၁၀. မစ္ဆရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ

၈၃. ဒသမေ ယဒါ ဟောမိ၊ မစ္ဆရာဇာ မဟာသရေတိ အတီတေ မစ္ဆယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ကောသလရဋ္ဌေ သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ ပေါက္ခရဏိဋ္ဌာနေ ဝလ္လိဂဟနပရိက္ခိတ္တေ ဧကသ္မိံ မဟာသရေ မစ္ဆာနံ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ ရဉ္ဇနတော ယဒါ အဟံ ရာဇာ ဟောမိ၊ မစ္ဆဂဏပရိဝုတော တတ္ထ ပဋိဝသာမိ တဒါ. ဥဏှေတိ ဥဏှကာလေ ဂိမှသမယေ. သူရိယသန္တာပေတိ အာဒိစ္စသန္တာပေန. သရေ ဥဒက ခီယထာတိ တသ္မိံ သရေ ဥဒကံ ခီယိတ္ထ ဆိဇ္ဇိတ္ထ. တသ္မိဉှိ ရဋ္ဌေ တဒါ ဒေဝေါ န ဝဿိ၊ သဿာနိ မိလာယိံသု၊ ဝါပိအာဒီသု ဥဒကံ ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ အဂမာသိ၊ မစ္ဆကစ္ဆပါ ကလလဂဟနံ ပဝိသိံသု. တသ္မိမ္ပိ သရေ မစ္ဆာ ကဒ္ဒမဂဟနံ ပဝိသိတွာ တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ နိလီယိံသု.

၈၄. တတောတိ တတော ဥဒကပရိက္ခယတော အပရဘာဂေ. ကုလလသေနကာတိ ကုလလာစေဝ သေနာ စ. ဘက္ခယန္တိ ဒိဝါရတ္တိံ၊ မစ္ဆေ ဥပနိသီဒိယာတိ တတ္ထ တတ္ထ ကလလပိဋ္ဌေ ဥပနိသီဒိတွာ ကလလဂဟနံ ပဝိသိတွာ နိပန္နေ မစ္ဆေ ကာကာ ဝါ ဣတရေ ဝါ ဒိဝါ စေဝ ရတ္တိဉ္စ ကဏယဂ္ဂသဒိသေဟိ တုဏ္ဍေဟိ ကောဋ္ဋေတွာ ကောဋ္ဋေတွာ နီဟရိတွာ ဝိပ္ဖန္ဒမာနေ ဘက္ခယန္တိ.

၈၅. အထ မဟာသတ္တော မစ္ဆာနံ တံ ဗျသနံ ဒိသွာ မဟာကရုဏာယ သမုဿာဟိတဟဒယော ‘‘ဌပေတွာ မံ ဣမေ မမ ဉာတကေ ဣမသ္မာ ဒုက္ခာ မောစေတုံ သမတ္ထော နာမ အညော နတ္ထိ၊ ကေန နု ခေါ အဟံ ဥပါယေန တေ ဣတော ဒုက္ခတော မောစေယျ’’န္တိ စိန္တေန္တော ‘‘ယံနူနာဟံ ပုဗ္ဗကေဟိ မဟေသီဟိ အာစိဏ္ဏသမာစိဏ္ဏံ မယိ စ သံဝိဇ္ဇမာနံ သစ္စဓမ္မံ နိဿာယ သစ္စကိရိယံ ကတွာ ဒေဝံ ဝဿာပေတွာ မမ ဉာတိသံဃဿ ဇီဝိတဒါနံ ဒဒေယျံ၊ တေန စ သကလဿာပိ အာဟာရူပဇီဝိနော သတ္တလောကဿ မဟာဥပကာရော သမ္ပာဒိတော မယာ’’တိ နိစ္ဆယံ ကတွာ ဒေဝံ ဝဿာပေတုံ သစ္စကိရိယံ အကာသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဧဝံ စိန္တေသဟ’’န္တိအာဒိ.

တတ္ထ သဟ ဉာတီဟိ ပီဠိတောတိ မယှံ ဉာတီဟိ သဒ္ဓိံ တေန ဥဒကပရိက္ခယေန ပီဠိတော. သဟာတိ ဝါ နိပါတမတ္တံ. မဟာကာရုဏိကတာယ တေန ဗျသနေန ဒုက္ခိတေဟိ ဉာတီဟိ ကာရဏဘူတေဟိ ပီဠိတော၊ ဉာတိသံဃဒုက္ခဒုက္ခိတောတိ အတ္ထော.

၈၆. ဓမ္မတ္ထန္တိ ဓမ္မဘူတံ အတ္ထံ၊ ဓမ္မတော ဝါ အနပေတံ အတ္ထံ. ကိံ တံ? သစ္စံ. အဒ္ဒသပဿယန္တိ မယှံ ဉာတီနဉ္စ အပဿယံ အဒ္ဒသံ. အတိက္ခယန္တိ မဟာဝိနာသံ.

၈၇. သဒ္ဓမ္မန္တိ သတံ သာဓူနံ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ဧကဿာပိ ပါဏိနော အဟိံသနသင်္ခါတံ ဓမ္မံ. အနုဿရိတွာ. ပရမတ္ထံ ဝိစိန္တယန္တိ တံ ခေါ ပန ပရမတ္ထံ သစ္စံ အဝိပရီတသဘာဝံ ကတွာ စိန္တယန္တော. ယံ လောကေ ဓုဝသဿတန္တိ ယဒေတံ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကာနံ ဧကဿာပိ ပါဏိနော အဟိံသနံ၊ တံ သဗ္ဗကာလံ တထဘာဝေန ဓုဝံ သဿတံ ဝိစိန္တယံ သစ္စကိရိယံ အကာသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

၈၈. ဣဒါနိ တံ ဓမ္မံ မဟာသတ္တော အတ္တနိ ဝိဇ္ဇမာနံ ဂဟေတွာ သစ္စဝစနံ ပယောဇေတုကာမော ကာလဝဏ္ဏံ ကဒ္ဒမံ ဒွိဓာ ဝိယူဟိတွာ အဉ္ဇနရုက္ခသာရဃဋိကဝဏ္ဏမဟာသရီရော သုဓောတလောဟိတကမဏိသဒိသာနိ အက္ခီနိ ဥမ္မီလေတွာ အာကာသံ ဥလ္လောကေန္တော ‘‘ယတော သရာမိ အတ္တာန’’န္တိ ဂါထမာဟ.

တတ္ထ ယတော သရာမိ အတ္တာနန္တိ ယတော ပဋ္ဌာယ အဟံ အတ္တဘာဝသင်္ခါတံ အတ္တာနံ သရာမိ အနုဿရာမိ. ယတော ပတ္တောသ္မိ ဝိညုတန္တိ ယတော ပဋ္ဌာယ တာသု တာသု ဣတိကတ္တဗ္ဗတာသု ဝိညုတံ ဝိဇာနနဘာဝံ ပတ္တောသ္မိ၊ ဥဒ္ဓံ အာရောဟနဝသေန ဣတော ယာဝ မယှံ ကာယဝစီကမ္မာနံ အနုဿရဏသမတ္ထတာ ဝိညုတပ္ပတ္တိ ဧဝ၊ ဧတ္ထန္တရေ သမာနဇာတိကာနံ ခါဒနဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တောပိ တဏ္ဍုလကဏပ္ပမာဏမ္ပိ မစ္ဆံ မယာ န ခါဒိတပုဗ္ဗံ၊ အညမ္ပိ ကဉ္စိ ပါဏံ သဉ္စိစ္စ ဟိံသိတံ ဗာဓိတံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပဂေဝ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတံ.

၈၉. ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေနာတိ ‘‘ယဒေတံ မယာ ကဿစိ ပါဏဿ အဟိံသနံ ဝုတ္တံ၊ သစေ ဧတံ သစ္စံ တထံ အဝိပရီတံ၊ ဧတေန သစ္စဝစနေန ပဇ္ဇုန္နော မေဃော အဘိဝဿတု၊ ဉာတိသံဃံ မေ ဒုက္ခာ ပမောစေတူ’’တိ ဝတွာ ပုန အတ္တနော ပရိစာရိကစေဋကံ အာဏာပေန္တော ဝိယ ပဇ္ဇုန္နံ ဒေဝရာဇာနံ အာလပန္တော ‘‘အဘိတ္ထနယာ’’တိ ဂါထမာဟ.

တတ္ထ အဘိတ္ထနယ ပဇ္ဇုန္နာတိ ပဇ္ဇုန္နော ဝုစ္စတိ မေဃော၊ အယံ ပန မေဃဝသေန လဒ္ဓနာမံ ဝဿဝလာဟကဒေဝရာဇာနံ အာလပတိ. အယံ ဟိဿ အဓိပ္ပါယော – ဒေဝေါ နာမ အနဘိတ္ထနယန္တော ဝိဇ္ဇုလတာ အနိစ္ဆာရေန္တော ပဝဿန္တောပိ န သောဘတိ၊ တသ္မာ တွံ အဘိတ္ထနယန္တော ဝိဇ္ဇုလတာ နိစ္ဆာရေန္တော ဝဿာပေဟီတိ. နိဓိံ ကာကဿ နာသယာတိ ကာကာ ကလလံ ပဝိသိတွာ ဌိတေ မစ္ဆေ တုဏ္ဍေန ကောဋ္ဋေတွာ နီဟရိတွာ ခါဒန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ အန္တောကလလေ မစ္ဆာ ‘‘နိဓီ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. တံ ကာကသံဃဿ နိဓိံ ဒေဝံ ဝဿာပေန္တော ဥဒကေန ပဋိစ္ဆာဒေတွာ နာသေဟိ. ကာကံ သောကာယ ရန္ဓေဟီတိ ကာကသံဃော ဣမသ္မိံ မဟာသရေ ဥဒကေန ပုဏ္ဏေ မစ္ဆေ အလဘမာနော သောစိဿတိ၊ တံ ကာကဂဏံ တွံ ဣမံ ကဒ္ဒမံ ပူရေန္တော သောကာယ ရန္ဓေဟိ၊ သောကဿတ္ထာယ ပန ဝဿာပယထ၊ ယထာ အန္တောနိဇ္ဈာနလက္ခဏံ သောကံ ပါပုဏာတိ၊ ဧဝံ ကရောဟီတိ အတ္ထော. မစ္ဆေ သောကာ ပမောစယာတိ မမ ဉာတကေ သဗ္ဗေဝ မစ္ဆေ ဣမမှာ မရဏသောကာ ပမောစေဟိ. ‘‘မဉ္စ သောကာ ပမောစယာ’’တိ (ဇာ. ၁.၁.၇၅) ဇာတကေ ပဌန္တိ. တတ္ထ စ-ကာရော သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ မဉ္စ မမ ဉာတကေ စာတိ သဗ္ဗေဝ မရဏသောကာ ပမောစေဟိ (ဇာ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၇၅). မစ္ဆာနဉှိ အနုဒကဘာဝေန ပစ္စတ္ထိကာနံ ဃာသဘာဝံ ဂစ္ဆာမာတိ မဟာမရဏသောကော၊ မဟာသတ္တဿ ပန တေသံ အနယဗျသနံ ပဋိစ္စ ကရုဏာယတော ကရုဏာပတိရူပမုခေန သောကသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဧဝံ ဗောဓိသတ္တော အတ္တနော ပရိစာရိကစေဋကံ အာဏာပေန္တော ဝိယ ပဇ္ဇုန္နံ အာလပိတွာ သကလေ ကောသလရဋ္ဌေ မဟာဝဿံ ဝဿာပေသိ. မဟာသတ္တဿ ဟိ သီလတေဇေန သစ္စကိရိယာယ သမကာလမေဝ သက္ကဿ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော တံ ကာရဏံ ဉတွာ ဝဿဝလာဟကဒေဝရာဇာနံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘တာတ၊ မဟာပုရိသော မစ္ဆရာဇာ ဉာတီနံ မရဏသောကေန ဝဿာပနံ ဣစ္ဆတိ၊ သကလံ ကောသလရဋ္ဌံ ဧကမေဃံ ကတွာ ဝဿာပေဟီ’’တိ အာဟ.

သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဧကံ ဝလာဟကံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ပါရုပိတွာ မေဃဂီတံ ဂါယန္တော ပါစီနလောကဓာတုအဘိမုခေါ ပက္ခန္ဒိ. ပါစီနဒိသာဘာဂေ ခလမဏ္ဍလမတ္တံ ဧကံ မေဃမဏ္ဍလံ ဥဋ္ဌာယ သတပဋလံ သဟဿပဋလံ ဟုတွာ အဘိတ္ထနယန္တံ ဝိဇ္ဇုလတာ နိစ္ဆာရေန္တံ အဓောမုခဌပိတဥဒကကုမ္ဘာကာရေန ဝိဿန္ဒမာနံ သကလံ ကောသလရဋ္ဌံ မဟောဃေန အဇ္ဈောတ္ထရိ. ဒေဝေါ အစ္ဆိန္နဓာရံ ဝဿန္တော မုဟုတ္တေနေဝ တံ မဟာသရံ ပူရေသိ. မစ္ဆာ မရဏဘယတော မုစ္စိံသု. ကာကာဒယော အပတိဋ္ဌာ အဟေသုံ. န ကေဝလံ မစ္ဆာ ဧဝ၊ မနုဿာပိ ဝိဝိဓသဿာနိ သမ္ပာဒေန္တာ စတုပ္ပဒါဒယောပီတိ သဗ္ဗေပိ ဝဿူပဇီဝိနော ကာယိကစေတသိကဒုက္ခတော မုစ္စိံသု. တေန ဝုတ္တံ –

၉၀. ‘‘သဟ ကတေ သစ္စဝရေ၊ ပဇ္ဇုန္နော အဘိဂဇ္ဇိယ၊

ထလံ နိန္နဉ္စ ပူရေန္တော၊ ခဏေန အဘိဝဿထာ’’တိ.

တတ္ထ ခဏေန အဘိဝဿထာတိ အဒန္ဓာယိတွာ သစ္စကိရိယခဏေနေဝ အဘိဝဿိ.

၉၁. ကတွာ ဝီရိယမုတ္တမန္တိ ဒေဝေ အဝဿန္တေ ကိံ ကာတဗ္ဗန္တိ ကောသဇ္ဇံ အနာပဇ္ဇိတွာ ဉာတတ္ထစရိယာသမ္ပာဒနမုခေန မဟတော သတ္တနိကာယဿ ဟိတသုခနိပ္ဖါဒနံ ဥတ္တမံ ဝီရိယံ ကတွာ. သစ္စတေဇဗလဿိတော မမ သစ္စာနုဘာဝဗလသန္နိဿိတော ဟုတွာ တဒါ မဟာမေဃံ ဝဿာပေသိံ. ယသ္မာ စေတဒေဝံ၊ တသ္မာ ‘‘သစ္စေန မေ သမော နတ္ထိ၊ ဧသာ မေ သစ္စပါရမီ’’တိ မဟာမစ္ဆရာဇကာလေ အတ္တနော သစ္စပါရမိယာ အနညသာဓာရဏဘာဝံ ဒဿေသိ ဓမ္မရာဇာ.

ဧဝံ မဟာသတ္တော မဟာကရုဏာယ သမုဿာဟိတဟဒယော သကလရဋ္ဌေ မဟာဝဿံ ဝဿာပနဝသေန မဟာဇနံ မရဏဒုက္ခတော မောစေတွာ ဇီဝိတပရိယောသာနေ ယထာကမ္မံ ဂတော.

တဒါ ပဇ္ဇုန္နော အာနန္ဒတ္ထေရော အဟောသိ၊ မစ္ဆဂဏာ ဗုဒ္ဓပရိသာ၊ မစ္ဆရာဇာ လောကနာထော.

တဿ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ သေသပါရမိယောပိ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ အတ္တနော သမာနဇာတိကာနံ ခါဒနဋ္ဌာနေ မစ္ဆယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တဏ္ဍုလကဏမတ္တမ္ပိ မစ္ဆံ အာဒိံ ကတွာ ကဿစိပိ ပါဏိနော အခါဒနံ၊ တိဋ္ဌတု ခါဒနံ ဧကသတ္တဿပိ အဝိဟေဌနံ၊ တထာ သစ္စကရဏေန ဒေဝဿ ဝဿာပနံ၊ ဥဒကေ ပရိက္ခီဏေ ကလလဂဟနေ နိမုဇ္ဇနဝသေန အတ္တနာ အနုဘဝမာနံ ဒုက္ခံ ဝီရဘာဝေန အဂဏေတွာ ဉာတိသံဃဿေဝ တံ ဒုက္ခံ အတ္တနော ဟဒယေ ကတွာ အသဟန္တဿ သဗ္ဗဘာဝေန ကရုဏာယနာ၊ တထာ စ ပဋိပတ္တီတိ ဧဝမာဒယော ဂုဏာနုဘာဝါ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာတိ.

မစ္ဆရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.