၈. ဗဟုဘဏ္ဍိကဘိက္ခုဝတ္ထု

န နဂ္ဂစရိယာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဗဟုဘဏ္ဍိကံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သာဝတ္ထိဝါသီ ကိရေကော ကုဋုမ္ဗိကော ဘရိယာယ ကာလကတာယ ပဗ္ဗဇိ. သော ပဗ္ဗဇန္တော အတ္တနော ပရိဝေဏဉ္စ အဂ္ဂိသာလဉ္စ ဘဏ္ဍဂဗ္ဘဉ္စ ကာရေတွာ သဗ္ဗမ္ပိ ဘဏ္ဍဂဗ္ဘံ သပ္ပိမဓုတေလာဒီဟိ ပူရေတွာ ပဗ္ဗဇိ၊ ပဗ္ဗဇိတွာ စ ပန အတ္တနော ဒါသေ ပက္ကောသာပေတွာ ယထာရုစိကံ အာဟာရံ ပစာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ. ဗဟုဘဏ္ဍော စ ဗဟုပရိက္ခာရော စ အဟောသိ. ရတ္တိံ အညံ နိဝါသနပါရုပနံ ဟောတိ၊ ဒိဝါ အညံ နိဝါသနပါရုပနံ ဟောတိ၊ ဒိဝါ အညံ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ဝသတိ. တဿေကဒိဝသံ စီဝရပစ္စတ္ထရဏာနိ သုက္ခာပေန္တဿ သေနာသနစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တာ ဘိက္ခူ ပဿိတွာ ‘‘ကဿိမာနိ၊ အာဝုသော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘မယှ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ တိစီဝရာနိ အနုညာတာနိ၊ တွဉ္စ ပန ဧဝံ အပ္ပိစ္ဆဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဧဝံ ဗဟုပရိက္ခာရော ဇာတော’’တိ တံ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အယံ ဘိက္ခု အတိဗဟုဘဏ္ဍော’’တိ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တံ ဘိက္ခူ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စံ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ အာဟ – ‘‘ကသ္မာ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ မယာ အပ္ပိစ္ဆတာယ ဓမ္မေ ဒေသိတေ ဧဝံ ဗဟုဘဏ္ဍော ဇာတော’’တိ. သော တာဝတ္တကေနေဝ ကုပိတော ‘‘ဣမိနာ ဒါနိ နီဟာရေန စရိဿာမီ’’တိ ပါရုပနံ ဆဍ္ဍေတွာ ပရိသမဇ္ဈေ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ. အထ နံ သတ္ထာ ဥပတ္ထမ္ဘယမာနော နနု တွံ ဘိက္ခု ပုဗ္ဗေ ဟိရောတ္တပ္ပဂဝေသကော ဒကရက္ခသကာလေပိ ဟိရောတ္တပ္ပံ ဂဝေသမာနော ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဝိဟာသိ၊ ကသ္မာ ဣဒါနိ ဧဝံ ဂရုကေ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ စတုပရိသမဇ္ဈေ ပါရုပနံ ဆဍ္ဍေတွာ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပဟာယ ဌိတောသီတိ. သော သတ္ထု ဝစနံ သုတွာ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌာပေတွာ တံ စီဝရံ ပါရုပိတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဘိက္ခူ တဿ အတ္ထဿ အာဝိဘာဝတ္ထံ ဘဂဝန္တံ ယာစိံသု. ဘဂဝါ အတီတံ အာဟရိတွာ ကထေသိ –

အတီတေ ကိရ ဗာရာဏသိရညော အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ဗောဓိသတ္တော ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ မဟိံသကုမာရောတိ နာမံ ကရိံသု. တဿ ကနိဋ္ဌဘာတာ စန္ဒကုမာရော နာမ အဟောသိ. တေသံ မာတရိ ကာလကတာယ ရာဇာ အညံ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. သာပိ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ၊ သူရိယကုမာရောတိဿ နာမံ ကရိံသု. တံ ဒိသွာ ရာဇာ တုဋ္ဌော ‘‘ပုတ္တဿ တေ ဝရံ ဒမ္မီ’’တိ အာဟ. သာပိ ခေါ၊ ‘‘ဒေဝ၊ ဣစ္ဆိတကာလေ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ပုတ္တဿ ဝယပ္ပတ္တကာလေ ရာဇာနံ အာဟ – ‘‘ဒေဝေန မယှံ ပုတ္တဿ ဇာတကာလေ ဝရော ဒိန္နော၊ ဣဒါနိ မေ ပုတ္တဿ ရဇ္ဇံ ဒေဟီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘မမ ဒွေ ပုတ္တာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓာ ဝိယ ဇလန္တာ ဝိစရန္တိ၊ န သက္ကာ တဿ ရဇ္ဇံ ဒါတု’’န္တိ ပဋိက္ခိပိတွာပိ တံ ပုနပ္ပုနံ ယာစမာနမေဝ ဒိသွာ ‘‘အယံ မေ ပုတ္တာနံ အနတ္ထမ္ပိ ကရေယျာ’’တိ ပုတ္တေ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘တာတာ၊ အဟံ သူရိယကုမာရဿ ဇာတကာလေ ဝရံ အဒါသိံ၊ ဣဒါနိဿ မာတာ ရဇ္ဇံ ယာစတိ၊ အဟံ တဿ န ဒါတုကာမော၊ တဿ မာတာ တုမှာကံ အနတ္ထမ္ပိ ကရေယျ၊ ဂစ္ဆထ တုမှေ၊ အရညေ ဝသိတွာ မမစ္စယေနာဂန္တွာ ရဇ္ဇံ ဂဏှထာ’’တိ ဥယျောဇေသိ. တေ ပိတရံ ဝန္ဒိတွာ ပါသာဒါ ဩတရန္တေ ရာဇင်္ဂဏေ ကီဠမာနော သူရိယကုမာရော ဒိသွာ တံ ကာရဏံ ဉတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိ. တေသံ ဟိမဝန္တံ ပဝိဋ္ဌကာလေ ဗောဓိသတ္တော မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိတွာ သူရိယကုမာရံ အာဟ – ‘‘တာတ၊ ဧတံ သရံ ဂန္တွာ နှတွာ စ ပိဝိတွာ စ အမှာကမ္ပိ ပဒုမိနိပဏ္ဏေဟိ ဥဒကံ အာဟရာ’’တိ. သော ပန သရော ဝေဿဝဏ္ဏဿ သန္တိကာ ဧကေန ဒကရက္ခသေန လဒ္ဓေါ ဟောတိ. ဝေဿဝဏ္ဏော စ တံ အာဟ – ‘‘ဌပေတွာ ဒေဝဓမ္မဇာနနကေ ယေ စ အညေ ဣမံ သရံ ဩတရန္တိ၊ တေ ခါဒိတုံ လဘသီ’’တိ. တတော ပဋ္ဌာယ သော တံ သရံ ဩတိဏ္ဏောတိဏ္ဏေ ဒေဝဓမ္မေ ပုစ္ဆိတွာ အဇာနန္တေ ခါဒတိ၊ သူရိယကုမာရောပိ တံ သရံ အဝီမံသိတွာဝ ဩတရိ၊ တေန စ ‘‘ဒေဝဓမ္မေ ဇာနာသီ’’တိ ပုစ္ဆိတော ‘‘ဒေဝဓမ္မာ နာမ စန္ဒိမသူရိယာ’’တိ အာဟ. အထ နံ ‘‘တွံ ဒေဝဓမ္မေ န ဇာနာသီ’’တိ ဥဒကံ ပဝေသေတွာ အတ္တနော ဘဝနေ ဌပေသိ. ဗောဓိသတ္တောပိ တံ စိရာယန္တံ ဒိသွာ စန္ဒကုမာရံ ပေသေသိ. သောပိ တေန ‘‘ဒေဝဓမ္မေ ဇာနာသီ’’တိ ပုစ္ဆိတော ‘‘ဒေဝဓမ္မာ နာမ စတဿော ဒိသာ’’တိ အာဟ. ဒကရက္ခသော တမ္ပိ ဥဒကံ ပဝေသေတွာ တတ္ထေဝ ဌပေသိ.

ဗောဓိသတ္တော တသ္မိမ္ပိ စိရာယန္တေ ‘‘အန္တရာယေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ သယံ ဂန္တွာ ဒွိန္နမ္ပိ ဩတရဏပဒံယေဝ ဒိသွာ ‘‘အယံ သရော ရက္ခသပရိဂ္ဂဟိတော’’တိ ဉတွာ ခဂ္ဂံ သန္နယှိတွာ ဓနုံ ဂဟေတွာ အဋ္ဌာသိ. ရက္ခသော တံ အနောတရန္တံ ဒိသွာ ဝနကမ္မိကပုရိသဝေသေနာဂန္တွာ အာဟ – ‘‘ဘော ပုရိသ၊ တွံ မဂ္ဂကိလန္တော၊ ကသ္မာ ဣမံ သရံ ဩတရိတွာ နှတွာ စ ပိဝိတွာ စ ဘိသမုလာလံ ခါဒိတွာ ပုပ္ဖါနိ ပိလန္ဓိတွာ န ဂစ္ဆသီ’’တိ. ဗောဓိသတ္တော တံ ဒိသွာဝ ‘‘ဧသ သော ယက္ခော’’တိ ဉတွာ ‘‘တယာ မေ ဘာတရော ဂဟိတာ’’တိ အာဟ. အာမ၊ မယာ ဂဟိတာတိ. ကိံ ကာရဏာတိ? အဟံ ဣမံ သရံ ဩတိဏ္ဏောတိဏ္ဏေ လဘာမီတိ. ကိံ ပန သဗ္ဗေဝ လဘသီတိ? ဒေဝဓမ္မဇာနနကေ ဌပေတွာ အဝသေသေ လဘာမီတိ. အတ္ထိ ပန တေ ဒေဝဓမ္မေဟိ အတ္ထောတိ? အာမ၊ အတ္ထီတိ. အဟံ ကထေဿာမီတိ. တေန ဟိ ကထေဟီတိ. န သက္ကာ ကိလိဋ္ဌေန ဂတ္တေန ကထေတုန္တိ. ယက္ခော ဗောဓိသတ္တံ နှာပေတွာ ပါနီယံ ပါယေတွာ အလင်္ကရိတွာ အလင်္ကတမဏ္ဍပမဇ္ဈေ ပလ္လင်္ကံ အာရောပေတွာ သယမဿ ပါဒမူလေ နိသီဒိ. အထ နံ ဗောဓိသတ္တော ‘‘သက္ကစ္စံ သုဏာဟီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

‘‘ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ၊ သုက္ကဓမ္မသမာဟိတာ၊

သန္တော သပ္ပုရိသာ လောကေ၊ ဒေဝဓမ္မာတိ ဝုစ္စရေ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၆)၊

ယက္ခော ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပသန္နော ဗောဓိသတ္တံ အာဟ – ‘‘ပဏ္ဍိတ၊ အဟံ တေ ပသန္နော၊ ဧကံ ဘာတရံ ဒမ္မိ၊ ကတရံ အာနေမီ’’တိ? ‘‘ကနိဋ္ဌံ အာနေဟီ’’တိ. ပဏ္ဍိတ၊ တွံ ကေဝလံ ဒေဝဓမ္မေ ဇာနာသိယေဝ၊ န ပန တေသု ဝတ္တသီတိ. ကိံ ကာရဏာတိ? ယသ္မာ ဇေဋ္ဌံ ဌပေတွာ ကနိဋ္ဌံ အာဟရာပေန္တော ဇေဋ္ဌာပစာယိကကမ္မံ န ကရောသီတိ၊ ဒေဝဓမ္မေ စာဟံ ယက္ခ ဇာနာမိ၊ တေသု စ ဝတ္တာမိ. မယဉှိ ဧတံ နိဿာယ ဣမံ အရညံ ပဝိဋ္ဌာ. ဧတဿ ဟိ အတ္ထာယ အမှာကံ ပိတရံ ဧတဿ မာတာ ရဇ္ဇံ ယာစိ၊ အမှာကံ ပန ပိတာ တံ ဝရံ အဒတွာ အမှာကံ အနုရက္ခဏတ္ထာယ အရညေ ဝါသံ အနုဇာနိ၊ သော ကုမာရော အနိဝတ္တိတွာ အမှေဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတော. ‘‘တံ အရညေ ဧကော ယက္ခော ခါဒီ’’တိ ဝုတ္တေပိ န ကောစိ သဒ္ဒဟိဿတိ. တေနာဟံ ဂရဟဘယဘီတော တမေဝါဟရာပေမီတိ. ယက္ခော ဗောဓိသတ္တဿ ပသီဒိတွာ ‘‘သာဓု ပဏ္ဍိတ၊ တွမေဝ ဒေဝဓမ္မေ ဇာနာသိ၊ ဒေဝဓမ္မေသု စ ဝတ္တသီ’’တိ ဒွေ ဘာတရော အာနေတွာ အဒါသိ. အထ နံ ဗောဓိသတ္တော ယက္ခဘာဝေ အာဒီနဝံ ကထေတွာ ပဉ္စသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေသိ. သော တေန သုသံဝိဟိတာရက္ခော တသ္မိံ အရညေ ဝသိတွာ ပိတရိ ကာလကတေ ယက္ခံ အာဒါယ ဗာရာဏသိံ ဂန္တွာ ရဇ္ဇံ ဂဟေတွာ စန္ဒကုမာရဿ ဥပရဇ္ဇံ၊ သူရိယကုမာရဿ သေနာပတိဋ္ဌာနံ ဒတွာ ယက္ခဿ ရမဏီယေ ဌာနေ အာယတနံ ကာရာပေတွာ ယထာ သော လာဘဂ္ဂပ္ပတ္တော ဟောတိ၊ တထာ အကာသိ.

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ ‘‘တဒါ ရက္ခသော ဗဟုဘဏ္ဍိကဘိက္ခု အဟောသိ၊ သူရိယကုမာရော အာနန္ဒော၊ စန္ဒကုမာရော သာရိပုတ္တော၊ မဟိံသကုမာရော ပန အဟမေဝါ’’တိ. ဧဝံ သတ္ထာ ဇာတကံ ကထေတွာ ‘‘ဧဝံ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ပုဗ္ဗေ ဒေဝဓမ္မေ ဂဝေသမာနော ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နော ဝိစရိတွာ ဣဒါနိ စတုပရိသမဇ္ဈေ ဣမိနာ နီဟာရေန ဌတွာ မမ ပုရတော ‘အပ္ပိစ္ဆောမှီ’တိ ဝဒန္တော အယုတ္တံ အကာသိ. န ဟိ သာဋကပဋိက္ခေပါဒိမတ္တေန သမဏော နာမ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၄၁. ‘‘န နဂ္ဂစရိယာ န ဇဋာ န ပင်္ကာ၊ နာနာသကာ ထဏ္ဍိလသာယိကာ ဝါ၊

ရဇောဇလ္လံ ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနံ၊ သောဓေန္တိ မစ္စံ အဝိတိဏ္ဏကင်္ခ’’န္တိ.

တတ္ထ နာနာသကာတိ န အနသကာ၊ ဘတ္တပဋိက္ခေပကာတိ အတ္ထော. ထဏ္ဍိလသာယိကာတိ ဘူမိသယနာ. ရဇောဇလ္လန္တိ ကဒ္ဒမလေပနာကာရေန သရီရေ သန္နိဟိတရဇော. ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနန္တိ ဥက္ကုဋိကဘာဝေန အာရဒ္ဓဝီရိယံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယော ဟိ မစ္စော ‘‘ဧဝံ အဟံ လောကနိဿရဏသင်္ခါတံ သုဒ္ဓိံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ ဣမေသု နဂ္ဂစရိယာဒီသု ယံ ကိဉ္စိ သမာဒါယ ဝတ္တေယျ၊ သော ကေဝလံ မိစ္ဆာဒဿနဉ္စေဝ ဝဍ္ဎေယျ၊ ကိလမထဿ စ ဘာဂီ အဿ. န ဟိ ဧတာနိ သုသမာဒိန္နာနိပိ အဋ္ဌဝတ္ထုကာယ ကင်္ခါယ အဝိတိဏ္ဏဘာဝေန အဝိတိဏ္ဏကင်္ခံ မစ္စံ သောဓေန္တီတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

ဗဟုဘဏ္ဍိကဘိက္ခုဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.