အဋ္ဌကဝဏ္ဏနာ
၃၃၃. ဣတိ သတ္တကဝသေန သာမဂ္ဂိရသံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အဋ္ဌကဝသေန ဒဿေတုံ ပုန ဒေသနံ အာရဘိ. တတ္ထ မိစ္ဆတ္တာတိ အယာထာဝါ မိစ္ဆာသဘာဝါ. သမ္မတ္တာတိ ယာထာဝါ သမ္မာသဘာဝါ.
၃၃၄. ကုသီတဝတ္ထူနီတိ ကုသီတဿ အလသဿ ဝတ္ထူနိ ပတိဋ္ဌာ ကောသဇ္ဇကာရဏာနီတိ အတ္ထော. ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတီတိ စီဝရဝိစာရဏာဒိကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ ဟောတိ. န ဝီရိယံ အာရဘတီတိ ဒုဝိဓမ္ပိ ဝီရိယံ နာရဘတိ. အပ္ပတ္တဿာတိ ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလဓမ္မဿ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ. အနဓိဂတဿာတိ တဿေဝ အနဓိဂတဿ အဓိဂမတ္ထာယ. အသစ္ဆိကတဿာတိ တဿေဝ အပစ္စက္ခကတဿ သစ္ဆိကရဏတ္ထာယ. ဣဒံ ပဌမန္တိ ဣဒံ ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီတိ ဧဝံ ဩသီဒနံ ပဌမံ ကုသီတဝတ္ထု. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘မာသာစိတံ မညေ’’တိ ဧတ္ထ ပန မာသာစိတံ နာမ တိန္တမာသော. ယထာ တိန္တမာသော ဂရုကော ဟောတိ၊ ဧဝံ ဂရုကောတိ အဓိပ္ပါယော. ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတီတိ ဂိလာနော ဟုတွာ ပစ္ဆာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ.
၃၃၅. အာရမ္ဘဝတ္ထူနီတိ ဝီရိယကာရဏာနိ. တေသမ္ပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
၃၃၆. ဒါနဝတ္ထူနီတိ ဒါနကာရဏာနိ. အာသဇ္ဇ ဒါနံ ဒေတီတိ ပတွာ ဒါနံ ဒေတိ. အာဂတံ ဒိသွာဝ မုဟုတ္တံယေဝ နိသီဒါပေတွာ သက္ကာရံ ကတွာ ဒါနံ ဒေတိ၊ ဒဿာမိ ဒဿာမီတိ န ကိလမေတိ. ဣတိ ဧတ္ထ အာသာဒနံ ဒါနကာရဏံ နာမ ဟောတိ. ဘယာ ဒါနံ ဒေတီတိအာဒီသုပိ ဘယာဒီနိ ဒါနကာရဏာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. တတ္ထ ဘယံ နာမ အယံ အဒါယကော အကာရကောတိ ဂရဟာဘယံ ဝါ အပါယဘယံ ဝါ. အဒါသိ မေတိ မယှံ ပုဗ္ဗေ ဧသ ဣဒံ နာမ အဒါသီတိ ဒေတိ. ဒဿတိ မေတိ အနာဂတေ ဣဒံ နာမ ဒဿတီတိ ဒေတိ. သာဟု ဒါနန္တိ ဒါနံ နာမ သာဓု သုန္ဒရံ၊ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ ပဏ္ဍိတေဟိ ပသတ္ထန္တိ ဒေတိ. စိတ္တာလင်္ကာရစိတ္တပရိက္ခာရတ္ထံ ဒါနံ ဒေတီတိ သမထဝိပဿနာစိတ္တဿ အလင်္ကာရတ္ထဉ္စေဝ ပရိဝါရတ္ထဉ္စ ဒေတိ. ဒါနဉှိ စိတ္တံ မုဒုကံ ကရောတိ. ယေန လဒ္ဓံ ဟောတိ၊ သောပိ လဒ္ဓံ မေတိ မုဒုစိတ္တော ဟောတိ၊ ယေန ဒိန္နံ၊ သောပိ ဒိန္နံ မယာတိ မုဒုစိတ္တော ဟောတိ၊ ဣတိ ဥဘိန္နမ္ပိ စိတ္တံ မုဒုကံ ကရောတိ၊ တေနေဝ ‘‘အဒန္တဒမနံ ဒါန’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ယထာဟ –
‘‘အဒန္တဒမနံ ဒါနံ၊ အဒါနံ ဒန္တဒူသကံ၊
ဒါနေန ပိယဝါစာယ၊ ဥန္နမန္တိ နမန္တိ စာ’’တိ.
ဣမေသု ပန အဋ္ဌသု ဒါနေသု စိတ္တာလင်္ကာရဒါနမေဝ ဥတ္တမံ.
၃၃၇. ဒါနူပပတ္တိယောတိ ဒါနပစ္စယာ ဥပပတ္တိယော. ဒဟတီတိ ဌပေတိ. အဓိဋ္ဌာတီတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ဘာဝေတီတိ ဝဍ္ဎေတိ. ဟီနေ ဝိမုတ္တန္တိ ဟီနေသု ပဉ္စကာမဂုဏေသု ဝိမုတ္တံ. ဥတ္တရိ အဘာဝိတန္တိ တတော ဥတ္တရိ မဂ္ဂဖလတ္ထာယ အဘာဝိတံ. တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတီတိ ယံ ပတ္ထေတွာ ကုသလံ ကတံ၊ တတ္ထ တတ္ထ နိဗ္ဗတ္တနတ္ထာယ သံဝတ္တတိ.
ဝီတရာဂဿာတိ မဂ္ဂေန ဝါ သမုစ္ဆိန္နရာဂဿ သမာပတ္တိယာ ဝါ ဝိက္ခမ္ဘိတရာဂဿ. ဒါနမတ္တေနေဝ ဟိ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတုံ န သက္ကာ. ဒါနံ ပန သမာဓိဝိပဿနာစိတ္တဿ အလင်္ကာရော ပရိဝါရော ဟောတိ. တတော ဒါနေန မုဒုစိတ္တော ဗြဟ္မဝိဟာရေ ဘာဝေတွာ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဝီတရာဂဿ နော သရာဂဿာ’’တိ.
ခတ္တိယာနံ ပရိသာ ခတ္တိယပရိသာ၊ သမူဟောတိ အတ္ထော. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ.
လောကဿ ဓမ္မာ လောကဓမ္မာ. ဧတေဟိ မုတ္တော နာမ နတ္ထိ၊ ဗုဒ္ဓါနမ္ပိ ဟောန္တိယေဝ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ – ‘‘အဋ္ဌိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ၊ လောကော စ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတီ’’တိ (အ. နိ. ၈.၅). လာဘော အလာဘောတိ လာဘေ အာဂတေ အလာဘော အာဂတော ဧဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယသာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.
၃၃၈. အဘိဘာယတနဝိမောက္ခကထာ ဟေဋ္ဌာ ကထိတာ ဧဝ.
‘‘ဣမေ ခေါ၊ အာဝုသော’’တိအာဒိ ဝုတ္တနယေနေဝ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဣတိ ဧကာဒသန္နံ အဋ္ဌကာနံ ဝသေန အဋ္ဌာသီတိ ပဉှေ ကထေန္တော ထေရော သာမဂ္ဂိရသံ ဒဿေသီတိ.
အဋ္ဌကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.