ယမကသာလာဝဏ္ဏနာ

၁၉၈. မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိန္တိ ဣဓ ဘိက္ခူနံ ဂဏနပရိစ္ဆေဒေါ နတ္ထိ. ဝေဠုဝဂါမေ ဝေဒနာဝိက္ခမ္ဘနတော ပဋ္ဌာယ ဟိ – ‘‘န စိရေန ဘဂဝါ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’’တိ သုတွာ တတော တတော အာဂတေသု ဘိက္ခူသု ဧကဘိက္ခုပိ ပက္ကန္တော နာမ နတ္ထိ. တသ္မာ ဂဏနဝီတိဝတ္တော သံဃော အဟောသိ. ဥပဝတ္တနံ မလ္လာနံ သာလဝနန္တိ ယထေဝ ဟိ ကလမ္ဗနဒီတီရတော ရာဇမာတုဝိဟာရဒွါရေန ထူပါရာမံ ဂန္တဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဟိရညဝတိယာ ပါရိမတီရတော သာလဝနုယျာနံ၊ ယထာ အနုရာဓပုရဿ ထူပါရာမော၊ ဧဝံ တံ ကုသိနာရာယံ ဟောတိ. ယထာ ထူပါရာမတော ဒက္ခိဏဒွါရေန နဂရံ ပဝိသနမဂ္ဂေါ ပါစီနမုခေါ ဂန္တွာ ဥတ္တရေန နိဝတ္တော၊ ဧဝံ ဥယျာနတော သာလဝနံ ပါစီနမုခံ ဂန္တွာ ဥတ္တရေန နိဝတ္တံ. တသ္မာ တံ – ‘‘ဥပဝတ္တန’’န္တိ ဝုစ္စတိ. အန္တရေန ယမကသာလာနံ ဥတ္တရသီသကန္တိ တဿ ကိရ မဉ္စကဿ ဧကာ သာလပန္တိ သီသဘာဂေ ဟောတိ၊ ဧကာ ပါဒဘာဂေ. တတြာပိ ဧကော တရုဏသာလော သီသဘာဂဿ အာသန္နော ဟောတိ၊ ဧကော ပါဒဘာဂဿ. အပိ စ ယမကသာလာ နာမ မူလခန္ဓဝိဋပပတ္တေဟိ အညမညံ သံသိဗ္ဗိတွာ ဌိတသာလာတိ ဝုတ္တံ. မဉ္စကံ ပညပေဟီတိ တသ္မိံ ကိရ ဥယျာနေ ရာဇကုလဿ သယနမဉ္စော အတ္ထိ၊ တံ သန္ဓာယ ပညပေဟီတိ အာဟ. ထေရောပိ တံယေဝ ပညပေတွာ အဒါသိ.

ကိလန္တောသ္မိ၊ အာနန္ဒ၊ နိပဇ္ဇိဿာမီတိ တထာဂတဿ ဟိ –

‘‘ဂေါစရိ ကဠာပေါ ဂင်္ဂေယျော၊ ပိင်္ဂလော ပဗ္ဗတေယျကော၊

ဟေမဝတော စ တမ္ဗော စ၊ မန္ဒာကိနိ ဥပေါသထော၊

ဆဒ္ဒန္တောယေဝ ဒသမော၊ ဧတေ နာဂါနမုတ္တမာ’’တိ. –

ဧတ္ထ ယံ ဒသန္နံ ဂေါစရိသင်္ခါတာနံ ပကတိဟတ္ထီနံ ဗလံ၊ တံ ဧကဿ ကဠာပဿာတိ. ဧဝံ ဒသဂုဏဝဍ္ဎိတာယ ဂဏနာယ ပကတိဟတ္ထီနံ ကောဋိသဟဿဗလပ္ပမာဏံ ဗလံ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ စုန္ဒဿ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုတ္တကာလတော ပဋ္ဌာယ စင်္ဂဝါရေ ပက္ခိတ္တဥဒကံ ဝိယ ပရိက္ခယံ ဂတံ. ပါဝါနဂရတော တီဏိ ဂါဝုတာနိ ကုသိနာရာနဂရံ၊ ဧတသ္မိံ အန္တရေ ပဉ္စဝီသတိယာ ဌာနေသု နိသီဒိတွာ မဟတာ ဥဿာဟေန အာဂစ္ဆန္တောပိ သူရိယဿ အတ္ထင်္ဂမိတဝေလာယံ သဉ္ဈာသမယေ ဘဂဝါ သာလဝနံ ပဝိဋ္ဌော. ဧဝံ ရောဂေါ သဗ္ဗံ အာရောဂျံ မဒ္ဒန္တော အာဂစ္ဆတိ. ဧတမတ္ထံ ဒဿေန္တော ဝိယ သဗ္ဗလောကဿ သံဝေဂကရံ ဝါစံ ဘာသန္တော – ‘‘ကိလန္တောသ္မိ၊ အာနန္ဒ၊ နိပဇ္ဇိဿာမီ’’တိ အာဟ.

ကသ္မာ ပန ဘဂဝါ ဧဝံ မဟန္တေန ဥဿာဟေန ဣဓာဂတော၊ ကိံ အညတ္ထ န သက္ကာ ပရိနိဗ္ဗာယိတုန္တိ? ပရိနိဗ္ဗာယိတုံ နာမ န ကတ္ထစိ န သက္ကာ၊ တီဟိ ပန ကာရဏေဟိ ဣဓာဂတော၊ ဣဒဉှိ ဘဂဝါ ဧဝံ ပဿတိ – ‘‘မယိ အညတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယန္တေ မဟာသုဒဿနသုတ္တဿ အတ္ထုပ္ပတ္တိ န ဘဝိဿတိ၊ ကုသိနာရာယံ ပန ပရိနိဗ္ဗာယန္တေ ယမဟံ ဒေဝလောကေ အနုဘဝိတဗ္ဗံ သမ္ပတ္တိံ မနုဿလောကေယေဝ အနုဘဝိံ၊ တံ ဒွီဟိ ဘာဏဝါရေဟိ မဏ္ဍေတွာ ဒေသေဿာမိ၊ တံ မေ သုတွာ ဗဟူ ဇနာ ကုသလံ ကာတဗ္ဗံ မညိဿန္တီ’’တိ.

အပရမ္ပိ ပဿတိ – ‘‘မံ အညတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယန္တံ သုဘဒ္ဒေါ န ပဿိဿတိ၊ သော စ ဗုဒ္ဓဝေနေယျော၊ န သာဝကဝေနေယျော၊ န တံ သာဝကာ ဝိနေတုံ သက္ကောန္တိ. ကုသိနာရာယံ ပရိနိဗ္ဗာယန္တံ ပန မံ သော ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ ပဉှာဝိဿဇ္ဇနပရိယောသာနေ စ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာယ မမ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇဉ္စ ဥပသမ္ပဒဉ္စ လဘိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ မယိ ဓရမာနေယေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ ပစ္ဆိမသာဝကော ဘဝိဿတီ’’တိ.

အပရမ္ပိ ပဿတိ – ‘‘မယိ အညတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယန္တေ ဓာတုဘာဇနီယေ မဟာကလဟော ဘဝိဿတိ၊ လောဟိတံ နဒီ ဝိယ သန္ဒိဿတိ. ကုသိနာရာယံ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဒေါဏဗြာဟ္မဏော တံ ဝိဝါဒံ ဝူပသမေတွာ ဓာတုယော ဝိဘဇိဿတီ’’တိ. ဣမေဟိ တီဟိ ကာရဏေဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ မဟန္တေန ဥဿာဟေန ဣဓာဂတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

သီဟသေယျန္တိ ဧတ္ထ ကာမဘောဂီသေယျာ၊ ပေတသေယျာ၊ သီဟသေယျာ၊ တထာဂတသေယျာတိ စတဿော သေယျာ.

တတ္ထ – ‘‘ယေဘုယျေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဘောဂီ သတ္တာ ဝါမေန ပဿေန သေန္တီ’’တိ အယံ ကာမဘောဂီသေယျာ. တေသု ဟိ ယေဘုယျေန ဒက္ခိဏေန ပဿေန သယန္တာ နာမ နတ္ထိ.

‘‘ယေဘုယျေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပေတာ ဥတ္တာနာ သေန္တီ’’တိ အယံ ပေတသေယျာ. အပ္ပမံသလောဟိတတ္တာ ဟိ ပေတာ အဋ္ဌိသင်္ဃာဋဇဋိတာ ဧကေန ပဿေန သယိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ဥတ္တာနာဝ သေန္တိ.

‘‘သီဟော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မိဂရာဇာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သေယျံ ကပ္ပေတိ။ပေ။ အတ္တမနော ဟောတီ’’တိ (အ. နိ. ၄.၂၄၆) အယံ သီဟသေယျာ. တေဇုဿဒတ္တာ ဟိ သီဟော မိဂရာဇာ ဒွေ ပုရိမပါဒေ ဧကသ္မိံ ဌာနေ၊ ပစ္ဆိမပါဒေ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌပေတွာ နင်္ဂုဋ္ဌံ အန္တရသတ္ထိမှိ ပက္ခိပိတွာ ပုရိမပါဒပစ္ဆိမပါဒနင်္ဂုဋ္ဌာနံ ဌိတောကာသံ သလ္လက္ခေတွာ ဒွိန္နံ ပုရိမပါဒါနံ မတ္ထကေ သီသံ ဌပေတွာ သယတိ. ဒိဝသံ သယိတွာပိ ပဗုဇ္ဈမာနော န ဥတြသန္တော ပဗုဇ္ဈတိ၊ သီသံ ပန ဥက္ခိပိတွာ ပုရိမပါဒါဒီနံ ဌိတောကာသံ သလ္လက္ခေတိ. သစေ ကိဉ္စိ ဌာနံ ဝိဇဟိတွာ ဌိတံ ဟောတိ – ‘‘န ယိဒံ တုယှံ ဇာတိယာ သူရဘာဝဿ စ အနုရူပ’’န္တိ အနတ္တမနော ဟုတွာ တတ္ထေဝ သယတိ၊ န ဂေါစရာယ ပက္ကမတိ. အဝိဇဟိတွာ ဌိတေ ပန – ‘‘တုယှံ ဇာတိယာ စ သူရဘာဝဿ စ အနုရူပမိဒ’’န္တိ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌော ဥဋ္ဌာယ သီဟဝိဇမ္ဘိတံ ဝိဇမ္ဘိတွာ ကေသရဘာရံ ဝိဓုနိတွာ တိက္ခတ္တုံ သီဟနာဒံ နဒိတွာ ဂေါစရာယ ပက္ကမတိ.

‘‘စတုတ္ထဇ္ဈာနသေယျာ ပန တထာဂတဿ သေယျာတိ ဝုစ္စတိ’’ (အ. နိ. ၄.၂၄၆). တာသု ဣဓ သီဟသေယျာ အာဂတာ. အယဉှိ တေဇုဿဒဣရိယာပထတ္တာ ဥတ္တမသေယျာ နာမ.

ပါဒေ ပါဒန္တိ ဒက္ခိဏပါဒေ ဝါမပါဒံ. အစ္စာဓာယာတိ အတိအာဓာယ၊ ဤသကံ အတိက္ကမ္မ ဌပေတွာ. ဂေါပ္ဖကေန ဟိ ဂေါပ္ဖကေ၊ ဇာဏုနာ ဝါ ဇာဏုမှိ သင်္ဃဋ္ဋိယမာနေ အဘိဏှံ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ န ဟောတိ၊ သေယျာ အဖာသုကာ ဟောတိ. ယထာ ပန န သင်္ဃဋ္ဋေတိ၊ ဧဝံ အတိက္ကမ္မ ဌပိတေ ဝေဒနာ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ ဟောတိ၊ သေယျာ ဖာသု ဟောတိ. တသ္မာ ဧဝံ နိပဇ္ဇိ. အနုဋ္ဌာနသေယျံ ဥပဂတတ္တာ ပနေတ္ထ – ‘‘ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိ ကရိတွာ’’တိ န ဝုတ္တံ. ကာယဝသေန စေတ္ထ အနုဋ္ဌာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ နိဒ္ဒါဝသေန ပန တံ ရတ္တိံ ဘဂဝတော ဘဝင်္ဂဿ ဩကာသောယေဝ နာဟောသိ. ပဌမယာမသ္မိဉှိ မလ္လာနံ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသိ၊ မဇ္ဈိမယာမေ သုဘဒ္ဒဿ ပစ္ဆိမယာမေ ဘိက္ခုသံဃံ ဩဝဒိ၊ ဗလဝပစ္စူသေ ပရိနိဗ္ဗာယိ.

သဗ္ဗဖာလိဖုလ္လာတိ သဗ္ဗေ သမန္တတော ပုပ္ဖိတာ မူလတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အဂ္ဂါ ဧကစ္ဆန္နာ အဟေသုံ၊ န ကေဝလဉ္စ ယမကသာလာယေဝ၊ သဗ္ဗေပိ ရုက္ခာ သဗ္ဗပါလိဖုလ္လာဝ အဟေသုံ. န ကေဝလဉှိ တသ္မိံယေဝ ဥယျာနေ၊ သကလဉှိပိ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေ ပုပ္ဖူပဂါ ပုပ္ဖံ ဂဏှိံသု၊ ဖလူပဂါ ဖလံ ဂဏှိံသု၊ သဗ္ဗရုက္ခာနံ ခန္ဓေသု ခန္ဓပဒုမာနိ၊ သာခါသု သာခါပဒုမာနိ၊ ဝလ္လီသု ဝလ္လိပဒုမာနိ၊ အာကာသေသု အာကာသပဒုမာနိ ပထဝီတလံ ဘိန္ဒိတွာ ဒဏ္ဍပဒုမာနိ ပုပ္ဖိံသု. သဗ္ဗော မဟာသမုဒ္ဒေါ ပဉ္စဝဏ္ဏပဒုမသဉ္ဆန္နော အဟောသိ. တိယောဇနသဟဿဝိတ္ထတော ဟိမဝါ ဃနဗဒ္ဓမောရပိဉ္ဆကလာပေါ ဝိယ၊ နိရန္တရံ မာလာဒါမဂဝစ္ဆိကော ဝိယ၊ သုဋ္ဌု ပီဠေတွာ အာဗဒ္ဓပုပ္ဖဝဋံသကော ဝိယ၊ သုပူရိတံ ပုပ္ဖစင်္ကောဋကံ ဝိယ စ အတိရမဏီယော အဟောသိ.

တေ တထာဂတဿ သရီရံ ဩကိရန္တီတိ တေ ယမကသာလာ ဘုမ္မဒေဝတာဟိ သဉ္စလိတခန္ဓသာခဝိဋပါ တထာဂတဿ သရီရံ အဝကိရန္တိ၊ သရီရဿ ဥပရိ ပုပ္ဖါနိ ဝိကိရန္တီတိ အတ္ထော. အဇ္ဈောကိရန္တီတိ အဇ္ဈောတ္ထရန္တာ ဝိယ ကိရန္တိ. အဘိပ္ပကိရန္တီတိ အဘိဏှံ ပုနပ္ပုနံ ပကိရန္တိယေဝ. ဒိဗ္ဗာနီတိ ဒေဝလောကေ နန္ဒပေါက္ခရဏီသမ္ဘဝါနိ၊ တာနိ ဟောန္တိ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာနိ ပဏ္ဏစ္ဆတ္တပ္ပမာဏပတ္တာနိ၊ မဟာတုမ္ဗမတ္တံ ရေဏုံ ဂဏှန္တိ. န ကေဝလဉ္စ မန္ဒာရဝပုပ္ဖါနေဝ၊ အညာနိပိ ပန ဒိဗ္ဗာနိ ပါရိစ္ဆတ္တကကောဝိဠာရပုပ္ဖါဒီနိ သုဝဏ္ဏစင်္ကောဋကာနိ ပူရေတွာ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိယမ္ပိ တိဒသပုရေပိ ဗြဟ္မလောကေပိ ဌိတာဟိ ဒေဝတာဟိ ပဝိဋ္ဌာနိ၊ အန္တလိက္ခာ ပတန္တိ. တထာဂတဿ သရီရန္တိ အန္တရာ အဝိကိဏ္ဏာနေဝ အာဂန္တွာ ပတ္တကိဉ္ဇက္ခရေဏုစုဏ္ဏေဟိ တထာဂတဿ သရီရမေဝ ဩကိရန္တိ.

ဒိဗ္ဗာနိပိ စန္ဒနစုဏ္ဏာနီတိ ဒေဝတာနံ ဥပကပ္ပနစန္ဒနစုဏ္ဏာနိ. န ကေဝလဉ္စ ဒေဝတာနံယေဝ၊ နာဂသုပဏ္ဏမနုဿာနမ္ပိ ဥပကပ္ပနစန္ဒနစုဏ္ဏာနိ. န ကေဝလဉ္စ စန္ဒနစုဏ္ဏာနေဝ၊ ကာဠာနုသာရိကလောဟိတစန္ဒနာဒိသဗ္ဗဒိဗ္ဗဂန္ဓဇာလစုဏ္ဏာနိ၊ ဟရိတာလအဉ္ဇနသုဝဏ္ဏရဇတစုဏ္ဏာနိ သဗ္ဗဒိဗ္ဗဂန္ဓဝါသဝိကတိယော သုဝဏ္ဏရဇတာဒိသမုဂ္ဂေ ပူရေတွာ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိအာဒီသု ဌိတာဟိ ဒေဝတာဟိ ပဝိဋ္ဌာနိ အန္တရာ အဝိပ္ပကိရိတွာ တထာဂတဿေဝ သရီရံ ဩကိရန္တိ.

ဒိဗ္ဗာနိပိ တူရိယာနီတိ ဒေဝတာနံ ဥပကပ္ပနတူရိယာနိ. န ကေဝလဉ္စ တာနိယေဝ၊ သဗ္ဗာနိပိ တန္တိဗဒ္ဓစမ္မပရိယောနဒ္ဓဃနသုသိရဘေဒါနိ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေသု ဒေဝနာဂသုပဏ္ဏမနုဿာနံ တူရိယာနိ ဧကစက္ကဝါဠေ သန္နိပတိတွာ အန္တလိက္ခေ ဝဇ္ဇန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

ဒိဗ္ဗာနိပိ သင်္ဂီတာနီတိ ဝရုဏဝါရဏဒေဝတာ ကိရ နာမေတာ ဒီဃာယုကာ ဒေဝတာ – ‘‘မဟာပုရိသော မနုဿပထေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ သုတွာ ‘‘ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏဒိဝသေ နံ ဂဟေတွာ ဂမိဿာမာ’’တိ မာလံ ဂန္ထေတုမာရဘိံသု. တာ ဂန္ထမာနာဝ – ‘‘မဟာပုရိသော မာတုကုစ္ဆိယံ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ သုတွာ ‘‘တုမှေ ကဿ ဂန္ထထာ’’တိ ဝုတ္တာ ‘‘န တာဝ နိဋ္ဌာတိ၊ ကုစ္ဆိတော နိက္ခမနဒိဝသေ ဂဏှိတွာ ဂမိဿာမာ’’တိ အာဟံသု. ပုနပိ ‘‘နိက္ခန္တော’’တိ သုတွာ ‘‘မဟာဘိနိက္ခမနဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ဧကူနတိံသဝဿာနိ ဃရေ ဝသိတွာ ‘‘အဇ္ဇ မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခန္တော’’တိပိ သုတွာ ‘‘အဘိသမ္ဗောဓိဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ဆဗ္ဗဿာနိ ပဓာနံ ကတွာ ‘‘အဇ္ဇ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိပိ သုတွာ ‘‘ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘သတ္တသတ္တာဟာနိ ဗောဓိမဏ္ဍေ ဝီတိနာမေတွာ ဣသိပတနံ ဂန္တွာ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတ’’န္တိပိ သုတွာ ‘‘ယမကပါဋိဟာရိယဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ ယမကပါဋိဟာရိယံ ကရီ’’တိပိ သုတွာ ‘‘ဒေဝေါရောဟဏဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ ဒေဝေါရောဟဏံ ကရီ’’တိပိ သုတွာ ‘‘အာယုသင်္ခါရောဿဇ္ဇနေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇီ’’တိပိ သုတွာ ‘‘န တာဝ နိဋ္ဌာတိ၊ ပရိနိဗ္ဗာနဒိဝသေ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘အဇ္ဇ ဘဂဝါ ယမကသာလာနမန္တရေ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သတော သမ္ပဇာနော သီဟသေယျံ ဥပဂတော ဗလဝပစ္စူသသမယေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ. တုမှေ ကဿ ဂန္ထထာ’’တိ သုတွာ ပန – ‘‘ကိန္နာမေတံ၊ ‘အဇ္ဇေဝ မာတုကုစ္ဆိယံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ၊ အဇ္ဇေဝ မာတုကုစ္ဆိတော နိက္ခမိ၊ အဇ္ဇေဝ မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိ၊ အဇ္ဇေဝ ဗုဒ္ဓေါ အဟောသိ၊ အဇ္ဇေဝ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တယိ၊ အဇ္ဇေဝ ယမကပါဋိဟာရိယံ အကာသိ၊ အဇ္ဇေဝ ဒေဝလောကာ ဩတိဏ္ဏော၊ အဇ္ဇေဝ အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇိ၊ အဇ္ဇေဝ ကိရ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’တိ. နနု နာမ ဒုတိယဒိဝသေ ယာဂုပါနကာလမတ္တမ္ပိ ဌာတဗ္ဗံ အဿ. ဒသ ပါရမိယော ပူရေတွာ ဗုဒ္ဓတ္တံ ပတ္တဿ နာမ အနနုစ္ဆဝိကမေတ’’န္တိ အပရိနိဋ္ဌိတာဝ မာလာယော ဂဟေတွာ အာဂမ္မ အန္တော စက္ကဝါဠေ ဩကာသံ အလဘမာနာ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိယံ လမ္ဗိတွာ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိယာဝ အာဓာဝန္တိယော ဟတ္ထေန ဟတ္ထံ ဂီဝါယ ဂီဝံ ဂဟေတွာ တီဏိ ရတနာနိ အာရဗ္ဘ ဒွတ္တိံသ မဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော ဒသ ပါရမိယော အဍ္ဎဆဋ္ဌာနိ ဇာတကသတာနိ စုဒ္ဒသ ဗုဒ္ဓဉာဏာနိ အာရဗ္ဘ ဂါယိတွာ တဿ တဿ အဝသာနေ ‘‘မဟာယသော၊ မဟာယသော’’တိ ဝဒန္တိ. ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ – ‘‘ဒိဗ္ဗာနိပိ သင်္ဂီတာနိ အန္တလိက္ခေ ဝတ္တန္တိ တထာဂတဿ ပူဇာယာ’’တိ.

၁၉၉. ဘဂဝါ ပန ယမကသာလာနံ အန္တရာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန နိပန္နောယေဝ ပထဝီတလတော ယာဝ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိယာ၊ စက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိတော စ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ သန္နိပတိတာယ ပရိသာယ မဟန္တံ ဥဿာဟံ ဒိသွာ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ အာရောစေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ။ပေ။ တထာဂတဿ ပူဇာယာ’’တိ. ဧဝံ မဟာသက္ကာရံ ဒဿေတွာ တေနာပိ အတ္တနော အသက္ကတဘာဝမေဝ ဒဿန္တော န ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဧတ္တာဝတာတိအာဒိမာဟ.

ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘အာနန္ဒ၊ မယာ ဒီပင်္ကရပါဒမူလေ နိပန္နေန အဋ္ဌ ဓမ္မေ သမောဓာနေတွာ အဘိနီဟာရံ ကရောန္တေန န မာလာဂန္ဓတူရိယသင်္ဂီတာနံ အတ္ထာယ အဘိနီဟာရော ကတော၊ န ဧတဒတ္ထာယ ပါရမိယော ပူရိတာ. တသ္မာ န ခေါ အဟံ ဧတာယ ပူဇာယ ပူဇိတော နာမ ဟောမီ’’တိ.

ကသ္မာ ပန ဘဂဝါ အညတ္ထ ဧကံ ဥမာပုပ္ဖမတ္တမ္ပိ ဂဟေတွာ ဗုဒ္ဓဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ ကတာယ ပူဇာယ ဗုဒ္ဓဉာဏေနာပိ အပရိစ္ဆိန္နံ ဝိပါကံ ဝဏ္ဏေတွာ ဣဓ ဧဝံ မဟန္တံ ပူဇံ ပဋိက္ခိပတီတိ? ပရိသာနုဂ္ဂဟေန စေဝ သာသနဿ စ စိရဋ္ဌိတိကာမတာယ. သစေ ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ န ပဋိက္ခိပေယျ၊ အနာဂတေ သီလဿ အာဂတဋ္ဌာနေ သီလံ န ပရိပူရေဿန္တိ၊ သမာဓိဿ အာဂတဋ္ဌာနေ သမာဓိံ န ပရိပူရေဿန္တိ၊ ဝိပဿနာယ အာဂတဋ္ဌာနေ ဝိပဿနာဂဗ္ဘံ န ဂါဟာပေဿန္တိ. ဥပဋ္ဌာကေ သမာဒပေတွာ ပူဇံယေဝ ကာရေန္တာ ဝိဟရိဿန္တိ. အာမိသပူဇာ စ နာမေသာ သာသနံ ဧကဒိဝသမ္ပိ ဧကယာဂုပါနကာလမတ္တမ္ပိ သန္ဓာရေတုံ န သက္ကောတိ. မဟာဝိဟာရသဒိသဉှိ ဝိဟာရသဟဿံ မဟာစေတိယသဒိသဉ္စ စေတိယသဟဿမ္ပိ သာသနံ ဓာရေတုံ န သက္ကောန္တိ. ယေန ကမ္မံ ကတံ၊ တဿေဝ ဟောတိ. သမ္မာပဋိပတ္တိ ပန တထာဂတဿ အနုစ္ဆဝိကာ ပူဇာ. သာ ဟိ တေန ပတ္ထိတာ စေဝ၊ သက္ကောတိ သာသနဉ္စ သန္ဓာရေတုံ၊ တသ္မာ တံ ဒဿေန္တော ယော ခေါ အာနန္ဒာတိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နောတိ နဝဝိဓဿ လောကုတ္တရဓမ္မဿ အနုဓမ္မံ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒံ ပဋိပန္နော. သာယေဝ ပန ပဋိပဒါ အနုစ္ဆဝိကတ္တာ ‘‘သာမီစီ’’တိ ဝုစ္စတိ. တံ သာမီစိံ ပဋိပန္နောတိ သာမီစိပ္ပဋိပန္နော. တမေဝ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါသင်္ခါတံ အနုဓမ္မံ စရတိ ပူရေတီတိ အနုဓမ္မစာရီ.

ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါတိ စ သီလံ အာစာရပညတ္တိ ဓုတင်္ဂသမာဒါနံ ယာဝ ဂေါတြဘုတော သမ္မာပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တသ္မာ ယော ဘိက္ခု ဆသု အဂါရဝေသု ပတိဋ္ဌာယ ပညတ္တိံ အတိက္ကမတိ၊ အနေသနာယ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ၊ အယံ န ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော. ယော ပန သဗ္ဗံ အတ္တနော ပညတ္တံ သိက္ခာပဒံ ဇိနဝေလံ ဇိနမရိယာဒံ ဇိနကာဠသုတ္တံ အဏုမတ္တမ္ပိ န ဝီတိက္ကမတိ၊ အယံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော နာမ. ဘိက္ခုနိယာပိ ဧသေဝ နယော. ယော ဥပါသကော ပဉ္စ ဝေရာနိ ဒသ အကုသလကမ္မပထေ သမာဒါယ ဝတ္တတိ အပ္ပေတိ၊ အယံ န ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော. ယော ပန တီသု သရဏေသု၊ ပဉ္စသုပိ သီလေသု၊ ဒသသု သီလေသု ပရိပူရကာရီ ဟောတိ၊ မာသဿ အဋ္ဌ ဥပေါသထေ ကရောတိ၊ ဒါနံ ဒေတိ၊ ဂန္ဓပူဇံ မာလာပူဇံ ကရောတိ၊ မာတရံ ပိတရံ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ဓမ္မိကေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ဥပဋ္ဌာတိ၊ အယံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော နာမ. ဥပါသိကာယပိ ဧသေဝ နယော.

ပရမာယ ပူဇာယာတိ ဥတ္တမာယ ပူဇာယ. အယဉှိ နိရာမိသပူဇာ နာမ သက္ကောတိ မမ သာသနံ သန္ဓာရေတုံ. ယာဝ ဟိ ဣမာ စတဿော ပရိသာ မံ ဣမာယ ပူဇေဿန္တိ၊ တာဝ မမ သာသနံ မဇ္ဈေ နဘဿ ပုဏ္ဏစန္ဒော ဝိယ ဝိရောစိဿတီတိ ဒဿေတိ.