၆. နိမိရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ

၄၀. ဆဋ္ဌေ မိထိလာယံ ပုရုတ္တမေတိ မိထိလာနာမကေ ဝိဒေဟာနံ ဥတ္တမနဂရေ. နိမိ နာမ မဟာရာဇာတိ နေမိံ ဃဋေန္တော ဝိယ ဥပ္ပန္နော ‘‘နိမီ’’တိ လဒ္ဓနာမော၊ မဟန္တေဟိ ဒါနသီလာဒိဂုဏဝိသေသေဟိ မဟတာ စ ရာဇာနုဘာဝေန သမန္နာဂတတ္တာ မဟန္တော ရာဇာတိ မဟာရာဇာ. ပဏ္ဍိတော ကုသလတ္ထိကောတိ အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ ပုညတ္ထိကော.

အတီတေ ကိရ ဝိဒေဟရဋ္ဌေ မိထိလာနဂရေ အမှာကံ ဗောဓိသတ္တော မဃဒေဝေါ နာမ ရာဇာ အဟောသိ. သော စတုရာသီတိ ဝဿသဟဿာနိ ကုမာရကီဠံ ကီဠိတွာ စတုရာသီတိ ဝဿဟဿာနိ ဥပရဇ္ဇံ ကာရေတွာ စတုရာသီတိ ဝဿသဟဿာနိ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ‘‘ယဒါ မေ သိရသ္မိံ ပလိတာနိ ပဿေယျာသိ၊ တဒါ မေ အာရောစေယျာသီ’’တိ ကပ္ပကဿ ဝတွာ အပရဘာဂေ တေန ပလိတာနိ ဒိသွာ အာရောစိတေ သုဝဏ္ဏသဏ္ဍာသေန ဥဒ္ဓရာပေတွာ ဟတ္ထေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ပလိတံ ဩလောကေတွာ ‘‘ပါတုဘူတော ခေါ မယှံ ဒေဝဒူတော’’တိ သံဝေဂဇာတော ‘‘ဣဒါနိ မယာ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စိန္တေတွာ သတသဟဿုဋ္ဌာနကံ ဂါမဝရံ ကပ္ပကဿ ဒတွာ ဇေဋ္ဌကုမာရံ ပက္ကောသာပေတွာ တဿ –

‘‘ဥတ္တမင်္ဂရုဟာ မယှံ၊ ဣမေ ဇာတာ ဝယောဟရာ၊

ပါတုဘူတာ ဒေဝဒူတာ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာသမယော မမာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၉) –

ဝတွာ သာဓုကံ ရဇ္ဇေ သမနုသာသိတွာ ယဒိပိ အတ္တနော အညာနိပိ စတုရာသီတိ ဝဿသဟဿာနိ အာယု အတ္ထိ၊ ဧဝံ သန္တေပိ မစ္စုနော သန္တိကေ ဌိတံ ဝိယ အတ္တာနံ မညမာနော သံဝိဂ္ဂဟဒယော ပဗ္ဗဇ္ဇံ ရောစေတိ. တေန ဝုတ္တံ –

‘‘သိရသ္မိံ ပလိတံ ဒိသွာ၊ မဃဒေဝေါ ဒိသမ္ပတိ၊

သံဝေဂံ အလဘီ ဓီရော၊ ပဗ္ဗဇ္ဇံ သမရောစယီ’’တိ. (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃၀၉)၊

သော ပုတ္တံ ‘‘ဣမိနာဝ နီဟာရေန ဝတ္တေယျာသိ ယထာ မယာ ပဋိပန္နံ၊ မာ ခေါ တွံ အန္တိမပုရိသော အဟောသီ’’တိ ဩဝဒိတွာ နဂရာ နိက္ခမ္မ ဘိက္ခုပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ စတုရာသီတိ ဝဿသဟဿာနိ ဈာနသမာပတ္တီဟိ ဝီတိနာမေတွာ အာယုပရိယောသာနေ ဗြဟ္မလောကပရာယနော အဟောသိ. ပုတ္တောပိဿ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေတွာ တေနေဝ ဥပါယေန ပဗ္ဗဇိတွာ ဗြဟ္မလောကပရာယနော အဟောသိ. တထာ တဿ ပုတ္တော၊ တထာ တဿ ပုတ္တောတိ ဧဝံ ဒွီဟိ ဦနာနိ စတုရာသီတိ ခတ္တိယသဟဿာနိ သီသေ ပလိတံ ဒိသွာဝ ပဗ္ဗဇိတာနိ. အထ ဗောဓိသတ္တော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတောဝ ‘‘ပဝတ္တတိ နု ခေါ မယာ မနုဿလောကေ ကတံ ကလျာဏံ န ပဝတ္တတီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော အဒ္ဒသ ‘‘ဧတ္တကံ အဒ္ဓါနံ ပဝတ္တံ၊ ဣဒါနိ နပ္ပဝတ္တိဿတီ’’တိ. သော ‘‘န ခေါ ပနာဟံ မယှံ ပဝေဏိယာ ဥစ္ဆိဇ္ဇိတုံ ဒဿာမီ’’တိ အတ္တနော ဝံသေ ဇာတရညော ဧဝ အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိတွာ အတ္တနော ဝံသဿ နေမိံ ဃဋေန္တော ဝိယ နိဗ္ဗတ္တော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘နေမိံ ဃဋေန္တော ဝိယ ဥပ္ပန္နောတိ နိမီတိ လဒ္ဓနာမော’’တိ.

တဿ ဟိ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ပိတရာ အာနီတာ လက္ခဏပါဌကာ. လက္ခဏာနိ ဩလောကေတွာ ‘‘မဟာရာဇ၊ အယံ ကုမာရော တုမှာကံ ဝံသံ ပဂ္ဂဏှာတိ၊ ပိတုပိတာမဟေဟိပိ မဟာနုဘာဝေါ မဟာပုညော’’တိ ဗျာကရိံသု. တံ သုတွာ ရာဇာ ယထာဝုတ္တေနတ္ထေန ‘‘နိမီ’’တိဿ နာမံ အကာသိ၊ သော ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ သီလေ ဥပေါသထကမ္မေ စ ယုတ္တပ္ပယုတ္တော အဟောသိ. အထဿ ပိတာ ပုရိမနယေနေဝ ပလိတံ ဒိသွာ ကပ္ပကဿ ဂါမဝရံ ဒတွာ ပုတ္တံ ရဇ္ဇေ သမနုသာသိတွာ နဂရာ နိက္ခမ္မ ပဗ္ဗဇိတွာ ဈာနာနိ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကပရာယနော အဟောသိ.

နိမိရာဇာ ပန ဒါနဇ္ဈာသယတာယ စတူသု နဂရဒွါရေသု နဂရမဇ္ဈေ စာတိ ပဉ္စ ဒါနသာလာယော ကာရေတွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ. ဧကေကာယ ဒါနသာလာယ သတသဟဿံ သတသဟဿံ ကတွာ ဒေဝသိကံ ပဉ္စသတသဟဿာနိ ပရိစ္စဇိ၊ ပဉ္စ သီလာနိ ရက္ခိ၊ ပက္ခဒိဝသေသု ဥပေါသထကမ္မံ သမာဒိယိ၊ မဟာဇနမ္ပိ ဒါနာဒီသု ပုညေသု သမာဒပေသိ၊ သဂ္ဂမဂ္ဂံ အာစိက္ခိ၊ နိရယဘယေန တဇ္ဇေသိ၊ ပါပတော နိဝါရေသိ. တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ မဟာဇနော ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ တတော စုတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဒေဝလောကော ပရိပူရိ၊ နိရယော တုစ္ဆော ဝိယ အဟောသိ. တဒါ ပန အတ္တနော ဒါနဇ္ဈာသယဿ ဥဠာရဘာဝံ သဝိသေသံ ဒါနပါရမိယာ ပူရိတဘာဝဉ္စ ပဝေဒေန္တော သတ္ထာ –

၄၁. ‘‘တဒါဟံ မာပယိတွာန၊ စတုဿာလံ စတုမ္မုခံ၊

တတ္ထ ဒါနံ ပဝတ္တေသိံ၊ မိဂပက္ခိနရာဒိန’’န္တိ. – အာဒိမာဟ၊

တတ္ထ တဒါတိ တသ္မိံ နိမိရာဇကာလေ. မာပယိတွာနာတိ ကာရာပေတွာ. စတုဿာလန္တိ စတူသု ဒိသာသု သမ္ဗန္ဓသာလံ. စတုမ္မုခန္တိ စတူသု ဒိသာသု စတူဟိ ဒွါရေဟိ ယုတ္တံ. ဒါနသာလာယ ဟိ မဟန္တဘာဝတော ဒေယျဓမ္မဿ ယာစကဇနဿ စ ဗဟုဘာဝတော န သက္ကာ ဧကေနေဝ ဒွါရေန ဒါနဓမ္မံ ပရိယန္တံ ကာတုံ ဒေယျဓမ္မဉ္စ ပရိယောသာပေတုန္တိ သာလာယ စတူသု ဒိသာသု စတ္တာရိ မဟာဒွါရာနိ ကာရာပေသိ. တတ္ထ ဒွါရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ကောဏာ ဒေယျဓမ္မော ရာသိကတော တိဋ္ဌတိ. အရုဏုဂ္ဂံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ပကတိယာ သံဝေသနကာလော၊ တာဝ ဒါနံ ပဝတ္တေတိ. ဣတရသ္မိမ္ပိ ကာလေ အနေကသတာ ပဒီပါ ဈာယန္တိ. ယဒါ ယဒါ အတ္ထိကာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တဒါ တဒါ ဒီယတေဝ. တဉ္စ ဒါနံ န ကပဏဒ္ဓိကဝနိဗ္ဗကယာစကာနညေဝ၊ အထ ခေါ အဍ္ဎာနံ မဟာဘောဂါနမ္ပိ ဥပကပ္ပနဝသေန မဟာသုဒဿနဒါနသဒိသံ ဥဠာရတရပဏီတတရာနံ ဒေယျဓမ္မာနံ ပရိစ္စဇနတော သဗ္ဗေပိ သကလဇမ္ဗုဒီပဝါသိနော မနုဿာ ပဋိဂ္ဂဟေသုဉ္စေဝ ပရိဘုဉ္ဇိံသု စ. သကလဇမ္ဗုဒီပဉှိ ဥန္နင်္ဂလံ ကတွာ မဟာပုရိသော တဒါ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ. ယထာ စ မနုဿာနံ၊ ဧဝံ မိဂပက္ခိကေ အာဒိံ ကတွာ တိရစ္ဆာနဂတာနမ္ပိ ဒါနသာလာယ ဗဟိ ဧကမန္တေ တေသံ ဥပကပ္ပနဝသေန ဒါနံ ပဝတ္တေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တတ္ထ ဒါနံ ပဝတ္တေသိံ၊ မိဂပက္ခိနရာဒိန’’န္တိ. န ကေဝလဉ္စ တိရစ္ဆာနာနမေဝ၊ ပေတာနမ္ပိ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ပတ္တိံ ဒါပေသိ. ယထာ စ ဧကိဿာ ဒါနသာလာယ၊ ဧဝံ ပဉ္စသုပိ ဒါနသာလာသု ဒါနံ ပဝတ္တိတ္ထ. ပါဠိယံ ပန ‘‘တဒါဟံ မာပယိတွာန၊ စတုဿာလံ စတုမ္မုခ’’န္တိ ဧကံ ဝိယ ဝုတ္တံ၊ တံ နဂရမဇ္ဈေ ဒါနသာလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

၄၂. ဣဒါနိ တတ္ထ ဒေယျဓမ္မံ ဧကဒေသေန ဒဿေန္တော ‘‘အစ္ဆာဒနဉ္စ သယနံ၊ အန္နံ ပါနဉ္စ ဘောဇန’’န္တိ အာဟ.

တတ္ထ အစ္ဆာဒနန္တိ ခေါမသုခုမာဒိနာနာဝိဓနိဝါသနပါရုပနံ. သယနန္တိ မဉ္စပလ္လင်္ကာဒိဉ္စေဝ ဂေါနကစိတ္တကာဒိဉ္စ အနေကဝိဓံ သယိတဗ္ဗကံ၊ အာသနမ္ပိ စေတ္ထ သယနဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အန္နံ ပါနဉ္စ ဘောဇနန္တိ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ ယထာဘိရုစိတံ နာနဂ္ဂရသံ အန္နဉ္စေဝ ပါနဉ္စ အဝသိဋ္ဌံ နာနာဝိဓဘောဇနဝိကတိဉ္စ. အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ကရိတွာနာတိ အာရမ္ဘတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အာယုပရိယောသာနာ အဟောရတ္တံ အဝိစ္ဆိန္နံ ကတွာ.

၄၃-၄. ဣဒါနိ တဿ ဒါနဿ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အာရဗ္ဘ ဒါနပါရမိဘာဝေန ပဝတ္တိတဘာဝံ ဒဿေန္တော ယထာ တဒါ အတ္တနော အဇ္ဈာသယော ပဝတ္တော၊ တံ ဥပမာယ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာပိ သေဝကော’’တိအာဒိမာဟ. တဿတ္ထော – ယထာ နာမ သေဝကပုရိသော အတ္တနော သာမိကံ ကာလာနုကာလံ သေဝနဝသေန ဥပဂတော လဒ္ဓဗ္ဗဓနဟေတု ကာယေန ဝါစာယ မနသာ သဗ္ဗထာပိ ကာယဝစီမနောကမ္မေဟိ ယထာ သော အာရာဓိတော ဟောတိ၊ ဧဝံ အာရာဓနီယံ အာရာဓနမေဝ ဧသတိ ဂဝေသတိ၊ တထာ အဟမ္ပိ ဗောဓိသတ္တဘူတော သဒေဝကဿ လောကဿ သာမိဘူတံ အနုတ္တရံ ဗုဒ္ဓဘာဝံ သေဝေတုကာမော တဿ အာရာဓနတ္ထံ သဗ္ဗဘဝေ သဗ္ဗသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဘဝေ ဒါနပါရမိပရိပူရဏဝသေန ဒါနေန သဗ္ဗသတ္တေ သန္တပ္ပေတွာ ဗောဓိသင်္ခါတတော အရိယမဂ္ဂဉာဏတော ဇာတတ္တာ ‘‘ဗောဓိဇ’’န္တိ လဒ္ဓနာမံ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပရတော သဗ္ဗထာ နာနူပါယေဟိ ဧသိဿာမိ ဂဝေသိဿာမိ၊ တံ ဥတ္တမံ ဗောဓိံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ ဇီဝိတပရိစ္စာဂါဒိံ ယံကိဉ္စိ ကတွာ ဣစ္ဆာမိ အဘိပတ္ထေမီတိ.

ဧဝမိဓ ဒါနဇ္ဈာသယဿ ဥဠာရဘာဝံ ဒဿေတုံ ဒါနပါရမိဝသေနေဝ ဒေသနာ ကတာ. ဇာတကဒေသနာယံ ပနဿ သီလပါရမိအာဒီနမ္ပိ ပရိပူရဏံ ဝိဘာဝိတမေဝ၊ တထာ ဟိဿ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ သီလာဒိဂုဏေဟိ အတ္တာနံ အလင်္ကရိတွာ မဟာဇနံ တတ္ထ ပတိဋ္ဌပေန္တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ နိဗ္ဗတ္တဒေဝတာ သုဓမ္မာယံ ဒေဝသဘာယံ သန္နိပတိတာ ‘‘အဟော အမှာကံ နိမိရာဇာနံ နိဿာယ မယံ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ ပတ္တာ၊ ဧဝရူပါပိ နာမ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ မဟာဇနဿ ဗုဒ္ဓကိစ္စံ သာဓယမာနာ အစ္ဆရိယမနုဿာ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ မဟာပုရိသဿ ဂုဏေ ဝဏ္ဏေန္တာ အဘိတ္ထဝိံသု. တေန ဝုတ္တံ –

‘‘အစ္ဆေရံ ဝတ လောကသ္မိံ၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝိစက္ခဏာ၊

ယဒါ အဟု နိမိရာဇာ၊ ပဏ္ဍိတော ကုသလတ္ထိကော’’တိ. (ဇာ. ၂.၂၂.၄၂၁) –

အာဒိ.

တံ သုတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗေ ဒေဝါ ဗောဓိသတ္တံ ဒဋ္ဌုကာမာ အဟေသုံ. အထေကဒိဝသံ မဟာပုရိသဿ ဥပေါသထိကဿ ဥပရိပါသာဒဝရဂတဿ ပစ္ဆိမယာမေ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသိန္နဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘‘ဒါနံ နု ခေါ ဝရံ၊ ဥဒါဟု ဗြဟ္မစရိယ’’န္တိ. သော တံ အတ္တနော ကင်္ခံ ဆိန္ဒိတုံ နာသက္ခိ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကဿ ဘဝနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သက္ကော တံ ကာရဏံ အာဝဇ္ဇေန္တော ဗောဓိသတ္တံ တထာ ဝိတက္ကေန္တံ ဒိသွာ ‘‘ဟန္ဒဿ ဝိတက္ကံ ဆိန္ဒိဿာမီ’’တိ အာဂန္တွာ ပုရတော ဌိတော တေန ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ ပုဋ္ဌော အတ္တနော ဒေဝရာဇဘာဝံ အာရောစေတွာ ‘‘ကိံ၊ မဟာရာဇ၊ စိန္တေသီ’’တိ ဝုတ္တေ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. သက္ကော ဗြဟ္မစရိယမေဝ ဥတ္တမံ ကတွာ ဒဿေန္တော –

‘‘ဟီနေန ဗြဟ္မစရိယေန၊ ခတ္တိယေ ဥပပဇ္ဇတိ၊

မဇ္ဈိမေန စ ဒေဝတ္တံ၊ ဥတ္တမေန ဝိသုဇ္ဈတိ.

‘‘န ဟေတေ သုလဘာ ကာယာ၊ ယာစယောဂေန ကေနစိ၊

ယေ ကာယေ ဥပပဇ္ဇန္တိ၊ အနဂါရာ တပဿိနော’’တိ. (ဇာ. ၂.၂၂.၄၂၉-၄၃၀) –

အာဟ.

တတ္ထ ပုထုတိတ္ထာယတနေသု မေထုနဝိရတိမတ္တံ ဟီနံ ဗြဟ္မစရိယံ နာမ၊ တေန ခတ္တိယကုလေ ဥပပဇ္ဇတိ. ဈာနဿ ဥပစာရမတ္တံ မဇ္ဈိမံ နာမ၊ တေန ဒေဝတ္တံ ဥပပဇ္ဇတိ. အဋ္ဌသမာပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနံ ပန ဥတ္တမံ နာမ၊ တေန ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တတိ. တဉှိ ဗာဟိရကာ ‘‘နိဗ္ဗာန’’န္တိ ကထေန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ. သာသနေ ပန ပရိသုဒ္ဓသီလဿ ဘိက္ခုနော အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပတ္ထေန္တဿ ဗြဟ္မစရိယစေတနာ ဟီနတာယ ဟီနံ နာမ၊ တေန ယထာပတ္ထိတေ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တတိ. ပရိသုဒ္ဓသီလဿ အဋ္ဌသမာပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနံ မဇ္ဈိမံ နာမ၊ တေန ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တတိ. ပရိသုဒ္ဓသီလဿ ပန ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ ဥတ္တမံ နာမ၊ တေန ဝိသုဇ္ဈတီတိ. ဣတိ သက္ကော ‘‘မဟာရာဇ၊ ဒါနတော ဗြဟ္မစရိယဝါသောဝ သတဂုဏေန သဟဿဂုဏေန သတသဟဿဂုဏေန မဟပ္ဖလော’’တိ ဝဏ္ဏေသိ. ကာယာတိ ဗြဟ္မဂဏာ. ယာစယောဂေနာတိ ယာစနယုတ္တေန. ‘‘ယာဇယောဂေနာ’’တိပိ ပါဠိ၊ ယဇနယုတ္တေန၊ ဒါနယုတ္တေနာတိ အတ္ထော. တပဿိနောတိ တပနိဿိတကာ. ဣမာယပိ ဂါထာယ ဗြဟ္မစရိယဝါသဿေဝ မဟာနုဘာဝတံ ဒီပေတိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ‘‘ကိဉ္စာပိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒါနတော ဗြဟ္မစရိယမေဝ မဟပ္ဖလံ၊ ဒွေပိ ပနေတေ မဟာပုရိသကတ္တဗ္ဗာဝ. ဒွီသုပိ အပ္ပမတ္တော ဟုတွာ ဒါနဉ္စ ဒေဟိ သီလဉ္စ ရက္ခာဟီ’’တိ ဝတွာ တံ ဩဝဒိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ ဂတော.

အထ နံ ဒေဝဂဏော ‘‘မဟာရာဇ၊ ကုဟိံ ဂတတ္ထာ’’တိ အာဟ. သက္ကော ‘‘မိထိလာယံ နိမိရညော ကင်္ခ ဆိန္ဒိတု’’န္တိ တမတ္ထံ ပကာသေတွာ ဗောဓိသတ္တဿ ဂုဏေ ဝိတ္ထာရတော ဝဏ္ဏေသိ. တံ သုတွာ ဒေဝါ ‘‘မဟာရာဇ၊ မယှံ နိမိရာဇာနံ ဒဋ္ဌုကာမမှာ၊ သာဓု နံ ပက္ကောသာပေဟီ’’တိ ဝဒိံသု. သက္ကော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ မာတလိံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ နိမိရာဇာနံ ဝေဇယန္တံ အာရောပေတွာ အာနေဟီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ရထေန ဂန္တွာ တတ္ထ မဟာသတ္တံ အာရောပေတွာ တေန ယာစိတော ယထာကမ္မံ ပါပကမ္မီနံ ပုညကမ္မီနဉ္စ ဌာနာနိ အာစိက္ခန္တော အနုက္ကမေန ဒေဝလောကံ နေသိ. ဒေဝါပိ ခေါ ‘‘နိမိရာဇာ အာဂတော’’တိ သုတွာ ဒိဗ္ဗဂန္ဓဝါသပုပ္ဖဟတ္ထာ ယာဝ စိတ္တကူဋဒွါရကောဋ္ဌကာ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ မဟာသတ္တံ ဒိဗ္ဗဂန္ဓာဒီဟိ ပူဇေန္တာ သုဓမ္မံ ဒေဝသဘံ အာနယိံသု. ရာဇာ ရထာ ဩတရိတွာ ဒေဝသဘံ ပဝိသိတွာ သက္ကေန သဒ္ဓိံ ဧကာသနေ နိသီဒိတွာ တေန ဒိဗ္ဗေဟိ ကာမေဟိ နိမန္တိယမာနော ‘‘အလံ၊ မဟာရာဇ၊ မယှံ ဣမေဟိ ယာစိတကူပမေဟိ ကာမေဟီ’’တိ ပဋိက္ခိပိတွာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မံ ဒေသေတွာ မနုဿဂဏနာယ သတ္တာဟမေဝ ဌတွာ ‘‘ဂစ္ဆာမဟံ မနုဿလောကံ၊ တတ္ထ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. သက္ကော ‘‘နိမိရာဇာနံ မိထိလံ နေဟီ’’တိ မာတလိံ အာဏာပေသိ. သော တံ ဝေဇယန္တရထံ အာရောပေတွာ ပါစီနဒိသာဘာဂေန မိထိလံ ပါပုဏိ. မဟာဇနော ဒိဗ္ဗရထံ ဒိသွာ ရညော ပစ္စုဂ္ဂမနံ အကာသိ. မာတလိ သီဟပဉ္ဇရေ မဟာသတ္တံ ဩတာရေတွာ အာပုစ္ဆိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ ဂတော. မဟာဇနောပိ ရာဇာနံ ပရိဝါရေတွာ ‘‘ကီဒိသော၊ ဒေဝ၊ ဒေဝလောကော’’တိ ပုစ္ဆိ. ရာဇာ ဒေဝလောကသမ္ပတ္တိံ ဝဏ္ဏေတွာ ‘‘တုမှေပိ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကရောထ၊ ဧဝံ တသ္မိံ ဒေဝလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိဿထာ’’တိ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သော အပရဘာဂေ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေန ပလိတံ ဒိသွာ ပုတ္တဿ ရဇ္ဇံ ပဋိစ္ဆာပေတွာ ကာမေ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ စတ္တာရော ဗြဟ္မဝိဟာရေ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသိ.

တဒါ သက္ကော အနုရုဒ္ဓေါ အဟောသိ. မာတလိ အာနန္ဒော. စတုရာသီတိ ရာဇသဟဿာနိ ဗုဒ္ဓပရိသာ. နိမိရာဇာ လောကနာထော.

တဿ ဣဓာပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဗောဓိသမ္ဘာရာ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာ. တထာ ဗြဟ္မလောကသမ္ပတ္တိံ ပဟာယ ပုဗ္ဗေ အတ္တနာ ပဝတ္တိတံ ကလျာဏဝတ္တံ အနုပ္ပဗန္ဓေဿာမီတိ မဟာကရုဏာယ မနုဿလောကေ နိဗ္ဗတ္တနံ၊ ဥဠာရော ဒါနဇ္ဈာသယော၊ တဒနုရူပါ ဒါနာဒီသု ပဋိပတ္တိ၊ မဟာဇနဿ စ တတ္ထ ပတိဋ္ဌာပနံ၊ ယာဝ ဒေဝမနုဿာနံ ပတ္ထဋယသတာ၊ သက္ကဿ ဒေဝရာဇဿ ဥပသင်္ကမနေ အတိဝိမှယတာ၊ တေန ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိယာ နိမန္တိယမာနောပိ တံ အနလင်္ကရိတွာ ပုညသမ္ဘာရပရိဗြူဟနတ္ထံ ပုန မနုဿဝါသူပဂမနံ၊ လာဘသမ္ပတ္တီသု သဗ္ဗတ္ထ အလဂ္ဂဘာဝေါတိ ဧဝမာဒယော ဂုဏာနုဘာဝါ နိဒ္ဓါရေတဗ္ဗာတိ.

နိမိရာဇစရိယာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.