၁၆. အက္ကောသကဘာရဒွါဇဝတ္ထု

အက္ကောသန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အက္ကောသကဘာရဒွါဇံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တဿ ဟိ ဘာတု ဘာရဒွါဇဿ ဓနဉ္ဇာနီ နာမ ဗြာဟ္မဏီ သောတာပန္နာ အဟောသိ. သာ ခီပိတွာပိ ကာသိတွာပိ ပက္ခလိတွာပိ ‘‘နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. သာ ဧကဒိဝသံ ဗြာဟ္မဏပရိဝေသနာယ ပဝတ္တမာနာယ ပက္ခလိတွာ တထေဝ မဟာသဒ္ဒေန ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. ဗြာဟ္မဏော ကုဇ္ဈိတွာ ‘‘ဧဝမေဝါယံ ဝသလီ ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ ပက္ခလိတွာ တဿ မုဏ္ဍကဿ သမဏကဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဣဒါနိ တေ၊ ဝသလိ၊ ဂန္တွာ တဿ သတ္ထုနော ဝါဒံ အာရောပေဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ သာ ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နာဟံ တံ ပဿာမိ၊ ယော တဿ ဘဂဝတော ဝါဒံ အာရောပေယျ၊ အပိ စ ဂန္တွာ တံ ဘဂဝန္တံ ပဉှံ ပုစ္ဆဿူ’’တိ အာဟ. သော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ အဝန္ဒိတွာဝ ဧကမန္တံ ဌိတော ပဉှံ ပုစ္ဆန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ၊ ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ၊

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ၊ ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၈၇)၊

အထဿ ပဉှံ ဗျာကရောန္တော သတ္ထာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘ကောဓံ ဆေတွာ သုခံ သေတိ၊ ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ၊

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ၊ မဓုရဂ္ဂဿ ဗြာဟ္မဏ၊

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ၊ တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၈၇)၊

သော သတ္ထရိ ပသီဒိတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အထဿ ကနိဋ္ဌော အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ‘‘ဘာတာ ကိရ မေ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ သုတွာ ကုဒ္ဓေါ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသိ. သောပိ သတ္ထာရာ အတိထီနံ ခါဒနီယာဒိဒါနဩပမ္မေန သညတ္တော သတ္ထရိ ပသန္နော ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အပရေပိဿ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗိလိင်္ဂကဘာရဒွါဇောတိ ဒွေ ကနိဋ္ဌဘာတရော သတ္ထာရံ အက္ကောသန္တာဝ သတ္ထာရာ ဝိနီတာ ပဗ္ဗဇိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု.

အထေကဒိဝသံ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ၊ ‘‘အာဝုသော၊ အစ္ဆရိယာ ဝတ ဗုဒ္ဓဂုဏာ၊ စတူသု နာမ ဘာတိကေသု အက္ကောသန္တေသု သတ္ထာ ကိဉ္စိ အဝတွာ တေသံယေဝ ပတိဋ္ဌာ ဇာတော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ အဟံ မမ ခန္တိဗလေန သမန္နာဂတတ္တာ ဒုဋ္ဌေသု အဒုဿန္တော မဟာဇနဿ ပတိဋ္ဌာ ဟောမိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၃၉၉. ‘‘အက္ကောသံ ဝဓဗန္ဓဉ္စ၊ အဒုဋ္ဌော ယော တိတိက္ခတိ၊

ခန္တီဗလံ ဗလာနီကံ၊ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ.

တတ္ထ အဒုဋ္ဌောတိ ဧတံ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသဉ္စ ပါဏိအာဒီဟိ ပေါထနဉ္စ အန္ဒုဗန္ဓနာဒီဟိ ဗန္ဓနဉ္စ ယော အကုဒ္ဓမာနသော ဟုတွာ အဓိဝါသေတိ၊ ခန္တိဗလေန သမန္နာဂတတ္တာ ခန္တိဗလံ၊ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပတ္တိယာ အနီကဘူတေန တေနေဝ ခန္တိဗလေန သမန္နာဂတတ္တာ ဗလာနီကံ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

အက္ကောသကဘာရဒွါဇဝတ္ထု သောဠသမံ.