အနုလောမပစ္စနီယဝဏ္ဏနာ
၅၅၀. အနုလောမပစ္စနီယေ ‘‘ဟေတုယာ သတ္တ၊ အာရမ္မဏေ နဝါ’’တိ ဧဝံ အနုလောမေ ‘‘နဟေတုယာ ပန္နရသ၊ နာရမ္မဏေ ပန္နရသာ’’တိ ဧဝံ ပစ္စနီယေ စ လဒ္ဓဂဏနေသု ပစ္စယေသု ယော ပစ္စယော အနုလောမတော ဌိတော၊ တဿ အနုလောမေ လဒ္ဓဝါရေဟိ သဒ္ဓိံ ယေ ပစ္စနီယတော ဌိတဿ ပစ္စနီယေ လဒ္ဓဝါရေသု သဒိသဝါရာ၊ တေသံ ဝသေန ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အနုလောမသ္မိဉှိ ဟေတုပစ္စယေ ‘‘ဟေတုယာ သတ္တာ’’တိ သတ္တ ဝါရာ လဒ္ဓါ၊ ပစ္စနီယေ နာရမ္မဏပစ္စယေ ‘‘နာရမ္မဏေ ပန္နရသာ’’တိ ပန္နရသ လဒ္ဓါ. တေသု ယေ ဟေတုယာ သတ္တ ဝုတ္တာ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ နာရမ္မဏေ ဝုတ္တေသု ပန္နရသသု ‘‘ကုသလော ကုသလဿ၊ အဗျာကတဿ၊ ကုသလာဗျာကတဿ၊ အကုသလော အကုသလဿ၊ အဗျာကတဿ၊ အကုသလာဗျာကတဿ၊ အဗျာကတော အဗျာကတဿာ’’တိ ဣမေ သတ္တ သဒိသာ. တေ သန္ဓာယ ဟေတုပစ္စယာ နအာရမ္မဏေ သတ္တာတိ ဝုတ္တံ. နအဓိပတိယာ သတ္တာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.
နသဟဇာတဿ ပန ဟေတုပစ္စယဿ အဘာဝါ နသဟဇာတေ ဧကောပိ န လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ တေန သဒ္ဓိံ ယောဇနာ န ကတာ. နအညမညေ ကုသလာဒယော တယော ရူပါဗျာကတဿ လဗ္ဘန္တိ၊ တေ သန္ဓာယ တီဏီတိ ဝုတ္တံ. တထာ နသမ္ပယုတ္တေ. နဝိပ္ပယုတ္တေ ပန ကုသလံ ကုသလဿ၊ အကုသလံ အကုသလဿ၊ အဗျာကတံ အဗျာကတဿာတိ အရူပဓမ္မဝသေန တီဏိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. နနိဿယနောအတ္ထိနောအဝိဂတာ နသဟဇာတော ဝိယ န လဗ္ဘန္တိယေဝါတိ တေဟိပိ သဒ္ဓိံ ယောဇနာ န ကတာ. ဧဝမေတ္ထ သတ္တ တီဏီတိ ဒွေယေဝ ဂဏနပရိစ္ဆေဒါ၊ တေသံ ဝသေန ဦနတရဂဏနေန သဒ္ဓိံ အတိရေကဂဏနဿပိ ဂဏနံ ပရိဟာပေတွာ ပစ္စယဃဋနေသု ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
၅၅၁. တတ္ထ ဟေတုသဟဇာတနိဿယအတ္ထိအဝိဂတန္တိ နာရမ္မဏေ သတ္တာတိ ကုသလော ဓမ္မော ကုသလဿ ဓမ္မဿ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော၊ သဟဇာတနိဿယအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ နာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော. ကုသလာ ဟေတူ သမ္ပယုတ္တကာနံ ခန္ဓာနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော၊ သဟဇာတနိဿယအတ္ထိအဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ နာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယောတိ ဣမိနာ နယေန သတ္တ ဝါရာ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ. နာဓိပတိယာ သတ္တာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဒုတိယေ ဃဋနေ အညမညဿ ပဝိဋ္ဌတ္တာ ဌပေတွာ နသမ္ပယုတ္တံ သေသေသု တီဏီတိ ဝုတ္တံ. နသမ္ပယုတ္တေ ပန အညမညဝိပ္ပယုတ္တံ ပဋိသန္ဓိနာမရူပံ သန္ဓာယ ဧကန္တိ ဝုတ္တံ. အညမညပစ္စယော စေတ္ထ အနုလောမဃဋနေ ပဝိဋ္ဌတ္တာ ပစ္စနီယတော န လဗ္ဘတိ၊ တသ္မာ ‘‘နအညမညေ’’တိ န ဝုတ္တံ. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ သေသဃဋနေသုပိ ပဝိဋ္ဌပစ္စယာ ပစ္စနီယတော န လဗ္ဘန္တီတိ န ဝုတ္တာ. တတိယဃဋနေ သမ္ပယုတ္တဿ ပဝိဋ္ဌတ္တာ သဗ္ဗတ္ထ တီဏိယေဝ. စတုတ္ထဃဋနေ ဝိပ္ပယုတ္တဿ ပဝိဋ္ဌတ္တာ တီဏိ ကုသလာဒီနိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဿ. ပဉ္စမေ ဝိပါကဿ ပဝိဋ္ဌတ္တာ သဗ္ဗတ္ထ ဧကံ အဗျာကတေန အဗျာကတံ. ဣတော ပရေသုပိ ဝိပါကသမ္ပယုတ္တေသု ဧသေဝ နယော.
၅၅၂. ဟေတုသဟဇာတနိဿယဣန္ဒြိယမဂ္ဂအတ္ထိအဝိဂတန္တိ နာရမ္မဏေ စတ္တာရီတိ ကုသလော ကုသလဿ၊ အဗျာကတဿ၊ ကုသလာဗျာကတဿ၊ အဗျာကတော အဗျာကတဿာတိ ဣမေသံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. နအညမညေ ဒွေတိ ကုသလော အဗျာကတဿ၊ တထာ အဗျာကတော. ပရတောပိ ဒွီသု ဧသေဝ နယော. ဣမိနာ ဥပါယေန သဗ္ဗဃဋနေသု လဗ္ဘမာနဝသေန ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သဗ္ဗာနိပိ စေတာနိ ဣမသ္မိံ အနုလောမပစ္စနီယေ သဟဇာတဝသေန စေဝ ပကိဏ္ဏကဝသေန စ ပန္နရသာဓိကာနိ စတ္တာရိ ဃဋနသတာနိ ဝုတ္တာနိ. တေသု တသ္မိံ တသ္မိံ ဃဋနေ ယေ အနုလောမတော ဌိတာ ပစ္စယာ၊ တေသံ ဧကောပိ ပစ္စနီယတော န လဗ္ဘတိ. ဟေတုမူလကေ စေတ္ထ ပဌမေ ဃဋနေ အနုလောမတော ပဉ္စန္နံ ပစ္စယာနံ ဌိတတ္တာ ပစ္စနီယတော ဧကူနဝီသတိ ပစ္စယာ အာဂတာ. ဧဝံ သေသေသုပိ အနုလောမတော ဌိတာဝသေသာ ပစ္စနီယတော အာဂတာ. အနုလောမတော စေတ္ထ ဗဟူသုပိ ဌိတေသု ပစ္စနီယတော ဧကေကောဝ အာဂတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယထာ စ ဟေတုမူလကေ၊ ဧဝံ အာရမ္မဏာဒိမူလကေသုပိ သဗ္ဗမေတံ ဝိဓာနံ ယထာနုရူပတော ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
အနုလောမပစ္စနီယဝဏ္ဏနာ.
ပစ္စနီယာနုလောမဝဏ္ဏနာ
၆၃၁. ပစ္စနီယာနုလောမေပိ ‘‘ဟေတုယာ သတ္တ၊ အာရမ္မဏေ နဝါ’’တိ ဧဝံ အနုလောမေ ‘‘နဟေတုယာ ပန္နရသ၊ နာရမ္မဏေ ပန္နရသာ’’တိ ဧဝံ ပစ္စနီယေ စ လဒ္ဓဂဏနေသု ပစ္စယေသု ယော ပစ္စနီယတော ဌိတော၊ တဿ ပစ္စနီယတော လဒ္ဓဝါရေသု ယေ အနုလောမတော ဌိတဿ အနုလောမတော လဒ္ဓဝါရေဟိ သဒိသာ ဝါရာ၊ တေသံ ဝသေန ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ပစ္စနီယသ္မိဉှိ နဟေတုပစ္စယေ ‘‘နဟေတုယာ ပန္နရသာ’’တိ ပန္နရသ ဝါရာ လဒ္ဓါ၊ အနုလောမေ အာရမ္မဏပစ္စယေ ‘‘အာရမ္မဏေ နဝါ’’တိ နဝ ဝါရာ လဒ္ဓါ. တတ္ထ ယေ နဟေတုယာ ပန္နရသ ဝုတ္တာ၊ တေသု ယေ ဝါရာ အာရမ္မဏေ ဝုတ္တေဟိ နဝဟိ သဒိသာ၊ တေသံ ဝသေန ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တတ္ထ ယေ အာရမ္မဏေ နဝ ဝုတ္တာ၊ တေ နဟေတုယာ ဝုတ္တေသု ပန္နရသသု ကုသလော ‘‘ကုသလာကုသလာဗျာကတာနံ၊ အကုသလော အကုသလကုသလာဗျာကတာနံ၊ အဗျာကတော အဗျာကတကုသလာကုသလာန’’န္တိ ဣမေဟိ နဝဟိ သဒိသာ၊ တေ သန္ဓာယ နဟေတုယာ အာရမ္မဏေ နဝါတိ ဝုတ္တံ. အဓိပတိယာ ဒသာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. အာရမ္မဏာဒီနဉှိ အနုလောမဂဏနာယ ယေ ဝါရာ ဝုတ္တာ နဟေတုပစ္စယေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒနေပိ တေ သဗ္ဗေ လဗ္ဘန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ‘‘ကုသလော ဓမ္မော ကုသလဿ ဓမ္မဿ နဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ဒါနံ ဒတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကတွာ တံ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ပုဗ္ဗေ သုစိဏ္ဏာနိ ပစ္စဝေက္ခတီ’’တိ ဣမိနာ ဥပါယေန တေသံ ပါဠိ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ.
နဟေတုပစ္စယာ အဓိပတိယာ ဒသာတိ ဧတ္ထ ဌပေတွာ ဝီမံသာဓိပတိံ သေသာဓိပတိဝသေန အနုလောမဝိဘင်္ဂေ အာဂတဝါရာ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ. ဧဝမေတ္ထ နဝ ဒသသတ္တတီဏိတေရသဧကန္တိ ဆ ဂဏနပရိစ္ဆေဒါ၊ တေသံ ဝသေန ဦနတရဂဏနေန သဒ္ဓိံ အတိရေကဂဏနဿာပိ ဂဏနံ ပရိဟာပေတွာ နဟေတုမူလကာဒီနံ နယာနံ တိမူလကာဒီသု သဗ္ဗသံသန္ဒနေသု ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣဒံ တာဝ သာဓာရဏလက္ခဏံ. န ပနေတံ သဗ္ဗသံသန္ဒနေသု ဂစ္ဆတိ၊ ယေဟိ ပန ပစ္စယေဟိ သဒ္ဓိံ ယေသံ ပစ္စယာနံ သံသန္ဒနေ ယေ ဝါရာ ဝိရုဇ္ဈန္တိ၊ တေ အပနေတွာ အဝသေသာနံ ဝသေနပေတ္ထ ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
နဟေတုပစ္စယာ နအာရမ္မဏပစ္စယာ အဓိပတိယာ သတ္တာတိ ဧတ္ထ ဟိ ကုသလော အကုသလဿ၊ အဗျာကတော ကုသလဿ၊ အကုသလဿာတိ ဣမေ အာရမ္မဏာဓိပတိဝသေန လဗ္ဘမာနာ တယော ဝါရာ ဝိရုဇ္ဈန္တိ. ကသ္မာ? နအာရမ္မဏပစ္စယာတိ ဝုတ္တတ္တာ. တသ္မာ တေ အပနေတွာ သဟဇာတာဓိပတိနယေနေဝေတ္ထ ‘‘ကုသလော ကုသလဿ၊ အဗျာကတဿ၊ ကုသလာဗျာကတဿ၊ အကုသလော အကုသလဿ၊ အဗျာကတဿ၊ အကုသလာဗျာကတဿ၊ အဗျာကတော အဗျာကတဿာ’’တိ သတ္တ ဝါရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တေပိ နဟေတုပစ္စယာတိ ဝစနတော ဌပေတွာ ဝီမံသာဓိပတိံ သေသာဓိပတီနံ ဝသေန. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ဦနတရဂဏနပစ္စယဝသေန အဝိရုဇ္ဈမာနဂဏနဝသေန စ ဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ယေသု စ ပစ္စယေသု ပစ္စနီယတော ဌိတေသု ယေ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ၊ တေပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သေယျထိဒံ – အနန္တရေ ပစ္စနီယတော ဌိတေ သမနန္တရာသေဝနနတ္ထိဝိဂတာ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ၊ သဟဇာတေ ပစ္စနီယတော ဌိတေ ဟေတုအညမညဝိပါကဈာနမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ၊ နိဿယေ ပစ္စနီယတော ဌိတေ ဝတ္ထုပုရေဇာတော အနုလောမတော န တိဋ္ဌတိ. အာဟာရေ ဝါ ဣန္ဒြိယေ ဝါ ပစ္စနီယတော ဌိတေ ဟေတုအညမညဝိပါကဈာနမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ. အာရမ္မဏေ ပန ပစ္စနီယတော ဌိတေ အဓိပတိဥပနိဿယာ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ၊ အာရမ္မဏာဓိပတိအာရမ္မဏူပနိဿယာ ပန န လဗ္ဘန္တိ. ဣမိနာ ဥပါယေန သဗ္ဗတ္ထ ယံ လဗ္ဘတိ၊ ယဉ္စ န လဗ္ဘတိ၊ တံ ဇာနိတွာ လဗ္ဘမာနဝသေန ဝါရာ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗာ.
တတ္ထ သဗ္ဗေသုပိ တိမူလကာဒီသု အနန္တရေ သတ္တာတိအာဒယော ဒုမူလကေ လဒ္ဓဝါရာယေဝ သတ္တမူလကာဒီသု ပန နသဟဇာတပစ္စယာ နိဿယေ တီဏီတိ ပုရေဇာတဝသေန ဝတ္ထုနိဿယေ တီဏိ. ကမ္မေ ဒွေ နာနာက္ခဏိကဝသေနေဝ. အာဟာရေ ဧကံ ကဗဠီကာရာဟာရဝသေန. ဣန္ဒြိယေ ဧကံ ရူပိန္ဒြိယဝသေန. ကမေန ဂန္တွာ ဝိပ္ပယုတ္တေ တီဏီတိ ကုသလာဒီနံ အဗျာကတန္တာနိ ပစ္ဆာဇာတဝသေန. အတ္ထိအဝိဂတေသု ပဉ္စာတိ တာနိ စေဝ တီဏိ၊ ကုသလာဗျာကတာ အဗျာကတဿ၊ အကုသလာဗျာကတာ အဗျာကတဿာတိ ဣမာနိ စ ဒွေ ပစ္ဆာဇာတာဟာရိန္ဒြိယဝသေနာတိ. ပစ္ဆာဇာတပစ္စယဿ ပစ္စနီကဘာဝတော ပဋ္ဌာယ ပန အတ္ထိအဝိဂတေသု ဧကန္တိ အဗျာကတော အဗျာကတဿ အာဟာရိန္ဒြိယဝသေန. နာဟာရေ ဂဟိတေ နဣန္ဒြိယပစ္စယာတိ န ဂဟေတဗ္ဗံ. တထာ နဣန္ဒြိယေ ဂဟိတေ နာဟာရပစ္စယာတိ. ကသ္မာ? ဒွီသု ဧကတော ဂဟိတေသု ဂဏေတဗ္ဗဝါရဿ အဘာဝတော. ဈာနမဂ္ဂါဒီသုပိ ပစ္စနီကတော ဌိတေသု အာဟာရတော ဝါ ဣန္ဒြိယတော ဝါ ဧကံ အနုလောမံ အကတွာဝ အဝသာနေ ဣန္ဒြိယေ ဧကံ၊ အတ္ထိယာ ဧကံ၊ အဝိဂတေ ဧကံ၊ အာဟာရေ ဧကံ၊ အတ္ထိယာ ဧကံ၊ အဝိဂတေ ဧကန္တိ ဝုတ္တံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
နဟေတုမူလကံ.
၆၃၆. နာရမ္မဏမူလကာဒီသု နအညမညမူလကေ နအညမညပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏီတိ ကုသလာဒီနိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ. အဓိပတိယာ အဋ္ဌာတိ အဓိပတိယာ ဝုတ္တေသု ဒသသု ‘‘ကုသလော ကုသလာဗျာကတဿ၊ အကုသလော အကုသလာဗျာကတဿာ’’တိ ဒွေ အပနေတွာ သေသာနိ အဋ္ဌ. သဟဇာတေ ပဉ္စာတိ ဟေတုယာ ဝုတ္တေဟိ တီဟိ သဒ္ဓိံ ‘‘ကုသလော စ အဗျာကတော စ အဗျာကတဿ၊ အကုသလော စ အဗျာကတော စ အဗျာကတဿာ’’တိ ဣမေ ဒွေ. နိဿယေ သတ္တာတိ တေဟိ ပဉ္စဟိ သဒ္ဓိံ ‘‘အဗျာကတော ကုသလဿ၊ အဗျာကတော အကုသလဿာ’’တိ ဣမေ ဒွေ ဝတ္ထုဝသေန. ကမ္မေ တီဏီတိ ဟေတုယာ ဝုတ္တာနေဝ. သေသတိကေသုပိ ဧသေဝ နယော. အဓိပတိယာ တီဏီတိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာနေဝ.
၆၄၄. နာဟာရမူလကေ အညမညေ တီဏီတိ ဌပေတွာ အာဟာရေ သေသစေတသိကဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ယထာ စ ဟေဋ္ဌာ၊ တထာ ဣဓာပိ နာဟာရနဣန္ဒြိယေသု ဧကေကမေဝ ဂဟိတံ၊ န ဒွေ ဧကတော.
၆၄၈. နသမ္ပယုတ္တပစ္စယာ ဟေတုယာ တီဏီတိ ဟေဋ္ဌာ နအညမညေ ဝုတ္တာနေဝ. အဓိပတိယာ အဋ္ဌာတိ ဝုတ္တာနေဝ. နဝိပ္ပယုတ္တမူလကေ ကမ္မေ ပဉ္စာတိ ကုသလာဒိစေတနာ သဟဇာတကုသလာဒီနံ၊ နာနာက္ခဏိကာ ကုသလာကုသလစေတနာ ကမ္မသမုဋ္ဌာနရူပဿာတိ ဧဝံ ပဉ္စ. အာဟာရိန္ဒြိယေသု တီဏိ သဟဇာတသဒိသာနိ. ဈာနမဂ္ဂါဒီသု တီဏိ ဟေတုသဒိသာနိ.
၆၅၀. နောအတ္ထိမူလကေ ယသ္မာ ဟေတု နောအတ္ထိ နာမ န ဟောတိ၊ နိယမတော အတ္ထိယေဝ၊ တသ္မာ တံ အဂ္ဂဟေတွာ နာရမ္မဏေ နဝါတိ ဝုတ္တံ. ယထာ စ ဟေတု၊ တထာ အညေပိ အတ္ထိပစ္စယလက္ခဏယုတ္တာ ဧတ္ထ အနုလောမတော န တိဋ္ဌန္တိ. ကမ္မေ ဒွေတိ ဣဒံ ပန နာနာက္ခဏိကကမ္မဝသေန ဝုတ္တံ. ပစ္စနီယတော သဗ္ဗေ လဗ္ဘန္တိ. ယံ ပန အနုလောမတော လဗ္ဘမာနမ္ပိ အဂ္ဂဟေတွာ တတော ပုရေတရာ ပစ္စယာ ပစ္စနီယတော ဂယှန္တိ၊ သော ပစ္ဆာ ယောဇနံ လဘတိ. တေနေဝေတ္ထ ‘‘နောအတ္ထိပစ္စယာ နဟေတုပစ္စယာ။ပေ။ နောအဝိဂတပစ္စယာ ကမ္မေ ဒွေ’’တိ ဝုတ္တံ. ကသ္မာ ပနေသ သကဋ္ဌာနေယေဝ န ဂဟိတောတိ? ယသ္မာ အဝသေသေသုပိ ပစ္စနီယတော ဌိတေသု ဧကောဝ အနုလောမတော လဗ္ဘတိ. ဣဒဉှိ ဣမသ္မိံ ပစ္စယာနုလောမေ လက္ခဏံ – ယော သဗ္ဗေသု ပစ္စနီယတော ဌိတေသု ဧကောဝ အနုလောမတော လဗ္ဘတိ၊ သော ပစ္ဆာ ဝုစ္စတီတိ. နောအတ္ထိပစ္စယာ နောဟေတုပစ္စယာ။ပေ။ နောအဝိဂတပစ္စယာ ဥပနိဿယေ နဝါတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ဣဒံ ပန ပကတူပနိဿယဝသေန ဝုတ္တံ. ဣမိနာ ဥပါယေန သဗ္ဗတ္ထ လဗ္ဘမာနံ အလဗ္ဘမာနံ ပုရေဝုတ္တံ ပစ္ဆာဝုတ္တဉ္စ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
ပဉှာဝါရဿ ပစ္စနီယာနုလောမဝဏ္ဏနာ.
နိဋ္ဌိတာ စ ကုသလတ္တိကပဋ္ဌာနဿ ဝဏ္ဏနာတိ.