၁၁. ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၃၉. တတ္ထ ကတမော ပညတ္တိဟာရောတိ ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂေါ. တတ္ထ ကာ ပနာယံ ပညတ္တီတိ? အာဟ ‘‘ယာ ပကတိကထာယ ဒေသနာ’’တိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယာ ဒေသနာဟာရာဒယော ဝိယ အဿာဒါဒိပဒတ္ထဝိသေသနိဒ္ဓါရဏံ အကတွာ ဘဂဝတော သာဘာဝိကဓမ္မကထာယ ဒေသနာ. ယာ တဿာ ပညာပနာ၊ အယံ ပညတ္တိဟာရော. ယသ္မာ ပန သာ ဘဂဝတော တထာ တထာ ဝေနေယျသန္တာနေ ယထာဓိပ္ပေတမတ္ထံ နိက္ခိပတီတိ နိက္ခေပေါ. တဿ စာယံ ဟာရော ဒုက္ခာဒိသင်္ခါတေ ဘာဂေ ပကာရေဟိ ဉာပေတိ၊ အသင်္ကရတော ဝါ ဌပေတိ၊ တသ္မာ ‘‘နိက္ခေပပညတ္တီ’’တိ ဝုတ္တော. ဣတိ ပကတိကထာယ ဒေသနာတိ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန ဝိဘဇိတုံ ‘‘ကာ စ ပကတိကထာယ ဒေသနာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘စတ္တာရိ သစ္စာနီ’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ အယံ ပညတ္တီတိ ကက္ခဠဖုသနာဒိသဘာဝေ ရူပါရူပဓမ္မေ အတီတာဒိဝသေန အနေကဘေဒဘိန္နေ အဘိန္ဒိတွာ ပီဠနသင်္ခတသန္တာပဝိပရိဏာမဋ္ဌတာသာမညေန ယာ ကုစ္ဆိတဘာဝါဒိမုခေန ဧကဇ္ဈံ ဂဟဏဿ ကာရဏဘူတာ ပညတ္တိ၊ ကာ ပန သာတိ? နာမပညတ္တိနိဗန္ဓနာ တဇ္ဇာပညတ္တိ. ‘‘ဝိညတ္တိဝိကာရသဟိတော သဒ္ဒေါ ဧဝါ’’တိ အပရေ. ဣမိနာ နယေန တတ္ထ တတ္ထ ပညတ္တိအတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာန’’န္တိအာဒိနာ တဿာ ပညတ္တိယာ ဥပါဒါနံ ဒဿေတိ. ဒသန္နံ ဣန္ဒြိယာနန္တိ အဋ္ဌ ရူပိန္ဒြိယာနိ မနိန္ဒြိယံ ဝေဒနိန္ဒြိယန္တိ ဧဝံ ဒသန္နံ. အနုဘဝနသာမညေန ဟိ ဝေဒနာ ဧကမိန္ဒြိယံ ကတာ၊ တထာ သဒ္ဓါဒယော စ မဂ္ဂပက္ခိယာတိ.

ကဗဠံ ကရီယတီတိ ကဗဠီကာရောတိ ဝတ္ထုဝသေန အယံ နိဒ္ဒေသော. ယာယ ဩဇာယ သတ္တာ ယာပေန္တိ၊ တဿာယေတံ အဓိဝစနံ. သာ ဟိ ဩဇဋ္ဌမကဿ ရူပဿ အာဟရဏတော အာဟာရော. အတ္ထီတိ မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နတာယ ဝိဇ္ဇတိ. ရာဂေါတိ ရဉ္ဇနဋ္ဌေန ရာဂေါ. နန္ဒနဋ္ဌေန နန္ဒီ. တဏှာယနဋ္ဌေန တဏှာ. သဗ္ဗာနေတာနိ လောဘဿေဝ နာမာနိ. ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ ဝိရုဠှန္တိ ကမ္မံ ဇဝါပေတွာ ပဋိသန္ဓိအာကဍ္ဎနသမတ္ထတာယ ပတိဋ္ဌိတဉ္စေဝ ဝိညာဏံ ဝိရုဠှဉ္စ. ယတ္ထာတိ တေဘူမကဝဋ္ဋေ ဘုမ္မံ၊ သဗ္ဗတ္ထ ဝါ ပုရိမပုရိမပဒေ ဧတံ ဘုမ္မံ. အတ္ထိ တတ္ထ သင်္ခါရာနံ ဝုဒ္ဓီတိ ယေ ဣမသ္မိံ ဝိပါကဝဋ္ဋေ ဌိတဿ အာယတိံ ဝဍ္ဎနဟေတုကာ သင်္ခါရာ၊ တေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘ယတ္ထ အတ္ထိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တီ’’တိ ယသ္မိံ ဌာနေ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ အတ္ထိ. အတ္ထိ တတ္ထ အာယတိံ ဇာတိဇရာမရဏန္တိ ယတ္ထ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏံ၊ တတ္ထ ခန္ဓာနံ အဘိနိဗ္ဗတ္တိလက္ခဏာ ဇာတိ၊ ပရိပါကလက္ခဏာ ဇရာ၊ ဘေဒနလက္ခဏံ မရဏဉ္စ အတ္ထိ. အယံ ပဘာဝပညတ္တိ ဒုက္ခဿ စ သမုဒယဿ စာတိ အယံ ယထာဝုတ္တာ ဒေသနာ ဒုက္ခသစ္စဿ သမုဒယသစ္စဿ စ သမုဋ္ဌာနပညတ္တိ၊ ဝိပါကဝဋ္ဋဿ သင်္ခါရာနဉ္စ တဏှာပစ္စယနိဒ္ဒေသတောတိ အဓိပ္ပါယော.

နတ္ထိ ရာဂေါတိ အဂ္ဂမဂ္ဂဘာဝနာယ သမုစ္ဆိန္နတ္တာ နတ္ထိ စေ ရာဂေါ. အပ္ပတိဋ္ဌိတံ တတ္ထ ဝိညာဏံ အဝိရုဠှန္တိ ကမ္မံ ဇဝါပေတွာ ပဋိသန္ဓိအာကဍ္ဎနသမတ္ထတာယာဘာဝေန အပ္ပတိဋ္ဌိတဉ္စေဝ အဝိရုဠှဉ္စာတိ ဝုတ္တပဋိပက္ခနယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

‘‘အယံ ပရိညာပညတ္တီ’’တိအာဒိနာ ဧကာဘိသမယဝသေနေဝ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ စတူသု အရိယသစ္စေသု ပဝတ္တတီတိ ဒဿေတိ. အယံ ဘာဝနာပညတ္တီတိ အယံ ဒွါရာရမ္မဏေဟိ ဆဒွါရပ္ပဝတ္တနဓမ္မာနံ အနိစ္စာနုပဿနာ မဂ္ဂဿ ဘာဝနာပညတ္တိ. နိရောဓပညတ္တိ နိရောဓဿာတိ ရောဓသင်္ခါတာယ တဏှာယ မဂ္ဂေန အနဝသေသနိရောဓပညတ္တိ. ဥပ္ပါဒပညတ္တီတိ ဥပ္ပန္နဿ ပညာပနာ. ဩကာသပညတ္တီတိ ဌာနဿ ပညာပနာ. အာဟဋနာပညတ္တီတိ နီဟရဏပညတ္တိ. အာသာဋိကာနန္တိ ဂုန္နံ ဝဏေသု နီလမက္ခိကာဟိ ဌပိတအဏ္ဍကာ အာသာဋိကာ နာမ. ဧတ္ထ ယဿ ဥပ္ပန္နာ၊ တဿ သတ္တဿ အနယဗျသနဟေတုတာယ အာသာဋိကာ ဝိယာတိ အာသာဋိကာ၊ ကိလေသာ၊ တေသံ အာသာဋိကာနံ. အဘိနိဃာတပညတ္တီတိ သမုဂ္ဃါတပညတ္တိ.

၄၁. ဧဝံ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋမုခေန သမ္မသနဥပါဒါနက္ခန္ဓမုခေနေဝ သစ္စေသု ပညတ္တိဝိဘာဂံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ တေပရိဝဋ္ဋဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ဣဒံ ‘ဒုက္ခ’န္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ဒဿနဋ္ဌေန စက္ခု. ယထာသဘာဝတော ဇာနနဋ္ဌေန ဉာဏံ. ပဋိဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန ပညာ. ဝိဒိတကရဏဋ္ဌေန ဝိဇ္ဇာ. ဩဘာသနဋ္ဌေန အာလောကော. သဗ္ဗံ ပညာဝေဝစနမေဝ. အယံ ဝေဝစနပညတ္တိ. သစ္ဆိကိရိယာပညတ္တီတိ ပစ္စက္ခကရဏပညတ္တိ.

တုလမတုလဉ္စာတိ ဂါထာယ ပစုရဇနာနံ ပစ္စက္ခဘာဝတော တုလိတံ ပရိစ္ဆိန္နန္တိ တုလံ၊ ကာမာဝစရံ. န တုလန္တိ အတုလံ၊ တုလံ ဝါ သဒိသမဿ အညံ လောကိယကမ္မံ နတ္ထီတိ အတုလံ၊ မဟဂ္ဂတကမ္မံ. ကာမာဝစရရူပါဝစရကမ္မံ ဝါ တုလံ၊ အရူပါဝစရံ အတုလံ၊ အပ္ပဝိပါကံ ဝါ တုလံ. ဗဟုဝိပါကံ အတုလံ. သမ္ဘဝတိ ဧတေနာတိ သမ္ဘဝံ၊ သမ္ဘဝဟေတုဘူတံ. ဘဝသင်္ခါရံ ပုနဗ္ဘဝသင်္ခရဏကံ. အဝဿဇီတိ ဝိဿဇ္ဇေသိ. မုနီတိ ဗုဒ္ဓမုနိ. အဇ္ဈတ္တရတောတိ နိယကဇ္ဈတ္တရတော. သမာဟိတောတိ ဥပစာရပ္ပနာသမာဓိဝသေန သမာဟိတော. အဘိန္ဒိ ကဝစမိဝါတိ ကဝစံ ဝိယ ဘိန္ဒိ. အတ္တသမ္ဘဝန္တိ အတ္တနိ သဉ္ဇာတံ ကိလေသံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သဝိပါကဋ္ဌေန သမ္ဘဝံ ဘဝါဘိသင်္ခရဏဋ္ဌေန ဘဝသင်္ခါရန္တိ စ လဒ္ဓနာမံ တုလာတုလသင်္ခါတံ လောကိယကမ္မဉ္စ ဩဿဇိ၊ သင်္ဂါမသီသေ မဟာယောဓော ကဝစံ ဝိယ အတ္တသမ္ဘဝံ ကိလေသဉ္စ အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော ဟုတွာ အဘိန္ဒီတိ.

အထ ဝါ တုလန္တိ တုလယန္တော တီရေန္တော. အတုလဉ္စ သမ္ဘဝန္တိ နိဗ္ဗာနဉ္စေဝ သမ္ဘဝဉ္စ. ဘဝသင်္ခါရန္တိ ဘဝဂါမိကမ္မံ. အဝဿဇိ မုနီတိ ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓာ အနိစ္စာ၊ တေသံ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ နိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ (ပဋိ. မ. ၃.၃၈ အတ္ထတော သမာနံ) နယေန တုလယန္တော ဗုဒ္ဓမုနိ ဘဝေ အာဒီနဝံ နိဗ္ဗာနေ အာနိသံသဉ္စ ဒိသွာ တံ ခန္ဓာနံ မူလဘူတံ ဘဝသင်္ခါရံ ကမ္မက္ခယကရေန အရိယမဂ္ဂေန အဝဿဇိ. ကထံ? အဇ္ဈတ္တရတော. သော ဟိ ဝိပဿနာဝသေန အဇ္ဈတ္တရတော သမထဝသေန သမာဟိတော ကဝစမိဝ အတ္တဘာဝံ ပရိယောနန္ဓိတွာ ဌိတံ အတ္တနိ သမ္ဘဝတ္တာ ‘‘အတ္တသမ္ဘဝ’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ သဗ္ဗံ ကိလေသဇာတံ အဘိန္ဒိ၊ ကိလေသာဘာဝေ ကမ္မံ အပ္ပဋိသန္ဓိကတ္တာ အဝဿဋ္ဌံ နာမ ဟောတိ၊ ကိလေသာဘာဝေန ကမ္မံ ဇဟီတိ အတ္ထော (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၆၉၊ ဥဒါ. အဋ္ဌ. ၅၁).

သင်္ခတာသင်္ခတဓာတုဝိနိမုတ္တဿ အဘိညေယျဿ အဘာဝတော ဝုတ္တံ ‘‘တုလ။ပေ။ ဓမ္မာန’’န္တိ. တေန ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ ဝုတ္တာ ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘နိက္ခေပပညတ္တိ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါယာ’’တိ. ဘဝသင်္ခါရေ သမုဒယပက္ခိယံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပရိစ္စာဂပညတ္တီ’’တိ. ဒုက္ခသစ္စပက္ခိယဝသေန ‘‘ပရိညာပညတ္တီ’’တိ. သမာဓာနဝိသိဋ္ဌဿ အဇ္ဈတ္တရတဘာဝဿ ဝသေန ‘‘ဘာဝနာပညတ္တိ ကာယဂတာယ သတိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. အဇ္ဈတ္တရတတာဝိသိဋ္ဌဿ ပန သမာဓာနဿ ဝသေန ‘‘ဌိတိပညတ္တိ စိတ္တေကဂ္ဂတာယာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဘိနိဗ္ဗိဒါပညတ္တိ စိတ္တဿာတိ အာယုသင်္ခါရောဿဇ္ဇနဝသေန စိတ္တဿ အဘိနီဟရဏပညတ္တိ. ဥပါဒါနပညတ္တီတိ ဂဟဏပညတ္တိ. သဗ္ဗညုတာယာတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဘာဝဿ. ဧတေန အသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အာယုသင်္ခါရောဿဇ္ဇနံ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ. ကိလေသာဘာဝေန ဘဂဝါ ကမ္မံ ဇဟတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ပဒါလနာပညတ္တိ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသာန’’န္တိ အာဟ.

ယော ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ ယတောနိဒါနန္တိ ယော အာရဒ္ဓဝိပဿကော သဗ္ဗံ တေဘူမကံ ဒုက္ခံ အဒက္ခိ ပဿိ၊ တဉ္စ ယတောနိဒါနံ ယံ ဟေတုကံ၊ တမ္ပိဿ ကာရဏဘာဝေန တဏှံ ပဿိ. ကာမေသု သော ဇန္တု ကထံ နမေယျာတိ သော ဧဝံ ပဋိပန္နော ပုရိသော သဝတ္ထုကာမေသု ကိလေသကာမေသု ယေန ပကာရေန နမေယျ အဘိနမေယျ၊ သော ပကာရော နတ္ထိ. ကသ္မာ? ကာမာ ဟိ လောကေ သင်္ဂေါတိ ဉတွာ. ယသ္မာ ဣမသ္မိံ လောကေ ကာမသဒိသံ ဗန္ဓနံ နတ္ထိ. ဝုတ္တဉ္စေတံ ဘဂဝတာ ‘‘န တံ ဒဠှံ ဗန္ဓနမာဟု ဓီရာ’’တိအာဒိ (ဓ. ပ. ၃၄၅၊ သံ. နိ. ၁.၁၂၁၊ နေတ္တိ. ၁၀၆၊ ပေဋကော ၁၅)၊ တသ္မာ သင်္ခါရေ အာသဇ္ဇနဋ္ဌေန သင်္ဂေါတိ ဝိဒိတွာ. တေသံ သတီမာ ဝိနယာယ သိက္ခေတိ ကာယဂတာသတိယောဂေန သတိမာ တေသံ ကာမာနံ ဝူပသမာယ တီသုပိ သိက္ခာသု အပ္ပမတ္တော သိက္ခေယျာတိ အတ္ထော.

ဝေဝစနပညတ္တီတိ ခန္ဓာဒီနံ ဝေဝစနပညတ္တိ. အဒက္ခီတိ ပန ပဒေန သမ္ဗန္ဓတ္တာ ဝုတ္တံ – ‘‘ဒုက္ခဿ ပရိညာပညတ္တိ စာ’’တိ. ပစ္စတ္ထိကတော ဒဿနပညတ္တီတိ အနတ္ထဇနနတော ပစ္စတ္ထိကတော ဒဿနပညတ္တိ. ပါဝကကပ္ပါတိ ဇလိတအဂ္ဂိက္ခန္ဓသဒိသာ. ပပါတဥရဂေါပမာတိ ပပါတူပမာဥရဂေါပမာ စ.

မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကောတိ အယံ လောကော အဝိဇ္ဇာဟေတုကေဟိ သံယောဇနေဟိ ဗန္ဓော. ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဒိဿတီတိ ဝိပန္နဇ္ဈာသယောပိ မာယာယ သာဌေယျေန စ ပဋိစ္ဆာဒိတသဘာဝေါ ဘဗ္ဗဇာတိကံ ဝိယ အတ္တာနံ ဒဿေတိ. ဥပဓိဗန္ဓနော ဗာလော၊ တမသာ ပရိဝါရိတောတိ တဿ ပန ဗာလဿ တထာ ဒဿနေ သမ္မောဟတမသာ ပရိဝါရိတတ္တာ ကာမဂုဏေသု အနာဒီနဝဒဿိတာယ ကိလေသာဘိသင်္ခါရေဟိ ဗန္ဓတ္တာ. တထာ ဘူတော စာယံ ဗာလော ပဏ္ဍိတာနံ အဿိရီ ဝိယ ခါယတိ အလက္ခိကော ဧဝ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ. တယိဒံ သဗ္ဗံ ဗာလဿ သတော ရာဂါဒိကိဉ္စနတော. ပဏ္ဍိတဿ ပန ပညာစက္ခုနာ ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စနန္တိ အယံ သင်္ခေပတ္ထော. မောဟသီသေန ဝိပလ္လာသာ ဂဟိတာတိ အာဟ – ‘‘ဒေသနာပညတ္တိ ဝိပလ္လာသာန’’န္တိ. ဝိပရီတပညတ္တီတိ ဝိပရီတာကာရေန ဥပဋ္ဌဟမာနဿ ပညာပနာ.

အတ္ထိ နိဗ္ဗာနန္တိ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ဝါစာဝတ္ထုမတ္တမေဝ. နတ္ထိ နိဗ္ဗာနန္တိ ပရမတ္ထတော အလဗ္ဘမာနသဘာဝတ္တာတိ ဝိပ္ပဋိပန္နာနံ မိစ္ဆာဝါဒံ ဘဉ္ဇိတုံ ဘဂဝတာ ဝုတ္တံ – ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ. တတ္ထ ဟေတုံ ဒဿေတုံ ‘‘နော စေတံ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော – ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိ အသင်္ခတာ ဓာတု န အဘဝိဿ၊ န ဣဓ သဗ္ဗဿ သင်္ခတဿ နိဿရဏံ သိယာ. နိဗ္ဗာနဉှိ အာရမ္မဏံ ကတွာ ပဝတ္တမာနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒယော မဂ္ဂဓမ္မာ အနဝသေသကိလေသေ သမုစ္ဆိန္ဒန္တိ၊ တတော တိဝိဓဿပိ ဝဋ္ဋဿ အပ္ပဝတ္တီတိ.

တတ္ထာယမဓိပ္ပါယော – ယထာ ပရိညေယျတာယ သဥတ္တရာနံ ကာမာနံ ရူပါနဉ္စ ပဋိပက္ခဘူတံ တဗ္ဗိဓုရသဘာဝံ နိဿရဏံ ပညာယတိ၊ ဧဝံ တံသဘာဝါနံ သင်္ခဘဓမ္မာနံ ပဋိပက္ခဘူတေန တဗ္ဗိဓုရတာသဘာဝေန နိဿရဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ယဉ္စ တံ နိဿရဏံ. သာ အသင်္ခတာ ဓာတု. ကိဉ္စ ဘိယျော? သင်္ခတဓမ္မာရမ္မဏံ ဝိပဿနာဉာဏံ. အပိ စ အနုလောမဉာဏံ ကိလေသေ န သမုစ္ဆေဒဝသေန ပဇဟိတုံ သက္ကောတိ. သမ္မုတိသစ္စာရမ္မဏမ္ပိ ပဌမဇ္ဈာနာဒီသု ဉာဏံ ဝိက္ခမ္ဘနမတ္တမေဝ ကရောတိ၊ ကိလေသာနံ န သမုစ္ဆေဒံ၊ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနကရဉ္စ အရိယမဂ္ဂဉာဏံ၊ တဿ သင်္ခတဓမ္မသမ္မုတိသစ္စဝိပရီတေန အာရမ္မဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ သာ အသင်္ခတာ ဓာတု. တထာ နိဗ္ဗာန-သဒ္ဒေါ ကတ္ထစိ ဝိသယေ အဝိပရီတတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဥပစာရဝုတ္တိသဗ္ဘာဝတော၊ ယထာ တံ ‘‘သီဟသဒ္ဒေါ’’တိ.

အထ ဝါ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတ’’န္တိ (ဥဒါ. ၇၃) ဝစနံ အဝိပရီတတ္ထံ၊ ဘဂဝတာ ဘာသိတတ္တာ. ယဉှိ ဘဂဝတာ ဘာသိတံ၊ တံ အဝိပရီတတ္ထံ. ယထာ တံ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ၊ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၃၅၃၊ ၃၅၆၊ ကထာ. ၇၅၃၊ စူဠနိ. အဇိတမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၄၊ ပဋိ. မ. ၁.၃၁၊ နေတ္တိ. ၅၊ ဓ. ပ. ၂၇၇-၂၇၉)၊ ဧဝမ္ပိ ယုတ္တိဝသေန အသင်္ခတာယ ဓာတုယာ ပရမတ္ထတော သဗ္ဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကိံ ဝါ ဧတာယ ယုတ္တိစိန္တာယ? ယသ္မာ ဘဂဝတာ ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဇာတံ အဘူတံ အကတံ အသင်္ခတန္တိ (ဥဒါ. ၇၃)၊ အပ္ပစ္စယာ ဓမ္မာ အသင်္ခတာ ဓမ္မာတိ (ဓ. သ. ဒုကမာတိကာ ၇-၈) စ၊ အသင်္ခတဉ္စ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မံ ဒေသေဿာမိ အသင်္ခတဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒ’’န္တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၄.၃၆၆-၃၆၇၊ ၃၇၇) စ အနေကေဟိ သုတ္တပဒေဟိ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရမတ္ထတော သဗ္ဘာဝေါ ဒေသိတောတိ. တတ္ထ ဥပနယနပညတ္တီတိ ပဋိပက္ခတော ဟေတုဥပနယနဿ ပညာပနာ. ဇောတနာပညတ္တီတိ ပဋိညာတဿ အတ္ထဿ သိဒ္ဓိယာ ပကာသနာပညတ္တိ. သေသံ သဗ္ဗံ သုဝိညေယျမေဝ.

ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.