၁. ယုဓဉ္ဇယစရိယာဝဏ္ဏနာ

၁. တတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ အမိတယသောတိ အပရိမိတပရိဝါရဝိဘဝေါ. ရာဇပုတ္တော ယုဓဉ္ဇယောတိ ရမ္မနဂရေ သဗ္ဗဒတ္တဿ နာမ ရညော ပုတ္တော နာမေန ယုဓဉ္ဇယော နာမ.

အယဉှိ ဗာရာဏသီ ဥဒယဇာတကေ (ဇာ. ၁.၁၁.၃၇ အာဒယော) သုရုန္ဓနနဂရံ နာမ ဇာတာ. စူဠသုတသောမဇာတကေ (ဇာ. ၂.၁၇.၁၉၅ အာဒယော) သုဒဿနံ နာမ၊ သောဏနန္ဒဇာတကေ (ဇာ. ၂.၂၀.၉၂ အာဒယော) ဗြဟ္မဝဍ္ဎနံ နာမ၊ ခဏ္ဍဟာလဇာတကေ(ဇာ. ၂.၂၂.၉၈၂ အာဒယော) ပုပ္ဖဝတီ နာမ၊ ဣမသ္မိံ ပန ယုဓဉ္ဇယဇာတကေ (ဇာ. ၁.၁၁.၇၃ အာဒယော) ရမ္မနဂရံ နာမ အဟောသိ၊ ဧဝမဿ ကဒါစိ နာမံ ပရိဝတ္တတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ရာဇပုတ္တောတိ ရမ္မနဂရေ သဗ္ဗဒတ္တဿ နာမ ရညော ပုတ္တော’’တိ. တဿ ပန ရညော ပုတ္တသဟဿံ အဟောသိ. ဗောဓိသတ္တော ဇေဋ္ဌပုတ္တော၊ တဿ ရာဇာ ဥပရဇ္ဇံ အဒါသိ. သော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဒိဝသေ ဒိဝသေ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ. ဧဝံ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ဗောဓိသတ္တော ဧကဒိဝသံ ပါတောဝ ရထဝရံ အဘိရုဟိတွာ မဟန္တေန သိရိဝိဘဝေန ဥယျာနကီဠံ ဂစ္ဆန္တော ရုက္ခဂ္ဂတိဏဂ္ဂသာခဂ္ဂမက္ကဋကသုတ္တဇာလာဒီသု မုတ္တာဇာလာကာရေန လဂ္ဂေ ဥဿာဝဗိန္ဒူ ဒိသွာ ‘‘သမ္မ သာရထိ၊ ကိံ နာမေတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧတေ၊ ဒေဝ၊ ဟိမသမယေ ပတနကဥဿာဝဗိန္ဒူ နာမာ’’တိ သုတွာ ဒိဝသဘာဂံ ဥယျာနေ ကီဠိတွာ သာယနှကာလေ ပစ္စာဂစ္ဆန္တော တေ အဒိသွာ ‘‘သမ္မ သာရထိ၊ ကဟံ တေ ဥဿာဝဗိန္ဒူ၊ န တေ ဣဒါနိ ပဿာမီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဒေဝ၊ သူရိယေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ သဗ္ဗေ ဘိဇ္ဇိတွာ ဝိလယံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ သုတွာ ‘‘ယထာ ဣမေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဘိဇ္ဇန္တိ၊ ဧဝံ ဣမေသံ သတ္တာနံ ဇီဝိတသင်္ခါရာပိ တိဏဂ္ဂေ ဥဿာဝဗိန္ဒုသဒိသာဝ၊ တသ္မာ မယာ ဗျာဓိဇရာမရဏေဟိ အပီဠိတေနေဝ မာတာပိတရော အာပုစ္ဆိတွာ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဥဿာဝဗိန္ဒုမေဝ အာရမ္မဏံ ကတွာ အာဒိတ္တေ ဝိယ တယော ဘဝေ ပဿန္တော အတ္တနော ဂေဟံ အာဂန္တွာ အလင်္ကတပဋိယတ္တာယ ဝိနိစ္ဆယသာလာယ နိသိန္နဿ ပိတု သန္တိကမေဝ ဂန္တွာ ပိတရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. တေန ဝုတ္တံ –

‘‘ဥဿာဝဗိန္ဒုံ သူရိယာတပေ၊ ပတိတံ ဒိသွာန သံဝိဇိံ.

၂. ‘‘တညေဝါဓိပတိံ ကတွာ၊ သံဝေဂမနုဗြူဟယိံ၊

မာတာပိတူ စ ဝန္ဒိတွာ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇမနုယာစဟ’’န္တိ.

တတ္ထ သူရိယာတပေတိ သူရိယာတပဟေတု၊ သူရိယရသ္မိသမ္ဖဿနိမိတ္တံ. ‘‘သူရိယာတပေနာ’’တိပိ ပါဌော. ပတိတံ ဒိသွာနာတိ ဝိနဋ္ဌံ ပဿိတွာ၊ ပုဗ္ဗေ ရုက္ခဂ္ဂါဒီသု မုတ္တာဇာလာဒိအာကာရေန လဂ္ဂံ ဟုတွာ ဒိဿမာနံ သူရိယရသ္မိသမ္ဖဿေန ဝိနဋ္ဌံ ပညာစက္ခုနာ ဩလောကေတွာ. သံဝိဇိန္တိ ယထာ ဧတာနိ၊ ဧဝံ သတ္တာနံ ဇီဝိတာနိပိ လဟုံ လဟုံ ဘိဇ္ဇမာနသဘာဝါနီတိ အနိစ္စတာမနသိကာရဝသေန သံဝေဂမာပဇ္ဇိံ.

တညေဝါဓိပတိံ ကတွာ၊ သံဝေဂမနုဗြူဟယိန္တိ တညေဝ ဥဿာဝဗိန္ဒူနံ အနိစ္စတံ အဓိပတိံ မုခံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ပုရေစာရိကံ ကတွာ တထေဝ သဗ္ဗသင်္ခါရာနံ ဣတ္တရဋ္ဌိတိကတံ ပရိတ္တကာလတံ မနသိကရောန္တော ဧကဝါရံ ဥပ္ပန္နံ သံဝေဂံ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပါဒနေန အနုဝဍ္ဎေသိံ. ပဗ္ဗဇ္ဇမနုယာစဟန္တိ ‘‘တိဏဂ္ဂေ ဥဿာဝဗိန္ဒူ ဝိယ န စိရဋ္ဌိတိကေ သတ္တာနံ ဇီဝိတေ မယာ ဗျာဓိဇရာမရဏေဟိ အနဘိဘူတေနေဝ ပဗ္ဗဇိတွာ ယတ္ထ ဧတာနိ န သန္တိ၊ တံ အမတံ မဟာနိဗ္ဗာနံ ဂဝေသိတဗ္ဗ’’န္တိ စိန္တေတွာ မာတာပိတရော ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ပဗ္ဗဇ္ဇံ မေ အနုဇာနာထာ’’တိ တေ အဟံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိံ. ဧဝံ မဟာသတ္တေန ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ယာစိတာယ သကလနဂရေ မဟန္တံ ကောလာဟလမဟောသိ – ‘‘ဥပရာဇာ ကိရ ယုဓဉ္ဇယော ပဗ္ဗဇိတုကာမော’’တိ.

တေန စ သမယေန ကာသိရဋ္ဌဝါသိနော ရာဇာနံ ဒဋ္ဌုံ အာဂန္တွာ ရမ္မကေ ပဋိဝသန္တိ. တေ သဗ္ဗေပိ သန္နိပတိံသု. ဣတိ သပရိသော ရာဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ဗောဓိသတ္တဿ မာတာ ဒေဝီ စ သဗ္ဗေ စ ဩရောဓာ မဟာသတ္တံ ‘‘မာ ခေါ တွံ၊ တာတ ကုမာရ၊ ပဗ္ဗဇီ’’တိ နိဝါရေသုံ. တတ္ထ ရာဇာ ‘‘သစေ တေ ကာမေဟိ ဦနံ၊ အဟံ တေ ပရိပူရယာမိ၊ အဇ္ဇေဝ ရဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇာဟီ’’တိ အာဟ. တဿ မဟာသတ္တော –

‘‘မာ မံ ဒေဝ နိဝါရေဟိ၊ ပဗ္ဗဇန္တံ ရထေသဘ၊

မာဟံ ကာမေဟိ သမ္မတ္တော၊ ဇရာယ ဝသမနွဂူ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၁.၇၇) –

အတ္တနော ပဗ္ဗဇ္ဇာဆန္ဒမေဝ ဝတွာ တံ သုတွာ သဒ္ဓိံ ဩရောဓေဟိ မာတုယာ ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တိယာ –

‘‘ဥဿာဝေါဝ တိဏဂ္ဂမှိ၊ သူရိယုဂ္ဂမနံ ပတိ၊

ဧဝမာယု မနုဿာနံ၊ မာ မံ အမ္မ နိဝါရယာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၁.၇၉) –

အတ္တနော ပဗ္ဗဇ္ဇာကာရဏံ ကထေတွာ နာနပ္ပကာရံ တေဟိ ယာစိယမာနောပိ အဘိသံဝဍ္ဎမာနသံဝေဂတ္တာ အနောသက္ကိတမာနသော ပိယတရေ မဟတိ ဉာတိပရိဝဋ္ဋေ ဥဠာရေ ရာဇိဿရိယေ စ နိရပေက္ခစိတ္တော ပဗ္ဗဇိ. တေန ဝုတ္တံ –

၃. ‘‘ယာစန္တိ မံ ပဉ္ဇလိကာ၊ သနေဂမာ သရဋ္ဌကာ၊

အဇ္ဇေဝ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇ၊ ဣဒ္ဓံ ဖီတံ မဟာမဟိံ.

၄. ‘‘သရာဇကေ သဟောရောဓေ၊ သနေဂမေ သရဋ္ဌကေ၊

ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တေ၊ အနပေက္ခော ပရိစ္စဇိ’’န္တိ.

တတ္ထ ပဉ္ဇလိကာတိ ပဂ္ဂဟိတအဉ္ဇလိကာ. သနေဂမာ သရဋ္ဌကာတိ နေဂမေဟိ စေဝ ရဋ္ဌဝါသီဟိ စ သဒ္ဓိံ သဗ္ဗေ ရာဇပုရိသာ ‘‘မာ ခေါ၊ တွံ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇီ’’တိ မံ ယာစန္တိ. မာတာပိတရော ပန အဇ္ဇေဝ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇ၊ ဂါမနိဂမရာဇဓာနိအဘိဝုဒ္ဓိယာ ဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ စ၊ ဣဒ္ဓံ ဝိဘဝသာရသမ္ပတ္တိယာ သဿာဒိနိပ္ဖတ္တိယာ စ၊ ဖီတံ ဣမံ မဟာမဟိံ အနုသာသ၊ ဆတ္တံ ဥဿာပေတွာ ရဇ္ဇံ ကာရေဟီတိ ယာစန္တိ. ဧဝံ ပန သဟ ရညာတိ သရာဇကေ၊ တထာ သဟောရောဓေ သနေဂမေ သရဋ္ဌကေ မဟာဇနေ ယထာ သုဏန္တာနမ္ပိ ပဂေဝ ပဿန္တာနံ မဟန္တံ ကာရုညံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တေ တတ္ထ တတ္ထ အနပေက္ခော အလဂ္ဂစိတ္တော ‘‘အဟံ တဒါ ပဗ္ဗဇိ’’န္တိ ဒဿေတိ.

၅-၆. ဣဒါနိ ယဒတ္ထံ စက္ကဝတ္တိသိရိသဒိသံ ရဇ္ဇသိရိံ ပိယတရေ ဉာတိဗန္ဓဝေ ပဟာယ သိနိဒ္ဓံ ပရိဂ္ဂဟပရိဇနံ လောကာဘိမတံ မဟန္တံ ယသဉ္စ နိရပေက္ခော ပရိစ္စဇိန္တိ ဒဿေတုံ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ကေဝလန္တိ အနဝသေသံ ဣတ္ထာဂါရံ သမုဒ္ဒပရိယန္တဉ္စ ပထဝိံ ပဗ္ဗဇ္ဇာဓိပ္ပါယေန စဇမာနော ဧဝံ မေ သမ္မာသမ္ဗောဓိ သက္ကာ အဓိဂန္တုန္တိ ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ န ကိဉ္စိ စိန္တေသိံ၊ န တတ္ထ ဤသကံ လဂ္ဂံ ဇနေသိန္တိ အတ္ထော. တသ္မာတိ ယသ္မာ မာတာပိတရော တဉ္စ မဟာယသံ ရဇ္ဇဉ္စ မေ န ဒေဿံ၊ ပိယမေဝ၊ တတော ပန သတဂုဏေန သဟဿဂုဏေန သတသဟဿဂုဏေန သဗ္ဗညုတညာဏမေဝ မယှံ ပိယတရံ၊ တသ္မာ မာတာဒီဟိ သဒ္ဓိံ ရဇ္ဇံ အဟံ တဒါ ပရိစ္စဇိန္တိ.

တဒေတံ သဗ္ဗံ ပရိစ္စဇိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ မဟာသတ္တေ နိက္ခမန္တေ တဿ ကနိဋ္ဌဘာတာ ယုဓိဋ္ဌိလကုမာရော နာမ ပိတရံ ဝန္ဒိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနာပေတွာ ဗောဓိသတ္တံ အနုဗန္ဓိ. တေ ဥဘောပိ နဂရာ နိက္ခမ္မ မဟာဇနံ နိဝတ္တေတွာ ဟိမဝန္တံ ပဝိသိတွာ မနောရမေ ဌာနေ အဿမပဒံ ကတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဈာနာဘိညာယော နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဝနမူလဖလာဒီဟိ ယာဝဇီဝံ ယာပေတွာ ဗြဟ္မလောကပရာယနာ အဟေသုံ. တေနာဟ ဘဂဝါ –

‘‘ဥဘော ကုမာရာ ပဗ္ဗဇိတာ၊ ယုဓဉ္ဇယော ယုဓိဋ္ဌိလော၊

ပဟာယ မာတာပိတရော၊ သင်္ဂံ ဆေတွာန မစ္စုနော’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၁.၈၃)၊

တတ္ထ သင်္ဂံ ဆေတွာန မစ္စုနောတိ မစ္စုမာရဿ သဟကာရိကာရဏဘူတတ္တာ သန္တကံ ရာဂဒေါသမောဟသင်္ဂံ ဝိက္ခမ္ဘနဝသေန ဆိန္ဒိတွာ ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိတာတိ.

တဒါ မာတာပိတရော မဟာရာဇကုလာနိ အဟေသုံ၊ ယုဓိဋ္ဌိလကုမာရော အာနန္ဒတ္ထေရော၊ ယုဓဉ္ဇယော လောကနာထော.

တဿ ပဗ္ဗဇ္ဇတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တိတမဟာဒါနာနိ စေဝ ရဇ္ဇာဒိပရိစ္စာဂေါ စ ဒါနပါရမီ၊ ကာယဝစီသံဝရော သီလပါရမီ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာ စ ဈာနာဓိဂမော စ နေက္ခမ္မပါရမီ၊ အနိစ္စတော မနသိကာရံ အာဒိံ ကတွာ အဘိညာဓိဂမပရိယောသာနာ ပညာ ဒါနာဒီနံ ဥပကာရာနုပကာရဓမ္မပရိဂ္ဂဏှနပညာ စ ပညာပါရမီ၊ သဗ္ဗတ္ထ တဒတ္ထသာဓနံ ဝီရိယံ ဝီရိယပါရမီ၊ ဉာဏခန္တိ အဓိဝါသနခန္တိ စ ခန္တိပါရမီ၊ ပဋိညာယ အဝိသံဝါဒနံ သစ္စပါရမီ၊ သဗ္ဗတ္ထ အစလသမာဒါနာဓိဋ္ဌာနံ အဓိဋ္ဌာနပါရမီ၊ သဗ္ဗသတ္တေသု ဟိတစိတ္တတာယ မေတ္တာဗြဟ္မဝိဟာရဝသေန စ မေတ္တာပါရမီ၊ သတ္တသင်္ခါရကတဝိပ္ပကာရဥပေက္ခနဝသေန ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရဝသေန စ ဥပေက္ခာပါရမီတိ ဒသ ပါရမိယော လဗ္ဘန္တိ. ဝိသေသတော ပန နေက္ခမ္မပါရမီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ အကိတ္တိစရိယာယံ ဝိယ ဣဓာပိ မဟာပုရိသဿ အစ္ဆရိယဂုဏာ ယထာရဟံ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တေန ဝုစ္စတိ ‘‘ဧဝံ အစ္ဆရိယာ ဟေတေ၊ အဗ္ဘုတာ စ မဟေသိနော။ပေ။ ဓမ္မဿ အနုဓမ္မတော’’တိ.

ယုဓဉ္ဇယစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.