၆. ပဉ္စဂ္ဂဒါယကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု
သဗ္ဗသောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပဉ္စဂ္ဂဒါယကံ နာမ ဗြာဟ္မဏံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သော ကိရ သဿေ ခေတ္တေ ဌိတကာလေယေဝ ခေတ္တဂ္ဂံ နာမ ဒေတိ၊ ခလကာလေ ခလဂ္ဂံ နာမ ဒေတိ၊ ခလဘဏ္ဍကာလေ ခလဘဏ္ဍဂ္ဂံ နာမ ဒေတိ၊ ဥက္ခလိကကာလေ ကုမ္ဘဂ္ဂံ နာမ ဒေတိ၊ ပါတိယံ ဝဍ္ဎိတကာလေ ပါတဂ္ဂံ နာမ ဒေတီတိ ဣမာနိ ပဉ္စ အဂ္ဂဒါနာနိ ဒေတိ၊ သမ္ပတ္တဿ အဒတွာ နာမ န ဘုဉ္ဇတိ. တေနဿ ပဉ္စဂ္ဂဒါယကောတွေဝ နာမံ အဟောသိ. သတ္ထာ တဿ စ ဗြာဟ္မဏိယာ စဿ တိဏ္ဏံ ဖလာနံ ဥပနိဿယံ ဒိသွာ ဗြာဟ္မဏဿ ဘောဇနဝေလာယံ ဂန္တွာ ဒွါရေ အဋ္ဌာသိ. သောပိ ဒွါရပမုခေ အန္တောဂေဟာဘိမုခေါ နိသီဒိတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ သတ္ထာရံ ဒွါရေ ဌိတံ န ပဿတိ. ဗြာဟ္မဏီ ပန တံ ပရိဝိသမာနာ သတ္ထာရံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ပဉ္စသု ဌာနေသု အဂ္ဂံ ဒတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ ဣဒါနိ စ သမဏော ဂေါတမော အာဂန္တွာ ဒွါရေ ဌိတော. သစေ ဗြာဟ္မဏော ဧတံ ဒိသွာ အတ္တနော ဘတ္တံ ဟရိတွာ ဒဿတိ၊ ပုနပါဟံ ပစိတုံ န သက္ခိဿာမီ’’တိ. သာ ‘‘ဧဝံ အယံ သမဏံ ဂေါတမံ န ပဿိဿတီ’’တိ သတ္ထု ပိဋ္ဌိံ ဒတွာ တဿ ပစ္ဆတော တံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တီ ဩနမိတွာ ပုဏ္ဏစန္ဒံ ပါဏိနာ ပဋိစ္ဆာဒေန္တီ ဝိယ အဋ္ဌာသိ. တထာ ဌိတာ ဧဝ စ ပန ‘‘ဂတော နု ခေါ နော’’တိ သတ္ထာရံ အဍ္ဎက္ခိကေန ဩလောကေသိ. သတ္ထာ တတ္ထေဝ အဋ္ဌာသိ. ဗြာဟ္မဏဿ ပန သဝနဘယေန ‘‘အတိစ္ဆထာ’’တိ န ဝဒေတိ၊ ဩသက္ကိတွာ ပန သဏိကမေဝ ‘‘အတိစ္ဆထာ’’တိ အာဟ. သတ္ထာ ‘‘န ဂမိဿာမီ’’တိ သီသံ စာလေသိ. လောကဂရုနာ ဗုဒ္ဓေန ‘‘န ဂမိဿာမီ’’တိ သီသေ စာလိတေ သာ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကောန္တီ မဟာဟသိတံ ဟသိ. တသ္မိံ ခဏေ သတ္ထာ ဂေဟာဘိမုခံ ဩဘာသံ မုဉ္စိ. ဗြာဟ္မဏောပိ ပိဋ္ဌိံ ဒတွာ နိသိန္နောယေဝ ဗြာဟ္မဏိယာ ဟသိတသဒ္ဒံ သုတွာ ဆဗ္ဗဏ္ဏာနဉ္စ ရသ္မီနံ ဩဘာသံ ဩလောကေတွာ သတ္ထာရံ အဒ္ဒသ. ဗုဒ္ဓါ ဟိ နာမ ဂါမေ ဝါ အရညေ ဝါ ဟေတုသမ္ပန္နာနံ အတ္တာနံ အဒဿေတွာ န ပက္ကမန္တိ. ဗြာဟ္မဏောပိ သတ္ထာရံ ဒိသွာ၊ ‘‘ဘောတိ နာသိတောမှိ တယာ၊ ရာဇပုတ္တံ အာဂန္တွာ ဒွါရေ ဌိတံ မယှံ အနာစိက္ခန္တိယာ ဘာရိယံ တေ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ ဝတွာ အဍ္ဎဘုတ္တံ ဘောဇနပါတိံ အာဒါယ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ အဟံ ပဉ္စသု ဌာနေသု အဂ္ဂံ ဒတွာဝ ဘုဉ္ဇာမိ၊ ဣတော စ မေ မဇ္ဈေ ဘိန္ဒိတွာ ဧကောဝ ဘတ္တကောဋ္ဌာသော ဘုတ္တော၊ ဧကော ကောဋ္ဌာသော အဝသိဋ္ဌော၊ ပဋိဂ္ဂဏှိဿသိ မေ ဣဒံ ဘတ္တ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘န မေ တဝ ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တေန အတ္ထော’’တိ အဝတွာ၊ ‘‘ဗြာဟ္မဏ၊ အဂ္ဂမ္ပိ မယှမေဝ အနုစ္ဆဝိကံ၊ မဇ္ဈေ ဘိန္ဒိတွာ အဍ္ဎဘုတ္တဘတ္တမ္ပိ၊ စရိမကဘတ္တပိဏ္ဍောပိ မယှမေဝ အနုစ္ဆဝိကော. မယဉှိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပရဒတ္တူပဇီဝိပေတသဒိသာ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
‘‘ယဒဂ္ဂတော မဇ္ဈတော သေသတော ဝါ၊
ပိဏ္ဍံ လဘေထ ပရဒတ္တူပဇီဝီ၊
နာလံ ထုတုံ နောပိ နိပစ္စဝါဒီ၊
တံ ဝါပိ ဓီရာ မုနိ ဝေဒယန္တီ’’တိ. (သု. နိ. ၂၁၉)၊
ဗြာဟ္မဏော တံ သုတွာဝ ပသန္နစိတ္တော ဟုတွာ ‘‘အဟော အစ္ဆရိယံ၊ ဒီပသာမိကော နာမ ရာဇပုတ္တော ‘န မေ တဝ ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တေန အတ္ထော’တိ အဝတွာ ဧဝံ ဝက္ခတီ’’တိ ဒွါရေ ဌိတကောဝ သတ္ထာရံ ပဉှံ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဘော ဂေါတမ၊ တုမှေ အတ္တနော သာဝကေ ဘိက္ခူတိ ဝဒထ၊ ကိတ္တာဝတာ ဘိက္ခု နာမ ဟောတီ’’တိ. သတ္ထာ ‘‘ကထံရူပါ နု ခေါ ဣမဿ ဓမ္မဒေသနာ သပ္ပါယာ’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘ဣမေ ဒွေပိ ဇနာ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ‘နာမရူပ’န္တိ ဝဒန္တာနံ ကထံ သုဏိံသု၊ နာမရူပံ အဝိဿဇ္ဇိတွာဝ နေသံ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ၊ ‘‘ဗြာဟ္မဏ၊ နာမေ စ ရူပေ စ အရဇ္ဇန္တော အသဇ္ဇန္တော အသောစန္တော ဘိက္ခု နာမ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၃၆၇. ‘‘သဗ္ဗသော နာမရူပသ္မိံ၊ ယဿ နတ္ထိ မမာယိတံ၊
အသတာ စ န သောစတိ၊ သ ဝေ ဘိက္ခူတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.
တတ္ထ သဗ္ဗသောတိ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ ဝေဒနာဒီနံ စတုန္နံ၊ ရူပက္ခန္ဓဿ စာတိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ဝသေန ပဝတ္တေ နာမရူပေ. မမာယိတန္တိ ယဿ အဟန္တိ ဝါ မမန္တိ ဝါ ဂါဟော နတ္ထိ. အသတာ စ န သောစတီတိ တသ္မိဉ္စ နာမရူပေ ခယဝယံ ပတ္တေ ‘‘မမ ရူပံ ခီဏံ။ပေ။ မမ ဝိညာဏံ ခီဏ’’န္တိ န သောစတိ န ဝိဟညတိ၊ ‘‘ခယဝယဓမ္မံ မေ ခီဏ’’န္တိ ပဿတိ. သ ဝေတိ သော ဧဝရူပေါ ဝိဇ္ဇမာနေပိ နာမရူပေ မမာယိတရဟိတောပိ အသတာပိ တေန အသောစန္တော ဘိက္ခူတိ ဝုစ္စတီတိ အတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ ဥဘောပိ ဇယမ္ပတိကာ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု၊ သမ္ပတ္တာနမ္ပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.
ပဉ္စဂ္ဂဒါယကဗြာဟ္မဏဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.