၁၄. ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၆၅. ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏနိဒ္ဒေသေ မဂ္ဂက္ခဏေယေဝ ဟေတုဋ္ဌေန ပဌမံ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ဝိသုံ ဝိသုံ ဝတွာ ပုန မဂ္ဂင်္ဂဘူတေ စ အမဂ္ဂင်္ဂဘူတေ စ ဓမ္မေ ‘‘ဗုဇ္ဈနဋ္ဌေန ဗောဓီ’’တိ လဒ္ဓနာမဿ အရိယဿ အင်္ဂဘာဝေန ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဝိသုံ ဒဿေသိ. သတိဓမ္မဝိစယဝီရိယသမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဟိ မဂ္ဂင်္ဂါနေဝ၊ ပီတိပဿဒ္ဓိဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါ အမဂ္ဂင်္ဂါနိ. ပုန ဗလဝသေန ဣန္ဒြိယဝသေန စ ဝိသုံ နိဒ္ဒိဋ္ဌေသု သဒ္ဓါ ဧဝ အမဂ္ဂင်္ဂဘူတာ. ပုန မဂ္ဂက္ခဏေ ဇာတေယေဝ ဓမ္မေ ရာသိဝသေန ဒဿေန္တော အာဓိပတေယျဋ္ဌေနာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဥပဋ္ဌာနဋ္ဌေန သတိပဋ္ဌာနာတိ ဧကာဝ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာ သတိ ကာယဝေဒနာစိတ္တဓမ္မေသု သုဘသုခနိစ္စအတ္တသညာပဟာနကိစ္စသာဓနဝသေန စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ နာမ. နိဗ္ဗာနာရမ္မဏံ ဧကမေဝ ဝီရိယံ ဥပ္ပန္နာနုပ္ပန္နာနံ အကုသလာနံ ပဟာနာနုပ္ပတ္တိကိစ္စဿ၊ အနုပ္ပန္နုပ္ပန္နာနံ ကုသလာနံ ဥပ္ပါဒဋ္ဌိတိကိစ္စဿ သာဓနဝသေန စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ နာမ.

တထဋ္ဌေန သစ္စာတိ ဒုက္ခဘာဝါဒီသု အဝိသံဝါဒကဋ္ဌေန စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ. ဧတာနေဝ စေတ္ထ ပဋိဝေဓဋ္ဌေန တဒါ သမုဒါဂတာနိ၊ ‘‘အမတောဂဓံ နိဗ္ဗာန’’န္တိ ဝိသုံ ဝုတ္တံ နိဗ္ဗာနဉ္စ၊ သေသာ ပန ဓမ္မာ ပဋိလာဘဋ္ဌေန တဒါ သမုဒါဂတာ. ‘‘တထဋ္ဌေန သစ္စာ တဒါ သမုဒါဂတာ’’တိ ဝစနတော မဂ္ဂဖလပရိယောသာနေ အဝဿံ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ပစ္စဝေက္ခတီတိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. ‘‘ကတံ ကရဏီယံ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၂၄၈) ဝစနတော စ ‘‘ဒုက္ခံ မေ ပရိညာတံ၊ သမုဒယော မေ ပဟီနော၊ နိရောဓော မေ သစ္ဆိကတော၊ မဂ္ဂေါ စ မေ ဘာဝိတော’’တိ ပစ္စဝေက္ခဏံ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ. တထာ ပစ္စဝေက္ခဏံ ယုဇ္ဇတိ စ. သမုဒယောတိ စေတ္ထ တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဈောယေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧတ္ထ ဝုတ္တသမုဒယပစ္စဝေက္ခဏဝသေနေဝ အဋ္ဌကထာယံ ဒုဝိဓံ ကိလေသပစ္စဝေက္ခဏံ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနပစ္စဝေက္ခဏာနိ ဣဓ သရူပေနေဝ အာဂတာနီတိ ဝုတ္တာနိ. ကေဝလံ ဒုက္ခပစ္စဝေက္ခဏမေဝ န ဝုတ္တံ. ကိဉ္စာပိ န ဝုတ္တံ၊ အထ ခေါ ပါဌသဗ္ဘာဝတော ယုတ္တိသဗ္ဘာဝတော စ ဂဟေတဗ္ဗမေဝ. သစ္စပဋိဝေဓတ္ထဉှိ ပဋိပန္နဿ နိဋ္ဌိတေ သစ္စပဋိဝေဓေ သယံ ကတကိစ္စပစ္စဝေက္ခဏံ ယုတ္တမေဝါတိ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန သမထောတိအာဒိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တေ ဧဝ သမထဝိပဿနာဓမ္မေ ဧကရသဋ္ဌေန အနတိဝတ္တနဋ္ဌေန စ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. သံဝရဋ္ဌေန သီလဝိသုဒ္ဓီတိ သမ္မာဝါစာကမ္မန္တာဇီဝါ ဧဝ. အဝိက္ခေပဋ္ဌေန စိတ္တဝိသုဒ္ဓီတိ သမ္မာသမာဓိ ဧဝ. ဒဿနဋ္ဌေန ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓီတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ. ဝိမုတ္တဋ္ဌေနာတိ သမုစ္ဆေဒဝသေန မဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသေဟိ မုစ္စနဋ္ဌေန၊ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏေ ဝါ အဓိမုစ္စနဋ္ဌေန. ဝိမောက္ခောတိ သမုစ္ဆေဒဝိမောက္ခော၊ အရိယမဂ္ဂေါယေဝ. ပဋိဝေဓဋ္ဌေန ဝိဇ္ဇာတိ သစ္စပဋိဝေဓဋ္ဌေန ဝိဇ္ဇာ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ. ပရိစ္စာဂဋ္ဌေန ဝိမုတ္တီတိ မဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသာနံ ပဇဟနဋ္ဌေန တတော မုစ္စနတော ဝိမုတ္တိ၊ အရိယမဂ္ဂေါယေဝ. သမုစ္ဆေဒဋ္ဌေန ခယေ ဉာဏန္တိ ကိလေသသမုစ္ဆိန္ဒနဋ္ဌေန ကိလေသက္ခယကရေ အရိယမဂ္ဂေ ဉာဏံ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိယေဝ.

ဆန္ဒာဒယော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကေဝလဉှေတ္ထ မဂ္ဂက္ခဏေယေဝ မဂ္ဂဿ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနာကာရေန ဒဿိတာ. ဝိမုတ္တီတိ စေတ္ထ မဂ္ဂဝိမုတ္တိယေဝ. ‘‘တထဋ္ဌေန သစ္စာ’’တိ ဧတ္ထ ဂဟိတမ္ပိ စ နိဗ္ဗာနံ ဣဓ ပရိယောသာနဘာဝဒဿနတ္ထံ ပုန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဖလက္ခဏေပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္ထ ပန ဟေတုဋ္ဌေန မဂ္ဂေါတိ ဖလမဂ္ဂဘာဝေနေဝ. သမ္မပ္ပဓာနာတိ မဂ္ဂက္ခဏေ စတုကိစ္စသာဓကဿ ဝီရိယကိစ္စဿ ဖလဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ သိဒ္ဓတ္တာ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အညထာ ဟိ ဖလက္ခဏေ သမ္မပ္ပဓာနာ ဧဝ န လဗ္ဘန္တိ. ဝုတ္တဉှိ မဂ္ဂက္ခဏေ သတ္တတိံသ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ ဥဒ္ဓရန္တေန ထေရေန ‘‘ဖလက္ခဏေ ဌပေတွာ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနေ အဝသေသာ တေတ္တိံသ ဓမ္မာ လဗ္ဘန္တီ’’တိ. ဧဝမေဝ ပဋိဝေဓကိစ္စာဒိသိဒ္ဓိဝသေန သစ္စာဒီနိပိ ယထာယောဂံ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဝိမောက္ခောတိ စ ဖလဝိမောက္ခော. ဝိမုတ္တီတိ ဖလဝိမုတ္တိ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓဋ္ဌေန အနုပ္ပါဒေ ဉာဏံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. ဝုဋ္ဌဟိတွာတိ အန္တရာ ဝုဋ္ဌာနာဘာဝါ ဖလာဝသာနေန ဧဝံ ဝုတ္တံ. ဣမေ ဓမ္မာ တဒါ သမုဒါဂတာတိ ဣမေ ဝုတ္တပ္ပကာရာ ဓမ္မာ မဂ္ဂက္ခဏေ ဖလက္ခဏေ စ သမုဒါဂတာတိ ပစ္စဝေက္ခတီတိ ဣတိ-သဒ္ဒံ ပါဌသေသံ ကတွာ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.