၇. သမ္ဗဟုလဘိက္ခုဝတ္ထု

မေတ္တာဝိဟာရီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ အာယသ္မန္တေ မဟာကစ္စာနေ အဝန္တိဇနပဒေ ကုရရဃရံ နိဿာယ ပဝတ္တပဗ္ဗတေ ဝိဟရန္တေ သောဏော နာမ ကောဋိကဏ္ဏော ဥပါသကော ထေရဿ ဓမ္မကထာယ ပသီဒိတွာ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတုကာမော ထေရေန ‘‘ဒုက္ကရံ ခေါ၊ သောဏ၊ ယာဝဇီဝံ ဧကဘတ္တံ ဧကသေယျံ ဗြဟ္မစရိယ’’န္တိ ဝတွာ ဒွေ ဝါရေ ပဋိက္ခိတ္တောပိ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ အတိဝိယ ဥဿာဟဇာတော တတိယဝါရေ ထေရံ ယာစိတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ အပ္ပဘိက္ခုကတ္တာ ဒက္ခိဏာပထေ တိဏ္ဏံ ဝဿာနံ အစ္စယေန လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သတ္ထာရံ သမ္မုခါ ဒဋ္ဌုကာမော ဟုတွာ ဥပဇ္ဈာယံ အာပုစ္ဆိတွာ တေန ဒိန္နံ သာသနံ ဂဟေတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဇေတဝနံ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ကတပဋိသန္ထာရော သတ္ထာရာ ဧကဂန္ဓကုဋိယံယေဝ အနုညာတသေနာသနော ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ အဇ္ဈောကာသေ ဝီထိနာမေတွာ ရတ္တိဘာဂေ ဂန္ဓကုဋိံ ပဝိသိတွာ အတ္တနော ပတ္တသေနာသနေ တံ ရတ္တိဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ ပစ္စူသသမယေ သတ္ထာရာ အဇ္ဈိဋ္ဌော သောဠသ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိကာနိ (သု. နိ. ၇၇၂ အာဒယော) သဗ္ဗာနေဝ သရဘညေန အဘဏိ. အထဿ ဘဂဝါ သရဘညပရိယောသာနေ အဗ္ဘာနုမောဒေန္တော – ‘‘သာဓု သာဓု၊ ဘိက္ခူ’’တိ သာဓုကာရံ အဒါသိ. သတ္ထာရာ ဒိန္နသာဓုကာရံ သုတွာ ဘူမဋ္ဌကဒေဝါ နာဂါ သုပဏ္ဏာတိ ဧဝံ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ ဧကသာဓုကာရမေဝ အဟောသိ.

တသ္မိံ ခဏေ ဇေတဝနတော ဝီသယောဇနသတမတ္ထကေ ကုရရဃရနဂရေ ထေရဿ မာတု မဟာဥပါသိကာယ ဂေဟေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာပိ မဟန္တေန သဒ္ဒေန သာဓုကာရမဒါသိ. အထ နံ ဥပါသိကာ အာဟ – ‘‘ကော ဧသ သာဓုကာရံ ဒေတီ’’တိ? အဟံ၊ ဘဂိနီတိ. ကောသိ တွန္တိ? တဝ ဂေဟေ အဓိဝတ္ထာ၊ ဒေဝတာတိ. တွံ ဣတော ပုဗ္ဗေ မယှံ သာဓုကာရံ အဒတွာ အဇ္ဇ ကသ္မာ ဒေသီတိ? နာဟံ တုယှံ သာဓုကာရံ ဒမ္မီတိ. အထ ကဿ တေ သာဓုကာရော ဒိန္နောတိ? တဝ ပုတ္တဿ ကောဋိကဏ္ဏဿ သောဏတ္ထေရဿာတိ. ကိံ မေ ပုတ္တေန ကတန္တိ? ပုတ္တော တေ အဇ္ဇ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝသိတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ၊ သတ္ထာ တဝ ပုတ္တဿ ဓမ္မံ သုတွာ ပသန္နော သာဓုကာရမဒါသိ. တေနဿ မယာပိ သာဓုကာရော ဒိန္နော. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဟိ သာဓုကာရံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဘူမဋ္ဌကဒေဝေ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ ဧကသာဓုကာရမေဝ ဇာတန္တိ. ကိံ ပန၊ သာမိ၊ မမ ပုတ္တေန သတ္ထု ဓမ္မော ကထိတော၊ သတ္ထာရာ မမ ပုတ္တဿ ကထိတောတိ? တဝ ပုတ္တေန သတ္ထု ကထိတောတိ. ဧဝံ ဒေဝတာယ ကထေန္တိယာဝ ဥပါသိကာယ ပဉ္စဝဏ္ဏာ ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သကလသရီရံ ဖရိ.

အထဿာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ မေ ပုတ္တော သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝသိတွာ သတ္ထု ဓမ္မံ ကထေတုံ သက္ခိ၊ မယှမ္ပိ ကထေတုံ သက္ခိဿတိယေဝ. ပုတ္တဿ အာဂတကာလေ ဓမ္မဿဝနံ ကာရေတွာ ဓမ္မကထံ သုဏိဿာမီ’’တိ. သောဏတ္ထေရောပိ ခေါ သတ္ထာရာ သာဓုကာရေ ဒိန္နေ ‘‘အယံ မေ ဥပဇ္ဈာယေန ဒိန္နသာသနံ အာရောစေတုံ ကာလော’’တိ ဘဂဝန္တံ ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ဥပသမ္ပဒံ အာဒိံ ကတွာ (မဟာဝ. ၂၅၉) ပဉ္စ ဝရေ ယာစိတွာ ကတိပါဟံ သတ္ထု သန္တိကေယေဝ ဝသိတွာ ‘‘ဥပဇ္ဈာယံ ပဿိဿာမီ’’တိ သတ္ထာရံ အာပုစ္ဆိတွာ ဇေတဝနာ နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ အဂမာသိ.

ထေရော ပုနဒိဝသေ တံ အာဒါယ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော မာတု ဥပါသိကာယ ဂေဟဒွါရံ အဂမာသိ. သာပိ ပုတ္တံ ဒိသွာ တုဋ္ဌမာနသာ ဝန္ဒိတွာ သက္ကစ္စံ ပရိဝိသိတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ၊ တာတ၊ သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ဧကဂန္ဓကုဋိယံ ဝသိတွာ သတ္ထု ဓမ္မကထံ ကထေသီ’’တိ. ‘‘ဥပါသိကေ၊ တုယှံ ကေန ဣဒံ ကထိတ’’န္တိ? ‘‘တာတ၊ ဣမသ္မိံ ဂေဟေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ မဟန္တေန သဒ္ဒေန သာဓုကာရံ ဒတွာ မယာ ‘ကော ဧသော’တိ ဝုတ္တေ ‘အဟ’န္တိ ဝတွာ ဧဝဉ္စ ဧဝဉ္စ ကထေသိ. တံ သုတွာ မယှံ ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ မေ ပုတ္တော သတ္ထု ဓမ္မကထံ ကထေသိ၊ မယှမ္ပိ ကထေတုံ သက္ခိဿတီ’တိ. အထ နံ အာဟ – ‘တာတ၊ ယတော တယာ သတ္ထု သမ္မုခါ ဓမ္မော ကထိတော၊ မယှမ္ပိ ကထေတုံ သက္ခိဿသိ ဧဝ. အသုကဒိဝသေ နာမ ဓမ္မဿဝနံ ကာရေတွာ တဝ ဓမ္မံ သုဏိဿာမိ၊ တာတာ’’’တိ. သော အဓိဝါသေသိ. ဥပါသိကာ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ ပူဇံ ကတွာ ‘‘ပုတ္တဿ မေ ဓမ္မကထံ သုဏိဿာမီ’’တိ ဧကမေဝ ဒါသိံ ဂေဟရက္ခိကံ ဌပေတွာ သဗ္ဗံ ပရိဇနံ အာဒါယ အန္တောနဂရေ ဓမ္မဿဝနတ္ထာယ ကာရိတေ မဏ္ဍပေ အလင်္ကတဓမ္မာသနံ အဘိရုယှ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ ပုတ္တဿ ဓမ္မကထံ သောတုံ အဂမာသိ.

တသ္မိံ ပန ကာလေ နဝသတာ စောရာ တဿာ ဥပါသိကာယ ဂေဟေ ဩတာရံ ဩလောကေန္တာ ဝိစရန္တိ. တဿာ ပန ဂေဟံ သတ္တဟိ ပါကာရေဟိ ပရိက္ခိတ္တံ သတ္တဒွါရကောဋ္ဌကယုတ္တံ၊ တတ္ထ တေသု တေသု ဌာနေသု စဏ္ဍသုနခေ ဗန္ဓိတွာ ဌပယိံသု. အန္တောဂေဟေ ဆဒနဿ ဥဒကပါတဋ္ဌာနေ ပန ပရိခံ ခဏိတွာ တိပုနာ ပူရယိံသု. တံ ဒိဝါ အာတပေန ဝိလီနံ ပက္ကုထိတံ ဝိယ တိဋ္ဌတိ၊ ရတ္တိံ ကဌိနံ ကက္ခဠံ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. တဿာနန္တရာ မဟန္တာနိ အယသင်္ဃာဋကာနိ နိရန္တရံ ဘူမိယံ ဩဒဟိံသု. ဣတိ ဣမဉ္စာရက္ခံ ဥပါသိကာယ စ အန္တောဂေဟေ ဌိတဘာဝံ ပဋိစ္စ တေ စောရာ ဩကာသံ အလဘန္တာ တံ ဒိဝသံ တဿာ ဂတဘာဝံ ဉတွာ ဥမင်္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ တိပုပရိခါယ စ အယသင်္ဃာဋကာနဉ္စ ဟေဋ္ဌာဘာဂေနေဝ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ စောရဇေဋ္ဌကံ တဿာ သန္တိကံ ပဟိဏိံသု ‘‘သစေ သာ အမှာကံ ဣဓ ပဝိဋ္ဌဘာဝံ သုတွာ နိဝတ္တိတွာ ဂေဟာဘိမုခီ အာဂစ္ဆတိ၊ အသိနာ နံ ပဟရိတွာ မာရေထာ’’တိ. သော ဂန္တွာ တဿာ သန္တိကေ အဋ္ဌာသိ.

စောရာပိ အန္တောဂေဟေ ဒီပံ ဇာလေတွာ ကဟာပဏဂဗ္ဘဒွါရံ ဝိဝရိံသု. သာ ဒါသီ စောရေ ဒိသွာ ဥပါသိကာယ သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘အယျေ၊ ဗဟူ စောရာ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ ကဟာပဏဂဗ္ဘဒွါရံ ဝိဝရိံသူ’’တိ အာရောစေသိ. ‘‘စောရာ အတ္တနာ ဒိဋ္ဌကဟာပဏေ ဟရန္တု၊ အဟံ မမ ပုတ္တဿ ဓမ္မကထံ သုဏာမိ၊ မာ မေ ဓမ္မဿ အန္တရာယံ ကရိ၊ ဂေဟံ ဂစ္ဆာ’’တိ တံ ပဟိဏိ. စောရာပိ ကဟာပဏဂဗ္ဘံ တုစ္ဆံ ကတွာ ရဇတဂဗ္ဘံ ဝိဝရိံသု. သာ ပုနပိ ဂန္တွာ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. ဥပါသိကာပိ ‘‘စောရာ အတ္တနာ ဣစ္ဆိတံ ဟရန္တု၊ မာ မေ အန္တရာယံ ကရီ’’တိ ပုန တံ ပဟိဏိ. စောရာ ရဇတဂဗ္ဘမ္ပိ တုစ္ဆံ ကတွာ သုဝဏ္ဏဂဗ္ဘံ ဝိဝရိံသု. သာ ပုနပိ ဂန္တွာ ဥပါသိကာယ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ နံ ဥပါသိကာ အာမန္တေတွာ၊ ‘‘ဘောတိ ဇေ တွံ အနေကဝါရံ မမ သန္တိကံ အာဂတာ၊ ‘စောရာ ယထာရုစိတံ ဟရန္တု၊ အဟံ မမ ပုတ္တဿ ဓမ္မကထံ သုဏာမိ၊ မာ မေ အန္တရာယံ ကရီ’တိ မယာ ဝုတ္တာပိ မမ ကထံ အနာဒိယိတွာ ပုနပ္ပုနံ အာဂစ္ဆသိယေဝ. သစေ ဣဒါနိ တွံ အာဂစ္ဆိဿသိ၊ ဇာနိဿာမိ တေ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ဂေဟမေဝ ဂစ္ဆာ’’တိ ပဟိဏိ.

စောရဇေဋ္ဌကော တဿာ ကထံ သုတွာ ‘‘ဧဝရူပါယ ဣတ္ထိယာ သန္တကံ ဟရန္တာနံ အသနိ ပတိတွာ မတ္ထကံ ဘိန္ဒေယျာ’’တိ စောရာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘သီဃံ ဥပါသိကာယ သန္တကံ ပဋိပါကတိကံ ကရောထာ’’တိ အာဟ. တေ ကဟာပဏေဟိ ကဟာပဏဂဗ္ဘံ၊ ရဇတသုဝဏ္ဏေဟိ ရဇတသုဝဏ္ဏဂဗ္ဘေ ပုန ပူရယိံသု. ဓမ္မတာ ကိရေသာ၊ ယံ ဓမ္မော ဓမ္မစာရိနံ ရက္ခတိ. တေနေဝါဟ –

‘‘ဓမ္မော ဟဝေ ရက္ခတိ ဓမ္မစာရိံ၊

ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟာတိ၊

ဧသာနိသံသော ဓမ္မေ သုစိဏ္ဏေ၊

န ဒုဂ္ဂတိံ ဂစ္ဆတိ ဓမ္မစာရီ’’တိ. (ထေရဂါ. ၃၀၃၊ ဇာ. ၁.၁၀.၁၀၂)၊

စောရာပိ ဂန္တွာ ဓမ္မဿဝနဋ္ဌာနေ အဋ္ဌံသု. ထေရောပိ ဓမ္မံ ကထေတွာ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ အာသနာ ဩတရိ. တသ္မိံ ခဏေ စောရဇေဋ္ဌကော ဥပါသိကာယ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ‘‘ခမာဟိ မေ၊ အယျေ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ဣဒံ၊ တာတာ’’တိ? ‘‘အဟဉှိ တုမှေသု အာဃာတံ ကတွာ တုမှေ မာရေတုကာမော အဋ္ဌာသိ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ တေ၊ တာတ၊ ခမာမီ’’တိ. သေသစောရာပိ တထေဝ ဝတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ ခမာမီ’’တိ ဝုတ္တေ အာဟံသု – ‘‘အယျေ၊ သစေ နော ခမထ၊ ပုတ္တဿ ဝေါ သန္တိကေ အမှာကံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဒါပေထာ’’တိ. သာ ပုတ္တံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘တာတ၊ ဣမေ စောရာ မမ ဂုဏေသု တုမှာကဉ္စ ဓမ္မကထာယ ပသန္နာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစန္တိ၊ ပဗ္ဗာဇေထ နေ’’တိ. ထေရော ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ တေဟိ နိဝတ္ထဝတ္ထာနံ ဒသာနိ ဆိန္ဒာပေတွာ တမ္ဗမတ္တိကာယ ရဇာပေတွာ တေ ပဗ္ဗာဇေတွာ သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေသိ. ဥပသမ္ပန္နကာလေ စ နေသံ ဧကေကဿ ဝိသုံ ဝိသုံ ကမ္မဋ္ဌာနမဒါသိ. တေ နဝသတာ ဘိက္ခူ ဝိသုံ ဝိသုံ နဝသတကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဂဟေတွာ ဧကံ ပဗ္ဗတံ အဘိရုယှ တဿ တဿ ရုက္ခဿ ဆာယာယ နိသီဒိတွာ သမဏဓမ္မံ ကရိံသု.

သတ္ထာ ဝီသယောဇနသတမတ္ထကေ ဇေတဝနမဟာဝိဟာရေ နိသိန္နောဝ တေ ဘိက္ခူ ဩလောကေတွာ တေသံ စရိယဝသေန ဓမ္မဒေသနံ ဝဝတ္ထာပေတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ သမ္မုခေ နိသီဒိတွာ ကထေန္တော ဝိယ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၃၆၈. ‘‘မေတ္တာဝိဟာရီ ယော ဘိက္ခု၊ ပသန္နော ဗုဒ္ဓသာသနေ၊

အဓိဂစ္ဆေ ပဒံ သန္တံ၊ သင်္ခါရူပသမံ သုခံ.

၃၆၉. ‘‘သိဉ္စ ဘိက္ခု ဣမံ နာဝံ၊ သိတ္တာ တေ လဟုမေဿတိ၊

ဆေတွာ ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ၊ တတော နိဗ္ဗာနမေဟိသိ.

၃၇၀. ‘‘ပဉ္စ ဆိန္ဒေ ပဉ္စ ဇဟေ၊ ပဉ္စ စုတ္တရိ ဘာဝယေ၊

ပဉ္စသင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု၊ ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတိ.

၃၇၁. ‘‘ဈာယ ဘိက္ခု မာ ပမာဒေါ၊

မာ တေ ကာမဂုဏေ ရမေဿု စိတ္တံ၊

မာ လောဟဂုဠံ ဂိလီ ပမတ္တော၊

မာ ကန္ဒီ ဒုက္ခမိဒန္တိ ဒယှမာနော.

၃၇၂. ‘‘နတ္ထိ ဈာနံ အပညဿ၊ ပညာ နတ္ထိ အဈာယတော၊

ယမှိ ဈာနဉ္စ ပညာ စ၊ သ ဝေ နိဗ္ဗာနသန္တိကေ.

၃၇၃. ‘‘သုညာဂါရံ ပဝိဋ္ဌဿ၊ သန္တစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော၊

အမာနုသီ ရတီ ဟောတိ၊ သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော.

၃၇၄. ‘‘ယတော ယတော သမ္မသတိ၊ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ၊

လဘတီ ပီတိပါမောဇ္ဇံ၊ အမတံ တံ ဝိဇာနတံ.

၃၇၅. ‘‘တတြာယမာဒိ ဘဝတိ၊ ဣဓ ပညဿ ဘိက္ခုနော၊

ဣန္ဒြိယဂုတ္တိ သန္တုဋ္ဌိ၊ ပါတိမောက္ခေ စ သံဝရော.

၃၇၆. ‘‘မိတ္တေ ဘဇဿု ကလျာဏေ၊ သုဒ္ဓါဇီဝေ အတန္ဒိတေ၊

ပဋိသန္ထာရဝုတျဿ၊ အာစာရကုသလော သိယာ၊

တတော ပါမောဇ္ဇဗဟုလော၊ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ.

တတ္ထ မေတ္တာဝိဟာရီတိ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာနေ ကမ္မံ ကရောန္တောပိ မေတ္တာဝသေန တိကစတုက္ကဇ္ဈာနေ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဌိတောပိ မေတ္တာဝိဟာရီယေဝ နာမ. ပသန္နောတိ ယော ပန ဗုဒ္ဓသာသနေ ပသန္နော ဟောတိ၊ ပသာဒံ ရောစေတိယေဝါတိ အတ္ထော. ပဒံ သန္တန္တိ နိဗ္ဗာနဿေတံ နာမံ. ဧဝရူပေါ ဟိ ဘိက္ခု သန္တံ ကောဋ္ဌာသံ သဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ဥပသန္တတာယ သင်္ခါရူပသမံ၊ ပရမသုခတာယ သုခန္တိ လဒ္ဓနာမံ နိဗ္ဗာနံ အဓိဂစ္ဆတိ၊ ဝိန္ဒတိယေဝါတိ အတ္ထော.

သိဉ္စ ဘိက္ခု ဣမံ နာဝန္တိ ဘိက္ခု ဣမံ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ နာဝံ မိစ္ဆာဝိတက္ကောဒကံ ဆဍ္ဍေန္တော သိဉ္စ. သိတ္တာ တေ လဟုမေဿတီတိ ယထာ ဟိ မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒကဿေဝ ဘရိတာ နာဝါ ဆိဒ္ဒါနိ ပိဒဟိတွာ ဥဒကဿ သိတ္တတာယ သိတ္တာ သလ္လဟုကာ ဟုတွာ မဟာသမုဒ္ဒေ အနောသီဒိတွာ သီဃံ သုပဋ္ဋနံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ တဝါပိ အယံ မိစ္ဆာဝိတက္ကောဒကဘရိတာ အတ္တဘာဝနာဝါ စက္ခုဒွါရာဒိဆိဒ္ဒါနိ သံဝရေန ပိဒဟိတွာ ဥပ္ပန္နဿ မိစ္ဆာဝိတက္ကောဒကဿ သိတ္တတာယ သိတ္တာ သလ္လဟုကာ သံသာရဝဋ္ဋေ အနောသီဒိတွာ သီဃံ နိဗ္ဗာနံ ဂမိဿတိ. ဆေတွာတိ ရာဂဒေါသဗန္ဓနာနိ ဆိန္ဒ. ဧတာနိ ဟိ ဆိန္ဒိတွာ အရဟတ္တပ္ပတ္တော တတော အပရဘာဂေ အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနမေဝ ဧဟိသိ၊ ဂမိဿသီတိ အတ္ထော.

ပဉ္စ ဆိန္ဒေတိ ဟေဋ္ဌာအပါယသမ္ပာပကာနိ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ ပါဒေ ဗဒ္ဓရဇ္ဇုံ ပုရိသော သတ္ထေန ဝိယ ဟေဋ္ဌာမဂ္ဂတ္တယေန ဆိန္ဒေယျ. ပဉ္စ ဇဟေတိ ဥပရိဒေဝလောကသမ္ပာပကာနိ ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ ပုရိသော ဂီဝါယ ဗဒ္ဓရဇ္ဇုကံ ဝိယ အရဟတ္တမဂ္ဂေန ဇဟေယျ ပဇဟေယျ၊ ဆိန္ဒေယျာတိ အတ္ထော. ပဉ္စ စုတ္တရိ ဘာဝယေတိ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနံ ပဟာနတ္ထာယ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဥတ္တရိ ဘာဝေယျ. ပဉ္စသင်္ဂါတိဂေါတိ ဧဝံ သန္တေ ပဉ္စန္နံ ရာဂဒေါသမောဟမာနဒိဋ္ဌိသင်္ဂါနံ အတိက္ကမနေန ပဉ္စသင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတိ၊ စတ္တာရော ဩဃေ တိဏ္ဏောယေဝါတိ ဝုစ္စတီတိ အတ္ထော.

ဈာယ ဘိက္ခူတိ ဘိက္ခု တွံ ဒွိန္နံ ဈာနာနံ ဝသေန ဈာယ စေဝ၊ ကာယကမ္မာဒီသု စ အပ္ပမတ္တဝိဟာရိတာယ မာ ပမဇ္ဇိ. ရမေဿူတိ ပဉ္စဝိဓေ စ ကာမဂုဏေ တေ စိတ္တံ မာ ရမေဿု. မာ လောဟဂုဠန္တိ သတိဝေါဿဂ္ဂလက္ခဏေန ဟိ ပမာဒေန ပမတ္တာ နိရယေ တတ္တံ လောဟဂုဠံ ဂိလန္တိ၊ တေန တံ ဝဒါမိ ‘‘မာ ပမတ္တော ဟုတွာ လောဟဂုဠံ ဂိလိ၊ မာ နိရယေ ဍယှမာနော ‘ဒုက္ခမိဒ’န္တိ ကန္ဒီ’’တိ အတ္ထော.

နတ္ထိ ဈာနန္တိ ဈာနုပ္ပါဒိကာယ ဝါယာမပညာယ အပညဿ ဈာနံ နာမ နတ္ထိ. ပညာ နတ္ထီတိ အဈာယန္တဿ ‘‘သမာဟိတော ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ဇာနာတိ ပဿတီ’’တိ ဝုတ္တလက္ခဏာ ပညာ နတ္ထိ. ယမှိ ဈာနဉ္စ ပညာ စာတိ ယမှိ ပုဂ္ဂလေ ဣဒံ ဥဘယမ္ပိ အတ္ထိ၊ သော နိဗ္ဗာနဿ သန္တိကေ ဌိတောယေဝါတိ အတ္ထော.

သုညာဂါရံ ပဝိဋ္ဌဿာတိ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဝိဝိတ္တောကာသေ ကမ္မဋ္ဌာနံ အဝိဇဟိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနမနသိကာရေန နိသိန္နဿ. သန္တစိတ္တဿာတိ နိဗ္ဗုတစိတ္တဿ. သမ္မာတိ ဟေတုနာ ကာရဏေန ဓမ္မံ ဝိပဿန္တဿ ဝိပဿနာသင်္ခါတာ အမာနုသီ ရတိ အဋ္ဌသမာပတ္တိသင်္ခါတာ ဒိဗ္ဗာပိ ရတိ ဟောတိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော.

ယတော ယတော သမ္မသတီတိ အဋ္ဌတိံသာယ အာရမ္မဏေသု ကမ္မံ ကရောန္တော ယေန ယေနာကာရေန၊ ပုရေဘတ္တာဒီသု ဝါ ကာလေသု ယသ္မိံ ယသ္မိံ အတ္တနာ အဘိရုစိတေ ကာလေ၊ အဘိရုစိတေ ဝါ ကမ္မဋ္ဌာနေ ကမ္မံ ကရောန္တော သမ္မသတိ. ဥဒယဗ္ဗယန္တိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ပဉ္စဝီသတိယာ လက္ခဏေဟိ ဥဒယံ၊ ပဉ္စဝီသတိယာ ဧဝ စ လက္ခဏေဟိ ဝယံ. ပီတိပါမောဇ္ဇန္တိ ဧဝံ ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ သမ္မသန္တော ဓမ္မပီတိံ ဓမ္မပါမောဇ္ဇဉ္စ လဘတိ. အမတန္တိ တံ သပ္ပစ္စယေ နာမရူပေ ပါကဋေ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌဟန္တေ ဥပ္ပန္နံ ပီတိပါမောဇ္ဇံ အမတနိဗ္ဗာနသမ္ပာပကတ္တာ ဝိဇာနတံ ပဏ္ဍိတာနံ အမတမေဝါတိ အတ္ထော.

တတြာယမာဒိ ဘဝတီတိ တတြ အယံ အာဒိ၊ ဣဒံ ပုဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဟောတိ. ဣဓ ပညဿာတိ ဣမသ္မိံ သာသနေ ပဏ္ဍိတဘိက္ခုနော. ဣဒါနိ ‘‘တံ အာဒီ’’တိ ဝုတ္တံ ပုဗ္ဗဋ္ဌာနံ ဒဿေန္တော ဣန္ဒြိယဂုတ္တီတိအာဒိမာဟ. စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဉှိ ပုဗ္ဗဋ္ဌာနံ နာမ. တတ္ထ ဣန္ဒြိယဂုတ္တီတိ ဣန္ဒြိယသံဝရော. သန္တုဋ္ဌီတိ စတုပစ္စယသန္တောသော. တေန အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိ စေဝ ပစ္စယသန္နိဿိတဉ္စ သီလံ ကထိတံ. ပါတိမောက္ခေတိ ပါတိမောက္ခသင်္ခါတေ ဇေဋ္ဌကသီလေ ပရိပူရကာရိတာ ကထိတာ.

မိတ္တေ ဘဇဿု ကလျာဏေတိ ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တေ အပတိရူပသဟာယေ ဝဇ္ဇေတွာ သာဓုဇီဝိတာယ သုဒ္ဓါဇီဝေ ဇင်္ဃဗလံ နိဿာယ ဇီဝိကကပ္ပနာယ အကုသီတေ အတန္ဒိတေ ကလျာဏမိတ္တေ ဘဇဿု၊ သေဝဿူတိ အတ္ထော. ပဋိသန္ထာရဝုတျဿာတိ အာမိသပဋိသန္ထာရေန စ ဓမ္မပဋိသန္ထာရေန စ သမ္ပန္နဝုတ္တိတာယ ပဋိသန္ထာရဝုတ္တိ အဿ၊ ပဋိသန္ထာရဿ ကာရကာ ဘဝေယျာတိ အတ္ထော. အာစာရကုသလောတိ သီလမ္ပိ အာစာရော၊ ဝတ္တပဋိဝတ္တမ္ပိ အာစာရော. တတ္ထ ကုသလော သိယာ၊ ဆေကော ဘဝေယျာတိ အတ္ထော. တတော ပါမောဇ္ဇဗဟုလောတိ တတော ပဋိသန္ထာရဝုတ္တိတော စ အာစာရကောသလ္လတော စ ဥပ္ပန္နေန ဓမ္မပါမောဇ္ဇေန ပါမောဇ္ဇဗဟုလော ဟုတွာ တံ သကလဿာပိ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ အန္တံ ကရိဿတီတိ အတ္ထော.

ဧဝံ သတ္ထာရာ ဒေသိတာသု ဣမာသု ဂါထာသု ဧကမေကိဿာယ ဂါထာယ ပရိယောသာနေ ဧကမေကံ ဘိက္ခုသတံ နိသိန္နနိသိန္နဋ္ဌာနေယေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ သဗ္ဗေပိ တေ ဘိက္ခူ အာကာသေနေဝ ဝီသယောဇနသတိကံ ကန္တာရံ အတိက္ကမိတွာ တထာဂတဿ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ဝဏ္ဏေန္တာ ထောမေန္တာ ပါဒေ ဝန္ဒိံသူတိ.

သမ္ဗဟုလဘိက္ခုဝတ္ထု သတ္တမံ.