၁၁. ကဏှဒီပါယနစရိယာဝဏ္ဏနာ

၉၂. ဧကာဒသမေ ကဏှဒီပါယနော ဣသီတိ ဧဝံနာမကော တာပသော. ဗောဓိသတ္တော ဟိ တဒါ ဒီပါယနော နာမ အတ္တနော သဟာယံ မဏ္ဍဗျတာပသံ သူလေ ဥတ္တာသိတံ ဥပသင်္ကမိတွာ တဿ သီလဂုဏေန တံ အဝိဇဟန္တော တိယာမရတ္တိံ သူလံ နိဿာယ ဌိတော တဿ သရီရတော ပဂ္ဃရိတွာ ပတိတပတိတေဟိ လောဟိတဗိန္ဒူဟိ သုက္ခေဟိ ကာဠဝဏ္ဏသရီရတာယ ‘‘ကဏှဒီပါယနော’’တိ ပါကဋော အဟောသိ. ပရောပညာသဝဿာနီတိ သာဓိကာနိ ပညာသဝဿာနိ၊ အစ္စန္တသံယောဂေ ဥပယောဂဝစနံ. အနဘိရတော စရိံ အဟန္တိ ပန္တသေနာသနေသု စေဝ အဓိကုသလဓမ္မေသု စ အနဘိရတိဝါသံ ဝသန္တော အဟံ ဗြဟ္မစရိယံ အစရိံ. ပဗ္ဗဇိတွာ သတ္တာဟမေဝ ဟိ တဒါ မဟာသတ္တော အဘိရတော ဗြဟ္မစရိယံ စရိ. တတော ပရံ အနဘိရတိဝါသံ ဝသိ.

ကသ္မာ ပန မဟာပုရိသော အနေကသတသဟဿေသု အတ္တဘာဝေသု နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယော ဗြဟ္မစရိယဝါသံ အဘိရမိတွာ ဣဓ တံ နာဘိရမိ? ပုထုဇ္ဇနဘာဝဿ စဉ္စလဘာဝတော. ကသ္မာ စ ပုန န အဂါရံ အဇ္ဈာဝသီတိ? ပဌမံ နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယေန ကာမေသု ဒေါသံ ဒိသွာ ပဗ္ဗဇိ. အထဿ အယောနိသောမနသိကာရေန အနဘိရတိ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော တံ ဝိနောဒေတုမသက္ကောန္တောပိ ကမ္မဉ္စ ဖလဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ တာဝ မဟန္တံ ဝိဘဝံ ပဟာယ အဂါရသ္မာ နိက္ခမန္တော ယံ ပဇဟိ၊ ပုန တဒတ္ထမေဝ နိဝတ္တော၊ ‘‘ဧဠမူဂေါ စပလော ဝတာယံ ကဏှဒီပါယနော’’တိ ဣမံ အပဝါဒံ ဇိဂုစ္ဆန္တော အတ္တနော ဟိရောတ္တပ္ပဘေဒဘယေန. အပိ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာပုညံ နာမေတံ ဝိညူဟိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ပသတ္ထံ၊ တေဟိ စ အနုဋ္ဌိတံ၊ တသ္မာပိ သဟာပိ ဒုက္ခေန သဟာပိ ဒေါမနဿေန အဿုမုခေါ ရောဒမာနောပိ ဗြဟ္မစရိယဝါသံ ဝသိ၊ န တံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. ဝုတ္တဉ္စေတံ –

‘‘သဒ္ဓါယ နိက္ခမ္မ ပုန နိဝတ္တော၊ သော ဧဠမူဂေါ စပလော ဝတာယံ၊

ဧတဿ ဝါဒဿ ဇိဂုစ္ဆမာနော၊ အကာမကော စရာမိ ဗြဟ္မစရိယံ၊

ဝိညုပ္ပသတ္ထဉ္စ သတဉ္စ ဌာနံ၊ ဧဝမ္ပဟံ ပုညကရော ဘဝါမီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၀.၆၆)၊

၉၃. န ကောစိ ဧတံ ဇာနာတီတိ ဧတံ မမ အနဘိရတိမနံ ဗြဟ္မစရိယဝါသေ အဘိရတိဝိရဟိတစိတ္တံ ကောစိ မနုဿဘူတော န ဇာနာတိ. ကသ္မာ? အဟဉှိ ကဿစိ နာစိက္ခိံ မမ မာနသေ စိတ္တေ အရတိ စရတိ ပဝတ္တတီတိ ကဿစိပိ န ကထေသိံ၊ တသ္မာ န ကောစိ မနုဿဘူတော ဧတံ ဇာနာတီတိ.

၉၄. ‘‘သဗြဟ္မစာရီ မဏ္ဍဗျော၊ သဟာယော မေ မဟာဣသိ၊

ပုဗ္ဗကမ္မသမာယုတ္တော၊ သူလမာရောပနံ လဘိ.

.

သဗြဟ္မစာရီတိ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇာယ သမာနသိက္ခတာယ သဗြဟ္မစာရီ. မဏ္ဍဗျောတိ ဧဝံနာမကော. သဟာယောတိ ဂိဟိကာလေ ပဗ္ဗဇိတကာလေ စ ဒဠှမိတ္တတာယ ပိယသဟာယော. မဟာဣသီတိ မဟာနုဘာဝေါ ဣသိ. ပုဗ္ဗကမ္မသမာယုတ္တော၊ သူလမာရောပနံ လဘီတိ ကတောကာသေန အတ္တနော ပုဗ္ဗကမ္မေန ယုတ္တော သူလာရောပနံ လဘိ၊ သူလံ ဥတ္တာသိတောတိ.

တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – အတီတေ ဝံသရဋ္ဌေ ကောသမ္ဗိယံ ကောသမ္ဗိကော နာမ ရာဇာ ရဇ္ဇံ ကာရေသိ. တဒါ ဗောဓိသတ္တော အညတရသ္မိံ နိဂမေ အသီတိကောဋိဝိဘဝဿ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ နာမေန ဒီပါယနော နာမ. တာဒိသဿေဝ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလဿ ပုတ္တော ဗြာဟ္မဏကုမာရော တဿ ပိယသဟာယော အဟောသိ၊ နာမေန မဏ္ဍဗျော နာမ. တေ ဥဘောပိ အပရဘာဂေ မာတာပိတူနံ အစ္စယေန ကာမေသု ဒေါသံ ဒိသွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ ကာမေ ပဟာယ ဉာတိမိတ္တပရိဇနဿ ရောဒန္တဿ ပရိဒေဝန္တဿ နိက္ခမိတွာ ဟိမဝန္တပ္ပဒေသေ အဿမံ ကတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥဉ္ဆာစရိယာယ ဝနမူလဖလာဟာရေန ယာပေန္တော ပရောပဏ္ဏာသဝဿာနိ ဝသိံသု၊ ကာမစ္ဆန္ဒံ ဝိက္ခမ္ဘေတုံ နာသက္ခိံသု၊ တေ ဈာနမတ္တမ္ပိ န နိဗ္ဗတ္တေသုံ.

တေ လောဏမ္ဗိလသေဝနတ္ထာယ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တာ ကာသိရဋ္ဌံ သမ္ပာပုဏိံသု. တတြေကသ္မိံ နိဂမေ ဒီပါယနဿ ဂိဟိသဟာယော မဏ္ဍဗျော နာမ ပဋိဝသတိ. တေ ဥဘောပိ တဿ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိံသု. သော တေ ဒိသွာ အတ္တမနော ပဏ္ဏသာလံ ကာရေတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိ. တေ တတ္ထ တီဏိ စတ္တာရိ ဝဿာနိ ဝသိတွာ တံ အာပုစ္ဆိတွာ စာရိကံ စရန္တာ ဗာရာဏသိသမီပေ အတိမုတ္တကသုသာနေ ဝသိံသု. တတ္ထ ဒီပါယနော ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ပုန တသ္မိံ နိဂမေ မဏ္ဍဗျဿ အတ္တနော သဟာယဿ သန္တိကံ ဂတော. မဏ္ဍဗျတာပသော တတ္ထေဝ ဝသိ.

အထေကဒိဝသံ ဧကော စောရော အန္တောနဂရေ စောရိကံ ကတွာ ဓနသာရံ အာဒါယ နိက္ခန္တော ပဋိဗုဒ္ဓေဟိ ဂေဟသာမိကေဟိ နဂရာရက္ခကမနုဿေဟိ စ အနုဗဒ္ဓေါ နိဒ္ဓမနေန နိက္ခမိတွာ ဝေဂေန သုသာနံ ပဝိသိတွာ တာပသဿ ပဏ္ဏသာလဒွါရေ ဘဏ္ဍိကံ ဆဍ္ဍေတွာ ပလာယိ. မနုဿာ ဘဏ္ဍိကံ ဒိသွာ ‘‘အရေ ဒုဋ္ဌဇဋိလ၊ ရတ္တိံ၊ စောရိကံ ကတွာ ဒိဝါ တာပသဝေသေန စရသီ’’တိ တဇ္ဇေတွာ ပေါထေတွာ တံ အာဒါယ ရညော ဒဿယိံသု. ရာဇာ အနုပပရိက္ခိတွာဝ ‘‘သူလေ ဥတ္တာသေထာ’’တိ အာဟ. တံ သုသာနံ နေတွာ ခဒိရသူလေ အာရောပယိံသု. တာပသဿ သရီရေ သူလံ န ပဝိသတိ. တတော နိမ္ဗသူလံ အာဟရိံသု၊ တမ္ပိ န ပဝိသတိ. တတော အယသူလံ အာဟရိံသု၊ တမ္ပိ န ပဝိသတိ. တာပသော ‘‘ကိံ နု ခေါ မေ ပုဗ္ဗကမ္မ’’န္တိ စိန္တေသိ. တဿ ဇာတိဿရဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တေန ပုဗ္ဗကမ္မံ အဒ္ဒသ – သော ကိရ ပုရိမတ္တဘာဝေ ဝဍ္ဎကီပုတ္တော ဟုတွာ ပိတု ရုက္ခတစ္ဆနဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဧကံ မက္ခိကံ ဂဟေတွာ ကောဝိဠာရသကလိကာယ သူလေန ဝိယ ဝိဇ္ဈိ. တဿ တံ ပါပံ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဩကာသံ လဘိ. သော ‘‘န သက္ကာ ဣတော ပါပတော မုစ္စိတု’’န္တိ ဉတွာ ရာဇပုရိသေ အာဟ – ‘‘သစေ မံ သူလေ ဥတ္တာသေတုကာမတ္ထ၊ ကောဝိဠာရသူလံ အာဟရထာ’’တိ. တေ တထာ ကတွာ တံ သူလေ ဥတ္တာသေတွာ အာရက္ခံ ဒတွာ ပက္ကမိံသု.

တဒါ ကဏှဒီပါယနော ‘‘စိရဒိဋ္ဌော မေ သဟာယော’’တိ မဏ္ဍဗျဿ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တော တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ တံ ဌာနံ ဂန္တွာ ဧကမန္တံ ဌိတော ‘‘ကိံ၊ သမ္မ၊ ကာရကောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အကာရကောမှီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အတ္တနော မနောပဒေါသံ ရက္ခိတုံ သက္ခိ န သက္ခီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သမ္မ၊ ယေဟိ အဟံ ဂဟိတော၊ နေဝ တေသံ န ရညော ဥပရိ မယှံ မနောပဒေါသော အတ္ထီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ သန္တေ တာဒိသဿ သီလဝတော ဆာယာ မယှံ သုခါ’’တိ ဝတွာ ကဏှဒီပါယနော သူလံ နိဿာယ နိသီဒိ. အာရက္ခကပုရိသာ တံ ပဝတ္တိံ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာ ‘‘အနိသာမေတွာ မေ ကတ’’န္တိ ဝေဂေန တတ္ထ ဂန္တွာ ‘‘ကသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ တွံ သူလံ နိဿာယ နိသိန္နောသီ’’တိ ဒီပါယနံ ပုစ္ဆိ. ‘‘မဟာရာဇ၊ ဣမံ တာပသံ ရက္ခန္တော နိသိန္နောသ္မီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တွံ ဣမဿ ကာရကဘာဝံ ဉတွာ ဧဝံ ကရောသီ’’တိ. သော ကမ္မဿ အဝိသောဓိတဘာဝံ အာစိက္ခိ. အထဿ ဒီပါယနော ‘‘ရညာ နာမ နိသမ္မကာရိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ.

‘‘အလသော ဂိဟီ ကာမဘောဂီ န သာဓု၊ အသညတော ပဗ္ဗဇိတော န သာဓု၊

ရာဇာ န သာဓု အနိသမ္မကာရီ၊ ယော ပဏ္ဍိတော ကောဓနော တံ န သာဓူ’’တိ. (ဇာ. ၁.၄.၁၂၇၊ ၁.၅.၄၊ ၁.၁၀.၁၅၃၊ ၁.၁၅.၂၂၉) –

အာဒီနိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

ရာဇာ မဏ္ဍဗျတာပသဿ နိဒ္ဒေါသဘာဝံ ဉတွာ ‘‘သူလံ ဟရထာ’’တိ အာဏာပေသိ. သူလံ ဟရန္တာ ဟရိတုံ နာသက္ခိံသု. မဏ္ဍဗျော အာဟ – ‘‘မဟာရာဇ၊ အဟံ ပုဗ္ဗေ ကတကမ္မဒေါသေန ဧဝရူပံ အယသံ ပတ္တော၊ မမ သရီရတော သူလံ ဟရိတုံ န သက္ကာ၊ သစေပိ မယှံ ဇီဝိတံ ဒါတုကာမော၊ ကကစေန ဣမံ သူလံ စမ္မသမံ ကတွာ ဆိန္ဒာပေဟီ’’တိ. ရာဇာ တထာ ကာရေသိ. သူလံ အန္တောယေဝ အဟောသိ၊ န ကဉ္စိ ပီဠံ ဇနေသိ. တဒါ ကိရ သုခုမံ သကလိကဟီရံ ဂဟေတွာ မက္ခိကာယ ဝစ္စမဂ္ဂံ ပဝေသေသိ၊ တံ တဿ အန္တော ဧဝ အဟောသိ. သော တေန ကာရဏေန အမရိတွာ၊ အတ္တနော အာယုက္ခယေနေဝ မရိ၊ တသ္မာ အယမ္ပိ န မတောတိ. ရာဇာ တာပသေ ဝန္ဒိတွာ ခမာပေတွာ ဥဘောပိ ဥယျာနေယေဝ ဝသာပေန္တော ပဋိဇဂ္ဂိ. တတော ပဋ္ဌာယ သော အာဏိမဏ္ဍဗျော နာမ ဇာတော. သော ရာဇာနံ ဥပနိဿာယ တတ္ထေဝ ဝသိ. ဒီပါယနော ပန တဿ ဝဏံ ဖာသုကံ ကရိတွာ အတ္တနော ဂိဟိသဟာယမဏ္ဍဗျေန ကာရိတံ ပဏ္ဏသာလမေဝ ဂတော. တေန ဝုတ္တံ –

၉၅. ‘‘တမဟံ ဥပဋ္ဌဟိတွာန၊ အာရောဂျမနုပါပယိံ၊

အာပုစ္ဆိတွာန အာဂဉ္ဆိံ၊ ယံ မယှံ သကမဿမ’’န္တိ.

တတ္ထ အာပုစ္ဆိတွာနာတိ မယှံ သဟာယံ မဏ္ဍဗျတာပသံ အာပုစ္ဆိတွာ. ယံ မယှံ သကမဿမန္တိ ယံ တံ မယှံ ဂိဟိသဟာယေန မဏ္ဍဗျဗြာဟ္မဏေန ကာရိတံ သကံ မမ သန္တကံ အဿမပဒံ ပဏ္ဏသာလာ၊ တံ ဥပါဂဉ္ဆိံ.

၉၆. တံ ပန ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသန္တံ ဒိသွာ သဟာယဿ အာရောစေသုံ. သော သုတွာဝ တုဋ္ဌစိတ္တော သပုတ္တဒါရော ဗဟုဂန္ဓမာလဖာဏိတာဒီနိ အာဒါယ ပဏ္ဏသာလံ ဂန္တွာ ဒီပါယနံ ဝန္ဒိတွာ ပါဒေ ဓောဝိတွာ ပါနကံ ပါယေတွာ အာဏိမဏ္ဍဗျဿ ပဝတ္တိံ သုဏန္တော နိသီဒိ. အထဿ ပုတ္တော ယညဒတ္တကုမာရော နာမ စင်္ကမနကောဋိယံ ဂေဏ္ဍုကေန ကီဠိ. တတ္ထ စေကသ္မိံ ဝမ္မိကေ အာသိဝိသော ဝသတိ. ကုမာရေန ဘူမိယံ ပဟတဂေဏ္ဍုကော ဂန္တွာ ဝမ္မိကဗိလေ အာသိဝိသဿ မတ္ထကေ ပတိ. ကုမာရော အဇာနန္တော ဗိလေ ဟတ္ထံ ပဝေသေသိ.

အထ နံ ကုဒ္ဓေါ အာသိဝိသော ဟတ္ထေ ဍံသိ. သော ဝိသဝေဂေန မုစ္ဆိတော တတ္ထေဝ ပတိ. အထဿ မာတာပိတရော သပ္ပေန ဒဋ္ဌဘာဝံ ဉတွာ ကုမာရံ ဥက္ခိပိတွာ တာပသဿ ပါဒမူလေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ဩသဓေန ဝါ မန္တေန ဝါ ပုတ္တကံ နော နီရောဂံ ကရောထာ’’တိ အာဟံသု. သော ‘‘အဟံ ဩသဓံ န ဇာနာမိ၊ နာဟံ ဝေဇ္ဇကမ္မံ ကရိဿာမိ၊ ပဗ္ဗဇိတောမှီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဣမသ္မိံ ကုမာရကေ မေတ္တံ ကတွာ သစ္စကိရိယံ ကရောထာ’’တိ. တာပသော ‘‘သာဓု သစ္စကိရိယံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ယညဒတ္တဿ သီသေ ဟတ္ထံ ဌပေတွာ သစ္စကိရိယံ အကာသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သဟာယော ဗြာဟ္မဏော မယှ’’န္တိအာဒိ.

တတ္ထ အာဂဉ္ဆုံ ပါဟုနာဂတန္တိ အတိထိအဘိဂမနံ အဘိဂမိံသု.

၉၇. ဝဋ္ဋမနုက္ခိပန္တိ ခိပနဝဋ္ဋသဏ္ဌာနတာယ ‘‘ဝဋ္ဋ’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ ဂေဏ္ဍုကံ အနုက္ခိပန္တော၊ ဂေဏ္ဍုကကီဠံ ကီဠန္တောတိ အတ္ထော. အာသိဝိသမကောပယီတိ ဘူမိယံ ပဋိဟတော ဟုတွာ ဝမ္မိကဗိလဂတေန ဂေဏ္ဍုကေန တတ္ထ ဌိတံ ကဏှသပ္ပံ သီသေ ပဟရိတွာ ရောသေသိ.

၉၈. ဝဋ္ဋဂတံ မဂ္ဂံ၊ အနွေသန္တောတိ တေန ဝဋ္ဋေန ဂတံ မဂ္ဂံ ဂဝေသန္တော. အာသိဝိသဿ ဟတ္ထေန၊ ဥတ္တမင်္ဂံ ပရာမသီတိ ဝမ္မိကဗိလံ ပဝေသိတေန အတ္တနော ဟတ္ထေန အာသီဝိသဿ သီသံ ဖုသိ.

၉၉. ဝိသဗလဿိတောတိ ဝိသဗလနိဿိတော အတ္တနော ဝိသဝေဂံ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနကသပ္ပေါ. အဍံသိ ဒါရကံ ခဏေတိ တသ္မိံ ပရာမသိတက္ခဏေ ဧဝ တံ ဗြာဟ္မဏကုမာရံ ဍံသိ.

၁၀၀. သဟဒဋ္ဌောတိ ဍံသေန သဟေဝ၊ ဒဋ္ဌသမကာလမေဝ. အာသိဝိသေနာတိ ဃောရဝိသေန. တေနာတိ တေန ဒါရကဿ ဝိသဝေဂေန မုစ္ဆိတဿ ဘူမိယံ ပတနေန အဟံ ဒုက္ခိတော အဟောသိံ. မမ ဝါဟသိ တံ ဒုက္ခန္တိ တံ ဒါရကဿ မာတာပိတူနဉ္စ ဒုက္ခံ မမ ဝါဟသိ၊ မယှံ သရီရေ ဝိယ မမ ကရုဏာယ ဝါဟေသိ.

၁၀၁. တျာဟန္တိ တေ တဿ ဒါရကဿ မာတာပိတရော အဟံ ‘‘မာ သောစထ၊ မာ ပရိဒေဝထာ’’တိအာဒိနာ နယေန သမဿာသေတွာ. သောကသလ္လိတေတိ သောကသလ္လဝန္တေ. အဂ္ဂန္တိ သေဋ္ဌံ တတော ဧဝ ဝရံ ဥတ္တမံ သစ္စကိရိယံ အကာသိံ.

၁၀၂. ဣဒါနိ တံ သစ္စကိရိယံ သရူပေန ဒဿေတုံ ‘‘သတ္တာဟမေဝါ’’တိ ဂါထမာဟ.

တတ္ထ သတ္တာဟမေဝါတိ ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ သတ္တ အဟာနိ ဧဝ. ပသန္နစိတ္တောတိ ကမ္မဖလသဒ္ဓါယ ပသန္နမာနသော. ပုညတ္ထိကောတိ ပုညေန အတ္ထိကော၊ ဓမ္မစ္ဆန္ဒယုတ္တော. အထာပရံ ယံ စရိတန္တိ အထ တသ္မာ သတ္တာဟာ ဥတ္တရိ ယံ မမ ဗြဟ္မစရိယစရဏံ.

၁၀၃. အကာမကောဝါဟီတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနိစ္ဆန္တော ဧဝ. ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတူတိ သစေ အတိရေကပညာသဝဿာနိ အနဘိရတိဝါသံ ဝသန္တေန မယာ ကဿစိ အဇာနာပိတဘာဝေါ သစ္စော၊ ဧတေန သစ္စေန ယညဒတ္တကုမာရဿ သောတ္ထိ ဟောတု၊ ဇီဝိတံ ပဋိလဘတူတိ.

ဧဝံ ပန မဟာသတ္တေန သစ္စကိရိယာယ ကတာယ ယညဒတ္တဿ သရီရတော ဝိသံ ဘဿိတွာ ပထဝိံ ပါဝိသိ. ကုမာရော အက္ခီနိ ဥမ္မီလေတွာ မာတာပိတရော ဩလောကေတွာ ‘‘အမ္မ၊ တာတာ’’တိ ဝတွာ ဝုဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ –

၁၀၄. ‘‘သဟ သစ္စေ ကတေ မယှံ၊ ဝိသဝေဂေန ဝေဓိတော၊

အဗုဇ္ဈိတွာန ဝုဋ္ဌာသိ၊ အရောဂေါ စာသိ မာဏဝေါ’’တိ.

တဿတ္ထော – မမ သစ္စကရဏေန သဟ သမာနကာလမေဝ တတော ပုဗ္ဗေ ဝိသဝေဂေန ဝေဓိတော ကမ္ပိတော ဝိသညိဘာဝေန အဗုဇ္ဈိတွာ ဌိတော ဝိဂတဝိသတ္တာ ပဋိလဒ္ဓသညော သဟသာ ဝုဋ္ဌာသိ. သော မာဏဝေါ ကုမာရော ဝိသဝေဂါဘာဝေန အရောဂေါ စ အဟောသီတိ.

ဣဒါနိ သတ္ထာ တဿာ အတ္တနော သစ္စကိရိယာယ ပရမတ္ထပါရမိဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘သစ္စေန မေ သမော နတ္ထိ၊ ဧသာ မေ သစ္စပါရမီ’’တိ အာဟ. တံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဇာတကဋ္ဌကထာယံ (ဇာ. အဋ္ဌ. ၄.၁၀.၆၂) ပန ‘‘မဟာသတ္တဿ သစ္စကိရိယာယ ကုမာရဿ ထနပ္ပဒေသတော ဥဒ္ဓံ ဝိသံ ဘဿိတွာ ဝိဂတံ. ဒါရကဿ ပိတု သစ္စကိရိယာယ ကဋိတော ဥဒ္ဓံ၊ မာတု သစ္စကိရိယာယ အဝသိဋ္ဌသရီရတော ဝိသံ ဘဿိတွာ ဝိဂတ’’န္တိ အာဂတံ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ –

‘‘ယသ္မာ ဒါနံ နာဘိနန္ဒိံ ကဒါစိ၊ ဒိသွာနဟံ အတိထိံ ဝါသကာလေ၊

န စာပိ မေ အပ္ပိယတံ အဝေဒုံ၊ ဗဟုဿုတာ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ၊

အကာမကော ဝါပိ အဟံ ဒဒါမိ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု၊

ဟတံ ဝိသံ ဇီဝတု ယညဒတ္တော.

‘‘အာသီဝိသော တာတ ပဟူတတေဇော၊ ယော တံ အဒံသီ ပတရာ ဥဒိစ္စ၊

တသ္မိဉ္စ မေ အပ္ပိယတာယ အဇ္ဇ၊ ပိတရိ စ တေ နတ္ထိ ကောစိ ဝိသေသော၊

ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု၊ ဟတံ ဝိသံ ဇီဝတု ယညဒတ္တော’’တိ.

တတ္ထ ဝါသကာလေတိ ဝသနတ္ထာယ ဂေဟံ အာဂတကာလေ. န စာပိ မေ အပ္ပိယတံ အဝေဒုန္တိ ဗဟုဿုတာပိ သမဏဗြာဟ္မဏာ အယံ နေဝ ဒါနံ အဘိနန္ဒတိ၊ န အမှေတိ ဣမံ မမ အပ္ပိယဘာဝံ နေဝ ဇာနိံသု. အဟဉှိ တေ ပိယစက္ခူဟိယေဝ ဩလောကေမီတိ ဒီပေတိ. ဧတေန သစ္စေနာတိ သစေ အဟံ ဒဒမာနောပိ ဝိပါကံ အသဒ္ဒဟိတွာ အတ္တနော အနိစ္ဆာယ ဒေမိ၊ အနိစ္ဆဘာဝဉ္စ မေ ပရေ န ဇာနန္တိ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတူတိ အတ္ထော. ဣတရဂါထာယ၊ တာတာတိ ပုတ္တံ အာလပတိ. ပဟူတတေဇောတိ ဗလဝဝိသော. ပတရာတိ ပဒရာ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဥဒိစ္စာတိ ဥဒ္ဓံ ဂန္တွာ၊ ဝမ္မိကဗိလတော ဥဋ္ဌဟိတွာတိ အတ္ထော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – တာတ ယညဒတ္တ၊ တသ္မိဉ္စ အာသိဝိသေ တဝ စ ပိတရိ အပ္ပိယဘာဝေန မယှံ ကောစိ ဝိသေသော နတ္ထိ၊ တဉ္စ ပန အပ္ပိယဘာဝံ ဌပေတွာ အဇ္ဇ မယာ န ကောစိ ဇာနာပိတပုဗ္ဗော၊ သစေ ဧတံ သစ္စံ၊ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတူတိ.

ဧဝံ ဗောဓိသတ္တော ကုမာရေ အရောဂေ ဇာတေ တဿ ပိတရံ ‘‘ဒါနံ ဒဒန္တေန နာမ ကမ္မဉ္စ ဖလဉ္စ သဒ္ဒဟိတွာ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ကမ္မဖလသဒ္ဓါယ နိဝေသေတွာ သယံ အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ ဈာနာဘိညာယော ဥပ္ပါဒေတွာ အာယုပရိယောသာနေ ဗြဟ္မလောကပရာယနော အဟောသိ.

တဒါ မဏ္ဍဗျော အာနန္ဒတ္ထေရော အဟောသိ၊ တဿ ဘရိယာ ဝိသာခါ၊ ပုတ္တော ရာဟုလတ္ထေရော၊ အာဏိမဏ္ဍဗျော သာရိပုတ္တတ္ထေရော၊ ကဏှဒီပါယနော လောကနာထော.

တဿ ဣဓ ပါဠိယာ အာရုဠှာ သစ္စပါရမီ၊ သေသာ စ ပါရမိယော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ အနဝသေသမဟာဘောဂပရိစ္စာဂါဒယော ဂုဏာနုဘာဝါ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာတိ.

ကဏှဒီပါယနစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.