၂၁. ပဗ္ဘာရဝါသီတိဿတ္ထေရဝတ္ထု

အသံသဋ္ဌန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဗ္ဘာရဝါသီတိဿတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သော ကိရ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ သပ္ပါယံ သေနာသနံ ဩလောကေန္တော ဧကံ လေဏပဗ္ဘာရံ ပါပုဏိ၊ သမ္ပတ္တက္ခဏေယေဝဿ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂတံ လဘိ. သော ‘‘အဟံ ဣဓ ဝသန္တော ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ နိပ္ဖါဒေတုံ သက္ခိဿာမီ’’တိ စိန္တေသိ. လေဏေပိ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ‘‘သီလဝါ ဘိက္ခု အာဂတော၊ ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ ဝသိတုံ ဒုက္ခံ. အယံ ပန ဣဓ ဧကရတ္တိမေဝ ဝသိတွာ ပက္ကမိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ပုတ္တေ အာဒါယ နိက္ခမိ. ထေရော ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ ဂေါစရဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အထ နံ ဧကာ ဥပါသိကာ ဒိသွာဝ ပုတ္တသိနေဟံ ပဋိလဘိတွာ ဂေဟေ နိသီဒါပေတွာ ဘောဇေတွာ အတ္တာနံ နိဿာယ တေမာသံ ဝသနတ္ထာယ ယာစိ. သောပိ ‘‘သက္ကာ မယာ ဣမံ နိဿာယ ဘဝနိဿရဏံ ကာတု’’န္တိ အဓိဝါသေတွာ တမေဝ လေဏံ အဂမာသိ. ဒေဝတာ တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘အဒ္ဓါ ကေနစိ နိမန္တိတော ဘဝိဿတိ၊ သွေ ဝါ ပရသုဝေ ဝါ ဂမိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ.

ဧဝံ အဍ္ဎမာသမတ္တေ အတိက္ကန္တေ ‘‘အယံ ဣဓေဝ မညေ အန္တောဝဿံ ဝသိဿတိ၊ သီလဝတာ ပန သဒ္ဓိံ ဧကဋ္ဌာနေ ပုတ္တကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝသိတုံ ဒုက္ကရံ၊ ဣမဉ္စ ‘နိက္ခမာ’တိ ဝတ္တုံ န သက္ကာ၊ အတ္ထိ နု ခေါ ဣမဿ သီလေ ခလိတ’’န္တိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဩလောကေန္တီ ဥပသမ္ပဒမာဠကတော ပဋ္ဌာယ တဿ သီလေ ခလိတံ အဒိသွာ ‘‘ပရိသုဒ္ဓမဿ သီလံ၊ ကိဉ္စိဒေဝဿ ကတွာ အယသံ ဥပ္ပါဒေဿာမီ’’တိ တဿ ဥပဋ္ဌာကကုလေ ဥပါသိကာယ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ သရီရေ အဓိမုစ္စိတွာ ဂီဝံ ပရိဝတ္တေသိ. တဿ အက္ခီနိ နိက္ခမိံသု၊ မုခတော ခေဠော ပဂ္ဃရိ. ဥပါသိကာ တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ဝိရဝိ. အထ နံ ဒေဝတာ အဒိဿမာနရူပါ ဧဝမာဟ – ‘‘မယာ ဧသ ဂဟိတော၊ ဗလိကမ္မေနပိ မေ အတ္ထော နတ္ထိ၊ တုမှာကံ ပန ကုလူပကံ ထေရံ လဋ္ဌိမဓုကံ ယာစိတွာ တေန တေလံ ပစိတွာ ဣမဿ နတ္ထုကမ္မံ ဒေထ၊ ဧဝါဟံ ဣမံ မုဉ္စိဿာမီ’’တိ. နဿတု ဝါ ဧသ မရတု ဝါ၊ န သက္ခိဿာမဟံ အယျံ လဋ္ဌိမဓုကံ ယာစိတုန္တိ. သစေ လဋ္ဌိမဓုကံ ယာစိတုံ န သက္ကောထ၊ နာသိကာယဿ ဟိင်္ဂုစုဏ္ဏံ ပက္ခိပိတုံ ဝဒေထာတိ. ဣဒမ္ပိ ဝတ္တုံ န သက္ကောမာတိ. တေန ဟိဿ ပါဒဓောဝနဥဒကံ အာဒါယ သီသေ အာသိဉ္စထာတိ. ဥပါသိကာ ‘‘သက္ကာ ဣဒံ ကာတု’’န္တိ ဝေလာယ အာဂတံ ထေရံ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကံ ဒတွာ အန္တရဘတ္တေ နိသိန္နဿ ပါဒေ ဓောဝိတွာ ဥဒကံ ဂဟေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣဒံ ဥဒကံ ဒါရကဿ သီသေ အာသိဉ္စာမာ’’တိ အာပုစ္ဆိတွာ ‘‘တေန ဟိ အာသိဉ္စထာ’’တိ ဝုတ္တေ တထာ အကာသိ. သာ ဒေဝတာ တာဝဒေဝ တံ မုဉ္စိတွာ ဂန္တွာ လေဏဒွါရေ အဋ္ဌာသိ.

ထေရောပိ ဘတ္တကိစ္စာဝသာနေ ဥဋ္ဌာယာသနာ အဝိဿဋ္ဌကမ္မဋ္ဌာနတာယ ဒွတ္တိံသာကာရံ သဇ္ဈာယန္တောဝ ပက္ကာမိ. အထ နံ လေဏဒွါရံ ပတ္တကာလေ သာ ဒေဝတာ ‘‘မဟာဝေဇ္ဇ မာ ဣဓ ပဝိသာ’’တိ အာဟ. သော တတ္ထေဝ ဌတွာ ‘‘ကာသိ တွ’’န္တိ အာဟ. အဟံ ဣဓ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာတိ. ထေရော ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ မယာ ဝေဇ္ဇကမ္မဿ ကတဋ္ဌာန’’န္တိ ဥပသမ္ပဒမာဠကတော ပဋ္ဌာယ ဩလောကေန္တော အတ္တနော သီလေ တိလကံ ဝါ ကာဠကံ ဝါ အဒိသွာ ‘‘အဟံ မယာ ဝေဇ္ဇကမ္မဿ ကတဋ္ဌာနံ န ပဿာမိ၊ ကသ္မာ ဧဝံ ဝဒေသီ’’တိ အာဟ. န ပဿသီတိ. အာမ၊ န ပဿာမီတိ? အာစိက္ခာမိ တေတိ. အာမ၊ အာစိက္ခာဟီတိ. တိဋ္ဌတု တာဝ ဒူရေ ကတံ၊ အဇ္ဇေဝ တယာ အမနုဿဂဟိတဿ ဥပဋ္ဌာကပုတ္တဿ ပါဒဓောဝနဥဒကံ သီသေ အာသိတ္တံ၊ နာသိတ္တန္တိ? အာမ၊ အာသိတ္တန္တိ. ကိံ ဧတံ န ပဿသီတိ? ဧတံ သန္ဓာယ တွံ ဝဒေသီတိ? အာမ၊ ဧတံ သန္ဓာယ ဝဒါမီတိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘အဟော ဝတ မေ သမ္မာ ပဏိဟိတော အတ္တာ၊ သာသနဿ အနုရူပံ ဝတ မေ စရိတံ၊ ဒေဝတာပိ မမ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလေ တိလကံ ဝါ ကာဠကံ ဝါ အဒိသွာ ဒါရကဿ သီသေ အာသိတ္တပါဒဓောဝနမတ္တံ အဒ္ဒသာ’’တိ တဿ သီလံ အာရဗ္ဘ ဗလဝပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော တံ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ ပါဒုဒ္ဓါရမ္ပိ အကတွာ တတ္ထေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ ‘‘မာဒိသံ ပရိသုဒ္ဓံ သမဏံ ဒူသေတွာ မာ ဣဓ ဝနသဏ္ဍေ ဝသိ၊ တွမေဝ နိက္ခမာဟီ’’တိ ဒေဝတံ ဩဝဒန္တော ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

‘‘ဝိသုဒ္ဓေါ ဝတ မေ ဝါသော၊ နိမ္မလံ မံ တပဿိနံ၊

မာ တွံ ဝိသုဒ္ဓံ ဒူသေသိ၊ နိက္ခမ ပဝနာ တုဝ’’န္တိ.

သော တတ္ထေဝ တေမာသံ ဝသိတွာ ဝုတ္ထဝဿော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဘိက္ခူဟိ ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ တေ မတ္ထကံ ပါပိတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော တသ္မိံ လေဏေ ဝဿူပဂမနတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ ဘိက္ခူနံ အာရောစေတွာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ တွံ ဒေဝတာယ ဧဝံ ဝုစ္စမာနော န ကုဇ္ဈီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န ကုဇ္ဈိ’’န္တိ အာဟ. ဘိက္ခူ တထာဂတဿ အာရောစေသုံ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အယံ ဘိက္ခု အညံ ဗျာကရောတိ၊ ဒေဝတာယ ဣဒံ နာမ ဝုစ္စမာနောပိ န ကုဇ္ဈိန္တိ ဝဒတီ’’တိ. သတ္ထာ တေသံ ကထံ သုတွာ ‘‘နေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ ပုတ္တော ကုဇ္ဈတိ၊ ဧတဿ ဂိဟီဟိ ဝါ ပဗ္ဗဇိတေဟိ ဝါ သံသဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထိ၊ အသံသဋ္ဌော ဧသ အပ္ပိစ္ဆော သန္တုဋ္ဌော’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၄၀၄. ‘‘အသံသဋ္ဌံ ဂဟဋ္ဌေဟိ၊ အနာဂါရေဟိ စူဘယံ၊

အနောကသာရိမပ္ပိစ္ဆံ၊ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ.

တတ္ထ အသံသဋ္ဌန္တိ ဒဿနသဝနသမုလ္လပနပရိဘောဂကာယသံသဂ္ဂါနံ အဘာဝေန အသံသဋ္ဌံ. ဥဘယန္တိ ဂိဟီဟိ စ အနာဂါရေဟိ စာတိ ဥဘယေဟိပိ အသံသဋ္ဌံ. အနောကသာရိန္တိ အနာလယစာရိံ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

ပဗ္ဘာရဝါသီတိဿတ္ထေရဝတ္ထု ဧကဝီသတိမံ.