ပုက္ကုသမလ္လပုတ္တဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ
၁၉၂. ပုက္ကုသောတိ တဿ နာမံ. မလ္လပုတ္တောတိ မလ္လရာဇပုတ္တော. မလ္လာ ကိရ ဝါရေန ရဇ္ဇံ ကာရေန္တိ. ယာဝ နေသံ ဝါရော န ပါပုဏာတိ၊ တာဝ ဝဏိဇ္ဇံ ကရောန္တိ. အယမ္ပိ ဝဏိဇ္ဇမေဝ ကရောန္တော ပဉ္စ သကဋသတာနိ ယောဇာပေတွာ ဓုရဝါတေ ဝါယန္တေ ပုရတော ဂစ္ဆတိ၊ ပစ္ဆာ ဝါတေ ဝါယန္တေ သတ္ထဝါဟံ ပုရတော ပေသေတွာ သယံ ပစ္ဆာ ဂစ္ဆတိ. တဒါ ပန ပစ္ဆာ ဝါတော ဝါယိ၊ တသ္မာ ဧသ ပုရတော သတ္ထဝါဟံ ပေသေတွာ သဗ္ဗရတနယာနေ နိသီဒိတွာ ကုသိနာရတော နိက္ခမိတွာ ‘‘ပါဝံ ဂမိဿာမီ’’တိ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ကုသိနာရာယ ပါဝံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ.
အာဠာရောတိ တဿ နာမံ. ဒီဃပိင်္ဂလော ကိရေသော၊ တေနဿ အာဠာရောတိ နာမံ အဟောသိ. ကာလာမောတိ ဂေါတ္တံ. ယတြ ဟိ နာမာတိ ယော နာမ. နေဝ ဒက္ခတီတိ န အဒ္ဒသ. ယတြသဒ္ဒယုတ္တတ္တာ ပနေတံ အနာဂတဝသေန ဝုတ္တံ. ဧဝရူပဉှိ ဤဒိသေသု ဌာနေသု သဒ္ဒလက္ခဏံ.
၁၉၃. နိစ္ဆရန္တီသူတိ ဝိစရန္တီသု. အသနိယာ ဖလန္တိယာတိ နဝဝိဓာယ အသနိယာ ဘိဇ္ဇမာနာယ ဝိယ မဟာရဝံ ရဝန္တိယာ. နဝဝိဓာ ဟိ အသနိယော – အသညာ၊ ဝိစက္ကာ၊ သတေရာ၊ ဂဂ္ဂရာ၊ ကပိသီသာ၊ မစ္ဆဝိလောလိကာ၊ ကုက္ကုဋကာ၊ ဒဏ္ဍမဏိကာ၊ သုက္ခာသနီတိ. တတ္ထ အသညာ အသညံ ကရောတိ. ဝိစက္ကာ ဧကံ စက္ကံ ကရောတိ. သတေရာ သတေရသဒိသာ ဟုတွာ ပတတိ. ဂဂ္ဂရာ ဂဂ္ဂရာယမာနာ ပတတိ. ကပိသီသာ ဘမုကံ ဥက္ခိပေန္တော မက္ကဋော ဝိယ ဟောတိ. မစ္ဆဝိလောလိကာ ဝိလောလိတမစ္ဆော ဝိယ ဟောတိ. ကုက္ကုဋကာ ကုက္ကုဋသဒိသာ ဟုတွာ ပတတိ. ဒဏ္ဍမဏိကာ နင်္ဂလသဒိသာ ဟုတွာ ပတတိ. သုက္ခာသနီ ပတိတဋ္ဌာနံ သမုဂ္ဃါဋေတိ.
ဒေဝေ ဝဿန္တေတိ သုက္ခဂဇ္ဇိတံ ဂဇ္ဇိတွာ အန္တရန္တရာ ဝဿန္တေ. အာတုမာယန္တိ အာတုမံ နိဿာယ ဝိဟရာမိ. ဘုသာဂါရေတိ ခလသာလာယံ. ဧတ္ထေသောတိ ဧတသ္မိံ ကာရဏေ ဧသော မဟာဇနကာယော သန္နိပတိတော. ကွ အဟောသီတိ ကုဟိံ အဟောသိ. သော တံ ဘန္တေတိ သော တွံ ဘန္တေ.
၁၉၄. သိင်္ဂီဝဏ္ဏန္တိ သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ. ယုဂမဋ္ဌန္တိ မဋ္ဌယုဂံ၊ သဏှသာဋကယုဂဠန္တိ အတ္ထော. ဓာရဏီယန္တိ အန္တရန္တရာ မယာ ဓာရေတဗ္ဗံ၊ ပရိဒဟိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. တံ ကိရ သော တထာရူပေ ဆဏဒိဝသေယေဝ ဓာရေတွာ သေသကာလေ နိက္ခိပတိ. ဧဝံ ဥတ္တမံ မင်္ဂလဝတ္ထယုဂံ သန္ဓာယာဟ. အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာတိ မယိ အနုကမ္ပံ ပဋိစ္စ. အစ္ဆာဒေဟီတိ ဥပစာရဝစနမေတံ – ဧကံ မယှံ ဒေဟိ၊ ဧကံ အာနန္ဒဿာတိ အတ္ထော. ကိံ ပန ထေရော တံ ဂဏှီတိ? အာမ ဂဏှိ. ကသ္မာ? မတ္ထကပ္ပတ္တကိစ္စတ္တာ. ကိဉ္စာပိ ဟေသ ဧဝရူပံ လာဘံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဥပဋ္ဌာကဋ္ဌာနံ ပဋိပန္နော. တံ ပနဿ ဥပဋ္ဌာကကိစ္စံ မတ္ထကံ ပတ္တံ. တသ္မာ အဂ္ဂဟေသိ. ယေ စာပိ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အနာရာဓကော မညေ အာနန္ဒော ပဉ္စဝီသတိ ဝဿာနိ ဥပဋ္ဌဟန္တေန န ကိဉ္စိ ဘဂဝတော သန္တိကာ တေန လဒ္ဓပုဗ္ဗ’’န္တိ. တေသံ ဝစနောကာသစ္ဆေဒနတ္ထမ္ပိ အဂ္ဂဟေသိ. အပိ စ ဇာနာတိ ဘဂဝါ – ‘‘အာနန္ဒော ဂဟေတွာပိ အတ္တနာ န ဓာရေဿတိ၊ မယှံယေဝ ပူဇံ ကရိဿတိ. မလ္လပုတ္တေန ပန အာနန္ဒံ ပူဇေန္တေန သံဃောပိ ပူဇိတော ဘဝိဿတိ၊ ဧဝမဿ မဟာပုညရာသိ ဘဝိဿတီ’’တိ ထေရဿ ဧကံ ဒါပေသိ. ထေရောပိ တေနေဝ ကာရဏေန အဂ္ဂဟေသီတိ. ဓမ္မိယာ ကထာယာတိ ဝတ္ထာနုမောဒနကထာယ.
၁၉၅. ဘဂဝတော ကာယံ ဥပနာမိတန္တိ နိဝါသနပါရုပနဝသေန အလ္လီယာပိတံ. ဘဂဝါပိ တတော ဧကံ နိဝါသေသိ၊ ဧကံ ပါရုပိ. ဟတစ္စိကံ ဝိယာတိ ယထာ ဟတစ္စိကော အင်္ဂါရော အန္တန္တေနေဝ ဇောတတိ၊ ဗဟိ ပနဿ ပဘာ နတ္ထိ၊ ဧဝံ ဗဟိ ပဋိစ္ဆန္နပ္ပဘံ ဟုတွာ ခါယတီတိ အတ္ထော.
ဣမေသု ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဒွီသုပိ ကာလေသူတိ ကသ္မာ ဣမေသု ဒွီသု ကာလေသု ဧဝံ ဟောတိ? အာဟာရဝိသေသေန စေဝ ဗလဝသောမနဿေန စ. ဧတေသု ဟိ ဒွီသု ကာလေသု သကလစက္ကဝါဠေ ဒေဝတာ အာဟာရေ ဩဇံ ပက္ခိပန္တိ၊ တံ ပဏီတဘောဇနံ ကုစ္ဆိံ ပဝိသိတွာ ပသန္နရူပံ သမုဋ္ဌာပေတိ. အာဟာရသမုဋ္ဌာနရူပဿ ပသန္နတ္တာ မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ အတိဝိယ ဝိရောစန္တိ. သမ္ဗောဓိဒိဝသေ စဿ – ‘‘အနေကကပ္ပကောဋိသတသဟဿသဉ္စိတော ဝတ မေ ကိလေသရာသိ အဇ္ဇ ပဟီနော’’တိ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဗလဝသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ပသီဒတိ၊ စိတ္တေ ပသန္နေ လောဟိတံ ပသီဒတိ၊ လောဟိတေ ပသန္နေ မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ အတိဝိယ ဝိရောစန္တိ. ပရိနိဗ္ဗာနဒိဝသေပိ – ‘‘အဇ္ဇ၊ ဒါနာဟံ၊ အနေကေဟိ ဗုဒ္ဓသတသဟဿေဟိ ပဝိဋ္ဌံ အမတမဟာနိဗ္ဗာနံ နာမ နဂရံ ပဝိသိဿာမီ’’တိ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဗလဝသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ စိတ္တံ ပသီဒတိ၊ စိတ္တေ ပသန္နေ လောဟိတံ ပသီဒတိ၊ လောဟိတေ ပသန္နေ မနစ္ဆဋ္ဌာနိ ဣန္ဒြိယာနိ အတိဝိယ ဝိရောစန္တိ. ဣတိ အာဟာရဝိသေသေန စေဝ ဗလဝသောမနဿေန စ ဣမေသု ဒွီသု ကာလေသု ဧဝံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဥပဝတ္တနေတိ ပါစီနတော နိဝတ္တနသာလဝနေ. အန္တရေန ယမကသာလာနန္တိ ယမကသာလရုက္ခာနံ မဇ္ဈေ.
သိင်္ဂီဝဏ္ဏန္တိ ဂါထာ သင်္ဂီတိကာလေ ဌပိတာ.
၁၉၆. နှတွာ စ ပိဝိတွာ စာတိ ဧတ္ထ တဒါ ကိရ ဘဂဝတိ နဟာယန္တေ အန္တောနဒိယံ မစ္ဆကစ္ဆပါ စ ဥဘတောတီရေသု ဝနသဏ္ဍော စ သဗ္ဗံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏမေဝ ဟောတိ. အမ္ဗဝနန္တိ တဿာယေဝ နဒိယာ တီရေ အမ္ဗဝနံ. အာယသ္မန္တံ စုန္ဒကန္တိ တသ္မိံ ကိရ ခဏေ အာနန္ဒတ္ထေရော ဥဒကသာဋကံ ပီဠေန္တော ဩဟီယိ၊ စုန္ဒတ္ထေရော သမီပေ အဟောသိ. တံ ဘဂဝါ အာမန္တေသိ.
ဂန္တွာန ဗုဒ္ဓေါ နဒိကံ ကကုဓန္တိ ဣမာပိ ဂါထာ သင်္ဂီတိကာလေယေဝ ဌပိတာ. တတ္ထ ပဝတ္တာ ဘဂဝါ ဣဓ ဓမ္မေတိ ဘဂဝါ ဣဓ သာသနေ ဓမ္မေ ပဝတ္တာ၊ စတုရာသီတိ ဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿာနိ ပဝတ္တာနီတိ အတ္ထော. ပမုခေ နိသီဒီတိ သတ္ထု ပုရတောဝ နိသီဒိ. ဧတ္တာဝတာ စ ထေရော အနုပ္ပတ္တော. ဧဝံ အနုပ္ပတ္တံ အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ.
၁၉၇. အလာဘာတိ ယေ အညေသံ ဒါနာနိသံသသင်္ခါတာ လာဘာ ဟောန္တိ၊ တေ အလာဘာ. ဒုလ္လဒ္ဓန္တိ ပုညဝိသေသေန လဒ္ဓမ္ပိ မနုဿတ္တံ ဒုလ္လဒ္ဓံ. ယဿ တေတိ ယဿ တဝ. ဥတ္တဏ္ဍုလံ ဝါ အတိကိလိန္နံ ဝါ ကော ဇာနာတိ၊ ကီဒိသမ္ပိ ပစ္ဆိမံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗုတော၊ အဒ္ဓါ တေ ယံ ဝါ တံ ဝါ ဒိန္နံ ဘဝိဿတီတိ. လာဘာတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကဒါနာနိသံသသင်္ခါတာ လာဘာ. သုလဒ္ဓန္တိ တုယှံ မနုဿတ္တံ သုလဒ္ဓံ. သမသမဖလာတိ သဗ္ဗာကာရေန သမာနဖလာ.
နနု စ ယံ သုဇာတာယ ဒိန္နံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိတွာ တထာဂတော အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သော သရာဂသဒေါသသမောဟကာလေ ပရိဘုတ္တော၊ အယံ ပန စုန္ဒေန ဒိန္နော ဝီတရာဂဝီတဒေါသဝီတမောဟကာလေ ပရိဘုတ္တော၊ ကသ္မာ ဧတေ သမဖလာတိ? ပရိနိဗ္ဗာနသမတာယ စ သမာပတ္တိသမတာယ စ အနုဿရဏသမတာယ စ. ဘဂဝါ ဟိ သုဇာတာယ ဒိန္နံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သဥပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ စုန္ဒေန ဒိန္နံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတောတိ ဧဝံ ပရိနိဗ္ဗာနသမတာယပိ သမဖလာ. အဘိသမ္ဗုဇ္ဈနဒိဝသေ စ စတုဝီသတိကောဋိသတသဟဿသင်္ချာ သမာပတ္တိယော သမာပဇ္ဇိ၊ ပရိနိဗ္ဗာနဒိဝသေပိ သဗ္ဗာ တာ သမာပဇ္ဇီတိ ဧဝံ သမာပတ္တိသမတာယပိ သမဖလာ. သုဇာတာ စ အပရဘာဂေ အဿောသိ – ‘‘န ကိရေသာ ရုက္ခဒေဝတာ၊ ဗောဓိသတ္တော ကိရေသ၊ တံ ကိရ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သတ္တသတ္တာဟံ ကိရဿ တေန ယာပနံ အဟောသီ’’တိ. တဿာ ဣဒံ သုတွာ – ‘‘လာဘာ ဝတ မေ’’တိ အနုဿရန္တိယာ ဗလဝပီတိသောမနဿံ ဥဒပါဒိ. စုန္ဒဿာပိ အပရဘာဂေ – ‘‘အဝသာနပိဏ္ဍပါတော ကိရ မယာ ဒိန္နော၊ ဓမ္မသီသံ ကိရ မေ ဂဟိတံ၊ မယှံ ကိရ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သတ္ထာ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ သုတွာ ‘‘လာဘာ ဝတ မေ’’တိ အနုဿရတော ဗလဝသောမနဿံ ဥဒပါဒီတိ ဧဝံ အနုဿရဏသမတာယပိ သမဖလာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ယသသံဝတ္တနိကန္တိ ပရိဝါရသံဝတ္တနိကံ. အာဓိပတေယျသံဝတ္တနိကန္တိ ဇေဋ္ဌကဘာဝသံဝတ္တနိကံ.
သံယမတောတိ သီလသံယမေန သံယမန္တဿ၊ သံဝရေ ဌိတဿာတိ အတ္ထော. ဝေရံ န စီယတီတိ ပဉ္စဝိဓံ ဝေရံ န ဝဍ္ဎတိ. ကုသလော စ ဇဟာတိ ပါပကန္တိ ကုသလော ပန ဉာဏသမ္ပန္နော အရိယမဂ္ဂေန အနဝသေသံ ပါပကံ လာမကံ အကုသလံ ဇဟာတိ. ရာဂဒေါသမောဟက္ခယာ သ နိဗ္ဗုတောတိ သော ဣမံ ပါပကံ ဇဟိတွာ ရာဂါဒီနံ ခယာ ကိလေသနိဗ္ဗာနေန နိဗ္ဗုတောတိ. ဣတိ စုန္ဒဿ စ ဒက္ခိဏံ၊ အတ္တနော စ ဒက္ခိဏေယျသမ္ပတ္တိံ သမ္ပဿမာနော ဥဒါနံ ဥဒါနေသီတိ.
စတုတ္ထဘာဏဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.