုရိသာ အဝေါစု’’န္တိ. သာ ‘‘နာဟံ ဤဒိသံ ဇာနာမီ’’တိ ပဋိက္ခိပိတွာ တသ္မိံ အသဒ္ဒဟန္တေ သမီပေ ဌိတံ သုနခံ ဒဿေတွာ သပထံ အကာသိ ‘‘သစေ မယာ တာဒိသံ ပါပကမ္မံ ကတံ၊ အယံ ဆိန္နကဏ္ဏော ကာဠသုနခေါ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဇာတံ မံ ခါဒတူ’’တိ. ဣတရာပိ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော တံ ဣတ္ထိံ အတိစာရိနိံ ဇာနန္တီ ကိံ အယံ တထာရူပံ ပါပံ အကာသိ၊ ဥဒါဟု နာကာသီ’’တိ စောဒိတာ ‘‘န မယံ ဧဝရူပံ ဇာနာမာ’’တိ မုသာ ဝတွာ ‘‘သစေ မယံ ဇာနာမ၊ ဘဝေ ဘဝေ ဧတိဿာယေဝ ဒါသိယော ဘဝေယျာမာ’’တိ သပထံ အကံသု.
အထ သာ အတိစာရိနီ ဣတ္ထီ တေနေဝ ဝိပ္ပဋိသာရေန ဍယှမာနဟဒယာ သုဿိတွာ န စိရေနေဝ ကာလံ ကတွာ ဟိမဝတိ ပဗ္ဗတရာဇေ သတ္တန္နံ မဟာသရာနံ အညတရဿ ကဏ္ဏမုဏ္ဍဒဟဿ တီရေ ဝိမာနပေတီ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. ဝိမာနသာမန္တာ စဿာ ကမ္မဝိပါကာနုဘဝနယောဂ္ဂါ ဧကာ ပေါက္ခရဏီ နိဗ္ဗတ္တိ. သေသာ စ ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော ကာလံ ကတွာ သပထကမ္မဝသေန တဿာယေဝ ဒါသိယော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိံသု. သာ တတ္ထ ပုဗ္ဗေ ကတဿ ပုညကမ္မဿ ဖလေန ဒိဝသဘာဂံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ အဍ္ဎရတ္တေ ပါပကမ္မဗလသဉ္စောဒိတာ သယနတော ဥဋ္ဌဟိတွာ ပေါက္ခရဏိတီရံ ဂစ္ဆတိ. တတ္ထ ဂတံ ဂဇပေါတကပ္ပမာဏော ဧကော ကာဠသုနခေါ ဘေရဝရူပေါ ဆိန္နကဏ္ဏော တိခိဏာယတကထိနဒါဌော သုဝိပ္ဖုလိတခဒိရင်္ဂါရပုဉ္ဇသဒိသနယနော နိရန္တရပ္ပဝတ္တဝိဇ္ဇုလတာသင်္ဃာတသဒိသဇိဝှေါ ကထိနတိခိဏနခေါ ခရာယတဒုဗ္ဗဏ္ဏလောမော တတော အာဂန္တွာ တံ ဘူမိယံ နိပါတေတွာ အတိသယဇိဃစ္ဆာဘိဘူတော ဝိယ ပသယှ ခါဒန္တော အဋ္ဌိသင်္ခလိကမတ္တံ ကတွာ ဒန္တေဟိ ဂဟေတွာ ပေါက္ခရဏိယံ ခိပိတွာ အန္တရဓာယတိ. သာ စ တတ္ထ ပက္ခိတ္တသမနန္တရမေဝ ပကတိရူပဓာရိနီ ဟုတွာ ဝိမာနံ အဘိရုယှ သယနေ နိပဇ္ဇတိ. ဣတရာ ပန တဿာ ဒါသဗျမေဝ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တိ. ဧဝံ တာသံ တတ္ထ ဝသန္တီနံ ပညာသာဓိကာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ ဝီတိဝတ္တာနိ.
အထ တာသံ ပုရိသေဟိ ဝိနာ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တီနံ ဥက္ကဏ္ဌာ အဟေသုံ. တတ္ထ စ ကဏ္ဏမုဏ္ဍဒဟတော နိဂ္ဂတာ ပဗ္ဗတဝိဝရေန အာဂန္တွာ ဂင်္ဂံ နဒိံ အနုပဝိဋ္ဌာ ဧကာ နဒီ အတ္ထိ. တာသဉ္စ ဝသနဋ္ဌာနသမီပေ ဧကော ဒိဗ္ဗဖလေဟိ အမ္ဗရုက္ခေဟိ ပနသလဗုဇာဒီဟိ စ ဥပသောဘိတော အာရာမသဒိသော အရညပ္ပဒေသော အတ္ထိ. တာ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘‘ဟန္ဒ၊ မယံ ဣမာနိ အမ္ဗဖလာနိ ဣမိဿာ နဒိယာ ပက္ခိပိဿာမ၊ အပ္ပေဝ နာမ ဣမံ ဖလံ ဒိသွာ ဖလလောဘေန ကောစိဒေဝ ပုရိသော ဣဓာဂစ္ဆေယျ၊ တေန သဒ္ဓိံ ရမိဿာမာတိ. တာ တထာ အကံသု. တာဟိ ပန ပက္ခိတ္တာနိ အမ္ဗဖလာနိ ကာနိစိ တာပသာ ဂဏှိံသု၊ ကာနိစိ ဝနစရကာ၊ ကာနိစိ ကာကာ ဝိလုဇ္ဇိံသု၊ ကာနိစိ တီရေ လဂ္ဂိံသု. ဧကံ ပန ဂင်္ဂါယ သောတံ ပတွာ အနုက္ကမေန ဗာရာဏသိံ သမ္ပာပုဏိ.
တေန စ သမယေန ဗာရာဏသိရာဇာ လောဟဇာလပရိက္ခိတ္တေ ဂင်္ဂါဇလေ နှာယတိ. အထ တံ ဖလံ နဒိသောတေန ဝုယှမာနံ အနုက္ကမေန အာဂန္တွာ လောဟဇာလေ လဂ္ဂိ. တံ ဝဏ္ဏဂန္ဓရသသမ္ပန္နံ မဟန္တံ ဒိဗ္ဗံ အမ္ဗဖလံ ဒိသွာ ရာဇပုရိသာ ရညော ဥပနေသုံ. ရာဇာ တဿ ဧကဒေသံ ဂဟေတွာ ဝီမံသနတ္ထာယ ဧကဿ ဗန္ဓနာဂါရေ ဌပိတဿ ဝဇ္ဈစောရဿ ခါဒိတုံ အဒါသိ. သော တံ ခါဒိတွာ ‘‘ဒေဝ၊ မယာ ဧဝရူပံ န ခါဒိတပုဗ္ဗံ၊ ဒိဗ္ဗမိဒံ မညေ အမ္ဗဖလ’’န္တိ အာဟ. ရာဇာ ပုနပိ တဿ ဧကံ ခဏ္ဍံ အဒါသိ. သော တံ ခါဒိတွာ ဝိဂတဝလိတပလိတော အတိဝိယ မနောဟရရူပေါ ယောဗ္ဗနေ ဌိတော ဝိယ အဟောသိ. တံ ဒိသွာ ရာဇာ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတဇာတော တံ အမ္ဗဖလံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သရီရေ ဝိသေသံ လဘိတွာ မနုဿေ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကတ္ထ ဧဝရူပါနိ ဒိဗ္ဗအမ္ဗဖလာနိ သံဝိဇ္ဇန္တီ’’တိ? မနုဿာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဟိမဝန္တေ ကိရ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗတရာဇေ’’တိ. ‘‘သက္ကာ ပန တာနိ အာနေတု’’န္တိ? ‘‘ဝနစရကာ၊ ဒေဝ၊ ဇာနန္တီ’’တိ.
ရာဇာ ဝနစရကေ ပက္ကောသာပေတွာ တေသံ တမတ္ထံ အာစိက္ခိတွာ တေဟိ သမ္မန္တေတွာ ဒိန္နဿ ဧကဿ ဝနစရကဿ သဟဿံ ဒတွာ တံ ဝိဿဇ္ဇေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ သီဃံ တံ မေ အမ္ဗဖလံ အာနေဟီ’’တိ. သော တံ ကဟာပဏသဟဿံ ပုတ္တဒါရဿ ဒတွာ ပါထေယျံ ဂဟေတွာ ပဋိဂင်္ဂံ ကဏ္ဏမုဏ္ဍဒဟာဘိမုခေါ ဂန္တွာ မနုဿပထံ အတိက္ကမိတွာ ကဏ္ဏမုဏ္ဍဒဟတော ဩရံ သဋ္ဌိယောဇနပ္ပမာဏေ ပဒေသေ ဧကံ တာပသံ ဒိသွာ တေန အာစိက္ခိတမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တော ပုန တိံသယောဇနပ္ပမာဏေ ပဒေသေ ဧကံ တာပသံ ဒိသွာ၊ တေန အာစိက္ခိတမဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တော ပုန ပန္နရသယောဇနပ္ပမာဏေ ဌာနေ အညံ တာပသံ ဒိသွာ၊ တဿ အတ္တနော အာဂမနကာရဏံ ကထေသိ. တာပသော တံ အနုသာသိ – ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယ ဣမံ မဟာဂင်္ဂံ ပဟာယ ဣမံ ခုဒ္ဒကနဒိံ နိဿာယ ပဋိသောတံ ဂစ္ဆန္တော ယဒါ ပဗ္ဗတဝိဝရံ ပဿသိ၊ တဒါ ရတ္တိယံ ဥက္ကံ ဂဟေတွာ ပဝိသေယျာသိ. အယဉ္စ နဒီ ရတ္တိယံ နပ္ပဝတ္တတိ၊ တေန တေ ဂမနယောဂ္ဂါ ဟောတိ၊ ကတိပယယောဇနာတိက္ကမေန တေ အမ္ဗေ ပဿိဿသီ’’တိ. သော တထာ ကတွာ ဥဒယန္တေ သူရိယေ ဝိဝိဓရတနရံသိဇာလပဇ္ဇောတိတဘူမိဘာဂံ ဖလဘာရာဝနတသာခါဝိတာနတရုဂဏောပသောဘိတံ နာနာဝိဓဝိဟင်္ဂဂဏူပကူဇိတံ အတိဝိယ မနောဟရံ အမ္ဗဝနံ သမ္ပာပုဏိ.
အထ နံ တာ အမနုဿိတ္ထိယော ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဧသ မမ ပရိဂ္ဂဟော၊ ဧသ မမ ပရိဂ္ဂဟော’’တိ ဥပဓာဝိံသု. သော ပန တာဟိ သဒ္ဓိံ တတ္ထ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတုံ ယောဂ္ဂဿ ပုညကမ္မဿ အကတတ္တာ တာ ဒိသွာဝ ဘီတော ဝိရဝန္တော ပလာယိတွာ အနုက္ကမေန ဗာရာဏသိံ ပတွာ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ တံ သုတွာ တာ ဣတ္ထိယော ဒဋ္ဌုံ အမ္ဗဖလာနိ စ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ သဉ္ဇာတာဘိလာသော ရဇ္ဇဘာရံ အမစ္စေသု အာရောပေတွာ မိဂဝါပဒေသေန သန္နဒ္ဓဓနုကလာပေါ ခဂ္ဂံ ဗန္ဓိတွာ ကတိပယမနုဿပရိဝါရော တေနေဝ ဝနစရကေန ဒဿိတမဂ္ဂေန ဂန္တွာ ကတိပယယောဇနန္တရေ ဌာနေ မနုဿေပိ ဌပေတွာ ဝနစရကမေဝ ဂဟေတွာ အနုက္ကမေန ဂန္တွာ တမ္ပိ တတော နိဝတ္တာပေတွာ ဥဒယန္တေ ဒိဝါကရေ အမ္ဗဝနံ ပါဝိသိ. အထ နံ တာ ဣတ္ထိယော အဘိနဝဥပ္ပန္နမိဝ ဒေဝပုတ္တံ ဒိသွာ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ‘‘ရာဇာ’’တိ ဉတွာ သဉ္ဇာတသိနေဟဗဟုမာနာ သက္ကစ္စံ နှာပေတွာ ဒိဗ္ဗေဟိ ဝတ္ထာလင်္ကာရမာလာဂန္ဓဝိလေပနေဟိ သုမဏ္ဍိတပသာဓိတံ ကတွာ ဝိမာနံ အာရောပေတွာ နာနဂ္ဂရသံ ဒိဗ္ဗဘောဇနံ ဘောဇေတွာ တဿ ဣစ္ဆာနုရူပံ ပယိရုပါသိံသု.
အထ ဒိယဍ္ဎဝဿသတေ အတိက္ကန္တေ ရာဇာ အဍ္ဎရတ္တိသမယေ ဥဋ္ဌဟိတွာ နိသိန္နော တံ အတိစာရိနိံ ပေတိံ ပေါက္ခရဏိတီရံ ဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧသာ ဣမာယ ဝေလာယ ဂစ္ဆတီ’’တိ ဝီမံသိတုကာမော အနုဗန္ဓိ. အထ နံ တတ္ထ ဂတံ သုနခေန ခဇ္ဇမာနံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣဒ’’န္တိ အဇာနန္တော တယော စ ဒိဝသေ ဝီမံသိတွာ ‘‘ဧသော ဧတိဿာ ပစ္စာမိတ္တော ဘဝိဿတီ’’တိ နိသိတေန ဥသုနာ ဝိဇ္ဈိတွာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ တဉ္စ ဣတ္ထိံ ပေါထေတွာ ပေါက္ခရဏိံ ဩတာရေတွာ ပဋိလဒ္ဓပုရိမရူပံ ဒိသွာ –
၃၄၈. ‘‘သောဏ္ဏသောပါနဖလကာ၊ သောဏ္ဏဝါလုကသန္ထတာ၊
တတ္ထ သောဂန္ဓိယာ ဝဂ္ဂူ၊ သုစိဂန္ဓာ မနောရမာ.
၃၄၉. ‘‘နာနာရုက္ခေဟိ သဉ္ဆန္နာ၊ နာနာဂန္ဓသမေရိတာ၊
နာနာပဒုမသဉ္ဆန္နာ၊ ပုဏ္ဍရီကသမောတတာ.
၃၅၀. ‘‘သုရဘိံ သမ္ပဝါယန္တိ၊ မနုညာ မာလုတေရိတာ၊
ဟံသကောဉ္စာဘိရုဒါ စ၊ စက္ကဝက္ကာဘိကူဇိတာ.
၃၅၁. ‘‘နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ၊ နာနာသရဂဏာယုတာ၊
နာနာဖလဓရာ ရုက္ခာ၊ နာနာပုပ္ဖဓရာ ဝနာ.
၃၅၂. ‘‘န မနုဿေသု ဤဒိသံ၊ နဂရံ ယာဒိသံ ဣဒံ၊
ပါသာဒါ ဗဟုကာ တုယှံ၊ သောဝဏ္ဏရူပိယာမယာ၊
ဒဒ္ဒလ္လမာနာ အာဘေန္တိ၊ သမန္တာ စတုရော ဒိသာ.
၃၅၃. ‘‘ပဉ္စ ဒါသိသတာ တုယှံ၊ ယာ တေမာ ပရိစာရိကာ၊
တာ ကမ္ဗုကာယူရဓရာ၊ ကဉ္စနာဝေဠဘူသိတာ.
၃၅၄. ‘‘ပလ္လင်္ကာ ဗဟုကာ တုယှံ၊ သောဝဏ္ဏရူပိယာမယာ၊
ကဒလိမိဂသဉ္ဆန္နာ၊ သဇ္ဇာ ဂေါနကသန္ထတာ.
၃၅၅. ‘‘ယတ္ထ တုဝံ ဝါသူပဂတာ၊ သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓိနီ၊
သမ္ပတ္တာယဍ္ဎရတ္တာယ၊ တတော ဥဋ္ဌာယ ဂစ္ဆသိ.
၃၅၆. ‘‘ဥယျာနဘူမိံ ဂန္တွာန၊ ပေါက္ခရညာ သမန္တတော၊
တဿာ တီရေ တုဝံ ဌာသိ၊ ဟရိတေ သဒ္ဒလေ သုဘေ.
၃၅၇. ‘‘တတော တေ ကဏ္ဏမုဏ္ဍော သုနခေါ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနိ ခါဒတိ၊
ယဒါ စ ခါယိတာ အာသိ၊ အဋ္ဌိသင်္ခလိကာ ကတာ၊
ဩဂါဟသိ ပေါက္ခရဏိံ၊ ဟောတိ ကာယော ယထာ ပုရေ.
၃၅၈. ‘‘တတော တွံ အင်္ဂပစ္စင်္ဂီ၊ သုစာရု ပိယဒဿနာ၊
ဝတ္ထေန ပါရုပိတွာန၊ အာယာသိ မမ သန္တိကံ.
၃၅၉. ‘‘ကိံ နု ကာယေန ဝါစာယ၊ မနသာ ဒုက္ကဋံ ကတံ၊
ကိဿကမ္မဝိပါကေန၊ ကဏ္ဏမုဏ္ဍော သုနခေါ တဝ၊
အင်္ဂမင်္ဂါနိ ခါဒတီ’’တိ. –
ဒွါဒသဟိ ဂါထာဟိ တံ တဿ ပဝတ္တိံ ပဋိပုစ္ဆိ.
၃၄၈. တတ္ထ သောဏ္ဏသောပါနဖလကာတိ သုဝဏ္ဏမယသောပါနဖလကာ. သောဏ္ဏဝါလုကသန္ထတာတိ သမန္တတော သုဝဏ္ဏမယာဟိ ဝါလုကာဟိ သန္ထတာ. တတ္ထာတိ ပေါက္ခရဏိယံ. သောဂန္ဓိယာတိ သောဂန္ဓိကာ. ဝဂ္ဂူတိ သုန္ဒရာ ရုစိရာ. သုစိဂန္ဓာတိ မနုညဂန္ဓာ.
၃၄၉. နာနာဂန္ဓသမေရိတာတိ နာနာဝိဓသုရဘိဂန္ဓဝသေန ဂန္ဓဝါယုနာ သမန္တတော ဧရိတာ. နာနာပဒုမသဉ္ဆန္နာတိ နာနာဝိဓရတ္တပဒုမသဉ္ဆာဒိတသလိလတလာ. ပုဏ္ဍရီကသမောတတာတိ သေတပဒုမေဟိ စ သမောကိဏ္ဏာ.
၃၅၀. သုရဘိံ သမ္ပဝါယန္တီတိ သမ္မဒေဝ သုဂန္ဓံ ဝါယတိ ပေါက္ခရဏီတိ အဓိပ္ပါယော. ဟံသကောဉ္စာဘိရုဒါတိ ဟံသေဟိ စ ကောဉ္စေဟိ စ အဘိနာဒိတာ.
၃၅၁. နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာတိ နာနာဒိဇဂဏာကိဏ္ဏာ. နာနာသရဂဏာယုတာတိ နာနာဝိဓဝိဟင်္ဂမာဘိရုဒသမူဟယုတ္တာ. နာနာဖလဓရာတိ နာနာဝိဓဖလဓာရိနော သဗ္ဗကာလံ ဝိဝိဓဖလဘာရနမိတသာခတ္တာ. နာနာပုပ္ဖဓရာ ဝနာတိ နာနာဝိဓသုရဘိကုသုမဒါယိကာနိ ဝနာနီတိ အတ္ထော. လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဟိ ‘‘ဝနာ’’တိ ဝုတ္တံ.
၃၅၂. န မနုဿေသု ဤဒိသံ နဂရန္တိ ယာဒိသံ တဝ ဣဒံ နဂရံ၊ ဤဒိသံ မနုဿေသု နတ္ထိ၊ မနုဿလောကေ န ဥပလဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. ရူပိယမယာတိ ရဇတမယာ. ဒဒ္ဒလ္လမာနာတိ အတိဝိယ ဝိရောစမာနာ. အာဘေန္တီတိ သောဘယန္တိ. သမန္တာ စတုရော ဒိသာတိ သမန္တတော စတဿောပိ ဒိသာယော.
၃၅၃. ယာ တေမာတိ ယာ တေ ဣမာ. ပရိစာရိကာတိ ဝေယျာဝစ္စကာရိနိယော. တာတိ တာ ပရိစာရိကာယော. ကမ္ဗုကာယူရဓရာတိ သင်္ခဝလယကာယူရဝိဘူသိတာ. ကဉ္စနာဝေဠဘူသိတာတိ သုဝဏ္ဏဝဋံသကသမလင်္ကတကေသဟတ္ထာ.
၃၅၄. ကဒလိမိဂသဉ္ဆန္နာတိ ကဒလိမိဂစမ္မပစ္စတ္ထရဏတ္ထတာ. သဇ္ဇာတိ သဇ္ဇိတာ သယိတုံ ယုတ္တရူပါ. ဂေါနကသန္ထတာတိ ဒီဃလောမကေန ကောဇဝေန သန္ထတာ.
၃၅၅. ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ပလ္လင်္ကေ. ဝါသူပဂတာတိ ဝါသံ ဥပဂတာ၊ သယိတာတိ အတ္ထော. သမ္ပတ္တာယဍ္ဎရတ္တာယာတိ အဍ္ဎရတ္တိယာ ဥပဂတာယ. တတောတိ ပလ္လင်္ကတော.
၃၅၆. ပေါက္ခရညာတိ ပေါက္ခရဏိယာ. ဟရိတေတိ နီလေ. သဒ္ဒလေတိ တရုဏတိဏသဉ္ဆန္နေ. သုဘေတိ သုဒ္ဓေ. သုဘေတိ ဝါ တဿာ အာလပနံ. ဘဒ္ဒေ၊ သမန္တတော ဟရိတေ သဒ္ဒလေ တဿာ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ တွံ ဂန္တွာန ဌာသိ တိဋ္ဌသီတိ ယောဇနာ.
၃၅၇. ကဏ္ဏမုဏ္ဍောတိ ခဏ္ဍိတကဏ္ဏော ဆိန္နကဏ္ဏော. ခါယိတာ အာသီတိ ခါဒိတာ အဟောသိ. အဋ္ဌိသင်္ခလိကာ ကတာတိ အဋ္ဌိသင်္ခလိကမတ္တာ ကတာ. ယထာ ပုရေတိ သုနခေန ခါဒနတော ပုဗ္ဗေ ဝိယ.
၃၅၈. တတောတိ ပေါက္ခရဏိံ ဩဂါဟနတော ပစ္ဆာ. အင်္ဂပစ္စင်္ဂီတိ ပရိပုဏ္ဏသဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂဝတီ. သုစာရူတိ သုဋ္ဌု မနောရမာ. ပိယဒဿနာတိ ဒဿနီယာ. အာယာသီတိ အာဂစ္ဆသိ.
ဧဝံ တေန ရညာ ပုစ္ဆိတာ သာ ပေတီ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အတ္တနော ပဝတ္တိံ တဿ ကထေန္တီ –
၃၆၀. ‘‘ကိမိလာယံ ဂဟပတိ၊ သဒ္ဓေါ အာသိ ဥပါသကော၊
တဿာဟံ ဘရိယာ အာသိံ၊ ဒုဿီလာ အတိစာရိနီ.
၃၆၁. ‘‘သော မံ အတိစရမာနာယ၊ သာမိကော ဧတဒဗြဝိ၊
‘နေတံ တံ ဆန္နံ ပတိရူပံ၊ ယံ တွံ အတိစရာသိ မံ’.
၃၆၂. ‘‘သာဟံ ဃောရဉ္စ သပထံ၊ မုသာဝါဒဉ္စ ဘာသိသံ၊
‘နာဟံ တံ အတိစရာမိ၊ ကာယေန ဥဒ စေတသာ.
၃၆၃. ‘‘‘သစာဟံ တံ အတိစရာမိ၊ ကာယေန ဥဒ စေတသာ၊
ကဏ္ဏမုဏ္ဍောယံ သုနခေါ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနိ ခါဒတု’.
၃၆၄. ‘‘တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကံ၊ မုသာဝါဒဿ စူဘယံ၊
သတ္တေဝ ဝဿသတာနိ၊ အနုဘူတံ ယတော ဟိ မေ၊
ကဏ္ဏမုဏ္ဍော စ သုနခေါ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနိ ခါဒတီ’’တိ. – ပဉ္စ ဂါထာ အာဟ၊
၃၆၀-၁. တတ္ထ ကိမိလာယန္တိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ. အတိစာရိနီတိ ဘရိယာ ဟိ ပတိံ အတိက္ကမ္မ စရဏတော ‘‘အတိစာရိနီ’’တိ ဝုစ္စတိ. အတိစရမာနာယ မယိ သော သာမိကော မံ ဧတဒဗြဝီတိ ယောဇနာ. နေတံ ဆန္နန္တိအာဒိ ဝုတ္တာကာရဒဿနံ. တတ္ထ နေတံ ဆန္နန္တိ န ဧတံ ယုတ္တံ. န ပတိရူပန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ယန္တိ ကိရိယာပရာမသနံ. အတိစရာသီတိ အတိစရသိ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ယံ မံ တွံ အတိစရသိ၊ တတ္ထ ယံ အတိစရဏံ၊ နေတံ ဆန္နံ နေတံ ပတိရူပန္တိ အတ္ထော.
၃၆၂-၄. ဃောရန္တိ ဒါရုဏံ. သပထန္တိ သပနံ. ဘာသိသန္တိ အဘာသိံ. သစာဟန္တိ သစေ အဟံ. တန္တိ တွံ. တဿ ကမ္မဿာတိ တဿ ပါပကမ္မဿ ဒုဿီလျကမ္မဿ. မုသာဝါဒဿ စာတိ ‘‘နာဟံ တံ အတိစရာမီ’’တိ ဝုတ္တမုသာဝါဒဿ စ. ဥဘယန္တိ ဥဘယဿ ဝိပါကံ. အနုဘူတန္တိ အနုဘူယမာနံ မယာတိ အတ္ထော. ယတောတိ ယတော ပါပကမ္မတော.
ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ တေန အတ္တနော ကတံ ဥပကာရံ ကိတ္တေန္တီ –
၃၆၅. ‘‘တွဉ္စ ဒေဝ ဗဟုကာရော၊ အတ္ထာယ မေ ဣဓာဂတော၊
သုမုတ္တာဟံ ကဏ္ဏမုဏ္ဍဿ၊ အသောကာ အကုတောဘယာ.
၃၆၆. ‘‘တာဟံ ဒေဝ နမဿာမိ၊ ယာစာမိ ပဉ္ဇလီကတာ၊
ဘုဉ္ဇ အမာနုသေ ကာမေ၊ ရမ ဒေဝ မယာ သဟာ’’တိ. –
ဒွေ ဂါထာ အာဟ. တတ္ထ ဒေဝါတိ ရာဇာနံ အာလပတိ. ကဏ္ဏမုဏ္ဍဿာတိ ကဏ္ဏမုဏ္ဍတော. နိဿက္ကေ ဟိ ဣဒံ သာမိဝစနံ. အထ ရာဇာ တတ္ထ ဝါသေန နိဗ္ဗိန္နမာနသော ဂမနဇ္ဈာသယံ ပကာသေသိ. တံ သုတွာ ပေတီ ရညော ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ တတ္ထေဝဿ ဝါသံ ယာစန္တီ ‘‘တာဟံ၊ ဒေဝ၊ နမဿာမီ’’တိ ဂါထမာဟ.
ပုန ရာဇာ ဧကံသေန နဂရံ ဂန္တုကာမောဝ ဟုတွာ အတ္တနော အဇ္ဈာသယံ ပဝေဒေန္တော –
၃၆၇. ‘‘ဘုတ္တာ အမာနုသာ ကာမာ၊ ရမိတောမှိ တယာ သဟ၊
တာဟံ သုဘဂေ ယာစာမိ၊ ခိပ္ပံ ပဋိနယာဟိ မ’’န္တိ. –
ဩသာနဂါထမာဟ. တတ္ထ တာဟန္တိ တံ အဟံ. သုဘဂေတိ သုဘဂယုတ္တေ. ပဋိနယာဟိ မန္တိ မယှံ နဂရမေဝ မံ ပဋိနေဟိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ပါကဋမေဝ.
အထ သာ ဝိမာနပေတီ ရညော ဝစနံ သုတွာ ဝိယောဂံ အသဟမာနာ သောကာတုရတာယ ဗျာကုလဟဒယာ ဝေဓမာနသရီရာ နာနာဝိဓေဟိ ဥပါယေဟိ အာယာစိတွာပိ တံ တတ္ထ ဝါသေတုံ အသက္ကောန္တီ ဗဟူဟိ မဟာရဟေဟိ ရတနေဟိ သဒ္ဓိံ ရာဇာနံ နဂရံ နေတွာ ပါသာဒံ အာရောပေတွာ ကန္ဒိတွာ ပရိဒေဝိတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနမေဝ ဂတာ. ရာဇာ ပန တံ ဒိသွာ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ ဒါနာဒီနိ ပုညကမ္မာနိ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏော အဟောသိ. အထ အမှာကံ ဘဂဝတိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ အနုက္ကမေန သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တေ ဧကဒိဝသံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပဗ္ဗတစာရိကံ စရမာနော တံ ဣတ္ထိံ သပရိဝါရံ ဒိသွာ တာယ ကတကမ္မံ ပုစ္ဆိ. သာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ ထေရဿ ကထေသိ. ထေရော တာသံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တံ ပဝတ္တိံ ထေရော ဘဂဝတော အာရောစေသိ. ဘဂဝါ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. မဟာဇနော ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂေါ ပါပတော ဩရမိတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညကမ္မာနိ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏော အဟောသီတိ.
ကဏ္ဏမုဏ္ဍပေတိဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.