၅၅. အာသဝက္ခယဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၁၀၇. အာသဝက္ခယဉာဏနိဒ္ဒေသေ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယာဒီနိ ဝုတ္တတ္ထာနိ. ကတိ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတီတိ ဧကေကဿ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနနိယမနတ္ထံ ပုစ္ဆာ. ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတီတိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဥပ္ပတ္တိဩကာသဋ္ဌာနဉှိ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ. ဆ ဌာနာနီတိ ဆ မဂ္ဂဖလက္ခဏေ. ဣန္ဒြိယာနံ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယာဒီသု တီသု ဧကေကမေဝ အဓိကံ ဟောတီတိ ဒဿနတ္ထံ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခပရိဝါရံ ဟောတီတိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယထာ ‘‘သဒ္ဓိန္ဒြိယဿ အဓိမောက္ခဋ္ဌော’’တိအာဒီသု (ပဋိ. မ. ၁.၁၂) အဓိမောက္ခာဒယော သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒီနံ ကိစ္စဝသေန ဝုတ္တာ၊ ဧဝမိဓာပိ ‘‘အဓိမောက္ခပရိဝါရံ ဟောတီ’’တိ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ အဓိမောက္ခတ္ထေန ပရိဝါရံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ပရိဝါရန္တိ စ လိင်္ဂဝိပလ္လာသော ကတော. ပညိန္ဒြိယန္တိ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယမေဝ ပဇာနနသဘာဝဒဿနတ္ထံ ဝိသုံ ကတွာ ဝုတ္တံ. အဘိဓမ္မေပိ (ဝိဘ. ၂၁၉) ဟိ ပညာယ ကိစ္စဝိသေသဒဿနတ္ထံ မဂ္ဂက္ခဏေ စ ဖလက္ခဏေ စ ဧကာဝ ပညာ အဋ္ဌဓာ ဝိဘတ္တာ. အဘိသန္ဒနပရိဝါရန္တိ နှာနိယစုဏ္ဏာနံ ဥဒကံ ဝိယ စိတ္တစေတသိကာနံ သိနေဟနကိစ္စေန ပရိဝါရံ ဟောတိ. ဣဒံ သောမနဿသမ္ပယုတ္တမဂ္ဂဝသေနေဝ ဝုတ္တံ. ဥပေက္ခာသမ္ပယုတ္တမဂ္ဂေ ပန သောမနဿိန္ဒြိယဋ္ဌာနေ ဥပေက္ခိန္ဒြိယံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တံ ပန သမ္ပယုတ္တာနံ နာတိဥပဗြူဟနပရိဝါရန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဝတ္တသန္တတာဓိပတေယျပရိဝါရန္တိ ပဝတ္တာ သန္တတိ ပဝတ္တသန္တတိ၊ ဝတ္တမာနသန္တာနန္တိ အတ္ထော. အဓိပတိဘာဝေါ အာဓိပတေယျံ၊ ပဝတ္တသန္တတိယာ အာဓိပတေယျံ ပဝတ္တသန္တတာဓိပတေယျံ. ဝတ္တမာနဇီဝိတိန္ဒြိယဿ ဥပရိပဝတ္တိယာ စ ပစ္စယတ္တာ ပုဗ္ဗာပရဝသေန ပဝတ္တသန္တတိယာ အဓိပတိဘာဝေန အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ ပရိဝါရံ ဟောတိ.

သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာတိအာဒိ သဗ္ဗေသံ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဝဏ္ဏဘဏနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတာတိ မဂ္ဂသမုဋ္ဌိတာ ဧဝ၊ န အညေ. ယသ္မာ ပန မဂ္ဂသမုဋ္ဌိတမ္ပိ ရူပံ ကုသလာဒိနာမံ န လဘတိ၊ တသ္မာ တံ အပနေန္တော ဌပေတွာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပန္တိ အာဟ. သဗ္ဗေဝ ဟိ တေ ဓမ္မာ ကုစ္ဆိတာနံ သလနာဒီဟိ အတ္ထေဟိ ကုသလာ. တေ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပဝတ္တမာနာ နတ္ထိ ဧတေသံ အာသဝါတိ အနာသဝါ. ဝဋ္ဋမူလံ ဆိန္ဒန္တာ နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝဋ္ဋတော နိယျန္တီတိ နိယျာနိကာ. ကုသလာကုသလသင်္ခါတာ စယာ အပေတတ္တာ အပစယသင်္ခါတံ နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပဝတ္တနတော အပစယံ ဂစ္ဆန္တီတိ အပစယဂါမိနော၊ ပဝတ္တံ အပစိနန္တာ ဝိဒ္ဓံသေန္တာ ဂစ္ဆန္တီတိပိ အပစယဂါမိနော. လောကေ အပရိယာပန္နဘာဝေန လောကတော ဥတ္တရာ ဥတ္တိဏ္ဏာတိ လောကုတ္တရာ. နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ဧတေသန္တိ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာ.

ဣမာနိ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနီတိအာဒိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပရိဝါရဘာဝဿ စ တေန သဟဂတာဒိဘာဝဿ စ အာဒိဝုတ္တအာကာရာနဉ္စ ဒီပနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အဋ္ဌိန္ဒြိယာနီတိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေန ပညိန္ဒြိယေန သဟ အဋ္ဌ. သဟဇာတပရိဝါရာတိ အဋ္ဌသု ဧကေကေန သဟ ဣတရေ ဣတရေ သတ္တ သဟဇာတာ ဟုတွာ တဿ သဟဇာတပရိဝါရာ ဟောန္တိ. တထေဝ အညံ အညဿ အညံ အညဿာတိ ဧဝံ အညမညပရိဝါရာ ဟောန္တိ. တထေဝ အညမညံ နိဿယပရိဝါရာ သမ္ပယုတ္တပရိဝါရာ စ ဟောန္တိ. သဟဂတာတိ တေန အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယေန သဟ ဧကုပ္ပါဒါဒိဘာဝံ ဂတာ. သဟဇာတာတိ တေနေဝ သဟ ဇာတာ. သံသဋ္ဌာတိ တေနေဝ သဟ မိဿိတာ. သမ္ပယုတ္တာတိ တေနေဝ သမံ ဧကုပ္ပါဒါဒိပကာရေဟိ ယုတ္တာ. တေဝါတိ တေ ဧဝ အဋ္ဌ ဣန္ဒြိယဓမ္မာ. တဿာတိ အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယဿ. အာကာရာတိ ပရိဝါရကောဋ္ဌာသာ.

ဖလက္ခဏေ ဇာတာ ဓမ္မာ သဗ္ဗေဝ အဗျာကတာ ဟောန္တီတိ ရူပဿပိ အဗျာကတတ္တာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပေန သဟ ဝုတ္တာ. မဂ္ဂဿေဝ ကုသလတ္တာ နိယျာနိကတ္တာ အပစယဂါမိတ္တာ စ ဖလက္ခဏေ ‘‘ကုသလာ’’တိ စ ‘‘နိယျာနိကာ’’တိ စ ‘‘အပစယဂါမိနော’’တိ စ န ဝုတ္တံ. ဣတီတိအာဒိ ဝုတ္တပ္ပကာရနိဂမနံ. တတ္ထ အဋ္ဌဋ္ဌကာနီတိ အဋ္ဌသု မဂ္ဂဖလေသု ဧကေကဿ အဋ္ဌကဿ ဝသေန အဋ္ဌ ဣန္ဒြိယအဋ္ဌကာနိ. စတုသဋ္ဌိ ဟောန္တီတိ စတုသဋ္ဌိ အာကာရာ ဟောန္တိ. အာသဝါတိအာဒိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. ဣဓ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈေယေဝ အာသဝေ အဝတွာ သေသမဂ္ဂတ္တယဝဇ္ဈာနမ္ပိ ဝစနံ အာသဝက္ခယဝစနသာမညမတ္တေန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏမေဝ ဟိ ကေစိ အာသဝေ အသေသေတွာ အာသဝါနံ ခေပနတော ‘‘ခယေ ဉာဏ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မာယေဝ စ အရဟာယေဝ ခီဏာသဝေါတိ ဝုစ္စတီတိ.

အာသဝက္ခယဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.