၃၃. ဇဋိလတ္ထေရဝတ္ထု

ယောဓ တဏှန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော ဇဋိလတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗီ ကထာ – အတီတေ ကိရ ဗာရာဏသိယံ ဒွေ ဘာတရော ကုဋုမ္ဗိကာ မဟန္တံ ဥစ္ဆုခေတ္တံ ကာရေသုံ. အထေကဒိဝသံ ကနိဋ္ဌဘာတာ ဥစ္ဆုခေတ္တံ ဂန္တွာ ‘‘ဧကံ ဇေဋ္ဌဘာတိကဿ ဒဿာမိ၊ ဧကံ မယှံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဒွေ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယော ရသဿ အနိက္ခမနတ္ထာယ ဆိန္နဋ္ဌာနေ ဗန္ဓိတွာ ဂဏှိ. တဒါ ကိရ ဥစ္ဆူနံ ယန္တေန ပီဠနကိစ္စံ နတ္ထိ၊ အဂ္ဂေ ဝါ မူလေ ဝါ ဆိန္ဒိတွာ ဥက္ခိတ္တကာလေ ဓမ္မကရဏတော ဥဒကံ ဝိယ သယမေဝ ရသော နိက္ခမတိ. တဿ ပန ခေတ္တတော ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယော ဂဟေတွာ အာဂမနကာလေ ဂန္ဓမာဒနေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ‘‘ကဿ နု ခေါ အဇ္ဇ အနုဂ္ဂဟံ ကရိဿာမီ’’တိ ဥပဓာရေန္တော တံ အတ္တနော ဉာဏဇာလေ ပဝိဋ္ဌံ ဒိသွာ သင်္ဂဟံ ကာတုံ သမတ္ထဘာဝဉ္စ ဉတွာ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ဣဒ္ဓိယာ အာဂန္တွာ တဿ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. သော တံ ဒိသွာဝ ပသန္နစိတ္တော ဥတ္တရသာဋကံ ဥစ္စတရေ ဘူမိပဒေသေ အတ္ထရိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣဓ နိသီဒထာ’’တိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ နိသီဒါပေတွာ ‘‘ပတ္တံ ဥပနာမေထာ’’တိ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယာ ဗန္ဓနဋ္ဌာနံ မောစေတွာ ပတ္တဿ ဥပရိ အကာသိ၊ ရသော ဩတရိတွာ ပတ္တံ ပူရေသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေန တသ္မိံ ရသေ ပီတေ ‘‘သာဓုကံ ဝတ မေ အယျေန ရသော ပီတော. သစေ မေ ဇေဋ္ဌဘာတိကော မူလံ အာဟရာပေဿတိ၊ မူလံ ဒဿာမိ. သစေ ပတ္တိံ အာဟရာပေဿတိ၊ ပတ္တိံ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ပတ္တံ မေ ဥပနာမေထာ’’တိ ဒုတိယမ္ပိ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိံ မောစေတွာ ရသံ အဒါသိ. ‘‘ဘာတာ မေ ဥစ္ဆုခေတ္တတော အညံ ဥစ္ဆုံ အာဟရိတွာ ခါဒိဿတီ’’တိ ဧတ္တကမ္ပိ ကိရဿ ဝဉ္စနစိတ္တံ နာဟောသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ပန ပဌမံ ဥစ္ဆုရသဿ ပီတတ္တာ တံ ဥစ္ဆုရသံ အညေဟိပိ သဒ္ဓိံ သံဝိဘဇိတုကာမော ဟုတွာ ဂဟေတွာဝ နိသီဒိ. သော တဿ အာကာရံ ဉတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယော အယံ မယာ ဒိန္နော အဂ္ဂရသော၊ ဣမဿ နိဿန္ဒေန ဒေဝမနုဿေသု သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ ပရိယောသာနေ တုမှေဟိ ပတ္တဓမ္မမေဝ ပါပုဏေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ပဋ္ဌပေသိ. ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါပိဿ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဣစ္ဆိတံ ပတ္ထိတံ တုယှ’’န္တိ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒနံ ကတွာ ယထာ သော ပဿတိ၊ ဧဝံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ အာကာသေန ဂန္ဓမာဒနံ ဂန္တွာ ပဉ္စန္နံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသတာနံ တံ ရသံ အဒါသိ.

သော တံ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ ဘာတု သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကဟံ ဂတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဥစ္ဆုခေတ္တံ ဩလောကေတုံ ဂတောမှီ’’တိ. ‘‘ကိံ တာဒိသေန ဥစ္ဆုခေတ္တံ ဂတေန၊ နနု နာမ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယော အာဒါယ အာဂန္တဗ္ဗံ ဘဝေယျာ’’တိ ဘာတရာ ဝုတ္တော – ‘‘အာမ၊ ဘာတိက၊ ဒွေ မေ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယော ဂဟိတာ၊ ဧကံ ပန ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ မမ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိတော ရသံ ဒတွာ ‘မူလံ ဝါ ပတ္တိံ ဝါ ဒဿာမီ’တိ တုမှာကမ္ပိ မေ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိတော ရသော ဒိန္နော၊ ကိံ နု ခေါ တဿ မူလံ ဂဏှိဿထ၊ ဥဒါဟု ပတ္တိ’’န္တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ပန ပစ္စေကဗုဒ္ဓေန ကတ’’န္တိ? ‘‘မမ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိတော ရသံ ပိဝိတွာ တုမှာကံ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိတော ရသံ အာဒါယ အာကာသေန ဂန္ဓမာဒနံ ဂန္တွာ ပဉ္စသတာနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ အဒါသီ’’တိ. သော တသ္မိံ ကထေန္တေယေဝ နိရန္တရံ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရော ဟုတွာ ‘‘တေန မေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေန ဒိဋ္ဌဓမ္မဿေဝ အဓိဂမော ဘဝေယျာ’’တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. ဧဝံ ကနိဋ္ဌေန တိဿော သမ္ပတ္တိယော ပတ္ထိတာ၊ ဇေဋ္ဌေန ပန ဧကပဒေနေဝ အရဟတ္တံ ပတ္ထိတန္တိ ဣဒံ တေသံ ပုဗ္ဗကမ္မံ.

တေ ယာဝတာယုကံ ဌတွာ တတော စုတာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ခေပယိံသု. တေသံ ဒေဝလောကေ ဌိတကာလေယေဝ ဝိပဿီ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တေပိ ဒေဝလောကတော စဝိတွာ ဗန္ဓုမတိယာ ဧကသ္မိံ ကုလဂေဟေ ဇေဋ္ဌော ဇေဋ္ဌောဝ၊ ကနိဋ္ဌော ကနိဋ္ဌောဝ ဟုတွာ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိံသု. တေသု ဇေဋ္ဌဿ သေနောတိ နာမံ အကံသု၊ ကနိဋ္ဌဿ အပရာဇိတောတိ. တေသု ဝယပ္ပတ္တကာလေ ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌာပေတွာ ဝိဟရန္တေသု ‘‘ဗုဒ္ဓရတနံ လောကေ ဥပ္ပန္နံ၊ ဓမ္မရတနံ၊ သင်္ဃရတနံ၊ ဒါနာနိ ဒေထ၊ ပုညာနိ ကရောထ၊ အဇ္ဇ အဋ္ဌမီ၊ အဇ္ဇ စာတုဒ္ဒသီ၊ အဇ္ဇ ပန္နရသီ၊ ဥပေါသထံ ကရောထ၊ ဓမ္မံ သုဏာထာ’’တိ ဓမ္မဃောသကဿ ဗန္ဓုမတီနဂရေ ဃောသနံ သုတွာ မဟာဇနံ ပုရေဘတ္တံ ဒါနံ ဒတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ သေနကုဋုမ္ဗိကော ‘‘ကဟံ ဂစ္ဆထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သတ္ထု သန္တိကံ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အဟမ္ပိ ဂမိဿာမီ’’တိ တေဟိ သဒ္ဓိံယေဝ ဂန္တွာ ပရိသပရိယန္တေ နိသီဒိ.

သတ္ထာ တဿ အဇ္ဈာသယံ ဝိဒိတွာ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ. သော သတ္ထု ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဥဿာဟဇာတော သတ္ထာရံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘အတ္ထိ ပန တေ အပလောကေတဗ္ဗာ ဉာတကာ’’တိ ပုစ္ဆိ. အတ္ထိ၊ ဘန္တေတိ. တေန ဟိ အပလောကေတွာ ဧဟီတိ. သော ကနိဋ္ဌဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ယံ ဣမသ္မိံ ကုလေ သာပတေယျံ၊ တံ သဗ္ဗံ တဝ ဟောတူ’’တိ အာဟ. တုမှေ ပန၊ သာမီတိ. အဟံ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိဿာမီတိ. သာမိ ကိံ ဝဒေထ၊ အဟံ မာတရိ မတာယ မာတရံ ဝိယ၊ ပိတရိ မတေ ပိတရံ ဝိယ တုမှေ အလတ္ထံ၊ ဣဒံ ကုလံ မဟာဘောဂံ၊ ဂေဟေ ဌိတေနေဝ သက္ကာ ပုညာနိ ကာတုံ၊ မာ ဧဝံ ကရိတ္ထာတိ. မယာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မော သုတော၊ န သက္ကာ တံ အဂါရမဇ္ဈေ ဌိတေန ပူရေတုံ၊ ပဗ္ဗဇိဿာမေဝါဟံ၊ တွံ နိဝတ္တာဟီတိ. ဧဝံ သော ကနိဋ္ဌံ နိဝတ္တာပေတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ န စိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ကနိဋ္ဌောပိ ‘‘ဘာတု ပဗ္ဗဇိတသက္ကာရံ ကရိဿာမီ’’တိ သတ္တာဟံ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ ဘာတရံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေဟိ အတ္တနော ဘဝနိဿရဏံ ကတံ၊ အဟံ ပန ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ ဗဒ္ဓေါ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတုံ န သက္ကောမိ၊ မယှံ ဂေဟေ ဌိတဿေဝ အနုစ္ဆဝိကံ မဟန္တံ ပုညကမ္မံ အာစိက္ခထာ’’တိ. အထ နံ ထေရော ‘‘သာဓု သာဓု၊ ပဏ္ဍိတ၊ သတ္ထု ဂန္ဓကုဋိံ ကရောဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ နာနာဒါရူနိ အာဟရာပေတွာ ထမ္ဘာဒီနံ အတ္ထာယ တစ္ဆာပေတွာ ဧကံ သုဝဏ္ဏခစိတံ၊ ဧကံ ရဇတခစိတံ၊ ဧကံ မဏိခစိတန္တိ သဗ္ဗာနိ သတ္တရတနခစိတာနိ ကာရေတွာ တေဟိ ဂန္ဓကုဋိံ ကာရေတွာ သတ္တရတနခစိတာဟေဝ ဆဒနိဋ္ဌကာဟိ ဆာဒါပေသိ. ဂန္ဓကုဋိယာ ကရဏကာလေယေဝ ပန တံ အတ္တနာ သမာနနာမကော အပရာဇိတောယေဝ နာမ ဘာဂိနေယျော ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘အဟမ္ပိ ကရိဿာမိ၊ မယှမ္ပိ ပတ္တိံ ဒေထ မာတုလာ’’တိ အာဟ. န ဒေမိ၊ တာတ၊ အညေဟိ အသာဓာရဏံ ကရိဿာမီတိ. သော ဗဟုမ္ပိ ယာစိတွာ ပတ္တိံ အလဘမာနော ‘‘ဂန္ဓကုဋိယာ ပုရတော ကုဉ္ဇရသာလံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ သတ္တရတနမယံ ကုဉ္ဇရသာလံ ကာရေသိ. သော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ.

ဂန္ဓကုဋိယံ ပန သတ္တရတနမယာနိ တီဏိ မဟာဝါတပါနာနိ အဟေသုံ. တေသံ အဘိမုခေ ဟေဋ္ဌာ သုဓာပရိကမ္မကတာ တိဿော ပေါက္ခရဏိယော ကာရေတွာ စတုဇ္ဇာတိကဂန္ဓောဒကဿ ပူရေတွာ အပရာဇိတော၊ ဂဟပတိ၊ ပဉ္စဝဏ္ဏာနိ ကုသုမာနိ ရောပါပေသိ တထာဂတဿ အန္တော နိသိန္နကာလေ ဝါတဝေဂေန သမုဋ္ဌိတာဟိ ရေဏုဝဋ္ဋီဟိ သရီရဿ ဩကိရဏတ္ထံ. ဂန္ဓကုဋိထူပိကာယ ကပလ္လံ ရတ္တသုဝဏ္ဏမယံ အဟောသိ၊ ပဝါဠမယာ သိခရာ၊ ဟေဋ္ဌာ မဏိမယာ ဆဒနိဋ္ဌကာ. ဣတိ သာ နစ္စန္တော ဝိယ မောရော သောဘမာနာ အဋ္ဌာသိ. သတ္တသု ပန ရတနေသု ကောဋ္ဋေတဗ္ဗယုတ္တကံ ကောဋ္ဋေတွာ ဣတရံ သကလမေဝ ဂဟေတွာ ဇဏ္ဏုမတ္တေန ဩဓိနာ ဂန္ဓကုဋိံ ပရိက္ခိပိတွာ ပရိဝေဏံ ပူရေသိ.

ဧဝံ ဂန္ဓကုဋိံ နိဋ္ဌာပေတွာ အပရာဇိတော၊ ဂဟပတိ၊ ဘာတိကတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ နိဋ္ဌိတာ ဂန္ဓကုဋိ၊ ပရိဘောဂမဿာ ပစ္စာသီသာမိ၊ ပရိဘောဂေန ကိရ မဟန္တံ ပုညံ ဟောတီ’’တိ. သော သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမိနာ ကိရ ဝေါ ကုဋုမ္ဗိကေန ဂန္ဓကုဋိ ကာရိတာ၊ ဣဒါနိ ပန ပရိဘောဂံ ပစ္စာသီသတီ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဂန္ဓကုဋိအဘိမုခံ ဂန္တွာ ဂန္ဓကုဋိံ ပရိက္ခိပိတွာ ပရိက္ခိတ္တရတနရာသိံ ဩလောကေန္တော ဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ကုဋုမ္ဗိကော ‘‘ပဝိသထ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ တတ္ထေဝ ဌတွာ တတိယဝါရေ တဿ ဘာတိကတ္ထေရံ ဩလောကေသိ. သော ဩလောကိတာကာရေနေဝ ဉတွာ ကနိဋ္ဌဘာတရံ အာဟ – ‘‘ဧဟိ၊ တာတ၊ ‘မမေဝ ရက္ခာ ဘဝိဿတိ၊ တုမှေ ယထာသုခံ ဝသထာ’တိ သတ္ထာရံ ဝဒေဟီ’’တိ. သော တဿ ဝစနံ သုတွာ သတ္ထာရံ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယထာ မနုဿာ ရုက္ခမူလေ ပဝိသိတွာ အနပေက္ခာ ပက္ကမန္တိ၊ ယထာ ဝါ နဒိံ တရိတွာ ဥဠုမ္ပံ အနပေက္ခာ ပရိစ္စဇန္တိ၊ ဧဝံ အနပေက္ခာ ဟုတွာ တုမှေ ဝသထာ’’တိ အာဟ. ကိမတ္ထံ ပန သတ္ထာ အဋ္ဌာသိ? ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကံ ပုရေဘတ္တမ္ပိ ပစ္ဆာဘတ္တမ္ပိ ဗဟူ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တေသု ရတနာနိ အာဒါယ ပက္ကမန္တေသု န သက္ကာ အမှေဟိ ဝါရေတုံ၊ ပရိဝေဏမှိ ဧတ္တကေ ရတနေ ဝေါကိဏ္ဏေ အတ္တနော ဥပဋ္ဌာကေ ဟရန္တေပိ န ဝါရေတီတိ ကုဋုမ္ဗိကော မယိ အာဃာတံ ကတွာ အပါယူပဂေါ ဘဝေယျာ’’တိ ဣမိနာ ကာရဏေန အဋ္ဌာသိ. တေန ပန၊ ‘‘ဘန္တေ၊ မမေဝ ရက္ခာ ဘဝိဿတိ၊ တုမှေ ဝသထာ’’တိ ဝုတ္တေ ပါဝိသိ.

ကုဋုမ္ဗိကော သမန္တာ ရက္ခံ ဌပေတွာ မနုဿေ အာဟ – ‘‘တာတာ၊ ဥစ္ဆင်္ဂေန ဝါ ပစ္ဆိပသိဗ္ဗကေဟိ ဝါ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တေ ဝါရေယျာထ၊ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တေ ပန မာ ဝါရယိတ္ထာ’’တိ. အန္တောနဂရေပိ အာရောစာပေသိ ‘‘မယာ ဂန္ဓကုဋိပရိဝေဏေ သတ္တ ရတနာနိ ဩကိဏ္ဏာနိ၊ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ဂစ္ဆန္တာ ဒုဂ္ဂတမနုဿာ ဥဘော ဟတ္ထေ ပူရေတွာ ဂဏှန္တု၊ သုခိတာပိ ဧကေန ဂဏှန္တူ’’တိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ ‘‘သဒ္ဓါ တာဝ ဓမ္မံ သောတုကာမာ ဂမိဿန္တိယေဝ၊ အဿဒ္ဓါပိ ပန ဓနလောဘေန ဂန္တွာ ဓမ္မံ သုတွာ ဒုက္ခတော မုစ္စိဿန္တီ’’တိ. တသ္မာ ဇနသင်္ဂဟတ္ထာယ ဧဝံ အာရောစာပေသိ. မဟာဇနော တေန ဝုတ္တနိယာမေနေဝ ရတနာနိ ဂဏှိ. သကိံ ဩကိဏ္ဏရတနေသု ခီဏေသု ယာဝတတိယံ ဇဏ္ဏုမတ္တေန ဩဓိနာ ဩကိရာပေသိယေဝ. သတ္ထု ပန ပါဒမူလေ တိပုသမတ္တံ အနဂ္ဃံ မဏိရတနံ ဌပေသိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘သတ္ထု သရီရတော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာယ ပဘာယ သဒ္ဓိံ မဏိပဘံ ဩလောကေန္တာနံ တိတ္တိ နာမ န ဘဝိဿတီ’’တိ. တသ္မာ ဧဝမကာသိ. မဟာဇနောပိ အတိတ္တောဝ ဩလောကေသိ.

အထေကဒိဝသံ ဧကော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဗြာဟ္မဏော ‘‘သတ္ထု ကိရ ပါဒမူလေ မဟဂ္ဃံ မဏိရတနံ နိက္ခိတ္တံ၊ ဟရိဿာမိ န’’န္တိ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတုံ အာဂတဿ မဟာဇနဿ အန္တရေန ပါဝိသိ. ကုဋုမ္ဗိကော တဿ ပဝိသနာကာရေနေဝ ‘‘မဏိံ ဂဏှိတုကာမော’’တိ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘အဟော ဝတ န ဂဏှေယျာ’’တိ စိန္တေသိ. သောပိ သတ္ထာရံ ဝန္ဒန္တော ဝိယ ပါဒမူလေ ဟတ္ထံ ဥပနာမေတွာ မဏိံ ဂဟေတွာ ဩဝဋ္ဋိကာယ ကတွာ ပက္ကာမိ. ကုဋုမ္ဗိကော တသ္မိံ စိတ္တံ ပသာဒေတုံ နာသက္ခိ. သော ဓမ္မကထာဝသာနေ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ မယာ တိက္ခတ္တုံ ဂန္ဓကုဋိံ ပရိက္ခိပိတွာ ဇဏ္ဏုမတ္တေန ဩဓိနာ သတ္တ ရတနာနိ ဩကိဏ္ဏာနိ၊ တာနိ မေ ဂဏှန္တေသု အာဃာတော နာမ နာဟောသိ၊ စိတ္တံ ဘိယျော ဘိယျော ပသီဒိယေဝ. အဇ္ဇ ပန ‘အဟော ဝတာယံ ဗြာဟ္မဏော မဏိံ န ဂဏှေယျာ’တိ စိန္တေတွာ တသ္မိံ မဏိံ အာဒါယ ဂတေ စိတ္တံ ပသာဒေတုံ နာသက္ခိ’’န္တိ. သတ္ထာ တဿ ဝစနံ သုတွာ ‘‘နနု၊ ဥပါသက၊ အတ္တနော သန္တကံ ပရေဟိ အနာဟရဏီယံ ကာတုံ သက္ကောသီ’’တိ နယံ အဒါသိ. သော သတ္ထာရာ ဒိန္နနယေ ဌတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ‘‘အဇ္ဇ အာဒိံ ကတွာ မမ သန္တကံ ဒသိကသုတ္တမတ္တမ္ပိ မံ အဘိဘဝိတွာ အနေကသတာပိ ရာဇာနော ဝါ စောရာ ဝါ ဂဏှိတုံ သမတ္ထာ နာမ မာ ဟောန္တု၊ အဂ္ဂိနာပိ မမ သန္တကံ မာ ဍယှတု၊ ဥဒကေနပိ မာ ဝုယှတူ’’တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. သတ္ထာပိဿ ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနံ အကာသိ. သော ဂန္ဓကုဋိမဟံ ကရောန္တော အဋ္ဌသဋ္ဌိယာ ဘိက္ခုသတသဟဿာနံ အန္တောဝိဟာရေယေဝ နဝ မာသေ မဟာဒါနံ ဒတွာ ဒါနပရိယောသာနေ သဗ္ဗေသံ တိစီဝရံ အဒါသိ. သံဃနဝကဿ စီဝရသာဋကာ သဟဿဂ္ဃနကာ အဟေသုံ.

သော ဧဝံ ယာဝတာယုကံ ပုညာနိ ကရိတွာ တတော စုတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဧတ္တကံ ကာလံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ ဧကသ္မိံ သေဋ္ဌိကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ အဍ္ဎမာသာဓိကေ နဝ မာသေ မာတုကုစ္ဆိယံ ဝသိ. ဇာတဒိဝသေ ပနဿ သကလနဂရေ သဗ္ဗာဝုဓာနိ ပဇ္ဇလိံသု၊ သဗ္ဗေသံ ကာယရူဠှာနိ အာဘရဏာနိပိ ပဇ္ဇလိတာနိ ဝိယ ဩဘာသံ မုဉ္စိံသု၊ နဂရံ ဧကပဇ္ဇောတံ အဟောသိ. သေဋ္ဌိပိ ပါတောဝ ရာဇူပဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. အထ နံ ရာဇာ ပုစ္ဆိ – ‘‘အဇ္ဇ သဗ္ဗာဝုဓာနိ ပဇ္ဇလိံသု၊ နဂရံ ဧကပဇ္ဇောတံ ဇာတံ၊ ဇာနာသိ နု ခေါ ဧတ္ထ ကာရဏ’’န္တိ? ‘‘ဇာနာမိ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံ၊ သေဋ္ဌီ’’တိ? ‘‘မမ ဂေဟေ တုမှာကံ ဒါသော ဇာတော၊ တဿ ပုညတေဇေနေဝံ အဟောသီ’’တိ. ‘‘ကိံ နု ခေါ စောရော ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘နတ္ထေတံ၊ ဒေဝ၊ ပုညဝါ သတ္တော ကတာဘိနီဟာရော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ နံ သမ္မာ ပေါသေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဣဒမဿ ခီရမူလံ ဟောတူ’’တိ ဒေဝသိကံ သဟဿံ ပဋ္ဌပေသိ. အထဿ နာမဂဟဏဒိဝသေ သကလနဂရဿ ဧကပဇ္ဇောတဘူတတ္တာ ဇောတိကောတွေဝ နာမံ ကရိံသု.

အထဿ ဝယပ္ပတ္တကာလေ ဂေဟကရဏတ္ထာယ ဘူမိတလေ သောဓိယမာနေ သက္ကဿ ဘဝနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သက္ကော ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣဒ’’န္တိ ဥပဓာရယမာနော ‘‘ဇောတိကဿ ဂေဟဋ္ဌာနံ ဂဏှန္တီ’’တိ ဉတွာ ‘‘နာယံ ဧတေဟိ ကတဂေဟေ ဝသိဿတိ၊ မယာပေတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝဍ္ဎကီဝေသေန တတ္ထ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဇောတိကဿ ဂေဟဋ္ဌာနံ ဂဏှာမာ’’တိ. ‘‘အပေထ၊ နာယံ တုမှေဟိ ကတဂေဟေ ဝသိဿတီ’’တိ ဝတွာ သောဠသကရီသမတ္တံ ဘူမိပဒေသံ ဩလောကေသိ၊ သော တာဝဒေဝ ကသိဏမဏ္ဍလံ ဝိယ သမော အဟောသိ. ပုန ‘‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ ပထဝိံ ဘိန္ဒိတွာ သတ္တရတနမယော သတ္တဘူမိကပါသာဒေါ ဥဋ္ဌဟတူ’’တိ စိန္တေတွာ ဩလောကေသိ၊ တာဝဒေဝ တထာရူပေါ ပါသာဒေါ ဥဋ္ဌဟိ. ပုန ‘‘ဣမံ ပရိက္ခိပိတွာ သတ္တရတနမယာ သတ္တ ပါကာရာ ဥဋ္ဌဟန္တူ’’တိ စိန္တေတွာ ဩလောကေသိ၊ တထာရူပါ ပါကာရာ ဥဋ္ဌဟိံသု. အထ ‘‘နေသံ ပရိယန္တေ ကပ္ပရုက္ခာ ဥဋ္ဌဟန္တူ’’တိ စိန္တေတွာ ဩလောကေသိ၊ တထာရူပါ ကပ္ပရုက္ခာ ဥဋ္ဌဟိံသု. ‘‘ပါသာဒဿ စတူသု ကဏ္ဏေသု စတဿော နိဓိကုမ္ဘိယော ဥဋ္ဌဟန္တူ’’တိ စိန္တေတွာ ဩလောကေသိ၊ သဗ္ဗံ တထေဝ အဟောသိ. နိဓိကုမ္ဘီသု ပန ဧကာ ယောဇနိကာ အဟောသိ၊ ဧကာ တိဂါဝုတိကာ၊ ဧကာ အဍ္ဎယောဇနိကာ၊ ဧကာ ဂါဝုတပ္ပမာဏာ. ဗောဓိသတ္တဿ နိဗ္ဗတ္တနိဓိကုမ္ဘီနံ ပန ဧကမုခပ္ပမာဏံ အဟောသိ၊ ဟေဋ္ဌာ ပထဝီပရိယန္တာဝ အဟေသုံ. ဇောတိကဿ နိဗ္ဗတ္တနိဓိကုမ္ဘီနံ မုခပရိမာဏံ န ကထိတံ၊ သဗ္ဗာ မုခဆိန္နတာလဖလံ ဝိယ ပရိပုဏ္ဏာဝ ဥဋ္ဌဟိံသု. ပါသာဒဿ စတူသု ကဏ္ဏေသု တရုဏတာလက္ခန္ဓပ္ပမာဏာ စတဿော သုဝဏ္ဏမယာ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိယော နိဗ္ဗတ္တိံသု. တာသံ မဏိမယာနိ ပတ္တာနိ၊ သောဝဏ္ဏမယာနိ ခန္ဓာနိ အဟေသုံ. ပုဗ္ဗကမ္မဿ ဒဿနတ္ထံ ကိရေတာနိ၊ နိဗ္ဗတ္တိံသု.

သတ္တသု ဒွါရကောဋ္ဌကေသု သတ္တ ယက္ခာ အာရက္ခံ ဂဏှိံသု. ပဌမေ ဒွါရကောဋ္ဌကေ ယမကောဠီ နာမ ယက္ခော အတ္တနော ပရိဝါရေန ယက္ခသဟဿေန သဒ္ဓိံ အာရက္ခံ ဂဏှိ၊ ဒုတိယေ ဥပ္ပလော နာမ အတ္တနော ပရိဝါရယက္ခာနံ ဒွီဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ၊ တတိယေ ဝဇိရော နာမ တီဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ၊ စတုတ္ထေ ဝဇိရဗာဟု နာမ စတူဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ၊ ပဉ္စမေ ကသကန္ဒော နာမ ပဉ္စဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ၊ ဆဋ္ဌေ ကဋတ္ထော နာမ ဆဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ၊ သတ္တမေ ဒိသာမုခေါ နာမ သတ္တဟိ သဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ အာရက္ခံ ဂဏှိ. ဧဝံ ပါသာဒဿ အန္တော စ ဗဟိ စ ဂါဠှရက္ခာ အဟောသိ. ‘‘ဇောတိကဿ ကိရ သတ္တရတနမယော သတ္တဘူမိကပါသာဒေါ ဥဋ္ဌိတော၊ သတ္တ ပါကာရာ သတ္တဒွါရကောဋ္ဌကာ စတဿော နိဓိကုမ္ဘိယော ဥဋ္ဌိတာ’’တိ သုတွာ ဗိမ္ဗိသာရော ရာဇာ သေဋ္ဌိစ္ဆတ္တံ ပဟိဏိ. သော ဇောတိကသေဋ္ဌိ နာမ အဟောသိ.

တေန ပန သဒ္ဓိံ ကတပုညကမ္မာ ဣတ္ထီ ဥတ္တရကုရူသု နိဗ္ဗတ္တိ. အထ နံ ဒေဝတာ တတော အာနေတွာ သိရိဂဗ္ဘေ နိသီဒါပေသုံ. သာ အာဂစ္ဆမာနာ ဧကံ တဏ္ဍုလနာဠိံ တယော စ ဇောတိပါသာဏေ ဂဏှိ. တေသံ ယာဝဇီဝံ တာယေဝ တဏ္ဍုလနာဠိယာ ဘတ္တံ အဟောသိ. သစေ ကိရ တေ သကဋသတမ္ပိ တဏ္ဍုလာနံ ပူရေတုကာမာ ဟောန္တိ၊ သာ တဏ္ဍုလနာဠိ နာဠိယေဝ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. ဘတ္တပစနကာလေ တဏ္ဍုလေ ဥက္ခလိယံ ပက္ခိပိတွာ တေသံ ပါသာဏာနံ ဥပရိ ဌပေတိ၊ ပါသာဏာ တာဝဒေဝ ပဇ္ဇလိတွာ ဘတ္တေ ပက္ကမတ္တေ နိဗ္ဗာယန္တိ. တေနေဝ သညာဏေန ဘတ္တဿ ပက္ကဘာဝံ ဇာနန္တိ. သူပေယျာဒိပစနကာလေပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ တေသံ ဇောတိပါသာဏေဟိ အာဟာရော ပစ္စတိ. မဏိအာလောကေန စ ဝသန္တိ၊ အဂ္ဂိဿ ဝါ ဒီပဿ ဝါ ဩဘာသံ နေဝ ဇာနိံသု. ‘‘ဇောတိကဿ ကိရ ဧဝရူပါ သမ္ပတ္တီ’’တိ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ပါကဋော အဟောသိ. မဟာဇနော ယာနာဒီနိ ယောဇေတွာ ဒဿနတ္ထာယ အာဂစ္ဆတိ. ဇောတိကသေဋ္ဌိ အာဂတာဂတာနံ ဥတ္တရကုရုတဏ္ဍုလာနံ ဘတ္တံ ပစာပေတွာ ဒါပေသိ. ‘‘ကပ္ပရုက္ခေဟိ ဝတ္ထာနိ ဂဏှန္တု၊ အာဘရဏာနိ ဂဏှန္တူ’’တိ အာဏာပေသိ. ‘‘ဂါဝုတိကနိဓိကုမ္ဘိယာ မုခံ ဝိဝရာပေတွာ ယာပနမတ္တံ ဓနံ ဂဏှန္တူ’’တိ အာဏာပေသိ. သကလဇမ္ဗုဒီပဝါသိကေသု ဓနံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တေသု နိဓိကုမ္ဘိယာ အင်္ဂုလိမတ္တမ္ပိ ဦနံ နာဟောသိ. ဂန္ဓကုဋိပရိဝေဏေ ဝါလုကံ ကတွာ ဩကိဏ္ဏရတနာနံ ကိရဿ ဧသော နိဿန္ဒော.

ဧဝံ မဟာဇနေ ဝတ္ထာဘရဏာနိ စေဝ ဓနဉ္စ ယဒိစ္ဆကံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တေ ဗိမ္ဗိသာရော တဿ ပါသာဒံ ဒဋ္ဌုကာမောပိ မဟာဇနေ အာဂစ္ဆန္တေ ဩကာသံ နာလတ္ထ. အပရဘာဂေ ယဒိစ္ဆကံ အာဒါယ ဂတတ္တာ မနုဿေသု မန္ဒီဘူတေသု ရာဇာ ဇောတိကဿ ပိတရံ အာဟ – ‘‘တဝ ပုတ္တဿ ပါသာဒံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ’’တိ. သော ‘‘သာဓု၊ ဒေဝါ’’တိ ဝတွာ ဂန္တွာ ပုတ္တဿ ကထေသိ – ‘‘တာတ၊ ရာဇာ တေ ပါသာဒံ ဒဋ္ဌုကာမော’’တိ. ‘‘သာဓု၊ တာတ၊ အာဂစ္ဆတူ’’တိ. ရာဇာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန တတ္ထ အဂမာသိ. ပဌမဒွါရကောဋ္ဌကေ သမ္မဇ္ဇိတွာ ကစဝရဆဍ္ဍိကာ ဒါသီ ရညော ဟတ္ထံ အဒါသိ၊ ရာဇာ ‘‘သေဋ္ဌိဇာယာ’’တိ သညာယ လဇ္ဇမာနော တဿာ ဗာဟာယ ဟတ္ထံ န ဌပေသိ. ဧဝံ သေသဒွါရကောဋ္ဌကေသုပိ ဒါသိယော ‘‘သေဋ္ဌိဘရိယာယော’’တိ မညမာနော တာသံ ဗာဟာယ ဟတ္ထံ န ဌပေသိ. ဇောတိကော အာဂန္တွာ ရာဇာနံ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ပစ္ဆတော ဟုတွာ ‘‘ပုရတော ယာထ၊ ဒေဝါ’’တိ အာဟ. ရညော မဏိပထဝီ သတပေါရိသပပါတော ဝိယ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌဟိ. သော ‘‘ဣမိနာ မမ ဂဟဏတ္ထာယ ဩပါတော ခဏိတော’’တိ မညမာနော ပါဒံ နိက္ခိပိတုံ န ဝိသဟိ. ဇောတိကော ‘‘နာယံ၊ ဒေဝ၊ ဩပါတော၊ မမ ပစ္ဆတော အာဂစ္ဆထာ’’တိ ပုရတော အဟောသိ. ရာဇာ တေန အက္ကန္တကာလေ ဘူမိံ အက္ကမိတွာ ဟေဋ္ဌိမတလတော ပဋ္ဌာယ ပါသာဒံ ဩလောကေန္တော ဝိစရိ. တဒါ အဇာတသတ္တုကုမာရောပိ ပိတု အင်္ဂုလိံ ဂဟေတွာ ဝိစရန္တော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော အန္ဓဗာလော မမ ပိတာ၊ ဂဟပတိကေ နာမ သတ္တရတနမယေ ပါသာဒေ ဝသန္တေ ဧသ ရာဇာ ဟုတွာ ဒါရုမယေ ဂေဟေ ဝသတိ၊ အဟံ ဒါနိ ရာဇာ ဟုတွာ ဣမဿ ဣမသ္မိံ ပါသာဒေ ဝသိတုံ န ဒဿာမီ’’တိ.

ရညောပိ ဥပရိမတလာနိ အဘိရုဟန္တဿေဝ ပါတရာသဝေလာ ဇာတာ. သော သေဋ္ဌိံ အာမန္တေတွာ၊ ‘‘မဟာသေဋ္ဌိ၊ ဣဓေဝ ပါတရာသံ ဘုဉ္ဇိဿာမာ’’တိ. ဇာနာမိ၊ ဒေဝ၊ သဇ္ဇိတော ဒေဝဿာဟာရောတိ. သော သောဠသဟိ ဂန္ဓောဒကဃဋေဟိ နှတွာ ရတနမယေ သေဋ္ဌိဿ နိသီဒနမဏ္ဍပေ ပညတ္တေ တဿေဝ နိသီဒနပလ္လင်္ကေ နိသီဒိ. အထဿ ဟတ္ထဓောဝနူဒကံ ဒတွာ သတသဟဿဂ္ဃနိကာယ သုဝဏ္ဏပါတိယာ ကိလိန္နပါယာသံ ဝဍ္ဎေတွာ ပုရတော ဌပယိံသု. ရာဇာ ‘‘ဘောဇန’’န္တိ သညာယ ဘုဉ္ဇိတုံ အာရဘိ. သေဋ္ဌိ ‘‘နယိဒံ၊ ဒေဝ၊ ဘောဇနံ၊ ကိလိန္နပါယာသော ဧသော’’တိ အညိဿာ သုဝဏ္ဏပါတိယာ ဘောဇနံ ဝဍ္ဎေတွာ ပုရိမပါတိယံ ဌပယိံသု. တတော ဥဋ္ဌိတဥတုနာ ကိရ တံ ဘုဉ္ဇိတုံ သုခံ ဟောတိ. ရာဇာ မဓုရဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တော ပမာဏံ န အညာသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိ ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ‘‘အလံ၊ ဒေဝ၊ ဧတ္တကမေဝ ဟောတု၊ ဣတော ဥတ္တရိံ ဇိရာပေတုံ န သက္ကာ’’တိ အာဟ. အထ နံ ရာဇာ အာဟ – ‘‘ကိံ၊ ဂဟပတိ၊ ဂရုကံ ကတွာ ကထေသိ အတ္တနော ဘတ္တ’’န္တိ? ဒေဝ၊ နတ္ထေတံ၊ တုမှာကံ သဗ္ဗဿာပိ ဟိ ဗလကာယဿ ဣဒမေဝ ဘတ္တံ ဣဒံ သုပေယျံ. အပိ စ ခေါ အဟံ အယသဿ ဘာယာမီတိ. ကိံ ကာရဏာတိ? သစေ ဒေဝဿ ကာယာလသိယမတ္တံ ဘဝေယျ၊ ‘‘ဟိယျော ရညာ သေဋ္ဌိဿ ဂေဟေ ဘတ္တံ ဘုတ္တံ၊ သေဋ္ဌိနာ ကိဉ္စိ ကတံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဝစနဿ ဘာယာမိ၊ ဒေဝါတိ. တေန ဟိ ဘတ္တံ ဟရ၊ ဥဒကံ အာဟရာတိ. ရညော ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ သဗ္ဗော ရာဇပရိဝါရော တဒေဝ ဘတ္တံ ပရိဘုဉ္ဇိ.

ရာဇာ သုခကထာယ နိသိန္နော သေဋ္ဌိံ အာမန္တေတွာ၊ ‘‘ကိံ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ သေဋ္ဌိဘရိယာ နတ္ထီ’’တိ အာဟ? ‘‘အာမ အတ္ထိ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကဟံ သာ’’တိ? ‘‘သိရိဂဗ္ဘေ နိသိန္နာ၊ ဒေဝဿ အာဂတဘာဝံ န ဇာနာတီ’’တိ. ကိဉ္စာပိ ဟိ ပါတောဝ ရာဇာ သပရိဝါရော အာဂတော၊ သာ ပနဿ အာဂတဘာဝံ န ဇာနာတေဝ. တတော သေဋ္ဌိ ‘‘ရာဇာ မေ ဘရိယံ ဒဋ္ဌုကာမော’’တိ တဿာ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ရာဇာ အာဂတော၊ ကိံ တဝ ရာဇာနံ ဒဋ္ဌုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ အာဟ. သာ နိပန္နကာဝ ‘‘ကော ဧသ၊ သာမိ၊ ရာဇာ နာမာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ရာဇာ နာမ အမှာကံ ဣဿရော’’တိ ဝုတ္တေ အနတ္တမနတံ ပဝေဒေန္တီ ‘‘ဒုက္ကဋာနိ ဝတ နော ပုညကမ္မာနိ၊ ယေသံ နော ဣဿရောပိ အတ္ထိ. အဿဒ္ဓါယ နာမ ပုညကမ္မာနိ ကတွာ မယံ သမ္ပတ္တိံ ပါပုဏိတွာ အညဿ ဣဿရိယဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တမှာ. အဒ္ဓါ အမှေဟိ အသဒ္ဒဟိတွာ ဒါနံ ဒိန္နံ ဘဝိဿတိ၊ တဿေတံ ဖလ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ကိံ ဒါနိ ကရောမိ၊ သာမီ’’တိ အာဟ. တာလဝဏ္ဋံ အာဒါယ အာဂန္တွာ ရာဇာနံ ဗီဇာဟီတိ. တဿာ တာလဝဏ္ဋံ အာဒါယ အာဂန္တွာ ရာဇာနံ ဗီဇေန္တိယာ ရညော ဝေဌနဿ ဂန္ဓဝါတော အက္ခီနိ ပဟရိ၊ အထဿာ အက္ခီဟိ အဿုဓာရာ ပဝတ္တိံသု. တံ ဒိသွာ ရာဇာ သေဋ္ဌိံ အာဟ – ‘‘မဟာသေဋ္ဌိ၊ မာတုဂါမော နာမ အပ္ပဗုဒ္ဓိကော၊ ‘ရာဇာ မေ သာမိကဿ သမ္ပတ္တိံ ဂဏှေယျာ’တိ ဘယေန ရောဒတိ မညေ၊ အဿာသေဟိ နံ ‘န မေ တဝ သမ္ပတ္တိယာ အတ္ထော’’’တိ. န ဧသာ၊ ဒေဝ၊ ရောဒတီတိ. အထ ကိံ ဧတန္တိ? တုမှာကံ ဝေဌနဂန္ဓေနဿာ အဿူနိ ပဝတ္တိံသု. အယဉှိ ဒီပေါဘာသံ ဝါ အဂ္ဂိဩဘာသံ ဝါ အဒိသွာ မဏိအာလောကေနေဝ ဘုဉ္ဇတိ စ နိသီဒတိ စ နိပဇ္ဇတိ စ၊ ဒေဝေါ ပန ဒီပါလောကေန နိသိန္နော ဘဝိဿတီတိ? အာမ၊ သေဋ္ဌီတိ. တေန ဟိ၊ ဒေဝ၊ အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ မဏိအာလောကေန နိသီဒထာတိ မဟန္တံ တိပုသမတ္တံ အနဂ္ဃံ မဏိရတနံ အဒါသိ. ရာဇာ ဂေဟံ ဩလောကေတွာ ‘‘မဟတီ ဝတ ဇောတိကဿ သမ္ပတ္တီ’’တိ ဝတွာ အဂမာသိ. အယံ တာဝ ဇောတိကဿ ဥပ္ပတ္တိ.

ဣဒါနိ ဇဋိလဿ ဥပ္ပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ – ဗာရာဏသိယဉှိ ဧကာ သေဋ္ဌိဓီတာ အဘိရူပါ အဟောသိ၊ တံ ပန္နရသသောဠသဝဿုဒ္ဒေသိကကာလေ ရက္ခဏတ္ထာယ ဧကံ ဒါသိံ ဒတွာ သတ္တဘူမိကဿ ပါသာဒဿ ဥပရိမတလေ သိရိဂဗ္ဘေ ဝါသယိံသု. တံ ဧကဒိဝသံ ဝါတပါနံ ဝိဝရိတွာ ဗဟိ ဩလောကယမာနံ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဧကော ဝိဇ္ဇာဓရော ဒိသွာ ဥပ္ပန္နသိနေဟော ဝါတပါနေန ပဝိသိတွာ တာယ သဒ္ဓိံ သန္ထဝမကာသိ. သာ တေန သဒ္ဓိံ သံဝါသမနွာယ န စိရဿေဝ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိ. အထ နံ သာ ဒါသီ ဒိသွာ၊ ‘‘အမ္မ၊ ကိံ ဣဒ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘ဟောတု မာ ကဿစိ အာစိက္ခီ’’တိ တာယ ဝုတ္တာ ဘယေန တုဏှီ အဟောသိ. သာပိ ဒသမာသစ္စယေန ပုတ္တံ ဝိဇာယိတွာ နဝဘာဇနံ အာဟရာပေတွာ တတ္ထ တံ ဒါရကံ နိပဇ္ဇာပေတွာ တံ ဘာဇနံ ပိဒဟိတွာ ဥပရိ ပုပ္ဖဒါမာနိ ဌပေတွာ ‘‘ဣမံ သီသေန ဥက္ခိပိတွာ ဂင်္ဂါယ ဝိဿဇ္ဇေဟိ၊ ‘ကိံ ဣဒ’န္တိ စ ပုဋ္ဌာ ‘အယျာယ မေ ဗလိကမ္မ’န္တိ ဝဒေယျာသီ’’တိ ဒါသိံ အာဏာပေသိ. သာ တထာ အကာသိ.

ဟေဋ္ဌာဂင်္ဂါယမ္ပိ ဒွေ ဣတ္ထိယော နှာယမာနာ တံ ဘာဇနံ ဥဒကေနာဟရိယမာနံ ဒိသွာ ဧကာ ‘‘မယှေတံ ဘာဇန’’န္တိ အာဟ. ဧကာ ‘‘ယံ ဧတဿ အန္တော၊ တံ မယှ’’န္တိ ဝတွာ ဘာဇနေ သမ္ပတ္တေ တံ အာဒါယ ထလေ ဌပေတွာ ဝိဝရိတွာ ဒါရကံ ဒိသွာ ဧကာ ‘‘မမ ဘာဇနန္တိ ဝုတ္တတာယ ဒါရကော မမေဝ ဟောတီ’’တိ အာဟ. ဧကာ ‘‘ယံ ဘာဇနဿ အန္တော၊ တံ မမေဝ ဟောတူတိ ဝုတ္တတာယ မမ ဒါရကော’’တိ အာဟ. တာ ဝိဝဒမာနာ ဝိနိစ္ဆယဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ အမစ္စေသု ဝိနိစ္ဆိတုံ အသက္ကောန္တေသု ရညော သန္တိကံ အဂမံသု. ရာဇာ တာသံ ဝစနံ သုတွာ ‘‘တွံ ဒါရကံ ဂဏှ၊ တွံ ဘာဇနံ ဂဏှာ’’တိ အာဟ. ယာယ ပန ဒါရကော လဒ္ဓေါ၊ သာ မဟာကစ္စာနတ္ထေရဿ ဥပဋ္ဌာယိကာ အဟောသိ. တသ္မာ သာ ဒါရကံ ‘‘ဣမံ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗာဇေဿာမီ’’တိ ပေါသေသိ. တဿ ဇာတဒိဝသေ ဂဗ္ဘမလဿ ဓောဝိတွာ အနပနီတတာယ ကေသာ ဇဋိတာ ဟုတွာ အဋ္ဌံသု၊ တေနဿ ဇဋိလောတွေဝ နာမံ ကရိံသု. တဿ ပဒသာ ဝိစရဏကာလေ ထေရော တံ ဂေဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ဥပါသိကာ ထေရံ နိသီဒါပေတွာ အာဟာရမဒါသိ. ထေရော ဒါရကံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ ဥပါသိကေ ဒါရကော လဒ္ဓေါ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဣမာဟံ ဒါရကံ တုမှာကံ သန္တိကေ ပဗ္ဗာဇေဿာမီတိ ပေါသေသိံ၊ ပဗ္ဗာဇေထ န’’န္တိ အဒါသိ. ထေရော ‘‘သာဓူ’’တိ အာဒါယ တံ ဂစ္ဆန္တော ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဣမဿ ဂိဟိသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတုံ ပုညကမ္မ’’န္တိ ဩလောကေန္တော ‘‘မဟာပုညော သတ္တော မဟာသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိဿတိ၊ ဒဟရော ဧသ တာဝ၊ ဉာဏမ္ပိဿ ပရိပါကံ န ဂစ္ဆတီ’’တိ စိန္တေတွာ တံ အာဒါယ တက္ကသိလာယံ ဧကဿ ဥပဋ္ဌာကဿ ဂေဟံ အဂမာသိ.

သော ထေရံ ဝန္ဒိတွာ ဌိတော တံ ဒါရကံ ဒိသွာ ‘‘ဒါရကော ဝေါ၊ ဘန္တေ၊ လဒ္ဓေါ’’တိ ပုစ္ဆိ. အာမ၊ ဥပါသက၊ ပဗ္ဗဇိဿတိ၊ ဒဟရော တာဝ၊ တဝေဝ သန္တိကေ ဟောတူတိ. သော ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ တံ ပုတ္တဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ပဋိဇဂ္ဂိ. တဿ ပန ဂေဟေ ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဘဏ္ဍကံ ဥဿန္နံ ဟောတိ. သော ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆန္တော သဗ္ဗမ္ပိ တံ ဘဏ္ဍံ အာပဏံ ဟရိတွာ ဒါရကံ အာပဏေ နိသီဒါပေတွာ တဿ တဿ ဘဏ္ဍကဿ မူလံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘ဣဒဉ္စ ဣဒဉ္စ ဧတ္တကံ နာမ ဓနံ ဂဟေတွာ ဒဒေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ပက္ကာမိ. တံဒိဝသံ နဂရပရိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာ အန္တမသော မရိစဇီရကမတ္တေနာပိ အတ္ထိကေ တဿေဝ အာပဏာဘိမုခေ ကရိံသု. သော ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဥဿန္နံ ဘဏ္ဍကံ ဧကဒိဝသေနေဝ ဝိက္ကိဏိ. ကုဋုမ္ဗိကော အာဂန္တွာ အာပဏေ ကိဉ္စိ အဒိသွာ ‘‘သဗ္ဗံ တေ၊ တာတ၊ ဘဏ္ဍကံ နာသိတ’’န္တိ အာဟ. န နာသေမိ၊ သဗ္ဗံ တုမှေဟိ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိက္ကိဏိံ၊ ဣဒံ အသုကဿ မူလံ၊ ဣဒံ အသုကဿာတိ. ကုဋုမ္ဗိကော ပသီဒိတွာ ‘‘အနဂ္ဃေါ ပုရိသော၊ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဇီဝိတုံ သမတ္ထော’’တိ အတ္တနော ဂေဟေ ဝယပ္ပတ္တံ ဓီတရံ တဿ ဒတွာ ‘‘ဂေဟမဿ ကရောထာ’’တိ ပုရိသေ အာဏာပေတွာ နိဋ္ဌိတေ ဂေဟေ ‘‘ဂစ္ဆထ၊ တုမှေ အတ္တနော ဂေဟေ ဝသထာ’’တိ အာဟ.

အထဿ ဂေဟပဝိသနကာလေ ဧကေန ပါဒေန ဥမ္မာရေ အက္ကန္တမတ္တေ ဂေဟဿ ပစ္ဆိမဘာဂေ ဘူမိံ ဘိန္ဒိတွာ အသီတိဟတ္ထော သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတော ဥဋ္ဌဟိ. ရာဇာ ‘‘ဇဋိလကုမာရဿ ကိရ ဂေဟေ ဘူမိံ ဘိန္ဒိတွာ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတော ဥဋ္ဌိတော’’တိ သုတွာဝ တဿ သေဋ္ဌိစ္ဆတ္တံ ပေသေသိ. သော ဇဋိလသေဋ္ဌိ နာမ အဟောသိ. တဿ တယော ပုတ္တာ အဟေသုံ. သော တေသံ ဝယပ္ပတ္တကာလေ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ ‘‘သစေ အမှေဟိ သမာနဘောဂံ သေဋ္ဌိကုလံ ဘဝိဿတိ၊ ပဗ္ဗဇိတုံ ဒဿန္တိ. နော စေ၊ န ဒဿန္တိ. အတ္ထိ နု ခေါ ဇမ္ဗုဒီပေ အမှေဟိ သမာနဘောဂံ ကုလ’’န္တိ ဝီမံသနတ္ထာယ သုဝဏ္ဏမယံ ဣဋ္ဌကံ သုဝဏ္ဏမယံ ပတောဒလဋ္ဌိံ သုဝဏ္ဏမယံ ပါဒုကဉ္စ ကာရာပေတွာ ပုရိသာနံ ဟတ္ထေ ဒတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ၊ ဣမာနိ အာဒါယ ကိဉ္စိဒေဝ ဩလောကယမာနာ ဝိယ ဇမ္ဗုဒီပတလေ ဝိစရိတွာ အမှေဟိ သမာနဘောဂဿ သေဋ္ဌိကုလဿ အတ္ထိဘာဝံ ဝါ နတ္ထိဘာဝံ ဝါ ဉတွာ အာဂစ္ဆထာ’’တိ ပဟိဏိ.

တေ စာရိကံ စရန္တာ ဘဒ္ဒိယနဂရံ ပါပုဏိံသု. အထ နေ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိ ဒိသွာ၊ ‘‘တာတာ၊ ကိံ ကရောန္တာ ဝိစရထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧကံ ဩလောကေန္တာ ဝိစရာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဣမေသံ ဣမာနိ ဂဟေတွာ ကိဉ္စိဒေဝ ဩလောကေတုံ ဝိစရဏကိစ္စံ နတ္ထိ၊ ရဋ္ဌံ ပရိဂ္ဂဏှမာနာ ဝိစရန္တီ’’တိ ဉတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ အမှာကံ ပစ္ဆိမဂေဟံ ပဝိသိတွာ ဩလောကေထာ’’တိ အာဟ. တေ တတ္ထ အဋ္ဌကရီသမတ္တေ ဌာနေ ဟတ္ထိအဿဥသဘပ္ပမာဏေ ပိဋ္ဌိယာ ပိဋ္ဌိံ အာဟစ္စ ပထဝိံ ဘိန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌိတေ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တပ္ပကာရေ သုဝဏ္ဏမေဏ္ဍကေ ဒိသွာ တေသံ အန္တရန္တရာ ဝိစရိတွာ နိက္ခမိံသု. အထ နေ သေဋ္ဌိ၊ ‘‘တာတာ၊ ယံ ဩလောကေန္တာ ဝိစရထ၊ ဒိဋ္ဌော ဝေါ သော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပဿာမ၊ သာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တေန ဟိ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. တေ တတောဝ ဂန္တွာ အတ္တနော သေဋ္ဌိနာ ‘‘ကိံ၊ တာတာ၊ ဒိဋ္ဌံ ဝေါ အမှာကံ သမာနဘောဂံ သေဋ္ဌိကုလ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘သာမိ၊ တုမှာကံ ကိံ အတ္ထိ၊ ဘဒ္ဒိယနဂရေ မေဏ္ဍကသေဋ္ဌိနော ဧဝရူပေါ နာမ ဝိဘဝေါ’’တိ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိံသု. တံ သုတွာ သေဋ္ဌိ အတ္တမနော ဟုတွာ ‘‘ဧကံ တာဝ သေဋ္ဌိကုလံ လဒ္ဓံ၊ အပရမ္ပိ နု ခေါ အတ္ထီ’’တိ သတသဟဿဂ္ဃနိကံ ကမ္ဗလံ ဒတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ၊ တာတာ၊ အညမ္ပိ. သေဋ္ဌိကုလံ ဝိစိနထာ’’တိ ပဟိဏိ.

တေ ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ဇောတိကသေဋ္ဌိဿ ဂေဟတော အဝိဒူရေ ဒါရုရာသိံ ကတွာ အဂ္ဂိံ ဒတွာ အဋ္ဌံသု. ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုဋ္ဌကာလေ စ ‘‘ဧကံ နော မဟဂ္ဃကမ္ဗလံ ဝိက္ကိဏန္တာနံ ကယိကော နတ္ထိ၊ ဂဟေတွာ ဝိစရန္တာပိ စောရာနံ ဘာယာမ၊ တေန တံ ဈာပေတွာ ဂမိဿာမာ’’တိ ဝဒိံသု. အထ နေ ဇောတိကသေဋ္ဌိ ဒိသွာ ‘‘ဣမေ ကိံ ကရောန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တမတ္ထံ သုတွာ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ကိံ အဂ္ဃနကော ကမ္ဗလော’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သတသဟဿဂ္ဃနကော’’တိ ဝုတ္တေ သတသဟဿံ ဒါပေတွာ ‘‘ဒွါရကောဋ္ဌကံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ကစဝရဆဍ္ဍိကာယ ဒါသိယာ ဒေထာ’’တိ တေသံယေဝ ဟတ္ထေ ပဟိဏိ. သာ ကမ္ဗလံ ဂဟေတွာ ရောဒမာနာ သာမိကဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ ‘‘ကိံ မံ၊ သာမိ၊ အပရာဓေ သတိ ပဟရိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ကသ္မာ မေ ဧဝရူပံ ထူလကမ္ဗလံ ပဟိဏိတ္ထ၊ ကထာဟံ ဣမံ နိဝါသေဿာမိ ဝါ ပါရုပိဿာမိ ဝါ’’တိ. နာဟံ တဝ ဧတဒတ္ထာယ ပဟိဏိံ၊ ဧတံ ပန ပလိဝေဌေတွာ တဝ သယနပါဒမူလေ ဌပေတွာ နိပဇ္ဇနကာလေ ဂန္ဓောဒကေန ဓောတာနံ ပါဒါနံ ပုဉ္ဆနတ္ထာယ တေ ပဟိဏိံ၊ ကိံ ဧတမ္ပိ ကာတုံ န သက္ကောသီတိ. သာ ‘‘ဧတံ ပန ကာတုံ သက္ခိဿာမီ’’တိ ဂဟေတွာ အဂမာသိ. တေ စ ပုရိသာ တံ ကာရဏံ ဒိသွာ အတ္တနော သေဋ္ဌိဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ကိံ၊ တာတာ၊ ဒိဋ္ဌံ ဝေါ သေဋ္ဌိကုလ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘သာမိ၊ ကိံ တုမှာကံ အတ္ထိ၊ ရာဇဂဟနဂရေ ဇောတိကသေဋ္ဌိဿ ဧဝရူပါ နာမ သမ္ပတ္တီ’’တိ သဗ္ဗံ ဂေဟသမ္ပတ္တိံ အာရောစေတွာ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိံသု. သေဋ္ဌိ တေသံ ဝစနံ သုတွာ တုဋ္ဌမာနသော ‘‘ဣဒါနိ ပဗ္ဗဇိတုံ လဘိဿာမီ’’တိ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ပဗ္ဗဇိတုကာမောမှိ၊ ဒေဝါ’’တိ အာဟ. သာဓု၊ မဟာသေဋ္ဌိ၊ ပဗ္ဗဇာဟီတိ. သော ဂေဟံ ဂန္တွာ ပုတ္တေ ပက္ကောသာပေတွာ သုဝဏ္ဏဒဏ္ဍံ ဝဇိရကုဒ္ဒါလံ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ ဟတ္ထေ ဌပေတွာ၊ ‘‘တာတ၊ ပစ္ဆိမဂေဟေ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတတော သုဝဏ္ဏပိဏ္ဍံ ဥဒ္ဓရာဟီ’’တိ အာဟ. သော ကုဒ္ဒါလံ အာဒါယ ဂန္တွာ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတံ ပဟရိ၊ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ပဟဋကာလော ဝိယ အဟောသိ. တဿ ဟတ္ထတော ကုဒ္ဒါလံ ဂဟေတွာ မဇ္ဈိမပုတ္တဿ ဟတ္ထေ ဒတွာ ပဟိဏိ၊ တဿပိ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတံ ပဟရန္တဿ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ပဟဋကာလော ဝိယ အဟောသိ. အထ နံ ကနိဋ္ဌပုတ္တဿ ဟတ္ထေ ဒတွာ ပဟိဏိ၊ တဿ တံ ဂဟေတွာ ပဟရန္တဿ ကောဋ္ဋေတွာ ရာသိကတာယ မတ္တိကာယ ပဟဋကာလော ဝိယ အဟောသိ. အထ နံ သေဋ္ဌိ ‘‘ဧဟိ၊ တာတ၊ အလံ ဧတ္တကေနာ’’တိ ဝတွာ ဣတရေ ဒွေ ဇေဋ္ဌဘာတိကေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘အယံ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတော န တုမှာကံ နိဗ္ဗတ္တော၊ မယှဉ္စ ကနိဋ္ဌဿ စ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ ပရိဘုဉ္ဇထာ’’တိ အာဟ. ကသ္မာ ပန သော တေသမေဝ နိဗ္ဗတ္တတိ၊ ကသ္မာ စ ဇဋိလော ဇာတကာလေ ဥဒကေ ပါတိတောတိ? အတ္တနော ကတကမ္မေနေဝ.

ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဟိ စေတိယေ ကရိယမာနေ ဧကော ခီဏာသဝေါ စေတိယဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဩလောကေတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ ကသ္မာ စေတိယဿ ဥတ္တရေန မုခံ န ဥဋ္ဌဟတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သုဝဏ္ဏံ နပ္ပဟောတီ’’တိ အာဟံသု. အဟံ အန္တောဂါမံ ပဝိသိတွာ သမာဒပေဿာမိ၊ တုမှေ အာဒရေန ကမ္မံ ကရောထာတိ. သော ဧဝံ ဝတွာ နဂရံ ပဝိသိတွာ၊ ‘‘အမ္မာ၊ တာတာ၊ တုမှာကံ စေတိယဿ ဧကသ္မိံ မုခေ သုဝဏ္ဏံ နပ္ပဟောတိ၊ သုဝဏ္ဏံ ဇာနာထာ’’တိ မဟာဇနံ သမာဒပေန္တော သုဝဏ္ဏကာရကုလံ အဂမာသိ. သုဝဏ္ဏကာရောပိ တင်္ခဏေယေဝ ဘရိယာယ သဒ္ဓိံ ကလဟံ ကရောန္တော နိသိန္နော ဟောတိ. အထ နံ ထေရော ‘‘စေတိယေ တုမှေဟိ ဂဟိတမုခဿ သုဝဏ္ဏံ နပ္ပဟောတိ၊ တံ ဇာနိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အာဟ. သော ဘရိယာယ ကောပေန ‘‘တဝ သတ္ထာရံ ဥဒကေ ခိပိတွာ ဂစ္ဆာ’’တိ အာဟ. အထ နံ သာ ‘‘အတိသာဟသိကကမ္မံ တေ ကတံ၊ မမ ကုဒ္ဓေန တေ အဟမေဝ အက္ကောသိတဗ္ဗာ ဝါ ပဟရိတဗ္ဗာ ဝါ၊ ကသ္မာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေသု ဗုဒ္ဓေသု ဝေရမကာသီ’’တိ အာဟ. သုဝဏ္ဏကာရော တာဝဒေဝ သံဝေဂပ္ပတ္တော ဟုတွာ ‘‘ခမထ မေ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ထေရဿ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိ. တာတ၊ အဟံ တယာ န ကိဉ္စိ ဝုတ္တော၊ သတ္ထာရံ ခမာပေဟီတိ. ကိန္တိ ကတွာ ခမာပေမိ၊ ဘန္တေတိ. သုဝဏ္ဏပုပ္ဖါနံ တယော ကုမ္ဘေ ကတွာ အန္တောဓာတုနိဓာနေ ပက္ခိပိတွာ အလ္လဝတ္ထော အလ္လကေသော ဟုတွာ ခမာပေဟိ၊ တာတာတိ.

သော ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ သုဝဏ္ဏပုပ္ဖါနိ ကရောန္တော တီသု ပုတ္တေသု ဇေဋ္ဌပုတ္တံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ဧဟိ၊ တာတ၊ အဟံ သတ္ထာရံ ဝေရဝစနေန အဝစံ၊ တသ္မာ ဣမာနိ ပုပ္ဖါနိ ကတွာ ဓာတုနိဓာနေ ပက္ခိပိတွာ ခမာပေဿာမိ၊ တွမ္ပိ ခေါ မေ သဟာယော ဟောဟီ’’တိ အာဟ. သော ‘‘န တွံ မယာ ဝေရဝစနံ ဝဒါပိတော၊ တွံယေဝ ကရောဟီ’’တိ ကာတုံ န ဣစ္ဆိ. မဇ္ဈိမပုတ္တံ ပက္ကောသိတွာ တထေဝါဟ၊ သောပိ တထေဝ ဝတွာ ကာတုံ န ဣစ္ဆိ. ကနိဋ္ဌံ ပက္ကောသိတွာ တထေဝါဟ၊ သော ‘‘ပိတု ဥပ္ပန္နကိစ္စံ နာမ ပုတ္တဿ ဘာရော’’တိ ဝတွာ ပိတုသဟာယော ဟုတွာ ပုပ္ဖါနိ အကာသိ. သုဝဏ္ဏကာရော ဝိဒတ္ထိပ္ပမာဏာနံ ပုပ္ဖါနံ တယော ကုမ္ဘေ နိဋ္ဌာပေတွာ ဓာတုနိဓာနေ ပက္ခိပိတွာ အလ္လဝတ္ထော အလ္လကေသော သတ္ထာရံ ခမာပေသိ. ဣတိ သော သတ္တက္ခတ္တုံ ဇာတကာလေ ဥဒကေ ပါတနံ လဘိ. အယံ ပနဿ ကောဋိယံ ဌိတော အတ္တဘာဝေါ. ဣဓာပိ တဿေဝ နိဿန္ဒေန ဥဒကေ ပါတိတော. ယေ ပနဿ ဒွေ ဇေဋ္ဌဘာတိကာ ပုတ္တာ သုဝဏ္ဏပုပ္ဖါနံ ကရဏကာလေ သဟာယာ ဘဝိတုံ န ဣစ္ဆိံသု၊ တေသံ တေန ကာရဏေန သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတော န နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဇဋိလဿ စေဝ ကနိဋ္ဌပုတ္တဿ စ ဧကတော ကတဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တိ. ဣတိ သော ပုတ္တေ အနုသာသိတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ကတိပါဟေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သတ္ထာ အပရေန သမယေန ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော တဿ ပုတ္တာနံ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ၊ တေ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အဍ္ဎမာသံ ဘိက္ခာဒါနံ အဒံသု.

ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘အဇ္ဇာပိ တေ၊ အာဝုသော ဇဋိလ၊ အသီတိဟတ္ထေ သုဝဏ္ဏပဗ္ဗတေ စ ပုတ္တေသု စ တဏှာ အတ္ထီ’’တိ. ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဧတေသု တဏှာ ဝါ မာနော ဝါ အတ္ထီ’’တိ. တေ ‘‘အယံ ဇဋိလတ္ထေရော အဘူတံ ဝတွာ အညံ ဗျာကရောတီ’’တိ ဝဒိံသု. သတ္ထာ တေသံ ကထံ သုတွာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ ပုတ္တဿ တေသု တဏှာ ဝါ မာနော ဝါ အတ္ထီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၄၁၆. ‘‘ယောဓ တဏှံ ပဟန္တွာန၊ အနာဂါရော ပရိဗ္ဗဇေ၊

တဏှာဘဝပရိက္ခီဏံ၊ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ.

တဿတ္ထော – ယော ဣဓ လောကေ ဆဒွါရိကံ တဏှံ ဝါ မာနံ ဝါ ဇဟိတွာ ဃရာဝါသေန အနတ္ထိကော အနာဂါရော ဟုတွာ ပရိဗ္ဗဇတိ၊ တဏှာယ စေဝ ဘဝဿ စ ပရိက္ခီဏတ္တာ တဏှာဘဝပရိက္ခီဏံ တမဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

ဇဋိလတ္ထေရဝတ္ထု တေတ္တိံသတိမံ.