၆. အဇဂရပေတဝတ္ထု

အထ ပါပါနိ ကမ္မာနီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အဇဂရပေတံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကသ္မိဉှိ သမယေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော လက္ခဏတ္ထေရေန သဒ္ဓိံ ဂိဇ္ဈကူဋတော ဩတရန္တော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ပဉ္စဝီသတိယောဇနိကံ အဇဂရပေတံ နာမ အဒ္ဒသ. တဿ သီသတော အဂ္ဂိဇာလာ ဥဋ္ဌဟိတွာ ပရိယန္တံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ပရိယန္တတော ဥဋ္ဌဟိတွာ သီသံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဥဘယတော ဥဋ္ဌဟိတွာ မဇ္ဈေ ဩတရန္တိ. ထေရော တံ ဒိသွာ သိတံ ပါတွာကာသိ. လက္ခဏတ္ထေရေန သိတကာရဏံ ပုဋ္ဌော ‘‘အကာလော၊ အာဝုသော၊ ဣမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယ၊ သတ္ထု သန္တိကေ မံ ပုစ္ဆေယျာသီ’’တိ ဝတွာ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂတကာလေ လက္ခဏတ္ထေရေန ပုဋ္ဌော အာဟ – ‘‘တတြာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဧကံ ပေတံ အဒ္ဒသံ၊ တဿ ဧဝရူပေါ နာမ အတ္တဘာဝေါ၊ အဟံ တံ ဒိသွာ ‘န ဝတ မေ ဧဝရူပေါ အတ္တဘာဝေါ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’တိ သိတံ ပါတွာကာသိ’’န္တိ. သတ္ထာ ‘‘စက္ခုဘူတာ ဝတ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဝကာ ဝိဟရန္တီ’’တိအာဒီနိ (ပါရာ. ၂၂၈၊ သံ. နိ. ၂.၂၀၂) ဝဒန္တော ထေရဿ ကထံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ‘‘မယာပိ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပေတော ဗောဓိမဏ္ဍေယေဝ ဒိဋ္ဌော၊ ‘ယေ စ ပန မေ ဝစနံ န သဒ္ဒဟေယျုံ၊ တေသံ တံ အဟိတာယ အဿာ’တိ န ကထေသိံ၊ ဣဒါနိ မောဂ္ဂလ္လာနံ သက္ခိံ လဘိတွာ ကထေမီ’’တိ ဝတွာ ဘိက္ခူဟိ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ပုဋ္ဌော ဗျာကာသိ –

ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ကိရ သုမင်္ဂလသေဋ္ဌိ နာမ သုဝဏ္ဏိဋ္ဌကာဟိ ဘူမိံ သန္ထရိတွာ ဝီသတိဥသဘဋ္ဌာနေ တတ္တကေနေဝ ဓနေန ဝိဟာရံ ကာရေတွာ တာဝတ္တကေနေဝ ဝိဟာရမဟံ ကာရေသိ. သော ဧကဒိဝသံ ပါတောဝ သတ္ထု သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တော နဂရဒွါရေ ဧကိဿာ သာလာယ ကာသာဝံ သသီသံ ပါရုပိတွာ ကလလမက္ခိတေဟိ ပါဒေဟိ နိပန္နံ ဧကံ စောရံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ကလလမက္ခိတပါဒေါ ရတ္တိံ ဝိစရိတွာ ဒိဝါ နိပန္နမနုဿော ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ. စောရော မုခံ ဝိဝရိတွာ သေဋ္ဌိံ ဒိသွာ ‘‘ဟောတု၊ ဇာနိဿာမိ တေ ကတ္တဗ္ဗ’’န္တိ အာဃာတံ ဗန္ဓိတွာ သတ္တက္ခတ္တုံ ခေတ္တံ ဈာပေသိ၊ သတ္တက္ခတ္တုံ ဝဇေ ဂုန္နံ ပါဒေ ဆိန္ဒိ၊ သတ္တက္ခတ္တုံ ဂေဟံ ဈာပေသိ၊ သော ဧတ္တကေနာပိ ကောပံ နိဗ္ဗာပေတုံ အသက္ကောန္တော တဿ စူဠူပဋ္ဌာကေန သဒ္ဓိံ မိတ္တသန္ထဝံ ကတွာ ‘‘ကိံ တေ သေဋ္ဌိနော ပိယ’’န္တိ ပုဋ္ဌော ‘‘ဂန္ဓကုဋိတော အညံ တဿ ပိယတရံ နတ္ထီ’’တိ သုတွာ ‘‘ဟောတု၊ ဂန္ဓကုဋိံ ဈာပေတွာ ကောပံ နိဗ္ဗာပေဿာမီ’’တိ သတ္ထရိ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌေ ပါနီယပရိဘောဇနီယဃဋေ ဘိန္ဒိတွာ ဂန္ဓကုဋိယံ အဂ္ဂိံ အဒါသိ. သေဋ္ဌိ ‘‘ဂန္ဓကုဋိ ကိရ ဈာယတီ’’တိ သုတွာ အာဂစ္ဆန္တော ဈာမကာလေ အာဂန္တွာ ဂန္ဓကုဋိံ ဈာမံ ဩလောကေန္တော ဝါလဂ္ဂမတ္တမ္ပိ ဒေါမနဿံ အကတွာ ဝါမဗာဟုံ သမဉ္ဇိတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန မဟာအပ္ဖေါဋနံ အပ္ဖေါဋေသိ. အထ နံ သမီပေ ဌိတာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကသ္မာ၊ သာမိ၊ ဧတ္တကံ ဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ကတဂန္ဓကုဋိယာ ဈာမကာလေ အပ္ဖေါဋေသီ’’တိ? သော အာဟ – ‘‘ဧတ္တကံ မေ၊ တာတာ၊ အဂ္ဂိအာဒီဟိ အသာဓာရဏေ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဓနံ နိဒဟိတုံ လဒ္ဓံ၊ ‘ပုနပိ ဧတ္တကံ ဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ သတ္ထု ဂန္ဓကုဋိံ ကာတုံ လဘိဿာမီ’တိ တုဋ္ဌမာနသော အပ္ဖေါဋေသိ’’န္တိ. သော ပုန တတ္တကံ ဓနံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဂန္ဓကုဋိံ ကာရေတွာ ဝီသတိသဟဿဘိက္ခုပရိဝါရဿ သတ္ထုနော ဒါနံ အဒါသိ. တံ ဒိသွာ စောရော စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ဣမံ အမာရေတွာ မင်္ကုကာတုံ န သက္ခိဿာမိ၊ ဟောတု၊ မာရေဿာမိ န’’န္တိ နိဝါသနန္တရေ ဆုရိကံ ဗန္ဓိတွာ သတ္တာဟံ ဝိဟာရေ ဝိစရန္တောပိ ဩကာသံ န လဘိ. မဟာသေဋ္ဌိပိ သတ္တ ဒိဝသာနိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ ဒတွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ မမ ဧကေန ပုရိသေန သတ္တက္ခတ္တုံ ခေတ္တံ ဈာပိတံ၊ သတ္တက္ခတ္တုံ ဝဇေ ဂုန္နံ ပါဒါ ဆိန္နာ၊ သတ္တက္ခတ္တုံ ဂေဟံ ဈာပိတံ၊ ဣဒါနိ ဂန္ဓကုဋိပိ တေနေဝ ဈာပိတာ ဘဝိဿတိ၊ အဟံ ဣမသ္မိံ ဒါနေ ပဌမံ ပတ္တိံ တဿ ဒမ္မီ’’တိ.

တံ သုတွာ စောရော ‘‘ဘာရိယံ ဝတ မေ ကမ္မံ ကတံ၊ ဧဝံ အပရာဓကာရကေ မယိ ဣမဿ ကောပမတ္တမ္ပိ နတ္ထိ၊ ဣမသ္မိမ္ပိ ဒါနေ မယှမေဝ ပဌမံ ပတ္တိံ ဒေတိ၊ အဟံ ဣမသ္မိံ ဒုဗ္ဘာမိ၊ ဧဝရူပံ မေ ပုရိသံ အခမာပေန္တဿ ဒေဝဒဏ္ဍောပိ မေ မတ္ထကေ ပတေယျာ’’တိ ဂန္တွာ သေဋ္ဌိဿ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇိတွာ ‘‘ခမာဟိ မေ၊ သာမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘သာမိ၊ ဧဝံ အယုတ္တကံ ကမ္မံ မယာ ကတံ၊ တဿ မေ ခမာဟီ’’တိ အာဟ. အထ နံ သေဋ္ဌိ ‘‘တယာ မေ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကတ’’န္တိ သဗ္ဗံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ၊ မယာ ကတ’’န္တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘တွံ မယာ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ ကသ္မာ မေ ကုဇ္ဈိတွာ ဧဝမကာသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သော ဧကဒိဝသံ နဂရာ နိက္ခန္တေန တေန ဝုတ္တဝစနံ သာရေတွာ ‘‘ဣမိနာ မေ ကာရဏေန ကောပေါ ဥပ္ပါဒိတော’’တိ အာဟ. သေဋ္ဌိ အတ္တနာ ဝုတ္တံ သရိတွာ ‘‘အာမ၊ တာတ၊ ဝုတ္တံ မယာ၊ တံ မေ ခမာဟီ’’တိ စောရံ ခမာပေတွာ ‘‘ဥဋ္ဌေဟိ၊ တာတ၊ ခမာမိ တေ၊ ဂစ္ဆ၊ တာတာ’’တိ အာဟ. သစေ မေ၊ သာမိ၊ ခမသိ၊ သပုတ္တဒါရံ မံ ဂေဟေ ဒါသံ ကရောဟီတိ. တာတ၊ တွံ မယာ ဧတ္တကေ ကထိတေ ဧဝရူပံ ဆေဒနံ အကာသိ၊ ဂေဟေ ဝသန္တေန ပန သဒ္ဓိံ န သက္ကာ ကိဉ္စိ ကထေတုံ၊ န မေ တယာ ဂေဟေ ဝသန္တေန ကိစ္စံ အတ္ထိ၊ ခမာမိ တေ၊ ဂစ္ဆ၊ တာတာတိ. စောရော တံ ကမ္မံ ကတွာ အာယုပရိယောသာနေ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တော ဒီဃရတ္တံ တတ္ထ ပစ္စိတွာ ဝိပါကာဝသေသေန ဣဒါနိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ပစ္စတီတိ.

ဧဝံ သတ္ထာ တဿ ပုဗ္ဗကမ္မံ ကထေတွာ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလာ နာမ ပါပါနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တာ န ဗုဇ္ဈန္တိ၊ ပစ္ဆာ ပန အတ္တနာ ကတကမ္မေဟိ ဍယှမာနာ အတ္တနာဝ အတ္တနော ဒါဝဂ္ဂိသဒိသာဝ ဟောန္တီ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၃၆. ‘‘အထ ပါပါနိ ကမ္မာနိ၊ ကရံ ဗာလော န ဗုဇ္ဈတိ၊

သေဟိ ကမ္မေဟိ ဒုမ္မေဓော၊ အဂ္ဂိဍဍ္ဎောဝ တပ္ပတီ’’တိ.

တတ္ထ အထ ပါပါနီတိ န ကေဝလံ ဗာလော ကောဓဝသေန ပါပါနိ ကရောတိ၊ ကရောန္တောပိ ပန န ဗုဇ္ဈတီတိ အတ္ထော. ပါပံ ကရောန္တော စ ‘‘ပါပံ ကရောမီ’’တိ အဗုဇ္ဈနကော နာမ နတ္ထိ. ‘‘ဣမဿ ကမ္မဿ ဧဝရူပေါ နာမ ဝိပါကော’’တိ အဇာနနတာယ ‘‘န ဗုဇ္ဈတီ’’တိ ဝုတ္တံ. သေဟီတိ သော တေဟိ အတ္တနော သန္တကေဟိ ကမ္မေဟိ ဒုမ္မေဓော နိပ္ပညော ပုဂ္ဂလော နိရယေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အဂ္ဂိဍဍ္ဎောဝ တပ္ပတီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

အဇဂရပေတဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.