၃-၆. ဥပါလိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ
နဂရေ ဟံသဝတိယာတိအာဒိကံ အာယသ္မတော ဥပါလိတ္ထေရဿ အပဒါနံ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယာနိ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ဝိဘဝသမ္ပန္နေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တော. ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မကထံ သုဏန္တော သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ သတ္ထု အဓိကာရကမ္မံ ကတွာ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေသိ.
သော ယာဝဇီဝံ ကုသလံ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကပ္ပကဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တော. ဥပါလီတိဿ နာမံ အကံသု. သော ဝယပ္ပတ္တော အနုရုဒ္ဓါဒီနံ ဆန္နံ ခတ္တိယာနံ ပိယသဟာယော ဟုတွာ တထာဂတေ အနုပိယမ္ဗဝနေ ဝိဟရန္တေ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ နိက္ခမန္တေဟိ ဆဟိ ခတ္တိယေဟိ သဒ္ဓိံ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိ. တဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာဝိဓာနံ ပါဠိယံ (စူဠဝ. ၃၃၀ အာဒယော) အာဂတမေဝ. သော ပဗ္ဗဇိတွာ ဥပသမ္ပန္နော ဟုတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ‘‘မယှံ၊ ဘန္တေ၊ အရညဝါသံ အနုဇာနာထာ’’တိ အာဟ. ‘‘ဘိက္ခု အရညေ ဝသန္တဿ ဧကမေဝ ဓုရံ ဝဍ္ဎိဿတိ၊ မယှံ ပန သန္တိကေ ဝသန္တဿ ဝိပဿနာဓုရဉ္စ ဂန္ထဓုရဉ္စ ပရိပူရေဿတီ’’တိ. သော သတ္ထု ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. သတ္ထာပိ နံ သယမေဝ သကလံ ဝိနယပိဋကံ ဥဂ္ဂဏှာပေသိ. သော အပရဘာဂေ ဘာရုကစ္ဆဝတ္ထုံ အဇ္ဇုကဝတ္ထုံ ကုမာရကဿပဝတ္ထုန္တိ ဣမာနိ တီဏိ ဝတ္ထူနိ ဝိနိစ္ဆိနိ. သတ္ထာ ဧကေကသ္မိံ ဝိနိစ္ဆယေ သာဓုကာရံ ဒတွာ တယော ဝိနိစ္ဆယေ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ထေရံ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေသိ.
၄၄၁. ဧဝံ သော ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနံ ပတွာ အတ္တနော ပုဗ္ဗကမ္မံ သရိတွာ သောမနဿပ္ပတ္တော တံ ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနံ ပကာသေန္တော နဂရေ ဟံသဝတိယာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဟံသဝတိယာတိ ဟံသာဝဋ္ဋအာကာရေန ဝတိ ပါကာရပရိက္ခေပေါ ယသ္မိံ နဂရေ၊ တံ နဂရံ ဟံသဝတီ. အထ ဝါ အနေကသင်္ခါ ဟံသာ တဠာကပေါက္ခရဏီသရပလ္လလာဒီသု နိဝသန္တာ ဣတော စိတော စ ဝိဓာဝမာနာ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဟံသဝတီ၊ တဿာ ဟံသဝတိယာ. သုဇာတော နာမ ဗြာဟ္မဏောတိ သုဋ္ဌု ဇာတောတိ သုဇာတော၊ ‘‘အက္ခိတ္တော အနုပကုဋ္ဌော’’တိ ဝစနတော အဂရဟိတော ဟုတွာ ဇာတောတိ အတ္ထော. အသီတိကောဋိနိစယောတိ အသီတိကောဋိဓနရာသိကော ပဟူတဓနဓညဝါ အသင်္ချေယျဓနဓညဝါ ဗြာဟ္မဏော သုဇာတော နာမ အဟောသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၄၂. ပုနပိ တဿေဝ မဟန္တဘာဝံ ဒဿေန္တော အဇ္ဈာယကောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အဇ္ဈာယကောတိ ပရေသံ ဝေဒတ္တယာဒိံ ဝါစေတာ. မန္တဓရောတိ မန္တာ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ အထဗ္ဗနဝေဒဗျာကရဏာဒိဇာနနပညဝါတိ အတ္ထော. တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူတိ ဣရုဝေဒယဇုဝေဒသာမဝေဒသင်္ခါတာနံ တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပရိယောသာနံ ပတ္တောတိ အတ္ထော. လက္ခဏေတိ လက္ခဏသတ္ထေ၊ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓစက္ကဝတ္တိဣတ္ထိပုရိသာနံ ဟတ္ထပါဒါဒီသု ဒိဿမာနလက္ခဏပကာသနကဂန္ထေ စာတိ အတ္ထော. ဣတိဟာသေတိ ‘‘ဣတိဟ အာသ ဣတိဟ အာသာ’’တိ ပေါရာဏကထာပ္ပကာသကေ ဂန္ထေ. သဓမ္မေတိ သကဓမ္မေ ဗြာဟ္မဏဓမ္မေ ပါရမိံ ဂတော ပရိယောသာနံ ကောဋိံ ဂတော ပတ္တောတိ အတ္ထော.
၄၄၃. ပရိဗ္ဗာဇာတိ ယေ နိဂဏ္ဌသာဝကာ၊ တေ သဗ္ဗေ နာနာဒိဋ္ဌိကာ တဒါ မဟိယာ ပထဝီတလေ စရန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၄၅. ယာဝ ယတ္တကံ ကာလံ ဇိနော နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ တာဝ တတ္တကံ ကာလံ ဗုဒ္ဓေါတိ ဝစနံ နတ္ထီတိ အတ္ထော.
၄၄၆. အစ္စယေန အဟောရတ္တန္တိ အဟော စ ရတ္တိ စ အဟောရတ္တံ၊ ဗဟူနံ သံဝစ္ဆရာနံ အတိက္ကမေနာတိ အတ္ထော. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.
၄၅၄. မန္တာဏိပုတ္တောတိ မန္တာဏီနာမာယ ကပ္ပကဓီတုယာ ပုတ္တော၊ မာသပုဏ္ဏတာယ ဒိဝသပုဏ္ဏတာယ ပုဏ္ဏောတိ လဒ္ဓနာမောတိ အတ္ထော. တဿ သတ္ထုဿ သာဝကော ဟေဿတိ ဘဝိဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၅၅. ဧဝံ ကိတ္တယိ သော ဗုဒ္ဓေါတိ သော ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ ဧဝံ ဣမိနာ ပကာရေန သုနန္ဒံ သုန္ဒရာကာရေန သောမနဿဒါယကံ ကိတ္တယိ ဗျာကရဏမဒါသီတိ အတ္ထော. သဗ္ဗံ ဇနံ သကလဇနသမူဟံ သာဓုကံ ဟာသယန္တော သောမနဿံ ကရောန္တော သကံ ဗလံ အတ္တနော ဗလံ ဒဿယန္တော ပါကဋံ ကရောန္တောတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၅၆. တတော အနန္တရံ အတ္တနော အာနုဘာဝံ အညာပဒေသေန ဒဿေန္တော ကတဉ္ဇလီတိအာဒိမာဟ. တဒါ တသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒတော ပုရိမကာလေ သုနန္ဒံ တာပသံ ကတဉ္ဇလိပုဋာ သဗ္ဗေ ဇနာ နမဿန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဗုဒ္ဓေ ကာရံ ကရိတွာနာတိ ဧဝံ သော သဗ္ဗဇနပူဇိတောပိ သမာနော ‘‘ပူဇိတောမှီ’’တိ မာနံ အကတွာ ဗုဒ္ဓသာသနေ အဓိကံ ကိစ္စံ ကတွာ အတ္တနော ဂတိံ ဇာတိံ သောဓေသိ ပရိသုဒ္ဓမကာသီတိ အတ္ထော.
၄၅၇. သုတွာန မုနိနော ဝစန္တိ တဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝါစံ၊ ဂါထာဗန္ဓသုခတ္ထံ အာ-ကာရဿ ရဿံ ကတွာ ‘‘ဝစ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘အနာဂတမှိ အဒ္ဓါနေ ဂေါတမော နာမ နာမေန သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတီ’’တိ ဣမံ မုနိနော ဝစနံ သုတွာ ယထာ ယေန ပကာရေန ဂေါတမံ ဘဂဝန္တံ ပဿာမိ၊ တထာ တေန ပကာရေန ကာရံ အဓိကကိစ္စံ ပုညသမ္ဘာရံ ကဿာမိ ကရိဿာမီတိ မေ မယှံ သင်္ကပ္ပေါ စေတနာမနသိကာရော အဟု အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၅၈. ဧဝါဟံ စိန္တယိတွာနာတိ ‘‘အဟံ ကာရံ ကရိဿာမီ’’တိ ဧဝံ စိန္တေတွာ. ကိရိယံ စိန္တယိံ မမာတိ ‘‘မယာ ကီဒိသံ ပုညံ ကတ္တဗ္ဗံ နု ခေါ’’တိ ကိရိယံ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ စိန္တယိန္တိ အတ္ထော. ကျာဟံ ကမ္မံ အာစရာမီတိ အဟံ ကီဒိသံ ပုညကမ္မံ အာစရာမိ ပူရေမိ နု ခေါတိ အတ္ထော. ပုညက္ခေတ္တေ အနုတ္တရေတိ ဥတ္တရဝိရဟိတေ သကလပုညဿ ဘာဇနဘူတေ ရတနတ္တယေတိ အတ္ထော.
၄၅၉. အယဉ္စ ပါဌိကော ဘိက္ခူတိ အယံ ဘိက္ခု သရဘညဝသေန ဂန္ထပါဌပဌနတော ဝါစနတော ‘‘ပါဌိကော’’တိ လဒ္ဓနာမော ဘိက္ခု. ဗုဒ္ဓသာသနေ သဗ္ဗေသံ ပါဌီနံ ပါဌကဝါစကာနံ အန္တရေ ဝိနယေ စ အဂ္ဂနိက္ခိတ္တော အဂ္ဂေါ ဣတိ ဌပိတော. တံ ဌာနံ တေန ဘိက္ခုနာ ပတ္တဋ္ဌာနန္တရံ အဟံ ပတ္ထယေ ပတ္ထေမီတိ အတ္ထော.
၄၆၀. တတော ပရံ အတ္တနော ပုညကရဏူပါယံ ဒဿေန္တော ဣဒံ မေ အမိတံ ဘောဂန္တိအာဒိမာဟ. မေ မယှံ အမိတံ ပမာဏဝိရဟိတံ ဘောဂရာသိံ အက္ခောဘံ ခေါဘေတုံ အသက္ကုဏေယျံ သာဂရူပမံ သာဂရသဒိသံ တေန ဘောဂေန တာဒိသေန ဓနေန ဗုဒ္ဓဿ အာရာမံ မာပယေတိ သမ္ဗန္ဓော. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၄၇၄. ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ တေန သုဋ္ဌု မာပိတံ ကာရိတံ သံဃာရာမံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တဿာရာမဿာနိသံသဒီပကံ ဣဒံ ဝစနံ အဗြဝိ ကထေသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၇၅. ကထံ? ယော သောတိ ယော သံဃာရာမဒါယကော တာပသော သုမာပိတံ ကုဋိလေဏမဏ္ဍပပါသာဒဟမ္မိယပါကာရာဒိနာ သုဋ္ဌု သဇ္ဇိတံ သံဃာရာမံ ဗုဒ္ဓဿ ပါဒါသိ ပ-ကာရေန သောမနဿသမ္ပယုတ္တစိတ္တေန အဒါသိ. တမဟံ ကိတ္တယိဿာမီတိ တံ တာပသံ အဟံ ပါကဋံ ကရိဿာမိ၊ ဥတ္တာနိံ ကရိဿာမီတိ အတ္ထော. သုဏာထ မမ ဘာသတောတိ ဘာသန္တဿ မယှံ ဝစနံ သုဏာထ၊ ဩဟိတသောတာ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ မနသိ ကရောထာတိ အတ္ထော.
၄၇၆. တေန ဒိန္နာရာမဿ ဖလံ ဒဿေန္တော ဟတ္ထီ အဿာ ရထာ ပတ္တီတိအာဒိမာဟ. တံ သုဝိညေယျမေဝ.
၄၇၇. သံဃာရာမဿိဒံ ဖလန္တိ ဣဒံ အာယတိံ အနုဘဝိတဗ္ဗသမ္ပတ္တိသင်္ခါတံ ဣဋ္ဌဖလံ သံဃာရာမဒါနဿ ဖလံ ဝိပါကန္တိ အတ္ထော.
၄၇၈. ဆဠာသီတိသဟဿာနီတိ ဆသဟဿာနိ အသီတိသဟဿာနိ သမလင်္ကတာ သုဋ္ဌု အလင်္ကတာ သဇ္ဇိတာ နာရိယော ဣတ္ထိယော ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာတိ ဝိစိတ္တေဟိ အနေကရူပေဟိ ဝတ္ထေဟိ အာဘရဏေဟိ စ သမန္နာဂတာ. အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလာတိ ဩလမ္ဗိတမုတ္တာဟာရမဏိကဉ္စိတကဏ္ဏာတိ အတ္ထော.
၄၇၉. တာသံ ဣတ္ထီနံ ရူပသောဘာတိသယံ ဝဏ္ဏေန္တော အာဠာရပမှာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အာဠာရာနိ မဟန္တာနိ အက္ခီနိ မဏိဂုဠသဒိသာနိ ယာသံ ဣတ္ထီနံ တာ အာဠာရပမှာ ဘမရာနမိဝ မန္ဒလောစနာတိ အတ္ထော. ဟသုလာ ဟာသပကတိ၊ လီလာဝိလာသာတိ အတ္ထော. သုသညာတိ သုန္ဒရသညိတဗ္ဗသရီရာဝယဝါ. တနုမဇ္ဈိမာတိ ခုဒ္ဒကဥဒရပဒေသာ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝ.
၄၈၄. တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါတိ တဿ ဂေါတမဿ ဘဂဝတော ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ ဓမ္မကောဋ္ဌာသဘာဂီ. ဩရသောတိ ဥရသိ ဇာတော၊ သိထိလဓနိတာဒိဒသဝိဓဗျဉ္ဇနဗုဒ္ဓိသမ္ပန္နံ ကဏ္ဌတာလုဩဋ္ဌာဒိပဉ္စဋ္ဌာနေ ဃဋ္ဋေတွာ ဒေသိတဓမ္မံ သုတွာ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒိမဂ္ဂပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗကိလေသေ ခေပေတွာ အရဟတ္တေ ဌိတဘာဝေန ဥရသိ ဇာတပုတ္တောတိ အတ္ထော. ဓမ္မနိမ္မိတောတိ ဓမ္မေန သမေန အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန နိမ္မိတော ပါကဋော ဘဝိဿသီတိ အတ္ထော. ဥပါလိ နာမ နာမေနာတိ ကိဉ္စာပိ သော မာတု နာမေန မန္တာဏိပုတ္တနာမော၊ အနုရုဒ္ဓါဒီဟိ ပန သဟ ဂန္တွာ ပဗ္ဗဇိတတ္တာ ခတ္တိယာနံ ဥပသမီပေ အလ္လီနော ယုတ္တော ကာယစိတ္တေဟိ သမင်္ဂီဘူတောတိ ဥပါလီတိ နာမေန သတ္ထု သာဝကော ဟေဿတိ ဘဝိဿတီတိ အတ္ထော.
၄၈၅. ဝိနယေ ပါရမိံ ပတွာတိ ဝိနယပိဋကေ ကောဋိံ ပရိယောသာနံ ပတွာ ပါပုဏိတွာ. ဌာနာဋ္ဌာနေ စ ကောဝိဒေါတိ ကာရဏာကာရဏေ စ ဒက္ခော ဆေကောတိ အတ္ထော. ဇိနသာသနံ ဓာရေန္တောတိ ဇိနေန ဝုတ္တာနုသာသနိံ ဇိနဿ ပိဋကတ္တယံ ဝါစနသဝနစိန္တနဓာရဏာဒိဝသေန ဓာရေန္တော၊ သလ္လက္ခေန္တောတိ အတ္ထော. ဝိဟရိဿတိနာသဝေါတိ နိက္ကိလေသော စတူဟိ ဣရိယာပထေဟိ အပရိပတန္တံ အတ္တဘာဝံ ဟရိဿတိ ပဝတ္တေဿတီတိ အတ္ထော.
၄၈၇. အပရိမေယျုပါဒါယာတိ အနေကသတသဟဿေ အာဒိံ ကတွာ. ပတ္ထေမိ တဝ သာသနန္တိ ‘‘ဂေါတမဿ ဘဂဝတော သာသနေ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ တုယှံ သာသနံ ပတ္ထေမိ ဣစ္ဆာမီတိ အတ္ထော. သော မေ အတ္ထောတိ သော ဧတဒဂ္ဂဋ္ဌာနန္တရသင်္ခါတော အတ္ထော မေ မယာ အနုပ္ပတ္တောတိ အတ္ထော. သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယောတိ သဗ္ဗေသံ သံယောဇနာနံ ခယော မယာ အနုပ္ပတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော၊ နိဗ္ဗာနံ အဓိဂတန္တိ အတ္ထော.
၄၈၈. ရာဇဒဏ္ဍေန တဇ္ဇိတော ပီဠိတော သူလာဝုတော သူလေ အာဝုတော အာဝုဏိတော ပေါသော ပုရိသော သူလေ သာတံ မဓုရသုခံ အဝိန္ဒန္တော နာနုဘဝန္တော ပရိမုတ္တိံဝ ပရိမောစနမေဝ ဣစ္ဆတိ ယထာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၈၉-၉၀. မဟာဝီရ ဝီရာနမန္တရေ ဝီရုတ္တမ အဟံ ဘဝဒဏ္ဍေန ဇာတိဒဏ္ဍေန၊ တဇ္ဇိတော ပီဠိတော ကမ္မသူလာဝုတော ကုသလာကုသလကမ္မသူလသ္မိံ အာဝုတော သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနော၊ ပိပါသာဝေဒနာယ ပိပါသာတုရဘာဝေန အဋ္ဋိတော အဘိဘူတော ဒုက္ခာပိတော ဘဝေ သာတံ သံသာရေ မဓုရံ သုခံ န ဝိန္ဒာမိ န လဘာမိ. ရာဂဂ္ဂိဒေါသဂ္ဂိမောဟဂ္ဂိသင်္ခါတေဟိ၊ နရကဂ္ဂိကပ္ပုဋ္ဌာနဂ္ဂိဒုက္ခဂ္ဂိသင်္ခါတေဟိ ဝါ တီဟိ အဂ္ဂီဟိ ဍယှန္တော ပရိမုတ္တိံ ပရိမုစ္စနုပါယံ ဂဝေသာမိ ပရိယေသာမိ တထေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ယထာ ရာဇဒဏ္ဍံ ဣတော ဂတော ပတ္တော ပရိမုတ္တိံ ဂဝေသတိ၊ တထာ အဟံ ဘဝဒဏ္ဍပ္ပတ္တော ပရိမုတ္တိံ ဂဝေသာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၉၁-၂. ပုန သံသာရတော မောစနံ ဥပမောပမေယျဝသေန ဒဿေန္တော ယထာ ဝိသာဒေါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဝိသေန သပ္ပဝိသေန အာ သမန္တတော ဒံသီယိတ္ထ ဒဋ္ဌော ဟောတီတိ ဝိသာဒေါ၊ သပ္ပဒဋ္ဌောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ဝိသံ ဟလာဟလဝိသံ အဒတိ ဂိလတီတိ ဝိသာဒေါ၊ ဝိသခါဒကောတိ အတ္ထော. ယော ပုရိသော ဝိသာဒေါ၊ တေန တာဒိသေန ဝိသေန ပရိပီဠိတော၊ တဿ ဝိသဿ ဝိဃာတာယ ဝိနာသာယ ဥပါယနံ ဥပါယဘူတံ အဂဒံ ဩသဓံ ဂဝေသေယျ ပရိယေသေယျ၊ တံ ဂဝေသမာနော ဝိသဃာတကံ ဝိသနာသကံ အဂဒံ ဩသဓံ ပဿေယျ ဒက္ခေယျ. သော တံ အတ္တနော ဒိဋ္ဌံ ဩသဓံ ပိဝိတွာ ဝိသမှာ ဝိသတော ပရိမုတ္တိယာ ပရိမောစနကာရဏာ သုခီ အဿ ဘဝေယျ ယထာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၉၃. တထေဝါဟန္တိ ယထာ ယေန ပကာရေန သော နရော ဝိသဟတော၊ သဝိသေန သပ္ပေန ဒဋ္ဌော ဝိသခါဒကော ဝါ ဩသဓံ ပိဝိတွာ သုခီ ဘဝေယျ၊ တထေဝ တေန ပကာရေန အဟံ အဝိဇ္ဇာယ မောဟေန သံ သုဋ္ဌု ပီဠိတော. သဒ္ဓမ္မာဂဒမေသဟန္တိ အဟံ သဒ္ဓမ္မသင်္ခါတံ ဩသဓံ ဧသံ ပရိယေသန္တောတိ အတ္ထော.
၄၉၄-၅. ဓမ္မာဂဒံ ဂဝေသန္တောတိ သံသာရဒုက္ခဝိသဿ ဝိနာသာယ ဓမ္မောသဓံ ဂဝေသန္တော. အဒ္ဒက္ခိံ သကျသာသနန္တိ သကျဝံသပဘဝဿ ဂေါတမဿ သာသနံ သဒ္ဒက္ခိန္တိ အတ္ထော. အဂ္ဂံ သဗ္ဗောသဓာနံ တန္တိ သဗ္ဗေသံ ဩသဓာနံ အန္တရေ တံ သကျသာသနသင်္ခါတံ ဓမ္မောသဓံ အဂ္ဂံ ဥတ္တမန္တိ အတ္ထော. သဗ္ဗသလ္လဝိနောဒနန္တိ ရာဂသလ္လာဒီနံ သဗ္ဗေသံ သလ္လာနံ ဝိနောဒနံ ဝူပသမကရံ ဓမ္မောသဓံ ဓမ္မသင်္ခါတံ ဩသဓံ ပိဝိတွာ သဗ္ဗံ ဝိသံ သကလသံသာရဒုက္ခဝိသံ သမူဟနိံ နာသေသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အဇရာမရန္တိ တံ ဒုက္ခဝိသံ သမူဟနိတွာ အဇရံ ဇရာဝိရဟိတံ အမရံ မရဏဝိရဟိတံ သီတိဘာဝံ ရာဂပရိဠာဟာဒိဝိရဟိတတ္တာ သီတလဘူတံ နိဗ္ဗာနံ အဟံ ဖဿယိံ ပစ္စက္ခမကာသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၉၆. ပုန ကိလေသတမဿ ဥပမံ ဒဿေန္တော ယထာ ဘူတဋ္ဋိတောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယထာ ယေန ပကာရေန ဘူတဋ္ဋိတော ဘူတေန ယက္ခေန အဋ္ဋိတော ပီဠိတော ပေါသော ပုရိသော ဘူတဂ္ဂါဟေန ယက္ခဂ္ဂါဟေန ပီဠိတော ဒုက္ခိတော ဘူတသ္မာ ယက္ခဂ္ဂါဟတော ပရိမုတ္တိယာ မောစနတ္ထာယ ဘူတဝေဇ္ဇံ ဂဝေသေယျ.
၄၉၇. တံ ဂဝေသမာနော စ ဘူတဝိဇ္ဇာယ သုဋ္ဌု ကောဝိဒံ ဆေကံ ဘူတဝေဇ္ဇံ ပဿေယျ၊ သော ဘူတဝေဇ္ဇော တဿ ယက္ခဂ္ဂဟိတဿ ပုရိသဿ အာဝေသဘူတံ ဝိဟနေ ဝိနာသေယျ၊ သမူလဉ္စ မူလေန သဟ အာယတိံ အနာသေဝကံ ကတွာ ဝိနာသယေ ဝိဒ္ဓံသေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၉၈. မဟာဝီရ ဝီရုတ္တမ တမဂ္ဂါဟေန ကိလေသန္ဓကာရဂ္ဂါဟေန ပီဠိတော အဟံ တထေဝ တေန ပကာရေနေဝ တမတော ကိလေသန္ဓကာရတော ပရိမုတ္တိယာ မောစနတ္ထာယ ဉာဏာလောကံ ပညာအာလောကံ ဂဝေသာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၄၉၉. အထ တဒနန္တရံ ကိလေသတမသောဓနံ ကိလေသန္ဓကာရနာသကံ သကျမုနိံ အဒ္ဒသန္တိ အတ္ထော. သော သကျမုနိ မေ မယှံ တမံ အန္ဓကာရံ ကိလေသတိမိရံ ဘူတဝေဇ္ဇောဝ ဘူတကံ ယက္ခဂ္ဂဟိတံ ဣဝ ဝိနောဒေသိ ဒူရီ အကာသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၀. သော အဟံ ဧဝံ ဝိမုတ္တော သံသာရသောတံ သံသာရပဝါဟံ သံ သုဋ္ဌု ဆိန္ဒိံ ဆေဒေသိံ၊ တဏှာသောတံ တဏှာမဟောဃံ နိဝါရယိံ နိရဝသေသံ အပ္ပဝတ္တိံ အကာသိန္တိ အတ္ထော. ဘဝံ ဥဂ္ဃါဋယိံ သဗ္ဗန္တိ ကာမဘဝါဒိကံ သဗ္ဗံ နဝဘဝံ ဥဂ္ဃါဋယိံ ဝိနာသေသိန္တိ အတ္ထော. မူလတော ဝိနာသေန္တော ဘူတဝေဇ္ဇော ဣဝ မူလတော ဥဂ္ဃါဋယိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၁. တတော နိဗ္ဗာနပရိယေသနာယ ဥပမံ ဒဿေန္တော ယထာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဂရုံ ဘာရိယံ နာဂံ ဂိလတီတိ ဂရုဠော. ဂရုံ ဝါ နာဂံ လာတိ အာဒဒါတီတိ ဂရုဠော၊ ဂရုဠရာဇာ. အတ္တနော ဘက္ခံ သကဂေါစရံ ပန္နဂံ ပကာရေန ပရဟတ္ထံ န ဂစ္ဆတီတိ ပန္နဂေါတိ လဒ္ဓနာမံ နာဂံ ဂဟဏတ္ထာယ ဩပတတိ အဝပတတိ၊ သမန္တာ သမန္တတော ယောဇနသတံ သတယောဇနပ္ပမာဏံ မဟာသရံ မဟာသမုဒ္ဒံ အတ္တနော ပက္ခဝါတေဟိ ဝိက္ခောဘေတိ အာလောဠေတိ ယထာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၂. သော သုပဏ္ဏော ဝိဟင်္ဂမော ဝေဟာသဂမနသီလော ပန္နဂံ နာမံ ဂဟေတွာ အဓောသီသံ ဩလမ္ဗေတွာ ဝိဟေဌယံ တတ္ထ တတ္ထ ဝိဝိဓေန ဟေဌနေန ဟေဌေန္တော အာဒါယ ဒဠှံ ဂဟေတွာ ယေန ကာမံ ယတ္ထ ဂန္တုကာမော၊ တတ္ထ ပက္ကမတိ ဂစ္ဆတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၃. ဘန္တေ မဟာဝီရ၊ ယထာ ဂရုဠော ဗလီ ဗလဝါ ပန္နဂံ ဂဟေတွာ ပက္ကမတိ၊ တထာ ဧဝ အဟံ အသင်္ခတံ ပစ္စယေဟိ အကတံ နိဗ္ဗာနံ ဂဝေသန္တော ပဋိပတ္တိပူရဏဝသေန ပရိယေသန္တော ဒေါသေ သကလဒိယဍ္ဎကိလေသသဟဿေ ဝိက္ခာလယိံ ဝိသေသေန သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနေန သောဓေသိံ အဟန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၄. ယထာ ဂရုဠော ပန္နဂံ ဂဟေတွာ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝိဟရတိ၊ တထာ အဟံ ဓမ္မဝရံ ဥတ္တမဓမ္မံ ဒိဋ္ဌော ပဿန္တော ဧတံ သန္တိပဒံ နိဗ္ဗာနပဒံ အနုတ္တရံ ဥတ္တရဝိရဟိတံ မဂ္ဂဖလေဟိ အာဒါယ ဂဟေတွာ ဝဠဉ္ဇေတွာ ဝိဟရာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၅. ဣဒါနိ နိဗ္ဗာနဿ ဒုလ္လဘဘာဝံ ဒဿေန္တော အာသာဝတီ နာမ လတာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သဗ္ဗေသံ ဒေဝါနံ အာသာ ဣစ္ဆာ ဧတိဿံ လတာယံ အတ္ထီတိ အာသာဝတီ နာမ လတာ၊ စိတ္တလတာဝနေ အနေကဝိစိတ္တာဟိ လတာဟိ ဂဟနီဘူတေ ဝနေ ဥယျာနေ ဇာတာ နိဗ္ဗတ္တာတိ အတ္ထော. တဿာ လတာယ ဝဿသဟဿေန ဝဿသဟဿစ္စယေန ဧကံ ဖလံ နိဗ္ဗတ္တတေ ဧကံ ဖလံ ဂဏှာတိ.
၅၀၆. တံ ဒေဝါတိ တံ အာသာဝတိံ လတံ တာဝ ဒူရဖလံ တတ္တကံ စိရကာလံ အတိက္ကမိတွာ ဖလံ ဂဏှန္တံ သံဝိဇ္ဇမာနံ ဒေဝါ တာဝတိံသဒေဝတာ ပယိရုပါသန္တိ ဘဇန္တိ၊ သာ အာသာဝတီ နာမ လတုတ္တမာ လတာနံ အန္တရေ ဥတ္တမလတာ ဧဝံ ဒေဝါနံ ပိယာ အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၇. သတသဟဿုပါဒါယာတိ သတသဟဿသံဝစ္ဆရံ အာဒိံ ကတွာ. တာဟံ ပရိစရေ မုနီတိ မောနံ ဝုစ္စတိ ဉာဏံ၊ ဘန္တေ၊ မုနိ ဉာဏဝန္တ သဗ္ဗညု၊ အဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ပရိစရေ ပယိရုပါသာမိ. သာယံပါတံ နမဿာမီတိ သာယနှသမယဉ္စ ပုဗ္ဗဏှသမယဉ္စာတိ ဒွိက္ခတ္တုံ နမဿာမိ ပဏာမံ ကရောမိ. ယထာ ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဒေဝါ ဝိယ အာသာဝတီလတံ သာယံပါတဉ္စ ပယိရုပါသန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၀၈. အဝဉ္ဈာ ပါရိစရိယာတိ ယသ္မာ ဗုဒ္ဓဒဿနဟေတု နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တိ အဟောသိ၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓပါရိစရိယာ ဝတ္တပဋိပတ္တိကိရိယာ အဝဉ္ဈာ အတုစ္ဆာ နမဿနာ ပဏာမကိရိယာ စ အမောဃာ အတုစ္ဆာ. တထာ ဟိ ဒူရာဂတံ ဒူရတော သံသာရဒ္ဓါနတော အာဂတမ္ပိ၊ သန္တံ သံဝိဇ္ဇမာနံ ခဏောယံ အယံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒက္ခဏော န ဝိရာဓယိ နာတိက္ကမိ၊ မံ အတိက္ကမိတွာ န ဂတောတိ အတ္ထော.
၅၀၉. ဗုဒ္ဓဒဿနဟေတု နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော အဟံ အာယတိံ ဥပ္ပဇ္ဇနကဘဝေ မမ ပဋိသန္ဓိံ ဝိစိနန္တော ဥပပရိက္ခန္တော န ပဿာမီတိ သမ္ဗန္ဓော. နိရူပဓိ ခန္ဓူပဓိကိလေသူပဓီဟိ ဝိရဟိတော ဝိပ္ပမုတ္တော သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝိနာဘူတော ဥပသန္တော ကိလေသပရိဠာဟာဘာဝေန သန္တမာနသော စရာမိ အဟန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၁၀. ပုန အတ္တနော ဗုဒ္ဓဒဿနာယ ဥပမံ ဒဿေန္တော ယထာပိ ပဒုမံ နာမာတိအာဒိမာဟ. သူရိယရံသေန သူရိယရံသိသမ္ဖဿေန ယထာ ပဒုမံ နာမ အပိ ပုပ္ဖတိ ဝိကသတိ မဟာဝီရ ဝီရုတ္တမ အဟံ တထာ ဧဝ ဗုဒ္ဓရံသေန ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ ဒေသိတဓမ္မရံသိပ္ပဘာဝေန ပုပ္ဖိတောတိ အတ္ထော.
၅၁၁-၁၂. ပုန ဗုဒ္ဓဒဿနေန နိဗ္ဗာနဒဿနံ ဒီပေန္တော ယထာ ဗလာကာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဗလာကယောနိမှိ ဗလာကဇာတိယံ သဒါ သဗ္ဗသ္မိံ ကာလေ ပုမာ ပုရိသော ယထာ န ဝိဇ္ဇတိ. ပုမေ အဝိဇ္ဇမာနေ ကထံ ဗလာကာနံ ဂဗ္ဘဂ္ဂဟဏံ ဟောတီတိ စေ? မေဃေသု ဂဇ္ဇမာနေသု သဒ္ဒံ ကရောန္တေသု မေဃဂဇ္ဇနံ သုတွာ တာ ဗလာကိနိယော သဒါ သဗ္ဗကာလေ ဂဗ္ဘံ ဂဏှန္တိ အဏ္ဍံ ဓာရေန္တီတိ အတ္ထော. ယာဝ ယတ္တကံ ကာလံ မေဃော န ဂဇ္ဇတိ မေဃော သဒ္ဒံ န ကရောတိ၊ တာဝ တတ္တကံ ကာလံ စိရံ စိရကာလေန ဂဗ္ဘံ အဏ္ဍံ ဓာရေန္တိ. ယဒါ ယသ္မိံ ကာလေ မေဃော ပဝဿတိ ပကာရေန ဂဇ္ဇိတွာ ဝဿတိ ဝုဋ္ဌိဓာရံ ပဂ္ဃရတိ၊ တဒါ တသ္မိံ ကာလေ ဘာရတော ဂဗ္ဘဓာရဏတော ပရိမုစ္စန္တိ အဏ္ဍံ ပါတေန္တီတိ အတ္ထော.
၅၁၃. တတော ပရံ ဥပမေယျသမ္ပဒံ ဒဿေန္တော ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿာတိအာဒိမာဟ. ပဒုမုတ္တရဿ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မမေဃေန ဝေါဟာရပရမတ္ထဒေသနာသင်္ခါတမေဃေန ဂဇ္ဇတော ဂဇ္ဇန္တဿ ဒေသေန္တဿ ဓမ္မမေဃဿ သဒ္ဒေန ဃောသာနုသာရေန အဟံ တဒါ ဓမ္မဂဗ္ဘံ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ဒါနသီလာဒိပုညသမ္ဘာရဂဗ္ဘံ အဂဏှိံ ဂဟေသိံ တထာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၁၄. သတသဟဿုပါဒါယ ကပ္ပသတသဟဿံ အာဒိံ ကတွာ ပုညဂဗ္ဘံ ဒါနသီလာဒိပုညသမ္ဘာရံ အဟံ ဓရေမိ ပူရေမိ. ယာဝ ဓမ္မမေဃော ဓမ္မဒေသနာ န ဂဇ္ဇတိ ဗုဒ္ဓေန န ဒေသီယတိ၊ တာဝ အဟံ ဘာရတော သံသာရဂဗ္ဘဘာရတော နပ္ပမုစ္စာမိ န မောစေမိ န ဝိသုံ ဘဝါမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၁၅. ဘန္တေ၊ သကျမုနိ သကျဝံသပ္ပဘဝ ယဒါ ယသ္မိံ ကာလေ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇဿ တဝ ပိတု ရမ္မေ ရမဏီယေ ကပိလဝတ္ထဝေ ကပိလဝတ္ထုနာမကေ နဂရေ တုဝံ ဓမ္မမေဃေန ဂဇ္ဇတိ ဃောသေတိ၊ တဒါ တသ္မိံ ကာလေ အဟံ ဘာရတော သံသာရဂဗ္ဘဘာရတော ပရိမုစ္စိံ မုတ္တော အဟောသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၁၆. တတော ပရံ အတ္တနာ အဓိဂတေ မဂ္ဂဖလေ ဒဿေန္တော သုညတန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အတ္တအတ္တနိယာဒီနံ အဘာဝတော သုညတံ ဝိမောက္ခဉ္စ ရာဂဒေါသမောဟသဗ္ဗကိလေသနိမိတ္တာနံ အဘာဝတော၊ အနိမိတ္တံ ဝိမောက္ခဉ္စ တဏှာပဏိဓိဿ အဘာဝတော၊ အပ္ပဏိဟိတံ ဝိမောက္ခဉ္စ အရိယမဂ္ဂံ အဓိဂဉ္ဆိံ ဘာဝေသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. စတုရော စ ဖလေ သဗ္ဗေတိ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ သဗ္ဗာနိ သစ္ဆိ အကာသိန္တိ အတ္ထော. ဓမ္မေဝံ ဝိဇဋယိံ အဟန္တိ အဟံ ဧဝံ သဗ္ဗဓမ္မေ ဇဋံ ဂဟနံ ဝိဇဋယိံ ဝိဒ္ဓံသေသိန္တိ အတ္ထော.
ဒုတိယဘာဏဝါရဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.
၅၁၇. တတော ပရံ အတ္တနာ အဓိဂတဝိသေသမေဝ ဒဿေန္တော အပရိမေယျုပါဒါယာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ န ပရိမေယျောတိ အပရိမေယျော၊ သံဝစ္ဆရဂဏနဝသေန ပမေတုံ သင်္ခါတုံ အသက္ကုဏေယျောတိ အတ္ထော. တံ အပရိမေယျံ ကပ္ပံ ဥပါဒါယ အာဒိံ ကတွာ တဝ သာသနံ တုယှံ သာသနံ ‘‘အနာဂတေ ဂေါတမဿ ဘဂဝတော သာသနေ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ ဧဝံ ပတ္ထေမိ. အတီတတ္ထေ ဝတ္တမာနဝစနံ၊ ပတ္ထေသိန္တိ အတ္ထော. သော မေ အတ္ထောတိ သော ပတ္ထနာသင်္ခါတော အတ္ထော မေ မယာ အနုပ္ပတ္တော နိပ္ဖါဒိတောတိ အတ္ထော. အနုတ္တရံ သန္တိပဒံ နိဗ္ဗာနံ အနုပ္ပတ္တံ အဓိဂတန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၁၈. သော အဟံ အဓိဂတတ္တာ ဝိနယေ ဝိနယပိဋကေ ပါရမိံ ပတ္တော ပရိယောသာနပ္ပတ္တော. ယထာပိ ပါဌိကော ဣသီတိ ယထာ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော သာသနေ ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂေါ ဣသိ ဘိက္ခု ပါဌိကော ပါကဋော အဟောသိ၊ တထေဝါဟန္တိ အတ္ထော. န မေ သမသမော အတ္ထီတိ ဝိနယဓာရိတာယ မေ မယာ သမသမော သမာနော အညော န အတ္ထီတိ အတ္ထော. သာသနံ ဩဝါဒါနုသာသနီသင်္ခါတံ သာသနံ ဓာရေမိ ပူရေမီတိ အတ္ထော.
၅၁၉. ပုနပိ အတ္တနော ဝိသေသံ ဒဿေန္တော ဝိနယေ ခန္ဓကေ စာပီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဝိနယေတိ ဥဘတောဝိဘင်္ဂေ. ခန္ဓကေတိ မဟာဝဂ္ဂစူဠဝဂ္ဂေ. တိကစ္ဆေဒေ စာတိ တိကသံဃာဒိသေသတိကပါစိတ္တိယာဒိကေ စ. ပဉ္စမေတိ ပရိဝါရေ စ. ဧတ္ထ ဧတသ္မိံ သကလေ ဝိနယပိဋကေ မယှံ ဝိမတိ ဒွေဠှကံ နတ္ထိ န သံဝိဇ္ဇတိ. အက္ခရေတိ ဝိနယပိဋကပရိယာပန္နေ အ-ကာရာဒိကေ အက္ခရေ. ဗျဉ္ဇနေတိ က-ကာရာဒိကေ ဗျဉ္ဇနေ ဝါ မေ ဝိမတိ သံသယော နတ္ထီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၂၀. နိဂ္ဂဟေ ပဋိကမ္မေ စာတိ ပါပဘိက္ခူနံ နိဂ္ဂဟေ စ သာပတ္တိကာနံ ဘိက္ခူနံ ပရိဝါသဒါနာဒိကေ ပဋိကမ္မေ စ ဌာနာဋ္ဌာနေ စ ကာရဏေ စ အကာရဏေ စ ကောဝိဒေါ ဆေကောတိ အတ္ထော. ဩသာရဏေ စ တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝသေန ဩသာရဏေ ပဝေသနေ စ. ဝုဋ္ဌာပနေ စ အာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာပနေ နိရာပတ္တိကရဏေ စ ဆေကောတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗတ္ထ ပါရမိံ ဂတောတိ သဗ္ဗသ္မိံ ဝိနယကမ္မေ ပရိယောသာနံ ပတ္တော၊ ဒက္ခော ဆေကောတိ အတ္ထော.
၅၂၁. ဝိနယေ ခန္ဓကေ စာပီတိ ဝုတ္တပ္ပကာရေ ဝိနယေ စ ခန္ဓကေ စ၊ ပဒံ သုတ္တပဒံ နိက္ခိပိတွာ ပဋ္ဌပေတွာ. ဥဘတော ဝိနိဝေဌေတွာတိ ဝိနယတော ခန္ဓကတော စာတိ ဥဘယတော နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဝိဇဋေတွာ နယံ အာဟရိတွာ. ရသတောတိ ကိစ္စတော. ဩသရေယျံ ဩသာရဏံ ကရောမီတိ အတ္ထော.
၅၂၂. နိရုတ္တိယာ စ ကုသလောတိ ‘‘ရုက္ခော ပဋော ကုမ္ဘော မာလာ စိတ္တ’’န္တိအာဒီသု ဝေါဟာရေသု ဆေကော. အတ္ထာနတ္ထေ စ ကောဝိဒေါတိ အတ္ထေ ဝဍ္ဎိယံ အနတ္ထေ ဟာနိယဉ္စ ကောဝိဒေါ ဒက္ခောတိ အတ္ထော. အနညာတံ မယာ နတ္ထီတိ ဝိနယပိဋကေ သကလေ ဝါ ပိဋကတ္တယေ မယာ အနညာတံ အဝိဒိတံ အပါကဋံ ကိဉ္စိ နတ္ထီတိ အတ္ထော. ဧကဂ္ဂေါ သတ္ထု သာသနေတိ ဗုဒ္ဓသာသနေ အဟမေဝ ဧကော ဝိနယဓရာနံ အဂ္ဂေါ သေဋ္ဌော ဥတ္တမောတိ အတ္ထော.
၅၂၃. ရူပဒက္ခေ အဟံ အဇ္ဇာတိ အဇ္ဇ ဧတရဟိ ကာလေ သကျပုတ္တဿ ဘဂဝတော သာသနေ ပါဝစနေ အဟံ ရူပဒက္ခေ ရူပဒဿနေ ဝိနယဝိနိစ္ဆယဒဿနေ သဗ္ဗံ ကင်္ခံ သကလံ သံသယံ ဝိနောဒေမိ ဝိနာသေမီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဆိန္ဒာမိ သဗ္ဗသံသယန္တိ ‘‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟမတီတမဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိကံ (မ. နိ. ၁.၁၈၊ သံ. နိ. ၂.၂၀၊ မဟာနိ. ၁၇၄) ကာလတ္တယံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နံ သဗ္ဗံ သောဠသဝိဓံ ကင်္ခံ ဆိန္ဒာမိ ဝူပသမေမိ သဗ္ဗသော ဝိဒ္ဓံသေမီတိ အတ္ထော.
၅၂၄. ပဒံ အနုပဒဉ္စာပီတိ ပဒံ ပုဗ္ဗပဒဉ္စ အနုပဒံ ပရပဒဉ္စ အက္ခရံ ဧကေကမက္ခရဉ္စ ဗျဉ္ဇနံ သိထိလဓနိတာဒိဒသဝိဓံ ဗျဉ္ဇနဝိဓာနဉ္စ. နိဒါနေတိ တေန သမယေနာတိအာဒိကေ နိဒါနေ စ. ပရိယောသာနေတိ နိဂမနေ. သဗ္ဗတ္ထ ကောဝိဒေါတိ သဗ္ဗေသု ဆသု ဌာနေသု ဆေကောတိ အတ္ထော.
၅၂၅. တတော ပရံ ဘဂဝတောယေဝ ဂုဏေ ပကာသေန္တော ယထာပိ ရာဇာ ဗလဝါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယထာ ဗလဝါ ထာမဗလသမ္ပန္နော သေနာဗလသမ္ပန္နော ဝါ ရာဇာ၊ ပရံ ပရေသံ ပဋိရာဇူနံ သေနံ နိဂ္ဂဏှိတွာ နိဿေသတော ဂဟေတွာ ပလာပေတွာ ဝါ၊ တပေ တပေယျ သန္တပေယျ ဒုက္ခာပေယျ. ဝိဇိနိတွာန သင်္ဂါမန္တိ သင်္ဂါမံ ပရသေနာယ သမာဂမံ ယုဒ္ဓံ ဝိဇိနိတွာ ဝိသေသေန ဇိနိတွာ ဇယံ ပတွာ. နဂရံ တတ္ထ မာပယေတိ တတ္ထ တသ္မိံ ဝိဇိတဋ္ဌာနေ နဂရံ ပါသာဒဟမ္မိယာဒိဝိဘူသိတံ ဝသနဋ္ဌာနံ မာပယေ ကာရာပေယျာတိ အတ္ထော.
၅၂၆. ပါကာရံ ပရိခဉ္စာပီတိ တတ္ထ မာပိတနဂရေ ပါကာရံ သုဓာဓဝလဣဋ္ဌကာမယပါကာရဉ္စ ကာရယေတိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိခဉ္စာပိ ကဒ္ဒမပရိခံ၊ ဥဒကပရိခံ၊ သုက္ခပရိခဉ္စ အပိ ကာရယေ. ဧသိကံ ဒွါရကောဋ္ဌကန္တိ နဂရသောဘနတ္ထံ ဥဿာပိတဧသိကာထမ္ဘဉ္စ မဟန္တံ ကောဋ္ဌကဉ္စ စတုဘူမကာဒိဒွါရကောဋ္ဌကဉ္စ ကာရယေ. အဋ္ဋာလကေ စ ဝိဝိဓေတိ စတုဘူမကာဒိဘေဒေ အတိဥစ္စအဋ္ဋာလကေ စ ဝိဝိဓေ နာနပ္ပကာရကေ ဗဟူ ကာရယေ ကာရာပေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၂၇. သိင်္ဃာဋကံ စစ္စရဉ္စာတိ န ကေဝလံ ပါကာရာဒယော ကာရယေ၊ သိင်္ဃာဋကံ စတုမဂ္ဂသန္ဓိဉ္စ စစ္စရံ အန္တရာဝီထိဉ္စ ကာရယေတိ သမ္ဗန္ဓော. သုဝိဘတ္တန္တရာပဏန္တိ သုဋ္ဌု ဝိဘတ္တံ ဝိဘာဂတော ကောဋ္ဌာသဝန္တံ အန္တရာပဏံ အနေကာပဏသဟဿံ ကာရာပေယျာတိ အတ္ထော. ကာရယေယျ သဘံ တတ္ထာတိ တသ္မိံ မာပိတနဂရေ သဘံ ဓမ္မာဓိကရဏသာလံ ကာရယေ. အတ္ထာနတ္ထဝိနိစ္ဆယံ ဝဍ္ဎိဉ္စ အဝဍ္ဎိဉ္စ ဝိနိစ္ဆယကရဏတ္ထံ ဝိနိစ္ဆယသာလံ ကာရယေတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၂၈. နိဂ္ဃါတတ္ထံ အမိတ္တာနန္တိ ပဋိရာဇူနံ ပဋိဗာဟနတ္ထံ. ဆိဒ္ဒါဆိဒ္ဒဉ္စ ဇာနိတုန္တိ ဒေါသဉ္စ အဒေါသဉ္စ ဇာနိတုံ. ဗလကာယဿ ရက္ခာယာတိ ဟတ္ထိအဿရထပတ္တိသင်္ခါတဿ ဗလကာယဿ သေနာသမူဟဿ အာရက္ခဏတ္ထာယ သော နဂရသာမိကော ရာဇာ၊ သေနာပစ္စံ သေနာပတိံ သေနာနာယကံ မဟာမတ္တံ ဌပေတိ ဌာနန္တရေ ပတိဋ္ဌပေတီတိ အတ္ထော.
၅၂၉. အာရက္ခတ္ထာယ ဘဏ္ဍဿာတိ ဇာတရူပရဇတမုတ္တာမဏိအာဒိရာဇဘဏ္ဍဿ အာရက္ခဏတ္ထာယ သမန္တတော ဂေါပနတ္ထာယ မေ မယှံ ဘဏ္ဍံ မာ ဝိနဿီတိ နိဓာနကုသလံ ရက္ခဏေ ကုသလံ ဆေကံ နရံ ပုရိသံ ဘဏ္ဍရက္ခံ ဘဏ္ဍရက္ခန္တံ သော ရာဇာ ဘဏ္ဍာဂါရေ ဌပေတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၃၀. မမတ္တော ဟောတိ ယော ရညောတိ ယော ပဏ္ဍိတော ရညော မမတ္တော မာမကော ပက္ခပါတော ဟောတိ. ဝုဒ္ဓိံ ယဿ စ ဣစ္ဆတီတိ အဿ ရညော ဝုဒ္ဓိဉ္စ ဝိရူဠှိံ ယော ဣစ္ဆတိ ကာမေတိ၊ တဿ ဣတ္ထမ္ဘူတဿ ပဏ္ဍိတဿ ရာဇာ အဓိကရဏံ ဝိနိစ္ဆယာဓိပစ္စံ ဒေတိ မိတ္တဿ မိတ္တဘာဝဿ ပဋိပဇ္ဇိတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၃၁. ဥပ္ပါတေသူတိ ဥက္ကာပါတဒိသာဍာဟာဒိဥပ္ပါတေသု စ. နိမိတ္တေသူတိ မူသိကစ္ဆိန္နာဒီသု ‘‘ဣဒံ နိမိတ္တံ သုဘံ၊ ဣဒံ နိမိတ္တံ အသုဘ’’န္တိ ဧဝံ နိမိတ္တဇာနနသတ္ထေသု စ. လက္ခဏေသု စာတိ ဣတ္ထိပုရိသာနံ ဟတ္ထပါဒလက္ခဏဇာနနသတ္ထေသု စ ကောဝိဒံ ဆေကံ အဇ္ဈာယကံ အနေကေသံ သိဿာနံ ဗျာကရဏဝါစကံ မန္တဓရံ ဝေဒတ္တယသင်္ခါတမန္တဓာရကံ ပဏ္ဍိတံ သော ရာဇာ ပေါရောဟိစ္စေ ပုရောဟိတဋ္ဌာနန္တရေ ဌပေတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၃၂. ဧတေဟင်္ဂေဟိ သမ္ပန္နောတိ ဧတေဟိ ဝုတ္တပ္ပကာရေဟိ အင်္ဂေဟိ အဝယဝေဟိ သမ္ပန္နော သမင်္ဂီဘူတော သော ရာဇာ ‘‘ခတ္တိယော’’တိ ပဝုစ္စတိ ကထီယတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သဒါ ရက္ခန္တိ ရာဇာနန္တိ ဧတေ သေနာပစ္စာဒယော အမစ္စာ သဒါ သဗ္ဗကာလံ တံ ရာဇာနံ ရက္ခန္တိ ဂေါပေန္တိ. ကိမိဝ? စက္ကဝါကောဝ ဒုက္ခိတံ ဒုက္ခပ္ပတ္တံ သကဉာတိံ ရက္ခန္တော စက္ကဝါကော ပက္ခီ ဣဝါတိ အတ္ထော.
၅၃၃. တထေဝ တွံ မဟာဝီရာတိ ဝီရုတ္တမ၊ ယထာ သော ရာဇာ သေနာပစ္စာဒိအင်္ဂသမ္ပန္နော နဂရဒွါရံ ထကေတွာ ပဋိဝသတိ၊ တထေဝ တုဝံ ဟတာမိတ္တော နိဟတပစ္စတ္ထိကော ခတ္တိယော ဣဝ သဒေဝကဿ လောကဿ သဟ ဒေဝေဟိ ပဝတ္တမာနဿ လောကဿ ဓမ္မရာဇာ ဓမ္မေန သမေန ရာဇာ ဒသပါရမိတာဓမ္မပရိပူရဏေန ရာဇဘူတတ္တာ ‘‘ဓမ္မရာဇာ’’တိ ပဝုစ္စတိ ကထီယတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၃၄. တိတ္ထိယေ နီဟရိတွာနာတိ ဓမ္မရာဇဘာဝေန ပဋိပက္ခဘူတေ သကလတိတ္ထိယေ နီဟရိတွာ နိဿေသေန ဟရိတွာ နိဗ္ဗိသေဝနံ ကတွာ သသေနကံ ဓာရဉ္စာပိ သေနာယ သဟ ဝသဝတ္တိမာရမ္ပိ နီဟရိတွာ. တမန္ဓကာရံဝိဓမိတွာတိ တမသင်္ခါတံ မောဟန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ ဝိဒ္ဓံသေတွာ. ဓမ္မနဂရံ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မသင်္ခါတံ၊ ခန္ဓာယတနဓာတုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဗလဗောဇ္ဈင်္ဂဂမ္ဘီရနယသမန္တပဋ္ဌာနဓမ္မသင်္ခါတံ ဝါ နဂရံ အမာပယိ နိမ္မိနိ ပတိဋ္ဌာပေသီတိ အတ္ထော.
၅၃၅. သီလံ ပါကာရကံ တတ္ထာတိ တသ္မိံ ပတိဋ္ဌာပိတေ ဓမ္မနဂရေ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ ပါကာရံ. ဉာဏံ တေ ဒွါရကောဋ္ဌကန္တိ တေ တုယှံ သဗ္ဗညုတညာဏအာသယာနုသယဉာဏအနာဂတံသဉာဏအတီတံသဉာဏာဒိကမေဝ ဉာဏံ ဒွါရကောဋ္ဌကန္တိ အတ္ထော. သဒ္ဓါ တေ ဧသိကာ ဝီရာတိ၊ ဘန္တေ၊ အသိထိလပရက္ကမ တေ တုယှံ ဒီပင်္ကရပါဒမူလတော ပဘုတိ သဗ္ဗညုတညာဏကာရဏာ သဒ္ဒဟနသဒ္ဓါ ဥဿာပိတအလင်္ကာရအလင်္ကတထမ္ဘောတိ အတ္ထော. ဒွါရပါလော စ သံဝရောတိ တေ တုယှံ ဆဒွါရိကသံဝရော ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိ ဒွါရပါလော ဒွါရရက္ခကောတိ အတ္ထော.
၅၃၆. သတိပဋ္ဌာနမဋ္ဋာလန္တိ တေ တုယှံ စတုသတိပဋ္ဌာနအဋ္ဋာလမုဏ္ဍစ္ဆဒနံ. ပညာ တေ စစ္စရံ မုနေတိ၊ ဘန္တေ၊ မုနေ ဉာဏဝန္တ တေ တုယှံ ပါဋိဟာရိယာဒိအနေကဝိဓာ ပညာ စစ္စရံ မဂ္ဂသမောဓာနံ နဂရဝီထီတိ အတ္ထော. ဣဒ္ဓိပါဒဉ္စ သိင်္ဃာဋန္တိ တုယှံ ဆန္ဒဝီရိယစိတ္တဝီမံသသင်္ခါတာ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ သိင်္ဃာဋံ စတုမဂ္ဂသန္တိ. ဓမ္မဝီထိ သုမာပိတန္တိ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မသင်္ခါတာယ ဝီထိယာ သုဋ္ဌု မာပိတံ သဇ္ဇိတံ၊ တံ ဓမ္မနဂရန္တိ အတ္ထော.
၅၃၇. သုတ္တန္တံ အဘိဓမ္မဉ္စာတိ တဝ တုယှံ ဧတ္ထ ဓမ္မနဂရေ သုတ္တန္တံ အဘိဓမ္မံ ဝိနယဉ္စ ကေဝလံ သကလံ သုတ္တဂေယျာဒိကံ နဝင်္ဂံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဓမ္မသဘာ ဓမ္မာဓိကရဏသာလာတိ အတ္ထော.
၅၃၈. သုညတံ အနိမိတ္တဉ္စာတိ အနတ္တာနုပဿနာဝသေန ပဋိလဒ္ဓံ သုညတဝိဟာရဉ္စ၊ အနိစ္စာနုပဿနာဝသေန ပဋိလဒ္ဓံ အနိမိတ္တဝိဟာရဉ္စ. ဝိဟာရဉ္စပ္ပဏိဟိတန္တိ ဒုက္ခာနုပဿနာဝသေန ပဋိလဒ္ဓံ အပ္ပဏိဟိတဝိဟာရဉ္စ. အာနေဉ္ဇဉ္စာတိ အစလံ အဖန္ဒိတံ စတုသာမညဖလသင်္ခါတံ အာနေဉ္ဇဝိဟာရဉ္စ. နိရောဓော စာတိ သဗ္ဗဒုက္ခနိရောဓံ နိဗ္ဗာနဉ္စ. ဧသာ ဓမ္မကုဋီ တဝါတိ ဧသာ သဗ္ဗနဝလောကုတ္တရဓမ္မသင်္ခါတာ တဝ တုယှံ ဓမ္မကုဋိ ဝသနဂေဟန္တိ အတ္ထော.
၅၃၉. ပညာယ အဂ္ဂေါ နိက္ခိတ္တောတိ ပညာဝသေန ပညဝန္တာနံ အဂ္ဂေါ. ဣတိ ဘဂဝတာ နိက္ခိတ္တော ဌပိတော ထေရော ပဋိဘာနေ စ ပညာယ ကတ္တဗ္ဗေ ကိစ္စေ၊ ယုတ္တမုတ္တပဋိဘာနေ ဝါ ကောဝိဒေါ ဆေကော နာမေန သာရိပုတ္တောတိ ပါကဋော တဝ တုယှံ ဓမ္မသေနာပတိ တယာ ဒေသိတဿ ပိဋကတ္တယဓမ္မသမူဟဿ ဓာရဏတော ပတိ ပဓာနော ဟုတွာ သေနာကိစ္စံ ကရောတီတိ အတ္ထော.
၅၄၀. စုတူပပါတကုသလောတိ ဘန္တေ မုနိ၊ စုတူပပါတေ စုတိယာ ဥပပတ္တိယာ စ ကုသလော ဆေကော. ဣဒ္ဓိယာ ပါရမိံ ဂတောတိ ‘‘ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ၊ ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတီ’’တိအာဒိနာ (ဒီ. နိ. ၁.၂၃၈၊ ပဋိ. မ. ၁.၁၀၂) ဝုတ္တာယ ဣဒ္ဓိပ္ပဘေဒါယ ပါရမိံ ပရိယောသာနံ ဂတော ပတ္တော နာမေန ကောလိတော နာမ မောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ပေါရောဟိစ္စော တဝ တုယှံ ပုရောဟိတောတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၄၁. ပေါရာဏကဝံသဓရောတိ ဘန္တေ မုနေ၊ ဉာဏဝန္တံ ပေါရာဏဿ ဝံသဿ ဓာရကော၊ ပရမ္ပရဇာနနကော ဝါ ဥဂ္ဂတေဇော ပါကဋတေဇော၊ ဒုရာသဒေါ အာသာဒေတုံ ဃဋ္ဋေတုံ ဒုက္ခော အသက္ကုဏေယျောတိ အတ္ထော. ဓုတဝါဒိဂုဏေနဂ္ဂေါတိ တေစီဝရိကင်္ဂါဒီနိ တေရသ ဓုတင်္ဂါနိ ဝဒတိ ဩဝဒတီတိ ဓုတဝါဒီဂုဏေန ဓုတင်္ဂဂုဏေန အဂ္ဂေါ သေဋ္ဌော မဟာကဿပတ္ထေရော တဝ တုယှံ အက္ခဒဿော ဝေါဟာရကရဏေ ပဓာနောတိ အတ္ထော.
၅၄၂. ဗဟုဿုတော ဓမ္မဓရောတိ ဘန္တေ မုနေ၊ ဗဟူနံ စတုရာသီတိဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿာနံ သုတတ္တာ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုသင်္ဃတော စ ဥဂ္ဂဟိတတ္တာ ဗဟုဿုတော အနေကေသံ ဆသတသဟဿသင်္ချာနံ အာဂမဓမ္မာနံ သတိပဋ္ဌာနာဒီနဉ္စ ပရမတ္ထဓမ္မာနံ ဓာရဏတော ဓမ္မဓရော အာနန္ဒော. သဗ္ဗပါဌီ စ သာသနေတိ ဗုဒ္ဓသာသနေ သဗ္ဗေသံ ပါဌီနံ ပဌန္တာနံ သဇ္ဈာယန္တာနံ ဘိက္ခူနံ အဂ္ဂေါ သေဋ္ဌောတိ သဗ္ဗပါဌီ နာမေန အာနန္ဒော နာမ ထေရော. ဓမ္မာရက္ခော တဝါတိ တဝ တုယှံ ဓမ္မဿ ပိဋကတ္တယဓမ္မဘဏ္ဍဿ အာရက္ခော ရက္ခကော ပါလကော၊ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကောတိ အတ္ထော.
၅၄၃. ဧတေ သဗ္ဗေ အတိက္ကမ္မာတိ ဘဂဝါ ဘဂျဝါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဧတေ သာရိပုတ္တာဒယော မဟာနုဘာဝေပိ ထေရေ အတိက္ကမ္မ ဝဇ္ဇေတွာ မမံယေဝ ပမေသိ ပမာဏံ အကာသိ၊ မနသိ အကာသီတိ အတ္ထော. ဝိနိစ္ဆယံ မေ ပါဒါသီတိ ဝိနယညူဟိ ပဏ္ဍိတေဟိ ဒေသိတံ ပကာသိတံ ဝိနယေ ဝိနိစ္ဆယံ ဒေါသဝိစာရဏံ မေ မယှံ ဘဂဝါ ပါဒါသိ ပကာရေန အဒါသိ၊ မယှမေဝ ဘာရံ အကာသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၄၄. ယော ကောစိ ဝိနယေ ပဉှန္တိ ယော ကောစိ ဘိက္ခု ဗုဒ္ဓသာဝကော ဝိနယနိဿိတံ ပဉှံ မံ ပုစ္ဆတိ၊ တတ္ထ တသ္မိံ ပုစ္ဆိတပဉှေ မေ မယှံ စိန္တနာ ဝိမတိ ကင်္ခါ နတ္ထိ. တဉှေဝတ္ထံ တံ ဧဝ ပုစ္ဆိတံ အတ္ထံ အဟံ ကထေမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၄၅. ယာဝတာ ဗုဒ္ဓခေတ္တမှီတိ ယာဝတာ ယတ္တကေ ဌာနေ ဗုဒ္ဓဿ အာဏာခေတ္တေ တံ မဟာမုနိံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဌပေတွာ ဝိနယေ ဝိနယပိဋကေ ဝိနယဝိနိစ္ဆယကရဏေ ဝါ မာဒိသော မယာ သဒိသော နတ္ထိ၊ အဟမေဝ အဂ္ဂေါ၊ ဘိယျော မမာဓိကော ကုတော ဘဝိဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၄၆. ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ ဘိက္ခုသံဃမဇ္ဈေ နိသိန္နော ဂေါတမော ဘဂဝါ ဧဝံ ဂဇ္ဇတိ သီဟနာဒံ ကရောတိ. ကထံ? ဝိနယေ ဥဘတောဝိဘင်္ဂေ၊ ခန္ဓကေသု မဟာဝဂ္ဂစူဠဝဂ္ဂေသု၊ စ-သဒ္ဒေန ပရိဝါရေ၊ ဥပါလိဿ ဥပါလိနာ သမော သဒိသော နတ္ထီတိ ဧဝံ ဂဇ္ဇတိ.
၅၄၇. ယာဝတာတိ ယတ္တကံ ဗုဒ္ဓဘဏိတံ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတံ နဝင်္ဂံ သုတ္တဂေယျာဒိသတ္ထုသာသနံ သတ္ထုနာ ပကာသိတံ သဗ္ဗံ ဝိနယောဂဓံ တံ ဝိနယေ အန္တောပဝိဋ္ဌံ ဝိနယမူလကံ ဣစ္စေဝံ ပဿိနော ပဿန္တဿ.
၅၄၈. မမ ကမ္မံ သရိတွာနာတိ ဂေါတမော သကျပုင်္ဂဝေါ သကျဝံသပ္ပဓာနော၊ မမ ကမ္မံ မယှံ ပုဗ္ဗပတ္ထနာကမ္မံ အတီတံသဉာဏေန သရိတွာန ပစ္စက္ခတော ဉတွာ ဘိက္ခုသံဃမဇ္ဈေ ဂတော ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ ဝိနယဓရာနံ ယဒိဒံ ဥပါလီ’’တိ (အ. နိ. ၁.၂၁၉၊ ၂၂၈) မံ ဧတဒဂ္ဂေ ဌာနေ ဌပေသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၄၉. သတသဟဿုပါဒါယာတိ သတသဟဿကပ္ပေ အာဒိံ ကတွာ ယံ ဣမံ ဌာနံ အပတ္ထယိံ ပတ္ထေသိံ၊ သော မေ အတ္ထော မယာ အနုပ္ပတ္တော အဓိဂတော ပဋိလဒ္ဓေါ ဝိနယေ ပါရမိံ ဂတော ကောဋိံ ပတ္တောတိ အတ္ထော.
၅၅၀. သကျာနံ သကျဝံသရာဇူနံ နန္ဒိဇနနော သောမနဿကာရကော အဟံ ပုရေ ပုဗ္ဗေ ကပ္ပကော အာသိံ အဟောသိံ၊ တံ ဇာတိံ တံ ကုလံ တံ ယောနိံ ဝိဇဟိတွာ ဝိသေသေန ဇဟိတွာ ဆဍ္ဍေတွာ မဟေသိနော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပုတ္တော ဇာတော သကျပုတ္တောတိ သင်္ချံ ဂတော သာသနဓာရဏတောတိ အတ္ထော.
၅၅၁. တတော ပရံ အတ္တနော ဒါသကုလေ နိဗ္ဗတ္တနာပဒါနံ ဒဿေန္တော ဣတော ဒုတိယကေ ကပ္ပေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဣတော ဘဒ္ဒကပ္ပတော ဟေဋ္ဌာ ဒုတိယေ ကပ္ပေ နာမေန အဉ္ဇသော နာမ ခတ္တိယော ဧကော ရာဇာ အနန္တတေဇော သင်္ချာတိက္ကန္တတေဇော အမိတယသော ပမာဏာတိက္ကန္တပရိဝါရော မဟဒ္ဓနော အနေကကောဋိသတသဟဿဓနဝါ ဘူမိပါလော ပထဝီပါလကော ရက္ခကော အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၅၂. တဿ ရညောတိ တဿ တာဒိသဿ ရာဇိနော ပုတ္တော အဟံ စန္ဒနော နာမ ခတ္တိယော ခတ္တိယကုမာရော အဟောသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သော အဟံ ဇာတိမဒေန စ ယသမဒေန စ ဘောဂမဒေန စ ဥပတ္ထဒ္ဓေါ ထမ္ဘိတော ဥန္နတောတိ အတ္ထော.
၅၅၃. နာဂသတသဟဿာနီတိ သတသဟဿဟတ္ထိနော မာတင်္ဂါ မာတင်္ဂကုလေ ဇာတာ တိဓာ ပဘိန္နာ အက္ခိကဏ္ဏကောသသင်္ခါတေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ပဘိန္နာ မဒဂဠိတာ သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ သဗ္ဗေဟိ ဟတ္ထာလင်္ကာရေဟိ အလင်္ကတာ သဒါ သဗ္ဗကာလံ မံ ပရိဝါရေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၅၄. သဗလေဟိ ပရေတောဟန္တိ တဒါ တသ္မိံ ကာလေ အဟံ သဗလေဟိ အတ္တနော သေနာဗလေဟိ ပရေတော ပရိဝါရိတော ဥယျာနံ ဂန္တုကာမကော ဣစ္ဆန္တော သိရိကံ နာမ နာဂံ ဟတ္ထိံ အာရုယှ အဘိရုဟိတွာ နဂရတော နိက္ခမိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၅၅. စရဏေန စ သမ္ပန္နောတိ သီလသံဝရာဒိပန္နရသစရဏဓမ္မေန သမန္နာဂတော ဂုတ္တဒွါရော ပိဟိတစက္ခာဒိဆဒွါရော သုသံဝုတော သုဋ္ဌု ရက္ခိတကာယစိတ္တော ဒေဝလော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ မမ မယှံ ပုရတော သမ္မုခေ အာဂစ္ဆိ ပါပုဏီတိ အတ္ထော.
၅၅၆. ပေသေတွာ သိရိကံ နာဂန္တိ တံ အာဂတံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ အဟံ သိရိကံ နာမ နာဂံ အဘိမုခံ ပေသေတွာ ဗုဒ္ဓံ အာသာဒယိံ ဃဋ္ဋေသိံ ပဒုဿေသိန္တိ အတ္ထော. တတော သဉ္ဇာတကောပေါ သောတိ တတော တသ္မာ မယာ အတီဝ ပီဠေတွာ ပေသိတတ္တာ သော ဟတ္ထိနာဂေါ မယိ သဉ္ဇာတကောပေါ ပဒံ အတ္တနော ပါဒံ နုဒ္ဓရတေ န ဥဒ္ဓရတိ၊ နိစ္စလောဝ ဟောတီတိ အတ္ထော.
၅၅၇. နာဂံ ဒုဋ္ဌမနံ ဒိသွာတိ ဒုဋ္ဌမနံ ကုဒ္ဓစိတ္တံ နာဒံ ဒိသွာ အဟံ ဗုဒ္ဓေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ကောပံ အကာသိံ ဒေါသံ ဥပ္ပါဒေသိန္တိ အတ္ထော. ဝိဟေသယိတွာ သမ္ဗုဒ္ဓန္တိ ဒေဝလံ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ ဝိဟေသယိတွာ ဝိဟေဌေတွာ အဟံ ဥယျာနံ အဂမာသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၅၈. သာတံ တတ္ထ န ဝိန္ဒာမီတိ တသ္မိံ အာသာဒနေ သာတံ န ဝိန္ဒာမိ. အာသာဒနနိမိတ္တံ မဓုရံ သုခံ န လဘာမီတိ အတ္ထော. သိရော ပဇ္ဇလိတော ယထာတိ သိရော မမ သီသံ ပဇ္ဇလိတော ယထာ ပဇ္ဇလမာနံ ဝိယ ဟောတီတိ အတ္ထော. ပရိဠာဟေန ဍယှာမီတိ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ကောပဿ ကတတ္တာ ပစ္ဆာနုတာပပရိဠာဟေန ဍယှာမိ ဥဏှစိတ္တော ဟောမီတိ အတ္ထော.
၅၅၉. သသာဂရန္တာတိ တေနေဝ ပါပကမ္မဗလေန သသာဂရန္တာ သာဂရပရိယောသာနာ သကလမဟာပထဝီ မေ မယှံ အာဒိတ္တာ ဝိယ ဇလိတာ ဝိယ ဟောတိ ခါယတီတိ အတ္ထော. ပိတု သန္တိကုပါဂမ္မာတိ ဧဝံ ဘယေ ဥပ္ပန္နေ အဟံ အတ္တနော ပိတု ရညော သန္တိကံ ဥပါဂမ္မ ဥပဂန္တွာ ဣဒံ ဝစနံ အဗြဝိံ ကထေသိန္တိ အတ္ထော.
၅၆၀. အာသီဝိသံဝ ကုပိတန္တိ အာသီဝိသံ သဗ္ဗံ ကုပိတံ ကုဒ္ဓံ ဣဝ ဇလမာနံ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဣဝ မတ္တံ တိဓာ ပဘိန္နံ ဒန္တိံ ဒန္တဝန္တံ ကုဉ္ဇရံ ဥတ္တမံ ဟတ္ထိံ ဣဝ စ အာဂတံ ယံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ သယမ္ဘုံ သယမေဝ ဗုဒ္ဓဘူတံ အဟံ အာသာဒယိံ ဃဋ္ဋေသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၆၁. အာသာဒိတော မယာ ဗုဒ္ဓေါတိ သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ မယာ အာသာဒိတော ဃဋ္ဋိတော ဃောရော အညေဟိ ဃဋ္ဋေတုံ အသက္ကုဏေယျတ္တာ ဃောရော၊ ဥဂ္ဂတပေါ ပါကဋတပေါ ဇိနော ပဉ္စ မာရေ ဇိတဝါ ဧဝံဂုဏသမ္ပန္နော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ မယာ ဃဋ္ဋိတောတိ အတ္ထော. ပုရာ သဗ္ဗေ ဝိနဿာမာတိ တသ္မိံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ကတအနာဒရေန သဗ္ဗေ မယံ ဝိနဿာမ ဝိဝိဓေနာကာရေန နဿာမ၊ ဘသ္မာ ဝိယ ဘဝါမာတိ အတ္ထော. ခမာပေဿာမ တံ မုနိန္တိ တံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ မုနိံ ယာဝ န ဝိနဿာမ၊ တာဝ ခမာပေဿာမာတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၆၂. နော စေ တံ နိဇ္ဈာပေဿာမာတိ အတ္တဒန္တံ ဒမိတစိတ္တံ သမာဟိတံ ဧကဂ္ဂစိတ္တံ တံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ နော စေ နိဇ္ဈာပေဿာမ ခမာပေဿာမ. ဩရေန သတ္တဒိဝသာ သတ္တဒိဝသတော ဩရဘာဂေ သတ္တဒိဝသေ အနတိက္ကမိတွာ သမ္ပုဏ္ဏံ ရဋ္ဌံ မေ သဗ္ဗံ ဝိဓမိဿတိ ဝိနဿိဿတိ.
၅၆၃. သုမေခလော ကောသိယော စာတိ ဧတေ သုမေခလာဒယော စတ္တာရော ရာဇာနော ဣသယော အာသာဒယိတွာ ဃဋ္ဋေတွာ အနာဒရံ ကတွာ သရဋ္ဌကာ သဟ ရဋ္ဌဇနပဒဝါသီဟိ ဒုဂ္ဂတာ ဝိနာသံ ဂတာတိ အတ္ထော.
၅၆၄. ယဒါ ကုပ္ပန္တိ ဣသယောတိ ယဒါ ယသ္မိံ ကာလေ သညတာ ကာယသညမာဒီဟိ သညတာ သန္တာ ဗြဟ္မစာရိနော ဥတ္တမစာရိနော သေဋ္ဌစာရိနော ဣသယော ကုပ္ပန္တိ ဒေါမနဿာ ဘဝန္တိ၊ တဒါ သသာဂရံ သပဗ္ဗတံ သဒေဝကံ လောကံ ဝိနာသေန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၆၅. တိယောဇနသဟဿမှီတိ တေသံ ဣသီနံ အာနုဘာဝံ ဉတွာ တေ ခမာပေတုံ အစ္စယံ အပရာဓံ ဒေသနတ္ထာယ ပကာသနတ္ထာယ တိယောဇနသဟဿပ္ပမာဏေ ပဒေသေ ပုရိသေ သန္နိပါတယိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သယမ္ဘုံ ဥပသင်္ကမိန္တိ သယမ္ဘုံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဥပသင်္ကမိံ သမီပံ အဂမာသိန္တိ အတ္ထော.
၅၆၆. အလ္လဝတ္ထာတိ မယာ သဒ္ဓိံ ရာသိဘူတာ သဗ္ဗေ ဇနာ အလ္လဝတ္ထာ ဥဒကေန တိန္တဝတ္ထဥတ္တရာသင်္ဂါ အလ္လသိရာ တိန္တကေသာ ပဉ္ဇလီကတာ မုဒ္ဓနိ ကတအဉ္ဇလိပုဋာ ဗုဒ္ဓဿ ပစ္စေကမုနိနော ပါဒေ ပါဒသမီပေ နိပတိတွာ နိပဇ္ဇိတွာ ဣဒံ ဝစနမဗြဝုန္တိ ‘‘ခမဿု တွံ၊ မဟာဝီရာ’’တိအာဒိကံ ဝစနံ အဗြဝုံ ကထေသုန္တိ အတ္ထော.
၅၆၇. မဟာဝီရ ဝီရုတ္တမ ဘန္တေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ၊ မယာ တုမှေသု အညာဏေန ကတံ အပရာဓံ ခမဿု တွံ ဝိနောဒေဟိ၊ မာ မနသိ ကရောဟီတိ အတ္ထော. ဇနော ဇနသမူဟော တံ ဘဂဝန္တံ အဘိ ဝိသေသေန ယာစတိ. ပရိဠာဟံ ဒေါသမောဟေဟိ ကတစိတ္တဒုက္ခပရိဠာဟံ အမှာကံ ဝိနောဒေဟိ တနုံ ကရောဟိ၊ နော အမှာကံ ရဋ္ဌံ သကလရဋ္ဌဇနပဒဝါသိနော မာ ဝိနာသယ မာ ဝိနာသေဟီတိ အတ္ထော.
၅၆၈. သဒေဝမာနုသာ သဗ္ဗေတိ သဗ္ဗေ မာနုသာ သဒေဝါ သဒါနဝါ ပဟာရာဒါဒီဟိ အသုရေဟိ သဟ သရက္ခသာ အယောမယေန ကူဋေန မဟာမုဂ္ဂရေန သဒါ သဗ္ဗကာလံ မေ သိရံ မယှံ မတ္ထကံ ဘိန္ဒေယျုံ ပဒါလေယျုံ.
၅၆၉. တတော ပရံ ဗုဒ္ဓါနံ ခမိတဘာဝဉ္စ ကောပါဘာဝဉ္စ ပကာသေန္တော ဒကေ အဂ္ဂိ န သဏ္ဌာတီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယထာ ဥဒကေ အဂ္ဂိ န သဏ္ဌာတိ န ပတိဋ္ဌာတိ၊ ယထာ ဗီဇံ သေလေ သိလာမယေ ပဗ္ဗတေ န ဝိရုဟတိ၊ ယထာ အဂဒေ ဩသဓေ ကိမိ ပါဏကော န သဏ္ဌာတိ. တထာ ကောပေါ စိတ္တပ္ပကောပေါ ဒုမ္မနတာ ဗုဒ္ဓေ ပဋိဝိဒ္ဓသစ္စေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ န ဇာယတိ န ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော.
၅၇၀. ပုနပိ ဗုဒ္ဓါနံ အာနုဘာဝံ ပကာသေန္တော ယထာ စ ဘူမီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယထာ စ ဘူမိ ပထဝီ အစလာ နိစ္စလာ၊ တထာ ဗုဒ္ဓေါ အစလောတိ အတ္ထော. ယထာ သာဂရော မဟာသမုဒ္ဒေါ အပ္ပမေယျော ပမေတုံ ပမာဏံ ဂဟေတုံ အသက္ကုဏေယျော၊ တထာ ဗုဒ္ဓေါ အပ္ပမေယျောတိ အတ္ထော. ယထာ အာကာသော အဖုဋ္ဌာကာသော အနန္တကော ပရိယောသာနရဟိတော၊ ဧဝံ တထာ ဗုဒ္ဓေါ အက္ခောဘိယော ခေါဘေတုံ အာလောဠေတုံ အသက္ကုဏေယျောတိ အတ္ထော.
၅၇၁. တတော ပရံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ခမနဝစနံ ဒဿေန္တော သဒါ ခန္တာ မဟာဝီရာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မဟာဝီရာ ဥတ္တမဝီရိယဝန္တာ ဗုဒ္ဓါ တပဿိနော ပါပါနံ တပနတော ‘‘တပေါ’’တိ လဒ္ဓနာမေန ဝီရိယေန သမန္နာဂတာ ခန္တာ စ ခန္တိယာ စ သမ္ပန္နာ ခမိတာ စ ပရေသံ အပရာဓံ ခမိတာ သဟိတာ သဒါ သဗ္ဗကာလံ ဘဝန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ခန္တာနံ ခမိတာနဉ္စာတိ တေသံ ဗုဒ္ဓါနံ ခန္တာနံ ခန္တိယာ ယုတ္တာနံ ခမိတာနံ ပရာပရာဓခမိတာနံ သဟိတာနဉ္စ ဂမနံ ဆန္ဒာဒီဟိ အဂတိဂမနံ န ဝိဇ္ဇတီတိ အတ္ထော.
၅၇၂. ဣတိ ဣဒံ ဝစနံ ဝတွာ သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပရိဠာဟံ သတ္တာနံ ဥပ္ပန္နဒါဟံ ဝိနောဒယံ ဝိနောဒယန္တော မဟာဇနဿ ပုရတော သန္နိပတိတဿ သရာဇကဿ မဟတော ဇနကာယဿ သမ္မုခတော တဒါ တသ္မိံ ကာလေ နဘံ အာကာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂမိ ဥဂ္ဂဉ္ဆီတိ အတ္ထော.
၅၇၃. တေန ကမ္မေနဟံ ဓီရာတိ ဓီရ ဓိတိသမ္ပန္န အဟံ တေန ကမ္မေန ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ ကတေန အနာဒရကမ္မေန ဣမသ္မိံ ပစ္ဆိမတ္တဘဝေ ဟီနတ္တံ လာမကဘာဝံ ရာဇူနံ ကပ္ပကကမ္မကရဏဇာတိံ အဇ္ဈုပါဂတော သမ္ပတ္တောတိ အတ္ထော. သမတိက္ကမ္မ တံ ဇာတိန္တိ တံ ပရာယတ္တဇာတိံ သံ သုဋ္ဌု အတိက္ကမ္မ အတိက္ကမိတွာ. ပါဝိသိံ အဘယံ ပုရန္တိ ဘယရဟိတံ နိဗ္ဗာနပုရံ နိဗ္ဗာနမဟာနဂရံ ပါဝိသိံ ပဝိဋ္ဌော အာသိန္တိ အတ္ထော.
၅၇၄. တဒါပိ မံ မဟာဝီရာတိ ဝီရုတ္တမ တဒါပိ တသ္မိံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ အာသာဒနသမယေ အပိ သယမ္ဘူ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ပရိဠာဟံ အာသာဒနဟေတု ဥပ္ပန္နံ ကာယစိတ္တဒရထံ ဝိနောဒေသိ ဒူရီအကာသိ. ဍယှမာနံ တတော ဧဝ ပစ္ဆာနုတာပေန ကုက္ကုစ္စေန ဍယှမာနံ သန္တပန္တံ မံ သုသဏ္ဌိတံ ဒေါသံ ဒေါသတော ဒဿနေ သုဋ္ဌု သဏ္ဌိတံ ဒိသွာ ခမာပယိ တံ အပရာဓံ အဓိဝါသေသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၇၅. အဇ္ဇာပိ မံ မဟာဝီရာတိ ဝီရုတ္တမ၊ အဇ္ဇာပိ တုယှံ သမာဂမကာလေ အပိ၊ တိဟဂ္ဂီဘိ ရာဂဂ္ဂိဒေါသဂ္ဂိမောဟဂ္ဂိသင်္ခါတေဟိ ဝါ နိရယဂ္ဂိပေတဂ္ဂိသံသာရဂ္ဂိသင်္ခါတေဟိ ဝါ တီဟိ အဂ္ဂီဟိ ဍယှမာနံ ဒုက္ခမနုဘဝန္တံ မံ ဘဂဝါ သီတိဘာဝံ ဒေါမနဿဝိနာသေန သန္တကာယစိတ္တသင်္ခါတံ သီတိဘာဝံ နိဗ္ဗာနမေဝ ဝါ အပါပယိ သမ္ပာပေသိ. တယော အဂ္ဂီ ဝုတ္တပ္ပကာရေ တေ တယော အဂ္ဂီ နိဗ္ဗာပေသိ ဝူပသမေသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၇၆. ဧဝံ အတ္တနော ဟီနာပဒါနံ ဘဂဝတော ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အညေပိ တဿ သဝနေ နိယောဇေတွာ ဩဝဒန္တော ‘‘ယေသံ သောတာဝဓာနတ္ထီ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယေသံ တုမှာကံ သောတာဝဓာနံ သောတဿ အဝဓာနံ ဌပနံ အတ္ထိ ဝိဇ္ဇတိ၊ တေ တုမှေ ဘာသတော သာသန္တဿ မမ ဝစနံ သုဏာထ မနသိ ကရောထ. အတ္ထံ တုမှံ ပဝက္ခာမီတိ ယထာ ယေန ပကာရေန မမ မယာ ဒိဋ္ဌံ ပဒံ နိဗ္ဗာနံ၊ တထာ တေန ပကာရေန နိဗ္ဗာနသင်္ခါတံ ပရမတ္ထံ တုမှာကံ ပဝက္ခာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၇၇. တံ ဒဿေန္တော သယမ္ဘုံ တံ ဝိမာနေတွာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သယမ္ဘုံ သယမေဝ ဘူတံ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတံ သန္တစိတ္တံ သမာဟိတံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဝိမာနေတွာ အနာဒရံ ကတွာ တေန ကမ္မေန ကတေနာကုသလေန အဇ္ဇ ဣမသ္မိံ ဝတ္တမာနကာလေ အဟံ နီစယောနိယံ ပရာယတ္တဇာတိယံ ကပ္ပကဇာတိယံ ဇာတော နိဗ္ဗတ္တော အမှိ ဘဝါမိ.
၅၇၈. မာ ဝေါ ခဏံ ဝိရာဓေထာတိ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒက္ခဏံ ဝေါ တုမှေ မာ ဝိရာဓေထ ဂဠိတံ မာ ကရောထ၊ ဟိ သစ္စံ ခဏာတီတာ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒက္ခဏံ အတီတာ အတိက္ကန္တာ သတ္တာ သောစရေ သောစန္တိ၊ ‘‘မယံ အလက္ခိကာ ဒုမ္မေဓာ ဘဝါမာ’’တိ ဧဝံ သောစန္တီတိ အတ္ထော. သဒတ္ထေ အတ္တနော အတ္ထေ ဝုဍ္ဎိယံ ဝါယမေယျာထ ဝီရိယံ ကရောထ. ဝေါ တုမှေဟိ ခဏော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒက္ခဏော သမယော ပဋိပါဒိတော နိပ္ဖါဒိတော ပတ္တောတိ အတ္ထော.
၅၇၉. တတော ပရံ သံသာရဂတာနံ အာဒီနဝံ ဥပမာဥပမေယျဝသေန ဒဿေန္တော ဧကစ္စာနဉ္စ ဝမနန္တိအာဒိမာဟ. ဧကစ္စာနံ ကေသဉ္စိ ပုဂ္ဂလာနံ ဝမနံ ဥဒ္ဓံ ဥဂ္ဂိရဏံ ဧကစ္စာနံ ဝိရေစနံ အဓောပဂ္ဃရဏံ ဧကေ ဧကစ္စာနံ ဟလာဟလံ ဝိသံ မုစ္ဆာကရဏဝိသံ၊ ဧကစ္စာနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဩသဓံ ရက္ခနုပါယံ ဘဂဝါ ဧဝံ ပဋိပါဋိယာ အက္ခာသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၈၀. ဝမနံ ပဋိပန္နာနန္တိ ပဋိပန္နာနံ မဂ္ဂသမင်္ဂီနံ ဝမနံ သံသာရဆဍ္ဍနံ သံသာရမောစနံ ဘဂဝါ အက္ခာသီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဖလဋ္ဌာနံ ဖလေ ဌိတာနံ ဝိရေစနံ သံသာရပဂ္ဃရဏံ အက္ခာသိ. ဖလလာဘီနံ ဖလံ လဘိတွာ ဌိတာနံ နိဗ္ဗာနဩသဓံ အက္ခာသိ. ဂဝေသီနံ မနုဿဒေဝနိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိံ ဂဝေသီနံ ပရိယေသန္တာနံ ပုညခေတ္တဘူတံ သံဃံ အက္ခာသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၈၁. သာသနေန ဝိရုဒ္ဓါနန္တိ သာသနဿ ပဋိပက္ခာနံ ဟလာဟလံ ကုတူဟလံ ပါပံ အကုသလံ အက္ခာသီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယထာ အာသီဝိသောတိ အဿဒ္ဓါနံ ကတပါပါနံ ပုဂ္ဂလာနံ သံသာရေ ဒုက္ခာဝဟနတော အာသီဝိသသဒိသံ ယထာ အာသီဝိသော ဒိဋ္ဌမတ္တေန ဘသ္မကရဏတော ဒိဋ္ဌဝိသော သပ္ပေါ အတ္တနာ ဒဋ္ဌံ နရံ ဈာပေတိ ဍယှတိ ဒုက္ခာပေတိ. တံ နရံ တံ အဿဒ္ဓံ ကတပါပံ နရံ ဟလာဟလဝိသံ ဧဝံ ဈာပေတိ စတူသု အပါယေသု ဍယှတိ သောသေသီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၈၂. သကိံ ပီတံ ဟလာဟလန္တိ ဝိသံ ဟလာဟလံ ပီတံ သကိံ ဧကဝါရံ ဇီဝိတံ ဥပရုန္ဓတိ နာသေတိ. သာသနေန သာသနမှိ ဝိရဇ္ဈိတွာ အပရာဓံ ကတွာ ပုဂ္ဂလော ကပ္ပကောဋိမှိ ကောဋိသင်္ချေ ကပ္ပေပိ ဍယှတိ နိဇ္ဈာယတီတိ အတ္ထော.
၅၈၃. ဧဝံ အဿဒ္ဓါနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဖလဝိပါကံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဗုဒ္ဓါနံ အာနုဘာဝံ ဒဿေန္တော ခန္တိယာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယော ဗုဒ္ဓေါ ဝမနာဒီနိ အက္ခာသိ၊ သော ဗုဒ္ဓေါ ခန္တိယာ ခမနေန စ အဝိဟိံသာယ သတ္တာနံ အဝိဟိံသနေန စ မေတ္တစိတ္တဝတာယ စ မေတ္တစိတ္တဝန္တဘာဝေန စ သဒေဝကံ သဟ ဒေဝေဟိ ဝတ္တမာနံ လောကံ တာရေတိ အတိက္ကမာပေတိ နိဗ္ဗာပေတိ၊ တသ္မာ ကာရဏာ ဗုဒ္ဓါ ဝေါ တုမှေဟိ အဝိရာဓိယာ ဝိရုဇ္ဈိတုံ န သက္ကုဏေယျာ၊ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပဋိပဇ္ဇေယျာထာတိ အတ္ထော.
၅၈၄. လာဘေ စ အလာဘေ စ န သဇ္ဇန္တိ န ဘဇန္တိ န လဂ္ဂန္တိ. သမ္မာနနေ အာဒရကရဏေ စ ဝိမာနနေ အနာဒရကရဏေ စ အစလာ ပထဝီသဒိသာ ဗုဒ္ဓါ ဘဝန္တိ၊ တသ္မာ ကာရဏာ တေ ဗုဒ္ဓါ တုမှေဟိ န ဝိရောဓိယာ န ဝိရောဓေတဗ္ဗာ ဝိရုဇ္ဈိတုံ အသက္ကုဏေယျာတိ အတ္ထော.
၅၈၅. ဗုဒ္ဓါနံ မဇ္ဈတ္တတံ ဒဿေန္တော ဒေဝဒတ္တေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဝဓကာဝဓကေသု သဗ္ဗေသု သတ္တေသု သမကော သမမာနသော မုနိ ဗုဒ္ဓမုနီတိ အတ္ထော.
၅၈၆. ဧတေသံ ပဋိဃော နတ္ထီတိ ဧတေသံ ဗုဒ္ဓါနံ ပဋိဃော စဏ္ဍိက္ကံ ဒေါသစိတ္တတံ နတ္ထိ န သံဝိဇ္ဇတိ. ရာဂေါမေသံ န ဝိဇ္ဇတီတိ ဣမေသံ ဗုဒ္ဓါနံ ရာဂေါပိ ရဇ္ဇနံ အလ္လီယနံ န ဝိဇ္ဇတိ၊ န ဥပလဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ ကာရဏာ၊ ဝဓကဿ စ ဩရသဿ စာတိ သဗ္ဗေသံ သမကော သမစိတ္တော ဗုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၈၇. ပုနပိ ဗုဒ္ဓါနံယေဝ အာနုဘာဝံ ဒဿေန္တော ပန္ထေ ဒိသွာန ကာသာဝန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မီဠှမက္ခိတံ ဂူထသမ္မိဿံ ကာသာဝံ ကသာဝေန ရဇိတံ စီဝရံ ဣသိဒ္ဓဇံ အရိယာနံ ဓဇံ ပရိက္ခာရံ၊ ပန္ထေ မဂ္ဂေ ဆဍ္ဍိတံ ဒိသွာန ပဿိတွာ အဉ္ဇလိံ ကတွာ ဒသင်္ဂုလိသမောဓာနံ အဉ္ဇလိပုဋံ သိရသိ ကတွာ သိရသာ သိရေန ဝန္ဒိတဗ္ဗံ ဣသိဒ္ဓဇံ အရဟတ္တဒ္ဓဇံ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကဒီပကံ စီဝရံ နမဿိတဗ္ဗံ မာနေတဗ္ဗံ ပူဇေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.
၅၈၈. အဗ္ဘတီတာတိ အဘိ အတ္ထင်္ဂတာ နိဗ္ဗုတာ. ယေ စ ဗုဒ္ဓါ ဝတ္တမာနာ ဣဒါနိ ဇာတာ စ ယေ ဗုဒ္ဓါ အနာဂတာ အဇာတာ အဘူတာ အနိဗ္ဗတ္တာ အပါတုဘူတာ စ ယေ ဗုဒ္ဓါ. ဓဇေနာနေန သုဇ္ဈန္တီတိ အနေန ဣသိဒ္ဓဇေန စီဝရေန ဧတေ ဗုဒ္ဓါ သုဇ္ဈန္တိ ဝိသုဒ္ဓါ ဘဝန္တိ သောဘန္တိ. တသ္မာ တေန ကာရဏေန ဧတေ ဗုဒ္ဓါ နမဿိယာ နမဿိတဗ္ဗာ ဝန္ဒိတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. ‘‘ဧတံ နမဿိယ’’န္တိပိ ပါဌော၊ တဿ ဧတံ ဣသိဒ္ဓဇံ နမဿိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.
၅၈၉. တတော ပရံ အတ္တနော ဂုဏံ ဒဿေန္တော သတ္ထုကပ္ပန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သတ္ထုကပ္ပံ ဗုဒ္ဓသဒိသံ သုဝိနယံ သုန္ဒရဝိနယံ သုန္ဒရာကာရေန ဒွါရတ္တယဒမနံ ဟဒယေန စိတ္တေန အဟံ ဓာရေမိ သဝနဓာရဏာဒိနာ ပစ္စဝေက္ခာမီတိ အတ္ထော. ဝိနယံ ဝိနယပိဋကံ နမဿမာနော ဝန္ဒမာနော ဝိနယေ အာဒရံ ကုရုမာနော ဝိဟရိဿာမိ သဗ္ဗဒါ သဗ္ဗသ္မိံ ကာလေ ဝါသံ ကပ္ပေမီတိ အတ္ထော.
၅၉၀. ဝိနယော အာသယော မယှန္တိ ဝိနယပိဋကံ မယှံ ဩကာသဘူတံ သဝနဓာရဏမနသိကရဏဥဂ္ဂဟပရိပုစ္ဆာပဝတ္တနဝသေန ဩကာသဘူတံ ဂေဟဘူတန္တိ အတ္ထော. ဝိနယော ဌာနစင်္ကမန္တိ ဝိနယော မယှံ သဝနာဒိကိစ္စကရဏေန ဌိတဋ္ဌာနဉ္စ စင်္ကမနဋ္ဌာနဉ္စ. ကပ္ပေမိ ဝိနယေ ဝါသန္တိ ဝိနယပိဋကေ ဝိနယတန္တိယာ သဝနဓာရဏပဝတ္တနဝသေန ဝါသံ သယနံ ကပ္ပေမိ ကရောမိ. ဝိနယော မမ ဂေါစရောတိ ဝိနယပိဋကံ မယှံ ဂေါစရော အာဟာရော ဘောဇနံ နိစ္စံ ဓာရဏမနသိကရဏဝသေနာတိ အတ္ထော.
၅၉၁. ဝိနယေ ပါရမိပ္ပတ္တောတိ သကလေ ဝိနယပိဋကေ ပါရမိံ ပရိယောသာနံ ပတ္တော. သမထေ စာပိ ကောဝိဒေါတိ ပါရာဇိကာဒိသတ္တာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ သမထေ ဝူပသမေ စ ဝုဋ္ဌာနေ စ ကောဝိဒေါ ဆေကော၊ အဓိကရဏသမထေ ဝါ –
‘‘ဝိဝါဒံ အနုဝါဒဉ္စ၊ အာပတ္တာဓိကရဏံ တထာ၊
ကိစ္စာဓိကရဏဉ္စေဝ၊ စတုရာဓိကရဏာ မတာ’’တိ. –
ဝုတ္တာဓိကရဏေသု စ –
‘‘သမ္မုခါ သတိဝိနယော၊ အမူဠှပဋိညာကရဏံ၊
ယေဘုယျ တဿပါပိယျ၊ တိဏဝတ္ထာရကော တထာ’’တိ. –
ဧဝံ ဝုတ္တေသု စ သတ္တသု အဓိကရဏသမထေသု အတိကောဝိဒေါ ဆေကောတိ အတ္ထော. ဥပါလိ တံ မဟာဝီရာတိ ဘန္တေ မဟာဝီရ၊ စတူသု အသင်္ချေယျေသု ကပ္ပသတသဟဿေသု သဗ္ဗညုတညာဏာဓိဂမာယ ဝီရိယဝန္တ သတ္ထုနော ဒေဝမနုဿာနံ အနုသာသကဿ တံ တဝ ပါဒေ ပါဒယုဂေ ဥပါလိ ဘိက္ခု ဝန္ဒတိ ပဏာမံ ကရောတီတိ အတ္ထော.
၅၉၂. သော အဟံ ပဗ္ဗဇိတွာ သမ္ဗုဒ္ဓံ နမဿမာနော ပဏာမံ ကုရုမာနော ဓမ္မဿ စ တေန ဘဂဝတာ ဒေသိတဿ နဝလောကုတ္တရဓမ္မဿ သုဓမ္မတံ သုန္ဒရဓမ္မဘာဝံ ဇာနိတွာ ဓမ္မဉ္စ နမဿမာနော ဂါမတော ဂါမံ ပုရတော ပုနံ နဂရတော နဂရံ ဝိစရိဿာမီတိ သမ္ဗန္ဓော.
၅၉၃. ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှန္တိ မယာ ပဋိဝိဒ္ဓအရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန မယှံ စိတ္တသန္တာနဂတာ သဗ္ဗေ ဒိယဍ္ဎသဟဿသင်္ခါ ကိလေသာ ဈာပိတာ သောသိတာ ဝိသောသိတာ ဝိဒ္ဓံသိတာ. ဘဝါ သဗ္ဗေ သမူဟတာတိ ကာမဘဝါဒယော သဗ္ဗေ နဝ ဘဝါ မယာ သမူဟတာ သံ သုဋ္ဌု ဦဟတာ ခေပိတာ ဝိဒ္ဓံသိတာ. သဗ္ဗာသဝါ ပရိက္ခီဏာတိ ကာမာသဝေါ၊ ဘဝါသဝေါ၊ ဒိဋ္ဌာသဝေါ၊ အဝိဇ္ဇာသဝေါတိ သဗ္ဗေ စတ္တာရော အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ပရိသမန္တတော ခယံ ပါပိတာ. ဣဒါနိ ဣမသ္မိံ အရဟတ္တပ္ပတ္တကာလေ ပုနဗ္ဘဝေါ ပုနုပ္ပတ္တိသင်္ခါတော ဘဝေါ ဘဝနံ ဇာတိ နတ္ထီတိ အတ္ထော.
၅၉၄. ဥတ္တရိ သောမနဿဝသေန ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော သွာဂတန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ ဥတ္တမဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ သမီပေ ဧကနဂရေ ဝါ မမ အာဂမနံ သွာဂတံ သုဋ္ဌု အာဂမနံ သုန္ဒရာဂမနံ ဝတ ဧကန္တေန အာသိ အဟောသီတိ သမ္ဗန္ဓော. တိဿော ဝိဇ္ဇာတိ ပုဗ္ဗေနိဝါသဒိဗ္ဗစက္ခုအာသဝက္ခယဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ သမ္ပတ္တာ၊ ပစ္စက္ခံ ကတာတိ အတ္ထော. ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနန္တိ ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ ဒေသိတံ အနုသိဋ္ဌိ သာသနံ ကတံ နိပ္ဖါဒိတံ ဝတ္တပဋိပတ္တိံ ပူရေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရိတွာ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏာဓိဂမေန သမ္ပာဒိတန္တိ အတ္ထော.
၅၉၅. ပဋိသမ္ဘိဒါ စတဿောတိ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါဒယော စတဿော ပညာယော သစ္ဆိကတာ ပစ္စက္ခံ ကတာ. ဝိမောက္ခာပိ စ အဋ္ဌိမေတိ စတ္တာရိ မဂ္ဂဉာဏာနိ စတ္တာရိ ဖလဉာဏာနီတိ ဣမေ အဋ္ဌ ဝိမောက္ခာ သံသာရတော မုစ္စနူပါယာ သစ္ဆိကတာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဆဠဘိညာ သစ္ဆိကတာတိ –
‘‘ဣဒ္ဓိဝိဓံ ဒိဗ္ဗသောတံ၊ စေတောပရိယဉာဏကံ၊
ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏဉ္စ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခာသဝက္ခယ’’န္တိ. –
ဣမာ ဆ အဘိညာ သစ္ဆိကတာ ပစ္စက္ခံ ကတာ. ဣမေသံ ဉာဏာနံ သစ္ဆိကရဏေန ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ ကတန္တိ အတ္ထော.
ဣတ္ထန္တိ ဣမိနာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန. သုဒန္တိ ပဒပူရဏမတ္တေ နိပါတော. အာယသ္မာ ဥပါလိ ထေရောတိ ထိရသီလာဒိဂုဏယုတ္တော သာဝကော ဣမာ ပုဗ္ဗစရိတာပဒါနဒီပိကာ ဂါထာယော အဘာသိတ္ထ ကထယိတ္ထာတိ အတ္ထော.
ဥပါလိတ္ထေရအပဒါနဝဏ္ဏနာ သမတ္တာ.