၄၄-၄၉. ဝိဝဋ္ဋဉာဏဆက္ကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၉၅. ဝိဝဋ္ဋဉာဏဆက္ကနိဒ္ဒေသေ နေက္ခမ္မာဓိပတတ္တာ ပညာတိ နေက္ခမ္မံ အဓိကံ ကတွာ နေက္ခမ္မာဓိကဘာဝေန ပဝတ္တာ ပညာ. ကာမစ္ဆန္ဒတော သညာယ ဝိဝဋ္ဋတီတိ နေက္ခမ္မာဓိပတိကတပညာသမ္ပယုတ္တသညာယ ဟေတုဘူတာယ၊ ကရဏဘူတာယ ဝါ ကာမစ္ဆန္ဒတော ဝိဝဋ္ဋတိ ပရာဝတ္တတိ၊ ပရမ္မုခီ ဟောတီတိ အတ္ထော. ဧသ နယော သေသေသု.

၉၆. ကာမစ္ဆန္ဒော နာနတ္တန္တိ ကာမစ္ဆန္ဒော သန္တဝုတ္တိတာယ အဘာဝတော န ဧကသဘာဝေါ. နေက္ခမ္မံ ဧကတ္တန္တိ နေက္ခမ္မံ သန္တဝုတ္တိဘာဝတော ဧကသဘာဝေါ. နေက္ခမ္မေကတ္တံ စေတယတောတိ ကာမစ္ဆန္ဒေ အာဒီနဝဒဿနေန နေက္ခမ္မံ ပဝတ္တယတော. ကာမစ္ဆန္ဒတော စိတ္တံ ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဒိဋ္ဌာဒီနဝတော ကာမစ္ဆန္ဒတော နေက္ခမ္မက္ခဏေ စိတ္တံ ဝိဝဋ္ဋတိ. ဧသ နယော သေသေသု.

၉၇. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဇဟန္တောတိ နေက္ခမ္မပဝတ္တိက္ခဏေ ကာမစ္ဆန္ဒံ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနေန ပဇဟန္တော. နေက္ခမ္မဝသေန စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတီတိ ပဋိလဒ္ဓဿ နေက္ခမ္မဿ ဝသေန တံသမ္ပယုတ္တစိတ္တံ အဓိတိဋ္ဌတိ အဓိကံ ကရောန္တော တိဋ္ဌတိ၊ ပဝတ္တေတီတိ အတ္ထော. ဧသ နယော သေသေသု.

၉၈. စက္ခု သုညံ အတ္တေန ဝါတိ ဗာလဇနပရိကပ္ပိတဿ ကာရကဝေဒကသင်္ခါတဿ အတ္တနော အဘာဝါ စက္ခု အတ္တေန စ သုညံ. ယဉှိ ယတ္ထ န ဟောတိ၊ တေန တံ သုညံ နာမ ဟောတိ. အတ္တနိယေန ဝါတိ အတ္တနော အဘာဝေနေဝ အတ္တနော သန္တကဿပိ အဘာဝါ အတ္တနော သန္တကေန စ သုညံ. လောကဿ အတ္တာတိ စ အတ္တနိယန္တိ စ ဥဘယထာ ဂါဟသမ္ဘဝတော တဒုဘယဂါဟပဋိသေဓနတ္ထံ အတ္တာဘာဝေါ စ အတ္တနိယာဘာဝေါ စ ဝုတ္တော. နိစ္စေန ဝါတိ ဘင်္ဂံ အတိက္ကမိတွာ တိဋ္ဌန္တဿ ကဿစိ အဘာဝတော နိစ္စေန စ သုညံ. ဓုဝေန ဝါတိ ပဝတ္တိက္ခဏေပိ ထိရဿ ကဿစိ အဘာဝတော ဓုဝေန စ သုညံ. သဿတေန ဝါတိ သဗ္ဗကာလေပိ ဝိဇ္ဇမာနဿ ကဿစိ အဘာဝတော သဿတေန စ သုညံ. အဝိပရိဏာမဓမ္မေန ဝါတိ ဇရာဘင်္ဂဝသေန ဒွိဓာ အပရိဝတ္တမာနပကတိကဿ ကဿစိ အဘာဝတော အဝိပရိဏာမဓမ္မေန စ သုညံ. အထ ဝါ နိစ္စဘာဝေန စ ဓုဝဘာဝေန စ သဿတဘာဝေန စ အဝိပရိဏာမဓမ္မဘာဝေန စ သုညန္တိ အတ္ထော. သမုစ္စယတ္ထော ဝါ-သဒ္ဒေါ. ယထာဘူတံ ဇာနတော ပဿတောတိ ဣစ္စေဝံ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏေန ယထာသဘာဝေန ဇာနန္တဿ စက္ခုနာ ဝိယ စ ပဿန္တဿ. စက္ခာဘိနိဝေသတော ဉာဏံ ဝိဝဋ္ဋတီတိ စက္ခု အတ္တာတိ ဝါ အတ္တနိယန္တိ ဝါ ပဝတ္တမာနတော ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသတော တဒင်္ဂပ္ပဟာနဝသေန ဉာဏံ ဝိဝဋ္ဋတိ. ဧသ နယော သေသေသု.

၉၉. နေက္ခမ္မေန ကာမစ္ဆန္ဒံ ဝေါသဇ္ဇတီတိ နေက္ခမ္မလာဘီ ပုဂ္ဂလော နေက္ခမ္မေန တပ္ပဋိပက္ခံ ကာမစ္ဆန္ဒံ ပရိစ္စဇတိ. ဝေါသဂ္ဂေ ပညာတိ ကာမစ္ဆန္ဒဿ ဝေါသဂ္ဂဘူတေ နေက္ခမ္မေ တံသမ္ပယုတ္တာ ပညာ. ဧသ နယော သေသေသု. ပီဠနဋ္ဌာဒယော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာ ဧဝ. ပရိဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာ ဒေသနာ၊ မဂ္ဂသမင်္ဂီပုဂ္ဂလော ဒုက္ခဿ စတုဗ္ဗိဓံ အတ္ထံ ကိစ္စဝသေန ပရိဇာနန္တော ဒုဘတော ဝုဋ္ဌာနဝသေန ဝိဝဋ္ဋတိ၊ ဉာဏဝိဝဋ္ဋနေပိ ဉာဏသမင်္ဂီ ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဝုတ္တော.

၁၀၀. တထဋ္ဌေ ပညာတိ ဧတဿ ပုဂ္ဂလဿေဝ တထဋ္ဌေ ဝိဝဋ္ဋနာ ပညာ. ဧသ နယော သေသေသု. ဣဒါနိ မဂ္ဂက္ခဏေ ဧဝ ကိစ္စဝသေန အာကာရနာနတ္တတော ဆ ဝိဝဋ္ဋဉာဏာနိ ဒဿေတုံ သညာဝိဝဋ္ဋောတိအာဒိမာတိကံ ဌပေတွာ တံ အတ္ထတော ဝိဘဇန္တော သဉ္ဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သဉ္ဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ သညာဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ပုဗ္ဗဘာဂေ နေက္ခမ္မာဒိံ အဓိပတိတော သဉ္ဇာနန္တော ယောဂီ ပစ္ဆာ နေက္ခမ္မသမ္ပယုတ္တဉာဏေန ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ တံ ဉာဏံ သညာဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. စေတယန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ စေတောဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ယောဂီ နေက္ခမ္မေကတ္တာဒီနိ စေတယန္တော သမ္ပယုတ္တဉာဏေန ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ တံ ဉာဏံ စေတောဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. ဝိဇာနန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ စိတ္တဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ယောဂီ နေက္ခမ္မာဒိဝသေန စိတ္တာဓိဋ္ဌာနေန ဝိဇာနန္တော တံသမ္ပယုတ္တဉာဏေန ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ တံ ဉာဏံ စိတ္တဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. ဉာဏံ ကရောန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဉာဏဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ယောဂီ ဆဗ္ဗိဓံ အဇ္ဈတ္တိကာယတနံ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏေန သုညတော ဝိဒိတံ ကရောန္တော တေနေဝ ဉာဏေန ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသတော ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ တံ ဉာဏံ ဉာဏဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. ဝေါသဇ္ဇန္တော ဝိဝဋ္ဋတီတိ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ယောဂီ နေက္ခမ္မာဒီဟိ ကာမစ္ဆန္ဒာဒီနိ ဝေါသဇ္ဇန္တော တံသမ္ပယုတ္တဉာဏေန ကာမစ္ဆန္ဒာဒိတော ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ တံ ဉာဏံ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. တထဋ္ဌေ ဝိဝဋ္ဋတီတိ သစ္စဝိဝဋ္ဋောတိ ယသ္မာ ယောဂီ စတုဗ္ဗိဓေ တထဋ္ဌေ ဒုဘတော ဝုဋ္ဌာနဝသေန ဝိဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ မဂ္ဂဉာဏံ သစ္စဝိဝဋ္ဋော နာမာတိ အတ္ထော. မဂ္ဂဉာဏမေဝ ဝါ တထဋ္ဌေ ဒုဘတော ဝုဋ္ဌာနဘာဝေန ဝိဝဋ္ဋတီတိ သစ္စဝိဝဋ္ဋောတိ အတ္ထော.

ယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋောတိအာဒိ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တတ္တာ သစ္စဝိဝဋ္ဋဉာဏက္ခဏမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မဂ္ဂက္ခဏေယေဝ ဟိ သဗ္ဗာနိ ယုဇ္ဇန္တိ. ကထံ? ဉာဏဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏဉှိ ဝဇ္ဇေတွာ သေသေသု အရိယမဂ္ဂေါ သရူပေနေဝ အာဂတော. ဝိပဿနာကိစ္စဿ ပန မဂ္ဂေနေဝ သိဇ္ဈနတော ဝိပဿနာကိစ္စသိဒ္ဓိဝသေန ဉာဏဝိဝဋ္ဋဉာဏမ္ပိ မဂ္ဂက္ခဏေ ယုဇ္ဇတိ. မဂ္ဂဉာဏေနေဝ ဝါ ‘‘စက္ခု သုည’’န္တိအာဒိ ကိစ္စဝသေန ပဋိဝိဒ္ဓမေဝ ဟောတီတိ မဂ္ဂက္ခဏေ တံ ဉာဏံ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတိယေဝ. အတ္ထယောဇနာ ပနေတ္ထ ‘‘ယတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ တတ္ထ စေတောဝိဝဋ္ဋော. ယတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေ စေတောဝိဝဋ္ဋော၊ တတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋော’’တိ ဧဝမာဒိနာ နယေန သဗ္ဗသံသန္ဒနေသု ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. အထ ဝါ သညာဝိဝဋ္ဋစေတောဝိဝဋ္ဋစိတ္တဝိဝဋ္ဋဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေသု စတုန္နံ အရိယမဂ္ဂါနံ အာဂတတ္တာ သစ္စဝိဝဋ္ဋော အာဂတောယေဝ ဟောတိ. ဉာဏဝိဝဋ္ဋော စ သစ္စဝိဝဋ္ဋေနေဝ ကိစ္စဝသေန သိဒ္ဓေါ ဟောတိ. သညာစေတောစိတ္တဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေသွေဝ စ ပေယျာလေ ဝိတ္ထာရိယမာနေ ‘‘အနတ္တာနုပဿနာဓိပတတ္တာ ပညာ အဘိနိဝေသတော သညာယ ဝိဝဋ္ဋတီတိ အဓိပတတ္တာ ပညာ သညာဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏ’’န္တိ စ၊ ‘‘အဘိနိဝေသော နာနတ္တံ၊ အနတ္တာနုပဿနာ ဧကတ္တံ. အနတ္တာနုပဿနေကတ္တံ စေတယတော အဘိနိဝေသတော စိတ္တံ ဝိဝဋ္ဋတီတိ နာနတ္တေ ပညာ စေတောဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏ’’န္တိ စ၊ ‘‘အဘိနိဝေသံ ပဇဟန္တော အနတ္တာနုပဿနာဝသေန စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတီတိ အဓိဋ္ဌာနေ ပညာ စိတ္တဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏ’’န္တိ စ၊ ‘‘အနတ္တာနုပဿနာယ အဘိနိဝေသံ ဝေါသဇ္ဇတီတိ ဝေါသဂ္ဂေ ပညာ ဝိမောက္ခဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏ’’န္တိ စ ပါဌသမ္ဘဝတော ဉာဏဝိဝဋ္ဋေ ဉာဏမ္ပိ တေသု အာဂတမေဝ ဟောတိ. ဉာဏဝိဝဋ္ဋေ စ အနတ္တာနုပဿနာယ ဝုဋ္ဌာယ အရိယမဂ္ဂံ ပဋိလဒ္ဓဿ ကိစ္စဝသေန ‘‘စက္ခု သုညံ အတ္တေန ဝါ အတ္တနိယေန ဝါ’’တိအာဒိယုဇ္ဇနတော သစ္စဝိဝဋ္ဋော လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ ဧကေကသ္မိံ ဝိဝဋ္ဋေ သေသာ ပဉ္စ ပဉ္စ ဝိဝဋ္ဋာ လဗ္ဘန္တိ. တသ္မာ ဧဝံ ‘‘ယတ္ထ သညာဝိဝဋ္ဋော၊ တတ္ထ စေတောဝိဝဋ္ဋော’’တိအာဒိကာနိ သံသန္ဒနာနိ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဝိဝဋ္ဋဉာဏဆက္ကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.