၆. ရုရုမိဂရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ
၄၈. ဆဋ္ဌေ သုတတ္တကနကသန္နိဘောတိ ယထာ သုဋ္ဌု အပဂတသဗ္ဗကာဠကော ဟောတိ၊ ဧဝံ အဂ္ဂိမှိ ပက္ခိပိတွာ သုတတ္တကနကသန္နိဘော. မိဂရာဇာ ရုရု နာမာတိ ဇာတိသိဒ္ဓေန နာမေန ရုရု နာမ မိဂရာဇာ၊ ဇာတိတော ရုရု၊ မိဂါနဉ္စ ရာဇာတိ အတ္ထော. ပရမသီလသမာဟိတောတိ ဥတ္တမသီလသမာဟိတော၊ ဝိသုဒ္ဓသီလော စေဝ သမာဟိတစိတ္တော စ၊ ဝိသုဒ္ဓသီလေ ဝါ သမ္မာ အာဟိတစိတ္တောတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
တဒါ ဗောဓိသတ္တော ရုရုမိဂယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ သရီရစ္ဆဝိ သုဋ္ဌု တာပေတွာ မဇ္ဇိတကဉ္စနပဋ္ဋဝဏ္ဏော အဟောသိ၊ ဟတ္ထပါဒါ လာခါရသပရိကမ္မကတာ ဝိယ၊ နင်္ဂုဋ္ဌံ စမရီနင်္ဂုဋ္ဌံ ဝိယ၊ သိင်္ဂါနိ ရဇတဒါမဝဏ္ဏာနိ အက္ခီနိ သုမဇ္ဇိတမဏိဂုဠိကာ ဝိယ၊ မုခံ ဩဒဟိတွာ ဌပိတရတ္တကမ္ဗလဂေဏ္ဍုကာ ဝိယ. သော ဇနသံသဂ္ဂံ ပဟာယ ဝိဝေကဝါသံ ဝသိတုကာမော ပရိဝါရံ ဆဍ္ဍေတွာ ဧကကောဝ ဂင်္ဂါနိဝတ္တနေ ရမဏီယေ သာလမိဿကေ သုပုပ္ဖိတပဝနေ ဝသတိ. တေန ဝုတ္တံ –
၄၉. ‘‘ရမ္မေ ပဒေသေ ရမဏီယေ၊ ဝိဝိတ္တေ အမနုဿကေ၊
တတ္ထ ဝါသံ ဥပဂဉ္ဆိံ၊ ဂင်္ဂါကူလေ မနောရမေ’’တိ.
တတ္ထ ရမ္မေ ပဒေသေတိ မုတ္တာတလသဒိသဝါလုကာစုဏ္ဏပဏ္ဍရေဟိ ဘူမိဘာဂေဟိ သိနိဒ္ဓဟရိတတိဏသဉ္စရိတေဟိ ဝနတ္ထလေဟိ စိတ္တတ္ထရဏေဟိ ဝိယ နာနာဝဏ္ဏဝိစိတ္တေဟိ သိလာတလေဟိ မဏိက္ခန္ဓနိမ္မလသလိလေဟိ ဇလာသယေဟိ စ သမန္နာဂတတ္တာ ယေဘုယျေန စ ဣန္ဒဂေါပကဝဏ္ဏာယ ရတ္တာယ သုခသမ္ဖဿာယ တိဏဇာတိယာ သဉ္ဆန္နတ္တာ ရမ္မေ အရညပ္ပဒေသေ. ရမ္မဏီယေတိ ပုပ္ဖဖလပလ္လဝါလင်္ကတဝိပုလသာခါဝိနဒ္ဓေဟိ နာနာဝိဓဒိဇဂဏူပကူဇိတေဟိ ဝိဝိဓတရုလတာဝနဝိရာဇိတေဟိ ယေဘုယျေန အမ္ဗသာလဝနသဏ္ဍမဏ္ဍိတေဟိ ဝနဂဟနေဟိ ဥပသောဘိတတ္တာ တတ္ထ ပဝိဋ္ဌဿ ဇနဿ ရတိဇနနဋ္ဌေန ရမဏီယေ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ရုရုမိဂရာဇဇာတကေ –
‘‘ဧတသ္မိံ ဝနသဏ္ဍသ္မိံ၊ အမ္ဗာ သာလာ စ ပုပ္ဖိတာ၊
ဣန္ဒဂေါပကသဉ္ဆန္နော၊ ဧတ္ထေသော တိဋ္ဌတေ မိဂေါ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၁၉)၊
ဝိဝိတ္တေတိ ဇနဝါသဝိရဟေန သုညေ. အမနုဿကေတိ သဉ္စရဏမနုဿာနမ္ပိ တတ္ထ အဘာဝေန မနုဿရဟိတေ. မနောရမေတိ ယထာဝုတ္တဂုဏသမ္ပတ္တိယာ ဝိသေသတော ပဝိဝေကကာမာနံ မနော ရမေတီတိ မနောရမေ.
၅၀. အထ ဥပရိဂင်္ဂါယာတိ ဧတ္ထ အထာတိ အဓိကာရေ နိပါတော၊ တေန မယိ တတ္ထ တထာ ဝသန္တေ ဣဒံ အဓိကာရန္တရံ ဥပ္ပန္နန္တိ ဒီပေတိ. ဥပရိဂင်္ဂါယာတိ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ ဥပရိသောတေ. ဓနိကေဟိ ပရိပီဠိတောတိ ဣဏံ ဂဟေတွာ တံ ဒါတုံ အသက္ကောန္တော ဣဏာယိကေဟိ စောဒိယမာနော.
ဧကော ကိရ ဗာရာဏသိသေဋ္ဌိ အတ္တနော ပုတ္တံ ‘‘အယံ သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဏှန္တော ကိလမိဿတီ’’တိ ကိဉ္စိ သိပ္ပံ န ဥဂ္ဂဏှာပေသိ. ဂီတဝါဒိတနစ္စခါဒနဘောဇနတော ဥဒ္ဓံ န ကိဉ္စိ အညာသိ. တံ ဝယပ္ပတ္တံ ပတိရူပေန ဒါရေန သံယောဇေတွာ ဓနံ နိယျာတေတွာ မာတာပိတရော ကာလမကံသု. သော တေသံ အစ္စယေန ဣတ္ထိဓုတ္တသုရာဓုတ္တာဒိပရိဝုတော နာနာဗျသနမုခေဟိ သဗ္ဗံ ဓနံ ဝိဒ္ဓံသေတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဣဏံ အာဒါယ တမ္ပိ ဒါတုံ အသက္ကောန္တော ဓနိကေဟိ စောဒိယမာနော ‘‘ကိံ မယှံ ဇီဝိတေန၊ တေနေဝမှိ အတ္တဘာဝေန အညော ဝိယ ဇာတော၊ မရဏံ မေ သေယျော’’တိ စိန္တေတွာ ဣဏာယိကေ အာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဣဏပဏ္ဏာနိ ဂဟေတွာ အာဂစ္ဆထ၊ ဂင်္ဂါတီရေ မေ နိဟိတံ ကုလသန္တကံ ဓနံ အတ္ထိ၊ တံ ဝေါ ဒဿာမီ’’တိ. တေ တေန သဒ္ဓိံ အဂမံသု. သော ‘‘ဣဓ ဓနံ၊ ဧတ္ထ ဓန’’န္တိ နိဓိဋ္ဌာနံ အာစိက္ခန္တော ဝိယ ‘‘ဧဝံ မေ ဣဏမောက္ခော ဘဝိဿတီ’’တိ ပလာယိတွာ ဂင်္ဂါယံ ပတိ. သော စဏ္ဍသောတေန ဝုယှန္တော ကာရုညရဝံ ရဝိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အထ ဥပရိဂင်္ဂါယာ’’တိအာဒိ.
တတ္ထ ဇီဝါမိ ဝါ မရာမိ ဝါတိ ဣမသ္မိံ ဂင်္ဂါသောတေ ပတိတော ဇီဝါမိ ဝါ မရာမိ ဝါ၊ ဇီဝိတံ ဝါ မေ ဧတ္ထ ဟောတု မရဏံ ဝါ၊ ဥဘယထာပိ ဣဏာယိကပီဠာ န ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော.
၅၁. မဇ္ဈေ ဂင်္ဂါယ ဂစ္ဆတီတိ သော ပုရိသော ရတ္တိန္ဒိဝံ ဂင်္ဂါယ ဝုယှမာနော ဇီဝိတပေမဿ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ မရဏံ အပ္ပတ္တော မရဏဘယတဇ္ဇိတော ဟုတွာ ကရုဏံ ရဝံ ရဝန္တော ဂင်္ဂါယ မဇ္ဈေ မဟောဒကေန ဂစ္ဆတိ.
၅၂. အထ မဟာပုရိသော အဍ္ဎရတ္တသမယေ တဿ တံ ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တဿ ပရိဒေဝိတသဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘မနုဿသဒ္ဒေါ သူယတိ၊ မာ မယိ ဣဓ ဓရန္တေ မရတု၊ ဇီဝိတမဿ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သယနဂုမ္ဗာ ဝုဋ္ဌာယ နဒီတီရံ ဂန္တွာ ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ၊ မာ ဘာယိ၊ ဇီဝိတံ တေ ဒဿာမီ’’တိ ဝတွာ အဿာသေတွာ သောတံ ဆိန္ဒန္တော ဂန္တွာ တံ ပိဋ္ဌိယံ အာရောပေတွာ တီရံ ပါပေတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ နေတွာ ပရိဿမံ ဝိနောဒေတွာ ဖလာဖလာနိ ဒတွာ ဒွီဟတီဟစ္စယေန တံ အာဟ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ၊ အဟံ တံ ဗာရာဏသိဂါမိမဂ္ဂံ ပါပေဿာမိ၊ တွံ ‘အသုကဋ္ဌာနေ နာမ ကဉ္စနမိဂေါ ဝသတီ’တိ မာ ကဿစိ အာရောစေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓု၊ သာမီ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. မဟာသတ္တော တံ အတ္တနော ပိဋ္ဌိံ အာရောပေတွာ ဗာရာဏသိမဂ္ဂေ ဩတာရေတွာ နိဝတ္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တဿာဟံ သဒ္ဒံ သုတွာန၊ ကရုဏံ ပရိဒေဝတော’’တိအာဒိ.
တတ္ထ ကောသိ တွံ နရောတိ တွံ ကော မနုဿော အသိ၊ ကုတော ဣဓ ဝုယှမာနော အာဂတောသီတိ အတ္ထော.
၅၃. အတ္တနော ကရဏန္တိ အတ္တနော ကိရိယံ. ဓနိကေဟိ ဘီတောတိ ဣဏာယိကေဟိ ဥဗ္ဗိဂ္ဂေါ. တသိတောတိ ဥတြသ္တော.
၅၄. တဿ ကတွာန ကာရုညံ၊ စဇိတွာ မမ ဇီဝိတန္တိ ကာရုညံ ကတွာ မဟာကရုဏာယ သမုဿာဟိတော မမ ဇီဝိတံ တဿ ပုရိသဿ ပရိစ္စဇိတွာ. ပဝိသိတွာ နီဟရိံ တဿာတိ နဒိံ ပဝိသိတွာ သောတံ ဆိန္ဒန္တော ဥဇုကမေဝ ဂန္တွာ မမ ပိဋ္ဌိံ အာရောပေတွာ တတော တံ နီဟရိံ. တဿာတိ ဥပယောဂတ္ထေ သာမိဝစနံ. ‘‘တတ္ထာ’’တိပိ ပါဠိ၊ တတ္ထ နဒိယန္တိ အတ္ထော. အန္ဓကာရမှိ ရတ္တိယာတိ ရတ္တိယာ အန္ဓကာရသမယေ၊ ကာဠပက္ခရတ္တိယန္တိ အတ္ထော.
၅၅. အဿတ္ထကာလမညာယာတိ ပရိဿမံ အပနေတွာ ဖလာဖလာနိ ဒတွာ ဒွီဟတီဟစ္စယေန ကိလမထဿ ဝိဂတကာလံ ဇာနိတွာ. ဧကံ တံ ဝရံ ယာစာမီတိ အဟံ တံ ဧကံ ဝရံ ယာစာမိ၊ မယှံ ဧကံ ဝရံ ဒေဟီတိ အတ္ထော. ကိံ တံ ဝရန္တိ စေ? အာဟ – မာ မံ ကဿစိ ပါဝဒါတိ ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ သုဝဏ္ဏမိဂေါ ဝသတီ’’တိ ကဿစိ ရညော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တဿ ဝါ မံ မာ ပါဝဒ.
အထ တသ္မိံ ပုရိသေ ဗာရာဏသိံ ပဝိဋ္ဌဒိဝသေယေဝ သော ရာဇာ ‘‘အဟံ၊ ဒေဝ၊ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ မိဂံ မယှံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တံ သုပိနေန အဒ္ဒသံ၊ အဟဉှိ သစ္စသုပိနာ၊ အဒ္ဓါ သော ဝိဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ကဉ္စနမိဂဿ ဓမ္မံ သောတုကာမာ လဘိဿာမိ စေ ဇီဝိဿာမိ၊ နော စေ မေ ဇီဝိတံ နတ္ထီ’’တိ အဂ္ဂမဟေသိယာ ဝုတ္တော တံ အဿာသေတွာ ‘‘သစေ မနုဿလောကေ အတ္ထိ၊ လဘိဿသီ’’တိ ဝတွာ ဗြာဟ္မဏေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သုဝဏ္ဏမိဂါ နာမ ဟောန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ၊ ဒေဝ၊ ဟောန္တီ’’တိ သုတွာ သဟဿတ္ထဝိကံ သုဝဏ္ဏစင်္ကောဋကေ ဌပေတွာ တံ ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ အာရောပေတွာ နဂရေ ဘေရိံ စရာပေသိ – ‘‘ယော သုဝဏ္ဏမိဂံ အာစိက္ခိဿတိ၊ တဿ ဟတ္ထိနာ သဒ္ဓိံ ဣမံ ဒဿာမီ’’တိ. တတော ဥတ္တရိမ္ပိ ဒါတုကာမော ဟုတွာ –
‘‘တဿ ဂါမဝရံ ဒမ္မိ၊ နာရိယော စ အလင်္ကတာ၊
ယော မေတံ မိဂမက္ခာတိ၊ မိဂါနံ မိဂမုတ္တမ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၁၇) –
ဂါထံ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေ လိခါပေတွာ သကလနဂရေ ဝါစာပေသိ. အထ သော သေဋ္ဌိပုတ္တော တံ ဂါထံ သုတွာ ရာဇပုရိသာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ရညော ဧဝရူပံ မိဂံ အာစိက္ခိဿာမိ၊ မံ ရာဇာနံ ဒဿေထာ’’တိ အာဟ. ရာဇပုရိသာ တံ ရညော သန္တိကံ နေတွာ တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ရာဇာ ‘‘သစ္စံ၊ ဘော၊ အဒ္ဒသာ’’တိ ပုစ္ဆိ. သော ‘‘သစ္စံ၊ ဒေဝ၊ မယာ သဒ္ဓိံ အာဂစ္ဆတု၊ အဟံ တံ ဒဿေဿာမီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ တမေဝ ပုရိသံ မဂ္ဂဒေသကံ ကတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန တံ ဌာနံ ဂန္တွာ တေန မိတ္တဒုဗ္ဘိနာ ပုရိသေန ဒဿိတံ ပဒေသံ အာဝုဓဟတ္ထေ ပုရိသေ သမန္တတောဝ ပရိဝါရေတွာ ‘‘ဥက္ကုဋ္ဌိံ ကရောထာ’’တိ ဝတွာ သယံ ကတိပယေဟိ ဇနေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကမန္တေ အဋ္ဌာသိ. သောပိ ပုရိသော အဝိဒူရေ အဋ္ဌာသိ. မဟာသတ္တော သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘မဟတော ဗလကာယဿ သဒ္ဒေါ၊ အဒ္ဓါ တမှာ မေ ပုရိသာ ဘယေန ဥပ္ပန္နေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဉတွာ ဥဋ္ဌာယ သကလပရိသံ ဩလောကေတွာ ‘‘ရညော ဌိတဋ္ဌာနေယေဝ မေ သောတ္ထိ ဘဝိဿတီ’’တိ ရာဇာဘိမုခေါ ပါယာသိ. ရာဇာ တံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘နာဂဗလော အဝတ္ထရန္တော အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ သရံ သန္နယှိတွာ ‘‘ဣမံ မိဂံ သန္တာသေတွာ သစေ ပလာယတိ၊ ဝိဇ္ဈိတွာ ဒုဗ္ဗလံ ကတွာ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဗောဓိသတ္တာဘိမုခေါ အဟောသိ. မဟာသတ္တော –
‘‘အာဂမေဟိ မဟာရာဇ၊ မာ မံ ဝိဇ္ဈိ ရထေသဘ၊
ကော နု တေ ဣဒမက္ခာသိ၊ ဧတ္ထေသော တိဋ္ဌတေ မိဂေါ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၂၁) –
ဂါထံ အဘာသိ. ရာဇာ တဿ မဓုရကထာယ ဗဇ္ဈိတွာ သရံ ပဋိသံဟရိတွာ ဂါရဝေန အဋ္ဌာသိ. မဟာသတ္တောပိ ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ မဓုရပဋိသန္ထာရံ အကာသိ. မဟာဇနောပိ သဗ္ဗာဝုဓာနိ အပနေတွာ အာဂန္တွာ ရာဇာနံ ပရိဝါရေသိ. တေန ဝုတ္တံ –
၅၆. ‘‘နဂရံ ဂန္တွာန အာစိက္ခိ၊ ပုစ္ဆိတော ဓနဟေတုကော၊
ရာဇာနံ သော ဂဟေတွာန၊ ဥပဂဉ္ဆိ မမန္တိက’’န္တိ.
တဿတ္ထော – ယော မိတ္တဒုဗ္ဘီ ပါပပုရိသော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ တထာ မယာ ပါဏသံသယတော မောစိတော ဗာရာဏသိနဂရံ ဂန္တွာ အတ္တနာ လဒ္ဓဗ္ဗဓနနိမိတ္တံ ရညော မံ အာစိက္ခိ၊ အာစိက္ခိတွာ သော ရညော ဂါဟာပေတုံ မဂ္ဂဒေသကော ဟုတွာ ရာဇာနံ ဂဟေတွာ မမ သန္တိကမုပါဂမီတိ.
မဟာသတ္တော သုဝဏ္ဏကိင်္ကိဏိကံ စာလေန္တော ဝိယ မဓုရဿရေန ရာဇာနံ ပုန ပုစ္ဆိ – ‘‘ကော နု တေ ဣဒမက္ခာသိ၊ ဧတ္ထေသော တိဋ္ဌတေ မိဂေါ’’တိ. တသ္မိံ ခဏေ သော ပါပပုရိသော ထောကံ ပဋိက္ကမိတွာ သောတပထေ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာ ‘‘ဣမိနာ မေ တွံ ဒဿိတော’’တိ တံ ပုရိသံ နိဒ္ဒိသိ. တတော ဗောဓိသတ္တော –
‘‘သစ္စံ ကိရေဝ မာဟံသု၊ နရာ ဧကစ္စိယာ ဣဓ၊
ကဋ္ဌံ နိပ္လဝိတံ သေယျော၊ န တွေဝေကစ္စိယော နရော’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၂၃) –
ဂါထမာဟ. တံ သုတွာ ရာဇာ သံဝေဂဇာတော –
‘‘ကိံ နု ရုရု ဂရဟသိ မိဂါနံ၊ ကိံ ပက္ခီနံ ကိံ ပန မာနုသာနံ၊
ဘယဉှိ မံ ဝိန္ဒတိနပ္ပရူပံ၊ သုတွာန တံ မာနုသိံ ဘာသမာန’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၂၄) –
ဂါထမာဟ. တတော မဟာပုရိသော ‘‘မဟာရာဇ၊ န မိဂံ န ပက္ခိံ ဂရဟာမိ၊ မနုဿံ ပန ဂရဟာမီ’’တိ ဒဿေန္တော –
‘‘ယမုဒ္ဓရိံ ဝါဟနေ ဝုယှမာနံ၊ မဟောဒကေ သလိလေ သီဃသောတေ၊
တတောနိဒါနံ ဘယမာဂတံ မမ၊ ဒုက္ခော ဟဝေ ရာဇ အသဗ္ဘိ သင်္ဂမော’’တိ. (ဇာ. ၁.၁၃.၁၂၅) –
အာဟ.
တတ္ထ နိပ္လဝိတန္တိ ဥဒ္ဓရိတံ၊ ဧကစ္စိယောတိ ဧကစ္စော မိတ္တဒုဗ္ဘီ ပါပပုရိသော ဥဒကေ ပတန္တောပိ ဥတ္တာရိတော နတွေဝ သေယျော. ကဋ္ဌဉှိ နာနပ္ပကာရေန ဥပကာရာယ သံဝတ္တတိ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ ပန ဝိနာသာယ၊ တသ္မာ တတော ကဋ္ဌမေဝ ဝရတရန္တိ. မိဂါနန္တိ ရုရုမိဂရာဇ၊ မိဂါနံ ကိံ အညတရံ ဂရဟသိ၊ ဥဒါဟု ပက္ခီနံ မနုဿာနန္တိ ပုစ္ဆတိ. ဘယဉှိ မံ ဝိန္ဒတိနပ္ပရူပန္တိ မဟန္တံ ဘယံ မံ ပဋိလဘတိ၊ အတ္တနော သန္တကံ ဝိယ ကရောတီတိ အတ္ထော.
ဝါဟနေတိ ပတိတပတိတေ ဝဟိတုံ သမတ္ထေ ဂင်္ဂါဝဟေ. မဟောဒကေ သလိလေတိ မဟောဒကီဘူတေ သလိလေ. ဥဘယေနာပိ ဂင်္ဂါဝဟဿ ဗဟူဒကတံ ဒဿေတိ. တတော နိဒါနန္တိ၊ မဟာရာဇ၊ ယော မယှံ တယာ ဒဿိတော ပုရိသော၊ ဧသော မယာ ဂင်္ဂါယ ဝုယှမာနော အဍ္ဎရတ္တသမယေ ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တော တတော ဥတ္တာရိတော၊ တတောနိဒါနံ ဣဒံ မယှံ ဘယမာဂတံ၊ အသပ္ပုရိသေဟိ သမာဂမော နာမ ဒုက္ခောတိ.
တံ သုတွာ ရာဇာ တဿ ကုဇ္ဈိတွာ ‘‘ဧဝံ ဗဟူပကာရဿ နာမ ဂုဏံ န ဇာနာတိ၊ ဒုက္ခံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ ဝိဇ္ဈိတွာ နံ ဇီဝိတက္ခယံ ပါပေဿာမီ’’တိ သရံ သန္နယှိ. တေန ဝုတ္တံ –
၅၇. ‘‘ယာဝတာ ကရဏံ သဗ္ဗံ၊ ရညော အာရောစိတံ မယာ၊
ရာဇာ သုတွာန ဝစနံ၊ ဥသုံ တဿ ပကပ္ပယိ၊
ဣဓေဝ ဃာတယိဿာမိ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘိံ အနရိယ’’န္တိ.
တတ္ထ ယာဝတာ ကရဏန္တိ ယံ တဿ မယာ ကတံ ဥပကာရကရဏံ၊ တံ သဗ္ဗံ. ပကပ္ပယီတိ သန္နယှိ. မိတ္တဒုဗ္ဘိန္တိ အတ္တနော မိတ္တေသု ဥပကာရီသု ဒုဗ္ဘနသီလံ.
တတော မဟာသတ္တော ‘‘ဧသ ဗာလော မံ နိဿာယ မာ နဿီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘မဟာရာဇ၊ ဝဓော နာမေသ ဗာလဿ ဝါ ပဏ္ဍိတဿ ဝါ န သာဓူဟိ ပသံသိတော၊ အညဒတ္ထု ဂရဟိတော ဧဝ၊ တသ္မာ မာ ဣမံ ဃာတေဟိ၊ အယံ ယထာရုစိ ဂစ္ဆတု၊ ယဉ္စေဝ တဿ ‘ဒဿာမီ’တိ တယာ ပဋိညာတံ၊ တမ္ပိ အဟာပေတွာဝ ဒေဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘အဟဉ္စ တေ ယံ ဣစ္ဆိတံ၊ တံ ကရိဿာမိ၊ အတ္တာနံ တုယှံ ဒမ္မီ’’တိ အာဟ. တေန ဝုတ္တံ –
၅၈. ‘‘တမဟံ အနုရက္ခန္တော၊ နိမ္မိနိံ မမ အတ္တနာ၊
တိဋ္ဌတေသော မဟာရာဇ၊ ကာမကာရော ဘဝါမိ တေ’’တိ.
တတ္ထ နိမ္မိနိန္တိ တံ မိတ္တဒုဗ္ဘိံ ပါပပုဂ္ဂလံ အနုရက္ခန္တော မမ အတ္တနော အတ္တဘာဝေန တံ ပရိဝတ္တေသိံ၊ အတ္တာနံ ရညော နိယျာတေတွာ ရာဇဟတ္ထတော ပတ္တံ တဿ မရဏံ နိဝါရေသိန္တိ အတ္ထော. တိဋ္ဌတေသောတိအာဒိ ဝိနိမယာကာရဒဿနံ.
၅၉. ဣဒါနိ ယဒတ္ထံ သော အတ္တဝိနိမယော ကတော၊ တံ ဒဿေတုံ ဩသာနဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – တဒါ မံ နိဿာယ တံ မိတ္တဒုဗ္ဘိံ ပုရိသံ တသ္မိံ ရညေ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုကာမေ အဟံ အတ္တာနံ ရညော ပရိစ္စဇန္တော မမ သီလမေဝ အနုရက္ခိံ၊ ဇီဝိတံ ပန နာရက္ခိံ. ယံ ပနာဟမေဝ အတ္တနော ဇီဝိတနိရပေက္ခံ သီလဝါ အာသိံ၊ တံ သမ္မာသမ္ဗောဓိယာ ဧဝ ကာရဏာတိ.
အထ ရာဇာ ဗောဓိသတ္တေန အတ္တနော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ တဿ ပုရိသဿ မရဏေ နိဝါရေန္တေ တုဋ္ဌမာနသော ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဘော၊ မိဂရာဇဿ အနုဂ္ဂဟေန မမ ဟတ္ထတော မရဏာ မုတ္တော’’တိ ဝတွာ ယထာပဋိညာယ တဉ္စဿ ဓနံ ဒါပေသိ. မဟာသတ္တဿ ယထာရုစိယာဝ အနုဇာနိတွာ တံ နဂရံ နေတွာ နဂရဉ္စ ဗောဓိသတ္တဉ္စ အလင်္ကာရာပေတွာ ဒေဝိယာ ဓမ္မံ ဒေသာပေသိ. မဟာသတ္တော ဒေဝိံ အာဒိံ ကတွာ ရညော စ ရာဇပရိသာယ စ မဓုရာယ မနုဿဘာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ရာဇာနံ ဒသဟိ ရာဇဓမ္မေဟိ ဩဝဒိတွာ မဟာဇနံ အနုသာသိတွာ အရညံ ပဝိသိတွာ မိဂဂဏပရိဝုတော ဝါသံ ကပ္ပေသိ. ရာဇာပိ မဟာသတ္တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဗ္ဗသတ္တာနံ အဘယံ ဒတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတိပရာယနော အဟောသိ.
တဒါ သေဋ္ဌိပုတ္တော ဒေဝဒတ္တော အဟောသိ၊ ရာဇာ အာနန္ဒော၊ ရုရုမိဂရာဇာ လောကနာထော.
တဿ ဣဓာပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ယထာရဟံ သေသပါရမိယော နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ ဣဓာပိ ပဝိဝေကာရာမတာယ ဇနသံသဂ္ဂံ အနိစ္ဆတော ယူထံ ပဟာယ ဧကကဝိဟာရော၊ အဍ္ဎရတ္တသမယေ နဒိယာ ဝုယှမာနဿ ကရုဏံ ပရိဒေဝန္တဿ ပုရိသဿ အဋ္ဋဿရံ သုတွာ သယိတဋ္ဌာနတော ဝုဋ္ဌာယ နဒီတီရံ ဂန္တွာ မဟာဂင်္ဂါယ မဟတိ ဥဒကောဃေ ဝတ္တမာနေ အတ္တနော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ ဩတရိတွာ သောတံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ တံ ပုရိသံ အတ္တနော ပိဋ္ဌိယံ အာရောပေတွာ တီရံ ပါပေတွာ သမဿာသေတွာ ဖလာဖလာဒီနိ ဒတွာ ပရိဿမဝိနောဒနံ၊ ပုန တံ အတ္တနော ပိဋ္ဌိံ အာရောပေတွာ အရညတော နီဟရိတွာ မဟာမဂ္ဂေ ဩတာရဏံ၊ သရံ သန္နယှိတွာ ဝိဇ္ဈိဿာမီတိ အဘိမုခေ ဌိတဿ ရညော နိဗ္ဘယေန ဟုတွာ ပဋိမုခမေဝ ဂန္တွာ ပဌမတရံ မနုဿဘာသာယ အာလပိတွာ မဓုရပဋိသန္ထာရကရဏံ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘီ ပါပပုရိသံ ဟန္တုကာမံ ရာဇာနံ ဓမ္မကထံ ကတွာ ပုနပိ အတ္တနော ဇီဝိတံ ပရိစ္စဇိတွာ မရဏတော ပမောစနံ၊ တဿ စ ရညော ယထာပဋိညံ ဓနဒါပနံ၊ ရညာ အတ္တနော ဝရေ ဒီယမာနေ တေန သဗ္ဗသတ္တာနံ အဘယဒါပနံ၊ ရာဇာနဉ္စ ဒေဝိဉ္စ ပမုခံ ကတွာ မဟာဇနဿ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ဒါနာဒီသု ပုညေသု တေသံ ပတိဋ္ဌာပနံ၊ လဒ္ဓါဘယာနံ မိဂါနံ ဩဝါဒံ ဒတွာ မနုဿာနံ သဿခါဒနတော နိဝါရဏံ၊ ပဏ္ဏသညာယ စ တဿ ယာဝဇ္ဇကာလာ ထာဝရကရဏန္တိ ဧဝမာဒယော မဟာသတ္တဿ ဂုဏာနုဘာဝါ ဝိဘာဝေတဗ္ဗာတိ.
ရုရုမိဂရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.