သရီရဓာတုဝိဘဇနဝဏ္ဏနာ

၂၃၆. အဿောသိ ခေါ ရာဇာတိ ကထံ အဿောသိ? ပဌမမေဝ ကိရဿ အမစ္စာ သုတွာ စိန္တယိံသု – ‘‘သတ္ထာ နာမ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ န သော သက္ကာ ပုန အာဟရိတုံ. ပေါထုဇ္ဇနိကသဒ္ဓါယ ပန အမှာကံ ရညာ သဒိသော နတ္ထိ၊ သစေ ဧသ ဣမိနာဝ နိယာမေန သုဏိဿတိ၊ ဟဒယမဿ ဖလိဿတိ. ရာဇာ ခေါ ပန အမှေဟိ အနုရက္ခိတဗ္ဗော’’တိ တေ တိဿော သုဝဏ္ဏဒေါဏိယော အာဟရိတွာ စတုမဓုရဿ ပူရေတွာ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဒေဝ၊ အမှေဟိ သုပိနကော ဒိဋ္ဌော၊ တဿ ပဋိဃာတတ္ထံ တုမှေဟိ ဒုကူလဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ ယထာ နာသာပုဋမတ္တံ ပညာယတိ၊ ဧဝံ စတုမဓုရဒေါဏိယာ နိပဇ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ရာဇာ အတ္ထစရာနံ အမစ္စာနံ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဧဝံ ဟောတု တာတာ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တထာ အကာသိ.

အထေကော အမစ္စော အလင်္ကာရံ ဩမုဉ္စိတွာ ကေသေ ပကိရိယ ယာယ ဒိသာယ သတ္ထာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ တဒဘိမုခေါ ဟုတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ ရာဇာနံ အာဟ – ‘‘ဒေဝ၊ မရဏတော မုစ္စနကသတ္တော နာမ နတ္ထိ၊ အမှာကံ အာယုဝဍ္ဎနော စေတိယဋ္ဌာနံ ပုညက္ခေတ္တံ အဘိသေကသိဉ္စကော သော ဘဂဝါ သတ္ထာ ကုသိနာရာယ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ရာဇာ သုတွာဝ ဝိသညီဇာတော စတုမဓုရဒေါဏိယံ ဥသုမံ မုဉ္စိ. အထ နံ ဥက္ခိပိတွာ ဒုတိယာယ ဒေါဏိယာ နိပဇ္ဇာပေသုံ. သော ပုန သညံ လဘိတွာ – ‘‘တာတာ၊ ကိံ ဝဒေထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သတ္ထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ရာဇာ ပုနပိ ဝိသညီဇာတော စတုမဓုရဒေါဏိယာ ဥသုမံ မုဉ္စိ. အထ နံ တတောပိ ဥက္ခိပိတွာ တတိယာယ ဒေါဏိယာ နိပဇ္ဇာပေသုံ. သော ပုန သညံ လဘိတွာ ‘‘တာတာ၊ ကိံ ဝဒေထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သတ္ထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ရာဇာ ပုနပိ ဝိသညီဇာတော၊ အထ နံ ဥက္ခိပိတွာ နဟာပေတွာ မတ္ထကေ ဃဋေဟိ ဥဒကံ အာသိဉ္စိံသု.

ရာဇာ သညံ လဘိတွာ အာသနာ ဝုဋ္ဌာယ ဂန္ဓပရိဘာဝိတေ မဏိဝဏ္ဏေ ကေသေ ဝိကိရိတွာ သုဝဏ္ဏဖလကဝဏ္ဏာယ ပိဋ္ဌိယံ ပကိရိတွာ ပါဏိနာ ဥရံ ပဟရိတွာ ပဝါဠင်္ကုရဝဏ္ဏာဟိ သုဝဋ္ဋိတင်္ဂုလီဟိ သုဝဏ္ဏဗိမ္ဗိသကဝဏ္ဏံ ဥရံ သိဗ္ဗန္တော ဝိယ ဂဟေတွာ ပရိဒေဝမာနော ဥမ္မတ္တကဝေသေန အန္တရဝီထိံ ဩတိဏ္ဏော၊ သော အလင်္ကတနာဋကပရိဝုတော နဂရတော နိက္ခမ္မ ဇီဝကမ္ဗဝနံ ဂန္တွာ ယသ္မိံ ဌာနေ နိသိန္နေန ဘဂဝတာ ဓမ္မော ဒေသိတော တံ ဩလောကေတွာ – ‘‘ဘဂဝါ သဗ္ဗညု၊ နနု ဣမသ္မိံ ဌာနေ နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ ဒေသယိတ္ထ၊ သောကသလ္လံ မေ ဝိနောဒယိတ္ထ၊ တုမှေ မယှံ သောကသလ္လံ နီဟရိတ္ထ၊ အဟံ တုမှာကံ သရဏံ ဂတော၊ ဣဒါနိ ပန မေ ပဋိဝစနမ္ပိ န ဒေထ၊ ဘဂဝါ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ပရိဒေဝိတွာ ‘‘နနု ဘဂဝါ အဟံ အညဒါ ဧဝရူပေ ကာလေ ‘တုမှေ မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရာ ဇမ္ဗုဒီပတလေ စာရိကံ စရထာ’တိ သုဏောမိ၊ ဣဒါနိ ပနာဟံ တုမှာကံ အနနုရူပံ အယုတ္တံ ပဝတ္တိံ သုဏောမီ’’တိ ဧဝမာဒီနိ စ ဝတွာ သဋ္ဌိမတ္တာဟိ ဂါထာဟိ ဘဂဝတော ဂုဏံ အနုဿရိတွာ စိန္တေသိ – ‘‘မမ ပရိဒေဝိတေနေဝ န သိဇ္ဈတိ၊ ဒသဗလဿ ဓာတုယော အာဟရာပေဿာမီ’’တိ ဧဝံ အဿောသိ. သုတွာ စ ဣမိဿာ ဝိသညိဘာဝါဒိပဝတ္တိယာ အဝသာနေ ဒူတံ ပါဟေသိ. တံ သန္ဓာယ အထ ခေါ ရာဇာတိအာဒိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ ဒူတံ ပါဟေသီတိ ဒူတဉ္စ ပဏ္ဏဉ္စ ပေသေသိ. ပေသေတွာ စ ပန – ‘‘သစေ ဒဿန္တိ၊ သုန္ဒရံ. နော စေ ဒဿန္တိ၊ အာဟရဏုပါယေန အာဟရိဿာမီ’’တိ စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ သယမ္ပိ နိက္ခန္တောယေဝ. ယထာ စ အဇာတသတ္တု၊ ဧဝံ လိစ္ဆဝီအာဒယောပိ ဒူတံ ပေသေတွာ သယမ္ပိ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ နိက္ခမိံသုယေဝ. တတ္ထ ပါဝေယျကာ သဗ္ဗေဟိ အာသန္နတရာ ကုသိနာရတော တိဂါဝုတန္တရေ နဂရေ ဝသန္တိ၊ ဘဂဝါပိ ပါဝံ ပဝိသိတွာဝ ကုသိနာရံ ဂတော. အထ ကသ္မာ ပဌမတရံ န အာဂတာတိ စေ? မဟာပရိဝါရာ ပနေတေ ရာဇာနော မဟာပရိဝါရံ ကရောန္တာဝ ပစ္ဆတော ဇာတာ.

တေ သံဃေ ဂဏေ ဧတဒဝေါစုန္တိ သဗ္ဗေပိ တေ သတ္တနဂရဝါသိနော အာဂန္တွာ – ‘‘အမှာကံ ဓာတုယော ဝါ ဒေန္တု၊ ယုဒ္ဓံ ဝါ’’တိ ကုသိနာရာနဂရံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတေ – ‘‘ဧတံ ဘဂဝါ အမှာကံ ဂါမက္ခေတ္တေ’’တိ ပဋိဝစနံ အဝေါစုံ. တေ ကိရ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န မယံ သတ္ထု သာသနံ ပဟိဏိမှ၊ နာပိ ဂန္တွာ အာနယိမှ. သတ္ထာ ပန သယမေဝ အာဂန္တွာ သာသနံ ပေသေတွာ အမှေ ပက္ကောသာပေသိ. တုမှေပိ ခေါ ပန ယံ တုမှာကံ ဂါမက္ခေတ္တေ ရတနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န တံ အမှာကံ ဒေထ. သဒေဝကေ စ လောကေ ဗုဒ္ဓရတနသမံ ရတနံ နာမ နတ္ထိ၊ ဧဝရူပံ ဥတ္တမရတနံ လဘိတွာ မယံ န ဒဿာမ. န ခေါ ပန တုမှေဟိယေဝ မာတုထနတော ခီရံ ပီတံ၊ အမှေဟိပိ မာတုထနတော ခီရံ ပီတံ. န တုမှေယေဝ ပုရိသာ၊ အမှေပိ ပုရိသာ ဟောတူ’’တိ အညမညံ အဟံကာရံ ကတွာ သာသနပဋိသာသနံ ပေသေန္တိ၊ အညမညံ မာနဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇန္တိ. ယုဒ္ဓေ ပန သတိ ကောသိနာရကာနံယေဝ ဇယော အဘဝိဿ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ဓာတုပါသနတ္ထံ အာဂတာ ဒေဝတာ နေသံ ပက္ခာ အဟေသုံ. ပါဠိယံ ပန – ‘‘ဘဂဝါ အမှာကံ ဂါမက္ခေတ္တေ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ န မယံ ဒဿာမ ဘဂဝတော သရီရာနံ ဘာဂ’’န္တိ ဧတ္တကမေဝ အာဂတံ.

၂၃၇. ဧဝံ ဝုတ္တေ ဒေါဏော ဗြာဟ္မဏောတိ ဒေါဏဗြာဟ္မဏော ဣမံ တေသံ ဝိဝါဒံ သုတွာ – ‘‘ဧတေ ရာဇာနော ဘဂဝတော ပရိနိဗ္ဗုတဋ္ဌာနေ ဝိဝါဒံ ကရောန္တိ၊ န ခေါ ပနေတံ ပတိရူပံ၊ အလံ ဣမိနာ ကလဟေန၊ ဝူပသမေဿာမိ န’’န္တိ သော ဂန္တွာ တေ သံဃေ ဂဏေ ဧတဒဝေါစ. ကိမဝေါစ? ဥန္နတပ္ပဒေသေ ဌတွာ ဒွိဘာဏဝါရပရိမာဏံ ဒေါဏဂဇ္ဇိတံ နာမ အဝေါစ. တတ္ထ ပဌမဘာဏဝါရေ တာဝ ဧကပဒမ္ပိ တေ န ဇာနိံသု. ဒုတိယဘာဏဝါရပရိယောသာနေ – ‘‘အာစရိယဿ ဝိယ ဘော သဒ္ဒေါ၊ အာစရိယဿ ဝိယ ဘော သဒ္ဒေါ’’တိ သဗ္ဗေ နိရဝါ အဟေသုံ. ဇမ္ဗုဒီပတလေ ကိရ ကုလဃရေ ဇာတာ ယေဘုယျေန တဿ န အန္တေဝါသိကော နာမ နတ္ထိ. အထ သော တေ အတ္တနော ဝစနံ သုတွာ နိရဝေ တုဏှီဘူတေ ဝိဒိတွာ ပုန ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုဏန္တု ဘောန္တော’’တိ ဧတံ ဂါထာဒွယံ အဝေါစ.

တတ္ထ အမှာကံ ဗုဒ္ဓေါတိ အမှာကံ ဗုဒ္ဓေါ. အဟု ခန္တိဝါဒေါတိ ဗုဒ္ဓဘူမိံ အပ္ပတွာပိ ပါရမိယော ပူရေန္တော ခန္တိဝါဒိတာပသကာလေ ဓမ္မပါလကုမာရကာလေ ဆဒ္ဒန္တဟတ္ထိကာလေ ဘူရိဒတ္တနာဂရာဇကာလေ စမ္ပေယျနာဂရာဇကာလေ သင်္ခပါလနာဂရာဇကာလေ မဟာကပိကာလေ အညေသု စ ဗဟူသု ဇာတကေသု ပရေသု ကောပံ အကတွာ ခန္တိမေဝ အကာသိ. ခန္တိမေဝ ဝဏ္ဏယိ. ကိမင်္ဂံ ပန ဧတရဟိ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌေသု တာဒိလက္ခဏံ ပတ္တော၊ သဗ္ဗထာပိ အမှာကံ ဗုဒ္ဓေါ ခန္တိဝါဒေါ အဟောသိ၊ တဿ ဧဝံဝိဓဿ. န ဟိ သာဓု ယံ ဥတ္တမပုဂ္ဂလဿ၊ သရီရဘာဂေ သိယာ သမ္ပဟာရောတိ န ဟိ သာဓုယန္တိ န ဟိ သာဓု အယံ. သရီရဘာဂေတိ သရီရဝိဘာဂနိမိတ္တံ၊ ဓာတုကောဋ္ဌာသဟေတူတိ အတ္ထော. သိယာ သမ္ပဟာရောတိ အာဝုဓသမ္ပဟာရော သာဓု န သိယာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

သဗ္ဗေဝ ဘောန္တော သဟိတာတိ သဗ္ဗေဝ ဘောန္တော သဟိတာ ဟောထ၊ မာ ဘိဇ္ဇထ. သမဂ္ဂါတိ ကာယေန စ ဝါစာယ စ ဧကသန္နိပါတာ ဧကဝစနာ သမဂ္ဂါ ဟောထ. သမ္မောဒမာနာတိ စိတ္တေနာပိ အညမညံ သမ္မောဒမာနာ ဟောထ. ကရောမဋ္ဌဘာဂေတိ ဘဂဝတော သရီရာနိ အဋ္ဌ ဘာဂေ ကရောမ. စက္ခုမတောတိ ပဉ္စဟိ စက္ခူဟိ စက္ခုမတော ဗုဒ္ဓဿ. န ကေဝလံ တုမှေယေဝ၊ ဗဟုဇနောပိ ပသန္နော၊ တေသု ဧကောပိ လဒ္ဓုံ အယုတ္တော နာမ နတ္ထီတိ ဗဟုံ ကာရဏံ ဝတွာ သညာပေသိ.

၂၃၈. တေသံ သံဃာနံ ဂဏာနံ ပဋိဿုတွာတိ တေသံ တေသံ တတော တတော သမာဂတသံဃာနံ သမာဂတဂဏာနံ ပဋိဿုဏိတွာ. ဘဂဝတော သရီရာနိ အဋ္ဌဓာ သမံ သုဝိဘတ္တံ ဝိဘဇိတွာတိ ဧတ္ထ အယမနုက္ကမော – ဒေါဏော ကိရ တေသံ ပဋိဿုဏိတွာ သုဝဏ္ဏဒေါဏိံ ဝိဝရာပေသိ. ရာဇာနော အာဂန္တွာ ဒေါဏိယံယေဝ ဌိတာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဓာတုယော ဒိသွာ – ‘‘ဘဂဝါ သဗ္ဗညု ပုဗ္ဗေ မယံ တုမှာကံ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတံ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိခစိတံ အသီတိအနုဗျဉ္ဇနသမုဇ္ဇလိတသောဘံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ အဒ္ဒသာမ၊ ဣဒါနိ ပန သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာဝ ဓာတုယော အဝသိဋ္ဌာ ဇာတာ၊ န ယုတ္တမိဒံ ဘဂဝါ တုမှာက’’န္တိ ပရိဒေဝိံသု.

ဗြာဟ္မဏောပိ တသ္မိံ သမယေ တေသံ ပမတ္တဘာဝံ ဉတွာ ဒက္ခိဏဒါဌံ ဂဟေတွာ ဝေဌန္တရေ ဌပေသိ၊ အထ ပစ္ဆာ အဋ္ဌဓာ သမံ သုဝိဘတ္တံ ဝိဘဇိ၊ သဗ္ဗာပိ ဓာတုယော ပါကတိကနာဠိယာ သောဠသ နာဠိယော အဟေသုံ၊ ဧကေကနဂရဝါသိနော ဒွေ ဒွေ နာဠိယော လဘိံသု. ဗြာဟ္မဏဿ ပန ဓာတုယော ဝိဘဇန္တဿေဝ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော – ‘‘ကေန နု ခေါ သဒေဝကဿ လောကဿ ကင်္ခစ္ဆေဒနတ္ထာယ စတုသစ္စကထာယ ပစ္စယဘူတာ ဘဂဝတော ဒက္ခိဏဒါဌာ ဂဟိတာ’’တိ ဩလောကေန္တော ‘‘ဗြာဟ္မဏေန ဂဟိတာ’’တိ ဒိသွာ – ‘‘ဗြာဟ္မဏောပိ ဒါဌာယ အနုစ္ဆဝိကံ သက္ကာရံ ကာတုံ န သက္ခိဿတိ၊ ဂဏှာမိ န’’န္တိ ဝေဌန္တရတော ဂဟေတွာ သုဝဏ္ဏစင်္ကောဋကေ ဌပေတွာ ဒေဝလောကံ နေတွာ စူဠာမဏိစေတိယေ ပတိဋ္ဌပေသိ.

ဗြာဟ္မဏောပိ ဓာတုယော ဝိဘဇိတွာ ဒါဌံ အပဿန္တော စောရိကာယ ဂဟိတတ္တာ – ‘‘ကေန မေ ဒါဌာ ဂဟိတာ’’တိ ပုစ္ဆိတုမ္ပိ နာသက္ခိ. ‘‘နနု တယာဝ ဓာတုယော ဘာဇိတာ၊ ကိံ တွံ ပဌမံယေဝ အတ္တနော ဓာတုယာ အတ္ထိဘာဝံ န အညာသီ’’တိ အတ္တနိ ဒေါသာရောပနံ သမ္ပဿန္တော – ‘‘မယှမ္ပိ ကောဋ္ဌာသံ ဒေထာ’’တိ ဝတ္တုမ္ပိ နာသက္ခိ. တတော – ‘‘အယမ္ပိ သုဝဏ္ဏတုမ္ဗော ဓာတုဂတိကောဝ၊ ယေန တထာဂတဿ ဓာတုယော မိတာ၊ ဣမဿာဟံ ထူပံ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဣမံ မေ ဘောန္တော တုမ္ဗံ ဒဒန္တူတိ အာဟ.

ပိပ္ပလိဝနိယာ မောရိယာပိ အဇာတသတ္တုအာဒယော ဝိယ ဒူတံ ပေသေတွာ ယုဒ္ဓသဇ္ဇာဝ နိက္ခမိံသု.