၇. အစ္စန္တနိယာမကထာဝဏ္ဏနာ
၈၄၇. ဣဒါနိ အစ္စန္တနိယာမကထာ နာမ ဟောတိ. တတ္ထ ယေသံ ‘‘သကိံ နိမုဂ္ဂေါ နိမုဂ္ဂေါဝ ဟောတီ’’တိ (အ. နိ. ၇.၁၅) သုတ္တံ နိဿာယ ‘‘အတ္ထိ ပုထုဇ္ဇနဿ အစ္စန္တနိယာမတာ’’တိ လဒ္ဓိ၊ သေယျထာပိ ဧကစ္စာနံ ဥတ္တရာပထကာနံ၊ တေ သန္ဓာယ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ၊ ပဋိညာ ဣတရဿ. မာတုဃာတကောတိအာဒိ ‘‘နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ စ မာတုဃာတကာဒီနဉ္စ သမာနေ မိစ္ဆတ္တနိယာမေ မာတုဃာတကာဒီဟိပိ တေ အစ္စန္တနိယတေဟိ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ စောဒနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ဣတရော ‘‘နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော သံသာရခါဏုကော ဘဝန္တရေပိ နိယတောဝ ဣမေ ပန ဧကသ္မိညေဝ အတ္တဘာဝေ’’တိ လဒ္ဓိယာ န ဟေဝန္တိ ပဋိက္ခိပတိ.
၈၄၈. ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ‘‘အယံ နိယတော ဝါ နော ဝါ’’တိ ဧဝံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ပုစ္ဆတိ. ဣတရော အနုပ္ပတ္တိကာရဏံ အပဿန္တော ပဋိဇာနာတိ. နုပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ပုဋ္ဌော ပန ယံ ဒိဋ္ဌိံ အာသေဝန္တော နိယာမံ ဩက္ကန္တော၊ တတ္ထ အနုပ္ပတ္တိံ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ. တတော ပဟီနာတိ ပုဋ္ဌော မဂ္ဂေန အပ္ပဟီနတ္တာ ပဋိက္ခိပတိ၊ တံ ဒိဋ္ဌိံ အာရဗ္ဘ အသမုဒါစာရတော ပဋိဇာနာတိ. အထ နံ ယသ္မာ ပဟာနံ နာမ ဝိနာ အရိယမဂ္ဂေန နတ္ထိ၊ တသ္မာ တဿ ဝသေန စောဒေတုံ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေနာတိအာဒိမာဟ. သော ဧကမဂ္ဂေနာပိ အပ္ပဟီနတ္တာ ပဋိက္ခိပတိ. ပုန ကတမေနာတိ ပုဋ္ဌော မိစ္ဆာမဂ္ဂံ သန္ဓာယ အကုသလေနာတိအာဒိမာဟ.
၈၄၉. ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ဒုတိယနိယာမုပ္ပတ္တိံ ပုစ္ဆတိ. ဣတရော ယသ္မာ ‘‘ယေပိ တေ ဩက္ကလာ ဝယဘိညာ နတ္ထိကဝါဒါ အကိရိယဝါဒါ အဟေတုကဝါဒါ’’တိ (မ. နိ. ၃.၁၄၃) ဝစနတော တိဿောပိ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယော ဧကဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တသ္မာ ပဋိဇာနာတိ.
၈၅၀. အထ နံ ‘‘န စ နာမ သော အစ္စန္တနိယာမော’’တိ စောဒေတုံ ဟဉ္စီတိအာဒိမာဟ. အစ္စန္တနိယတဿ ဟိ ဒုတိယနိယာမော နိရတ္ထကော. နုပ္ပဇ္ဇေယျာတိ ပဉှေ ယံ သဿတဒိဋ္ဌိယာ သဿတန္တိ ဂဟိတံ၊ တဒေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇိဿတီတိ ဂဟေတွာ အနုပ္ပတ္တိံ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ. ပဟီနာတိ ပုဋ္ဌော မဂ္ဂေန အပ္ပဟီနတ္တာ ပဋိက္ခိပတိ၊ ဝုတ္တနယေန အနုပ္ပဇ္ဇနတော ပဋိဇာနာတိ. သဿတဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. သေသံ ဝိစိကိစ္ဆာဝါရေ ဝုတ္တနယမေဝ.
၈၅၁-၈၅၂. န ဝတ္တဗ္ဗန္တိ ပုစ္ဆာ ပရဝါဒိဿ၊ သုတ္တဿ အတ္ထိတာယ ပဋိညာ သကဝါဒိဿ. န ပန သော ဘဝန္တရေပိ နိမုဂ္ဂေါဝ. ဣမသ္မိညေဝ ဟိ ဘဝေ အဘဗ္ဗော သော တံ ဒိဋ္ဌိံ ပဇဟိတုန္တိ အယမေတ္ထ အဓိပ္ပါယော၊ တသ္မာ အသာဓကမေတန္တိ. သဗ္ဗကာလံ ဥမ္မုဇ္ဇိတွာ နိမုဇ္ဇတီတိအာဒိ ဝစနမတ္တေ အဘိနိဝေသံ အကတွာ အတ္ထော ပရိယေသိတဗ္ဗောတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တန္တိ.
အစ္စန္တနိယာမကထာဝဏ္ဏနာ.