(၁.) ဝိဘင်္ဂဝါရော

၅၃. ဣဒါနိ ယာ ဧတာ ပဏ္ဏတ္တိဝါရေ ကုသလတ္တိကံ နိဿာယ ဟေတုပစ္စယာဒိဝသေန ဧကူနပညာသံ အာဒိံ ကတွာ နယမတ္တံ ဒဿေန္တေန အပရိမာဏာ ပုစ္ဆာ ဒဿိတာ. တတ္ထ ကုသလာကုသလာဒီနံ သဟုပ္ပတ္တိယာ အဘာဝတော ယာ ပုစ္ဆာ ‘‘ကုသလံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ အကုသလော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဟေတုပစ္စယာ’’တိ ဧဝံ ဝိဿဇ္ဇနံ န လဘန္တိ. တာ ပဟာယ ယာ ဝိဿဇ္ဇနံ လဘန္တိ၊ တာယေဝ ဝိဿဇ္ဇေတုံ အယံ ကုသလံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ကုသလော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဟေတုပစ္စယာတိအာဒိနာ နယေန ပဋိစ္စဝါရဿ နိဒ္ဒေသဝါရော အာရဒ္ဓေါ.

တတ္ထ သိယာ – သစေ ဣမာ ဟေတုပစ္စယာဒိဝသေန ဧကူနပညာသံ ပုစ္ဆာ သဗ္ဗသော ဝိဿဇ္ဇနံ န လဘန္တိ၊ အထ ကသ္မာ ဒဿိတာ? နနု ယာ လဘန္တိ၊ တာယေဝ ဒဿေတဗ္ဗာတိ? အာမ၊ ဒဿေတဗ္ဗာ သိယုံ. တထာ ဒဿိယမာနာ ပန သဗ္ဗေသု တိကဒုကပဋ္ဌာနာဒီသု ဧကေကသ္မိံ တိကေ၊ ဒုကေ၊ ဒုကတိကေ၊ တိကဒုကေ၊ တိကတိကေ၊ ဒုကဒုကေ စ သင်္ခေပံ အကတွာ ဒဿေတဗ္ဗာယေဝ ဘဝေယျုံ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ယာ ကုသလတ္တိကေ လဘန္တိ၊ န တာယေဝ ဝေဒနာတ္တိကာဒီသု. ဓမ္မာနုလောမပစ္စနီယေ စ တိကပဋ္ဌာနေ ဝိတက္ကတ္တိကပီတိတ္တိကာနံ ဝိဿဇ္ဇနေ သဗ္ဗာပေတာ ဝိဿဇ္ဇနံ လဘန္တိ၊ တသ္မာ ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန ဧကေကသ္မိံ တိကေ ယတ္တကာဟိ ပုစ္ဆာဟိ ဘဝိတဗ္ဗံ သဗ္ဗာ ကုသလတ္တိကေ ဒဿိတာ. ဧဝံ ဒဿိတာသု ဟိ ယာ တတ္ထ ဝိဿဇ္ဇနံ န လဘန္တိ၊ တာ ပဟာယ ယာ လဘန္တိ၊ တာ ဝုစ္စမာနာ သက္ကာ သုခေန ဝိဇာနိတုန္တိ သုခေန ဝိဇာနနတ္ထံ သဗ္ဗာပိ ကုသလတ္တိကေ ဒဿိတာ. ယာ ပနေတ္ထ ဝိဿဇ္ဇနံ န လဘန္တိ၊ တာ ပဟာယ ယာ လဘန္တိ၊ တာယေဝ ဝိဿဇ္ဇိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တတ္ထ ကုသလံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စာတိ စတုဘူမကကုသလဓမ္မေသု ဝေဒနာက္ခန္ဓာဒိဘေဒံ ဧကံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ပဋိဂန္တွာ သဟုပ္ပတ္တိသင်္ခါတေန သဒိသဘာဝေန ပတွာ၊ တေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဥပ္ပတ္တိဘာဝံ ဥပဂန္တွာတိ အတ္ထော. ကုသလော ဓမ္မောတိ စတုဘူမကကုသလဓမ္မေသုယေဝ သညာက္ခန္ဓာဒိဘေဒေါ ဧကော ဓမ္မော. ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဥပ္ပါဒတော ယာဝ နိရောဓဂမနာ ဥဒ္ဓံ ပဇ္ဇတိ၊ နိဗ္ဗတ္တတီတိပိ အတ္ထော. အတ္တာနံ လဘတိ၊ ဥပ္ပါဒါဒယော တယောပိ ခဏေ ပါပုဏာတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဟေတုပစ္စယာတိ ကုသလဟေတုနာ ဟေတုပစ္စယဘာဝံ သာဓေန္တေန.

ဧဝံ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ ပုစ္ဆာယ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝိဿဇ္ဇနံ ဝတွာ ဣဒါနိ ယံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ယော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ ဓမ္မံ ခန္ဓဝသေန ဒဿေတုံ ကုသလံ ဧကံ ခန္ဓန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဧကန္တိ ဝေဒနာဒီသု စတူသု ယံကိဉ္စိ ဧကံ. တယော ခန္ဓာတိ ယော ယော ပစ္စယဘာဝေန ဂဟိတော၊ တံ တံ ဌပေတွာ အဝသေသာ တယော ခန္ဓာ. တယော ခန္ဓေတိ ဝေဒနာဒီသု ယော ဧကော ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဂဟိတော၊ တံ ဌပေတွာ သေသေ တယော. ဒွေ ခန္ဓေတိ ဝေဒနာသညာဒုကာဒီသု ဆသု ဒုကေသု ယေကေစိ ဒွေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ. ဒွေ ခန္ဓာတိ ယေ ယေ ပစ္စယဘာဝေန ဂဟိတာ၊ တေ တေ ဌပေတွာ အဝသေသာ ဒွေ ခန္ဓာ ကုသလဟေတုနာ ဟေတုပစ္စယဘာဝံ သာဓေန္တေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အတ္ထော.

ယသ္မာ ပန ဧကော ခန္ဓော ဧကဿေဝ ဒွိန္နံယေဝ ဝါ၊ ဒွေ ဝါ ပန ဧကဿေဝ ပစ္စယော နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ ဧကော ခန္ဓော၊ ဧကံ ခန္ဓံ ပဋိစ္စ ဒွေ ခန္ဓာ၊ ဒွေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဧကော ခန္ဓော’’တိ န ဝုတ္တံ. ကုသလံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ အဗျာကတော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိအာဒီသုပိ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပန္တိ ဣဒံ ပဋိစ္စတ္ထဿ သဟဇာတတ္ထတ္တာ ယံ ကုသလေန သဟဇာတဉ္စေဝ ဟေတုပစ္စယဉ္စ လဘတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. ပရတောပိ ဧဝရူပေသု ဌာနေသု အယမေဝ နယော.

ဝိပါကာဗျာကတံ ကိရိယာဗျာကတန္တိ ဧတ္ထ ဟေတုပစ္စယာဘာဝတော အဟေတုကံ၊ ရူပေန သဒ္ဓိံ အနုပ္ပတ္တိတော အာရုပ္ပဝိပါကဉ္စ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဋိသန္ဓိက္ခဏေတိ ကဋတ္တာရူပသင်္ခါတဿ အဗျာကတဿ အဗျာကတံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ဝိပါကာဗျာကတန္တိ တသ္မိံ ခဏေ ဝိဇ္ဇမာနာဗျာကတဝသေန ဝုတ္တံ. ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာတိ ဣဒံ ကဋတ္တာရူပဂ္ဂဟဏေန ဝတ္ထုမှိ ဂဟိတေပိ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာနံ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ.

ဧကံ မဟာဘူတန္တိအာဒိ ရူပါဗျာကတံ ပဋိစ္စ ရူပါဗျာကတဿ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ဧကံ ခန္ဓန္တိအာဒီသု ဝုတ္တနယေနေဝ ပနေတ္ထ အတ္ထယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝံ ရူပါဗျာကတမှိ ဘူတေ ပဋိစ္စ ဘူတာနံ ဥပ္ပတ္တိံ ဝတွာ ဣဒါနိ ဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပါနံ ဥပ္ပတ္တိံ ဒဿေတုံ မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ စိတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သန္တေ ဥပါဒါရူပန္တိ ဧတ္တကမေဝ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဣတရဒွယံ ကသ္မာ ဝုတ္တန္တိ? မဟာဘူတေပိ ပဋိစ္စ ဥပ္ပတ္တိဒဿနတ္ထံ. ယဉှိ ဟေဋ္ဌာ ‘‘စိတ္တသမုဋ္ဌာနဉ္စ ရူပံ ကဋတ္တာ စ ရူပ’’န္တိ ဒဿိတံ၊ တံ န ကေဝလံ ခန္ဓေယေဝ စ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဟာဘူတေပိ ပန ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒဿနတ္ထမိဒံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တတ္ထ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ပဝတ္တေယေဝ၊ ကဋတ္တာရူပံ ပဋိသန္ဓိယမ္ပိ. ဥပါဒါရူပန္တိ တဿေဝ ဥဘယဿ ဝိသေသနံ.

ကုသလေ ခန္ဓေ စ မဟာဘူတေ စ ပဋိစ္စာတိ ဧတ္ထ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာဝ မဟာဘူတာ ဂဟိတာ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပန္တိ ဧတ္ထ ပန ဘူတရူပမ္ပိ ဥပါဒါရူပမ္ပိ ဂဟိတံ. ‘‘ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စ တယော မဟာဘူတာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဟိ ဘူတရူပမ္ပိ ခန္ဓေ စ မဟာဘူတေ စ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ဥပါဒါရူပန္တိ ဝုတ္တနယေန ဥပါဒါရူပမ္ပိ. အကုသလဉ္စ အဗျာကတဉ္စာတိ ပဉှာဝိဿဇ္ဇနေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ ဟေတုပစ္စယေ နဝ ပုစ္ဆာ ဝိဿဇ္ဇိတာ. ဧတာယေဝ ဟိ ဧတ္ထ လဗ္ဘန္တိ၊ သေသာ စတ္တာလီသ မောဃပုစ္ဆာတိ န ဝိဿဇ္ဇိတာ. ဣမိနာ ဥပါယေန အာရမ္မဏပစ္စယာဒီသုပိ ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနာနံ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. တတ္ထ တတ္ထ ပန ဝိစာရေတဗ္ဗယုတ္တကမေဝ ဝိစာရယိဿာမ.

၅၄. အာရမ္မဏပစ္စယေ တာဝ ရူပဿ အာရမ္မဏပစ္စယဝသေန အနုပ္ပတ္တိတော တာသု နဝသု ရူပမိဿကာ ပဟာယ တိဿောဝ ပုစ္ဆာ ဝိဿဇ္ဇိတာ. တေနေဝ စ ကာရဏေန ‘‘ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထူ’’တိ န ဝုတ္တံ. န ဟိ တံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

၅၅. အဓိပတိပစ္စယေ ဝိပါကာဗျာကတန္တိ လောကုတ္တရမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနေဝေတ္ထ ‘‘ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ’’တိ န ဂဟိတံ. သေသံ ဟေတုပစ္စယသဒိသမေဝ.

၅၆. အနန္တရသမန္တရေသုပိ ရူပံ န လဗ္ဘတီတိ အာရမ္မဏပစ္စယေ ဝိယ တိဿောဝ ပုစ္ဆာ.

၅၇. သဟဇာတပစ္စယေ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေတိ ပဉ္စဝေါကာရေ ပဋိသန္ဓိဝသေန ဝုတ္တံ. ဟေဋ္ဌာ ပန ပစ္စယဝိဘင်္ဂေ ‘‘ဩက္ကန္တိက္ခဏေ’’တိ အာဂတံ တမ္ပိ ဣမိနာ သဒ္ဓိံ အတ္ထတော ဧကံ၊ ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝ ဟေတ္ထ နာနန္တိ. အပိစ ‘‘တိဏ္ဏံ သန္နိပါတာ ဂဗ္ဘဿ အဝက္ကန္တိ ဟောတီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၄၀၈) ဝစနတော ဩက္ကန္တီတိ ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓိယာဝေတံ နာမံ. ပဋိသန္ဓီတိ သဗ္ဗဘဝသာဓာရဏံ. ဣဓ ပန ‘‘ကဋတ္တာ စ ရူပ’’န္တိအာဒိဝစနတော ပဉ္စဝေါကာရပဋိသန္ဓိယေဝ အဓိပ္ပေတာ. သာ ဟိ ရူပဿပိ အရူပဿပိ ပစ္စယဘာဝဉ္စေဝ ပစ္စယုပ္ပန္နဘာဝဉ္စ သင်္ဂဏှာတိ၊ တသ္မာ ပရိပုဏ္ဏဝိဿဇ္ဇနာ ဟောတီတိ ဂဟိတာ. ဗာဟိရံ ဧကံ မဟာဘူတန္တိ အနိန္ဒြိယဗဒ္ဓေသု ပထဝီပါသာဏာဒီသု မဟာဘူတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပစ္စယဝိဘင်္ဂဝါရသ္မိဉှိ စတ္တာရော မဟာဘူတာတိ အဇ္ဈတ္တိကဉ္စ ဗာဟိရဉ္စ ဧကတော ကတွာ ဂဟိတံ. သင်္ခေပဒေသနာ ဟိ သာ. အယံ ပန ဝိတ္ထာရဒေသနာ၊ တသ္မာ သဗ္ဗံ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေန္တော ‘‘ဗာဟိရံ ဧကံ မဟာဘူတ’’န္တိအာဒိမာဟ. အသညသတ္တာနံ ဧကံ မဟာဘူတံ ပဋိစ္စာတိ ဒွိသန္တတိသမုဋ္ဌာနဘူတဝသေန ဝုတ္တံ. မဟာဘူတေ ပဋိစ္စ ကဋတ္တာရူပန္တိ ဣဒံ ပန ကမ္မသမုဋ္ဌာနဝသေနေဝ ဝုတ္တံ. ဥပါဒါရူပန္တိ ဥတုသမုဋ္ဌာနဝသေနေဝ.

၅၈. အညမညပစ္စယေ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာတိ စတုန္နမ္ပိ ခန္ဓာနံ ဧကတော ဝတ္ထုနာ အညမညပစ္စယတံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ.

၅၉. နိဿယပစ္စယေ ယသ္မာ ပဋိစ္စတ္ထော နာမ သဟဇာတတ္ထော၊ တသ္မာ ယာ ဟေဋ္ဌာ ပစ္စယဝိဘင်္ဂဝါရေ စက္ခာယတနာဒီနံ နိဿယပစ္စယတာ ဒဿိတာ၊ န သာ ဂဟိတာ. စက္ခာယတနာဒီနိ ဟိ ပုရေဇာတာနိ ဟုတွာ ပစ္စယာ ဟောန္တိ၊ ဣဓ သဟဇာတမေဝ လဗ္ဘတိ. တေနေဝ ဝုတ္တံ – ‘‘နိဿယပစ္စယော သဟဇာတပစ္စယသဒိသော’’တိ.

၆၀. ဥပနိဿယပစ္စယေ ရူပဿ ဥပနိဿယပစ္စယာဘာဝါ တီဏေဝ ဝိဿဇ္ဇနာနိ လဗ္ဘန္တိ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘အာရမ္မဏပစ္စယသဒိသ’’န္တိ. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ န သဗ္ဗေ ကုသလာကုသလာဗျာကတာ အာရမ္မဏူပနိဿယံ လဘန္တိ၊ ယေ ပန လဘန္တိ၊ တေသံ ဝသေနေတံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၆၁. ပုရေဇာတပစ္စယေ ဝတ္ထုံ ပုရေဇာတပစ္စယာတိ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ဝတ္ထုနာ ပုရေဇာတပစ္စယတံ သာဓေန္တေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အတ္ထော. ဝိပါကာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓန္တိ ဧတ္ထ ယံ ဝိပါကာဗျာကတဿ ဝတ္ထု ဩက္ကန္တိက္ခဏေ သဟဇာတပစ္စယော ဟောတိ၊ တံ ပုရေဇာတပစ္စယဘာဇနိယတ္တာ ဣဓ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ယေပိ ကုသလာဒယော အာရုပ္ပေ ပုရေဇာတပစ္စယံ န လဘန္တိ၊ တေပိ ပုရေဇာတပစ္စယဘာဇနိယတောယေဝ ဣဓ န ဂဟေတဗ္ဗာ. အာရမ္မဏံ ပန နိယမတော ပုရေဇာတပစ္စယဘာဝံ န လဘတိ. ရူပါယတနာဒီနိ ဟိ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံယေဝ ပုရေဇာတပစ္စယတံ သာဓေန္တိ၊ မနောဝိညာဏဓာတုယာ အတီတာနာဂတာနိပိ အာရမ္မဏံ ဟောန္တိယေဝ. တသ္မာ ဣဓ န ဂဟိတံ. ခန္ဓဝသေန ဟိ အယံ ဒေသနာ၊ န ဝိညာဏဓာတုဝသေန. ‘‘ဝိပါကာဗျာကတံ ဧကံ ခန္ဓ’’န္တိ ဒေသနာယ စ သဗ္ဗာပိ ဝိညာဏဓာတုယော ဂဟိတာ၊ န စက္ခုဝိညာဏဓာတုအာဒယော ဧဝါတိ.

ပစ္ဆာဇာတော ကုသလာကုသလာနံ ပစ္စယော န ဟောတိ၊ အဗျာကတဿပိ ဥပတ္ထမ္ဘကောဝ န ဇနကော၊ တသ္မာ ‘‘ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယာ’’တိ ဧဝံ ဝတ္တဗ္ဗော ဧကဓမ္မောပိ နတ္ထီတိ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယဝသေန ဝိဿဇ္ဇနံ န ကတံ.

၆၂. အာသေဝနပစ္စယေ ကာမံ သဗ္ဗာ ကိရိယာ အာသေဝနပစ္စယံ န လဘန္တိ၊ လဗ္ဘမာနဝသေန ပန ‘‘ကိရိယာဗျာကတ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဇဝနကိရိယာဝေတ္ထ ဂဟိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၆၃. ကမ္မပစ္စယေ ကုသလာကုသလေသု ဧကက္ခဏိကော ကမ္မပစ္စယော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တထာ ကိရိယာဗျာကတေ. ဝိပါကာဗျာကတေ ပန နာနာက္ခဏိကောပိ၊ တထာ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ မဟာဘူတာနံ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ပန ဧကက္ခဏိကော. ကဋတ္တာရူပါနံ နာနာက္ခဏိကောဝ တထာ အသညသတ္တရူပါနံ. ကဋတ္တာရူပံ ပနေတ္ထ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ. သေသံ န ဧကန္တတော ကမ္မသမုဋ္ဌာနတ္တာ ဥပါဒါရူပန္တိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သန္တေပိ ဣဓ ကမ္မသမုဋ္ဌာနမေဝ အဓိပ္ပေတံ.

၆၄. ဝိပါကပစ္စယေ ကုသလာကုသလံ ကိရိယဉ္စ န လဗ္ဘတီတိ အဗျာကတဝသေနေဝ ဝိဿဇ္ဇနံ ကတံ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိ ဝိပါကစိတ္တသမုဋ္ဌာနမေဝ. ကဋတ္တာရူပန္တိ ယထာလာဘဝသေန ဣန္ဒြိယရူပဉ္စ ဝတ္ထုရူပဉ္စ. ဥပါဒါရူပန္တိ တဒဝသေသံ တသ္မိံ သမယေ ဝိဇ္ဇမာနကံ ဥပါဒါရူပံ.

၆၅. အာဟာရပစ္စယေ သဗ္ဗေသမ္ပိ ကုသလာဒီနံ ခန္ဓာနံ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပဿ စ အရူပါဟာရဝသေန ဥပ္ပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ တထာ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေ မဟာဘူတာနံ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိ ဘဝင်္ဂါဒိစိတ္တသမုဋ္ဌာနံ. အာဟာရသမုဋ္ဌာနန္တိ ကဗဠီကာရာဟာရသမုဋ္ဌာနံ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိ ကုသလာကုသလစိတ္တသမုဋ္ဌာနမေဝ. ပစ္စယဝိဘင်္ဂဝါရေ အာဟာရပဋိပါဋိယာ ပဌမံ ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဒဿိတော၊ ဣဓ ပန ကုသလံ ဓမ္မန္တိ ပုစ္ဆာဝသေန ပဌမံ အရူပါဟာရာ ဒဿိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

၆၆. ဣန္ဒြိယပစ္စယေ ပစ္စယဝိဘင်္ဂေ ဣန္ဒြိယပဋိပါဋိယာ ပဌမံ စက္ခုန္ဒြိယာဒီနိ ဒဿိတာနိ၊ ဣဓ ပန ကုသလာဒိပုစ္ဆာဝသေန ပဌမံ အရူပိန္ဒြိယာနံ ပစ္စယတာ ဒဿိတာ. တတ္ထ ကုသလာဒီသု ယထာလာဘဝသေန အရူပိန္ဒြိယာ ဂဟေတဗ္ဗာ. အသညသတ္တာနံ ဘူတရူပေသုပိ ဇီဝိတိန္ဒြိယန္တိ.

၆၇. ဈာနမဂ္ဂပစ္စယေသု ဟေတုပစ္စယသဒိသမေဝ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ တေနေဝေတ္ထ ‘‘ဟေတုပစ္စယသဒိသ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

၆၈. သမ္ပယုတ္တပစ္စယေ ဝိဿဇ္ဇနံ အာရမ္မဏပစ္စယဂတိကံ၊ တေနေဝေတ္ထ ‘‘အာရမ္မဏပစ္စယသဒိသ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

၆၉. ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယေ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ၊ ဝတ္ထုနာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ သာဓေန္တေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အတ္ထော. ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ၊ ခန္ဓေဟိ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ သာဓေန္တေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော. ခန္ဓာ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ ဝတ္ထုံ ပဋိစ္စ ခန္ဓာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ. ဝတ္ထုနာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ သာဓေန္တေန ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အတ္ထော. စိတ္တသမုဋ္ဌာနရူပံ ခန္ဓေ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိ ခန္ဓေ ပဋိစ္စ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနံ ရူပံ ခန္ဓေဟိ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယတံ သာဓေန္တေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော. သေသဝိဿဇ္ဇနေသုပိ ဝတ္ထုံ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယာတိအာဒီသုပိ ဝုတ္တနယေနေဝတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝိပါကာဗျာကတေ စေတ္ထ ဝတ္ထုဂ္ဂဟဏေန စက္ခာဒီနိ သင်္ဂဟိတဗ္ဗာနိ. ဧကံ မဟာဘူတန္တိအာဒိ ရူပါဗျာကတဿ ပစ္စယဘာဝံ ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိ အဗျာကတစိတ္တသမုဋ္ဌာနမ္ပိ ကုသလာကုသလစိတ္တသမုဋ္ဌာနမ္ပိ.

၇၀. အတ္ထိပစ္စယေ သဗ္ဗံ သဟဇာတပစ္စယဂတိကံ. တေနေဝေတ္ထ ‘‘သဟဇာတပစ္စယသဒိသ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

၇၁-၇၂. နတ္ထိဝိဂတာ အာရမ္မဏပစ္စယဂတိကာ၊ အဝိဂတံ သဟဇာတဂတိကံ. တေနေဝေတ္ထ ‘‘အာရမ္မဏပစ္စယသဒိသံ၊ သဟဇာတပစ္စယသဒိသ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဣမေ တေဝီသတိ ပစ္စယာတိ သင်္ခိပိတွာ ဒဿိတာနံ ဝသေနေတံ ဝုတ္တံ. ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာတိ ယာ ပုစ္ဆာ ဝိဿဇ္ဇနံ လဘန္တိ၊ တာသံ ဝသေန ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာ. အယံ ဟေတုပစ္စယံ အာဒိံ ကတွာ ဧကမူလကေ ပစ္စယာနုလောမေ ပဋိစ္စဝါရဿ ကုသလတ္တိကဝိဿဇ္ဇနေ အတ္ထဝဏ္ဏနာ.