၄. စတုတ္ထပဏ္ဏာသကံ
(၁၆) ၁. သဒ္ဓမ္မဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမသမ္မတ္တနိယာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တန္တိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တဘူတံ မဂ္ဂနိယာမံ ဩက္ကမိတုံ အဘဗ္ဗော အဘာဇနံ. ကထံ ပရိဘောတီတိအာဒီသု ‘‘ကိံ ကထာ နာမ ဧသာ’’တိ ဝဒန္တော ကထံ ပရိဘောတိ နာမ. ‘‘ကိံ နာမေသ ကထေတိ၊ ကိံ အယံ ဇာနာတီ’’တိ ဝဒန္တော ကထိကံ ပရိဘောတိ နာမ. ‘‘မယံ ကိံ ဇာနာမ၊ ကုတော အမှာကံ ဧတံ သောတုံ ဗလ’’န္တိ ဝဒန္တော အတ္တာနံ ပရိဘောတိ နာမ. ဝိပရိယာယေန သုက္ကပက္ခော ဝေဒိတဗ္ဗော.
၂. ဒုတိယသမ္မတ္တနိယာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၂. ဒုတိယေ အနညာတေ အညာတမာနီတိ အဝိညာတသ္မိံယေဝ ‘‘ဝိညာတမိဒံ မယာ’’တိ ဧဝံမာနီ.
၃. တတိယသမ္မတ္တနိယာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၃. တတိယေ မက္ခီ ဓမ္မံ သုဏာတီတိ မက္ခီ ဟုတွာ ဂုဏမက္ခနစိတ္တေန ဓမ္မံ သုဏာတိ. ဥပါရမ္ဘစိတ္တောတိ နိဂ္ဂဟာရောပနစိတ္တော. ရန္ဓဂဝေသီတိ ဂုဏရန္ဓံ ဂုဏစ္ဆိဒ္ဒံ ဂဝေသန္တော.
၄. ပဌမသဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၄. စတုတ္ထေ န သက္ကစ္စံ ဓမ္မံ သုဏန္တီတိ ဩဟိတသောတာ သုကတကာရိနော ဟုတွာ န သုဏန္တိ. န ပရိယာပုဏန္တီတိ ယထာသုတံ ဓမ္မံ ဝဠဉ္ဇန္တာပိ သက္ကစ္စံ န ဝဠဉ္ဇေန္တိ. ပဉ္စမံ ဥတ္တာနမေဝ.
၆. တတိယသဒ္ဓမ္မသမ္မောသသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၆. ဆဋ္ဌေ အပ္ပဋိသရဏောတိ အပ္ပတိဋ္ဌော. အာစရိယာ ဟိ သုတ္တန္တဿ ပဋိသရဏံ နာမ၊ တေသံ အဘာဝါ အပ္ပဋိသရဏော ဟောတိ. သေသမေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝ.
၇. ဒုက္ကထာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၇. သတ္တမေ ပုဂ္ဂလံ ဥပနိဓာယာတိ တံ တံ ပုဂ္ဂလံ ဥပနိက္ခိပိတွာ၊ သက္ခိံ ကတွာတိ အတ္ထော. ကစ္ဆမာနာယာတိ ကထိယမာနာယ. သေသမေတ္ထ အဋ္ဌမဉ္စ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
၉. ဥဒါယီသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၉. နဝမေ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေဿာမီတိ ဒါနာနန္တရံ သီလံ၊ သီလာနန္တရံ သဂ္ဂန္တိ ဧဝံ ဒေသနာနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ဝါ၊ ယံ ယံ သုတ္တပဒံ ဝါ ဂါထာပဒံ ဝါ နိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ တဿ တဿ အနုရူပကထံ ကထေဿာမီတိ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ပရေသံ ဓမ္မော ဒေသေတဗ္ဗော. ပရိယာယဒဿာဝီတိ တဿ တဿ အတ္ထဿ တံ တံ ကာရဏံ ဒဿေန္တော. ကာရဏဉှိ ဣဓ ပရိယာယောတိ ဝုတ္တံ. အနုဒ္ဒယတံ ပဋိစ္စာတိ ‘‘မဟာသမ္ဗာဓပ္ပတ္တေ သတ္တေ သမ္ဗာဓတော မောစေဿာမီ’’တိ အနုကမ္ပံ အာဂမ္မ. န အာမိသန္တရောတိ န အာမိသဟေတုကော၊ အတ္တနော စတုပစ္စယလာဘံ အနာသီသန္တောတိ အတ္ထော. အတ္တာနဉ္စ ပရဉ္စ အနုပဟစ္စာတိ အတ္တုက္ကံသနပရဝမ္ဘနာဒိဝသေန အတ္တာနဉ္စ ပရဉ္စ ဂုဏုပဃာတေန အနုပဟန္တွာ.
၁၀. ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၀. ဒသမေ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယာတိ ယာနိ ဟဿာဒီနိ ကိစ္စာနိ နိပ္ဖါဒေတုံ ဌာနာနိ ဥပ္ပန္နာနိ ဟောန္တိ၊ တေသု မတ္ထကံ အသမ္ပတ္တေသု အန္တရာယေဝ ဒုန္နီဟာရာ ဒုဝိက္ခမ္ဘယာ ဟောန္တိ. ပဋိဘာနန္တိ ကထေတုကာမတာ ဝုစ္စတိ. ဣမာနိ ပဉ္စ ဒုပ္ပဋိဝိနောဒယာနိ၊ န သုပ္ပဋိဝိနောဒယာနိ. ဥပါယေန ပန ကာရဏေန အနုရူပါဟိ ပစ္စဝေက္ခဏအနုသာသနာဒီဟိ သက္ကာ ပဋိဝိနောဒေတုန္တိ.
သဒ္ဓမ္မဝဂ္ဂေါ ပဌမော.
(၁၇) ၂. အာဃာတဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမအာဃာတပဋိဝိနယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ အာဃာတံ ပဋိဝိနေန္တိ ဝူပသမေန္တီတိ အာဃာတပဋိဝိနယာ. ယတ္ထ ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နော အာဃာတော သဗ္ဗသော ပဋိဝိနေတဗ္ဗောတိ ယတ္ထ အာရမ္မဏေ ဘိက္ခုနော အာဃာတော ဥပ္ပန္နော ဟောတိ၊ တတ္ထ သော သဗ္ဗော ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ပဋိဝိနောဒေတဗ္ဗောတိ အတ္ထော. မေတ္တာ တသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ ဘာဝေတဗ္ဗာတိ တိကစတုက္ကဇ္ဈာနဝသေန မေတ္တာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကရုဏာယပိ ဧသေဝ နယော. ဥပေက္ခာ ပန စတုက္ကပဉ္စကဇ္ဈာနဝသေန ဘာဝေတဗ္ဗာ. ယသ္မာ ပန ယံ ပုဂ္ဂလံ ပဿတော စိတ္တံ န နိဗ္ဗာတိ၊ တသ္မိံ မုဒိတာ န သဏ္ဌဟတိ၊ တသ္မာ သာ န ဝုတ္တာ. အသတိအမနသိကာရောတိ ယထာ သော ပုဂ္ဂလော န ဥပဋ္ဌာတိ၊ ကုဋ္ဋာဒီဟိ အန္တရိတော ဝိယ ဟောတိ၊ ဧဝံ တသ္မိံ အသတိအမနသိကာရော အာပဇ္ဇိတဗ္ဗော. သေသံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနမေဝ.
၂. ဒုတိယအာဃာတပဋိဝိနယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၂. ဒုတိယေ အာဃာတော ဧတေသု ပဋိဝိနေတဗ္ဗောတိ အာဃာတပဋိဝိနယာ. အာဃာတော ဧတေဟိ ပဋိဝိနေတဗ္ဗောတိပိ အာဃာတပဋိဝိနယာ. ပဋိဝိနယောတိ ဟိ ပဋိဝိနယဝတ္ထူနမ္ပိ ပဋိဝိနယကာရဏာနမ္ပိ ဧတံ အဓိဝစနံ၊ တဒုဘယမ္ပိ ဣဓ ဝဋ္ဋတိ. ပဉ္စ ဟိ ပုဂ္ဂလာ ပဋိဝိနယဝတ္ထူ ဟောန္တိ ပဉ္စဟိ ဥပမာဟိ ပဉ္စ ပဋိပတ္တိယော ပဋိဝိနယကာရဏာနိ. လဘတိ စ ကာလေန ကာလံ စေတသော ဝိဝရံ စေတသော ပသာဒန္တိ ကာလေ ကာလေ သမထဝိပဿနာစိတ္တဿ ဥပ္ပန္နောကာသသင်္ခါတံ ဝိဝရဉ္စေဝ သဒ္ဓါသမ္ပန္နဘာဝသင်္ခါတံ ပသာဒဉ္စ လဘတိ.
ရထိယာယာတိ အန္တရဝီထိယံ. နန္တကန္တိ ပိလောတိကခဏ္ဍံ. နိဂ္ဂဟေတွာတိ အက္ကမိတွာ. ယော တတ္ထ သာရောတိ ယံ တတ္ထ ထိရဋ္ဌာနံ. တံ ပရိပါတေတွာတိ တံ လုဉ္စိတွာ. ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ပံသုကူလိကော ဝိယ မေတ္တာဝိဟာရီ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ရထိယာယ နန္တကံ ဝိယ ဝေရိပုဂ္ဂလော၊ ဒုဗ္ဗလဋ္ဌာနံ ဝိယ အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရတာ၊ ထိရဋ္ဌာနံ ဝိယ ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရတာ၊ ဒုဗ္ဗလဋ္ဌာနံ ဆဍ္ဍေတွာ ထိရဋ္ဌာနံ အာဒါယ ဂန္တွာ သိဗ္ဗိတွာ ရဇိတွာ ပါရုပိတွာ ဝိစရဏကာလော ဝိယ အပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရတံ အမနသိကတွာ ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရတံ မနသိကတွာ ဝေရိမှိ စိတ္တုပ္ပါဒံ နိဗ္ဗာပေတွာ ဖာသုဝိဟာရကာလော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
သေဝါလပဏကပရိယောနဒ္ဓါတိ သေဝါလေန စ ဥဒကပပ္ပဋကေန စ ပဋိစ္ဆန္နာ. ဃမ္မပရေတောတိ ဃမ္မေန အနုဂတော. ကိလန္တောတိ မဂ္ဂကိလန္တော. တသိတောတိ တဏှာဘိဘူတော. ပိပါသိတောတိ ပါနီယံ ပါတုကာမော. အပဝိယူဟိတွာတိ အပနေတွာ. ပိဝိတွာတိ ပသန္နဥဒကံ ပိဝိတွာ. ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ဃမ္မာဘိတတ္တော ပုရိသော ဝိယ မေတ္တာဝိဟာရီ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ သေဝါလပဏကံ ဝိယ အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရတာ၊ ပသန္နဥဒကံ ဝိယ ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရတာ၊ သေဝါလပဏကံ အပဗျူဟိတွာ ပသန္နောဒကံ ပိဝိတွာ ဂမနံ ဝိယ အပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရတံ အမနသိကတွာ ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရတံ မနသိကတွာ ဝေရိမှိ စိတ္တုပ္ပါဒံ နိဗ္ဗာပေတွာ ဖာသုဝိဟာရကာလော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
ခေါဘေဿာမီတိ စာလေဿာမိ. လောဠေဿာမီတိ အာကုလံ ကရိဿာမိ. အပေယျမ္ပိ တံ ကရိဿာမီတိ ပိဝိတုံ အသက္ကုဏေယျံ ကရိဿာမိ. စတုက္ကုဏ္ဍိကောတိ ဇာဏူဟိ စ ဟတ္ထေဟိ စ ဘူမိယံ ပတိဋ္ဌာနေန စတုက္ကုဏ္ဍိကော ဟုတွာ. ဂေါပီတကံ ပိဝိတွာတိ ဂါဝိယော ဝိယ မုခေန အာကဍ္ဎေန္တော ပိဝိတွာ. ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ဃမ္မာဘိတတ္တော ပုရိသော ဝိယ မေတ္တာဝိဟာရီ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဂေါပဒံ ဝိယ ဝေရိပုဂ္ဂလော၊ ဂေါပဒေ ပရိတ္တဥဒကံ ဝိယ တဿဗ္ဘန္တရေ ပရိတ္တဂုဏော၊ စတုက္ကုဏ္ဍိကဿ ဂေါပီတကံ ပိဝိတွာ ပက္ကမနံ ဝိယ တဿ အပရိသုဒ္ဓကာယဝစီသမာစာရတံ အမနသိကတွာ ယံ သော ကာလေန ကာလံ ဓမ္မဿဝနံ နိဿာယ စေတသော ဝိဝရပ္ပသာဒသင်္ခါတံ ပီတိပါမောဇ္ဇံ လဘတိ၊ တံ မနသိကတွာ စိတ္တုပ္ပါဒနိဗ္ဗာပနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
အာဗာဓိကောတိ ဣရိယာပထဘဉ္ဇနကေန ဝိသဘာဂါဗာဓေန အာဗာဓိကော. ပုရတောပိဿာတိ ပုရတောပိ ဘဝေယျ. အနယဗျသနန္တိ အဝဍ္ဎိဝိနာသံ. ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ သော အနာထဂိလာနော ဝိယ သဗ္ဗကဏှဓမ္မသမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော၊ အဒ္ဓါနမဂ္ဂေါ ဝိယ အနမတဂ္ဂသံသာရော၊ ပုရတော စ ပစ္ဆတော စ ဂါမာနံ ဒူရဘာဝေါ ဝိယ နိဗ္ဗာနဿ ဒူရဘာဝေါ၊ သပ္ပါယဘောဇနာနံ အလာဘော ဝိယ သာမညဖလဘောဇနာနံ အလာဘော၊ သပ္ပါယဘေသဇ္ဇာနံ အလာဘော ဝိယ သမထဝိပဿနာနံ အဘာဝေါ၊ ပတိရူပဥပဋ္ဌာကာနံ အလာဘော ဝိယ ဩဝါဒါနုသာသနီဟိ ကိလေသတိကိစ္ဆကာနံ အဘာဝေါ၊ ဂါမန္တနာယကဿ အလာဘော ဝိယ နိဗ္ဗာနသမ္ပာပကဿ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ အလဒ္ဓဘာဝေါ၊ အညတရဿ ပုရိသဿ ဒိသွာ ကာရုညုပဋ္ဌာနံ ဝိယ တသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ မေတ္တာဝိဟာရိကဿ ကာရုညံ ဥပ္ပါဒေတွာ စိတ္တနိဗ္ဗာပနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
အစ္ဆောဒကာတိ ပသန္နောဒကာ. သာတောဒကာတိ မဓုရောဒကာ. သီတောဒကာတိ တနုသီတသလိလာ. သေတကာတိ ဦမိဘိဇ္ဇနဋ္ဌာနေသု သေတဝဏ္ဏာ. သုပတိတ္ထာတိ သမတိတ္ထာ. ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ ဃမ္မာဘိတတ္တော ပုရိသော ဝိယ မေတ္တာဝိဟာရီ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ သာ ပေါက္ခရဏီ ဝိယ ပရိသုဒ္ဓသဗ္ဗဒွါရော ပုရိသော၊ နှတွာ ပိဝိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ရုက္ခစ္ဆာယာယ နိပဇ္ဇိတွာ ယထာကာမံ ဂမနံ ဝိယ တေသု ဒွါရေသု ယံ ဣစ္ဆတိ၊ တံ အာရမ္မဏံ ကတွာ စိတ္တနိဗ္ဗာပနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တတိယစတုတ္ထာနိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယာနေဝ.
၅. ပဉှပုစ္ဆာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၅. ပဉ္စမေ ပရိဘဝန္တိ ပရိဘဝန္တော၊ ဧဝံ ပရိဘဝိဿာမီတိ ပရိဘဝနတ္ထာယ ပုစ္ဆတီတိ အတ္ထော. အညာတုကာမောတိ ဇာနိတုကာမော ဟုတွာ.
၆. နိရောဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၆. ဆဋ္ဌေ အတ္ထေတံ ဌာနန္တိ အတ္ထိ ဧတံ ကာရဏံ. နော စေ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အညံ အာရာဓေယျာတိ နော စေ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ အရဟတ္တံ ပါပုဏေယျ. ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခာနံ ဒေဝါနန္တိ ကာမာဝစရဒေဝါနံ. အညတရံ မနောမယံ ကာယန္တိ ဈာနမနေန နိဗ္ဗတ္တံ အညတရံ သုဒ္ဓါဝါသဗြဟ္မကာယံ. ဥဒါယီတိ လာဠုဒါယီ. သော ဟိ ‘‘မနောမယ’’န္တိ သုတွာ ‘‘အာရုပ္ပေ န ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ပဋိဗာဟိ. ထေရော ‘‘သာရိပုတ္တော ကိံ ဇာနာတိ၊ ယဿ သမ္မုခါ ဧဝံ ဘိက္ခူ ဝစနံ ပဋိက္ကောသန္တီ’’တိ ဧဝံ ဗာလာနံ လဒ္ဓိဥပ္ပတ္တိပဋိဗာဟနတ္ထံ တံ ဝစနံ အနဓိဝါသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ.
အတ္ထိ နာမာတိ အမရိသနတ္ထေ နိပါတော. တေနေဝ စေတ္ထ ‘‘အဇ္ဈုပေက္ခိဿထာ’’တိ အနာဂတဝစနံ ကတံ. အယဉှေတ္ထတ္ထော – အာနန္ဒ၊ တုမှေ ထေရံ ဘိက္ခုံ ဝိဟေဌိယမာနံ အဇ္ဈုပေက္ခထ၊ န ဝေါ ဧတံ မရိသယာမိ န သဟာမိ နာဓိဝါသေမီတိ. ကသ္မာ ပန ဘဂဝါ အာနန္ဒထေရံယေဝ ဧဝမာဟာတိ? ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကတ္တာ. ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကဿ ဟိ ဧဝံ ဝဒန္တော ပဋိဗာဟိတုံ ဘာရော. အပိစေသ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ပိယသဟာယော၊ တေနာပိဿ ဧသ ဘာရော. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဘဂဝါ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဂရဟန္တော ဧဝမာဟ၊ န ပနေသာ တဿေဝ ဂရဟာ၊ သမ္မုခီဘူတာနံ သဗ္ဗေသံယေဝ ဂရဟာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိဟာရန္တိ ဂန္ဓကုဋိံ.
အနစ္ဆရိယန္တိ န အစ္ဆရိယံ. ယထာတိ ကာရဏဝစနံ. အာယသ္မန္တံယေဝေတ္ထ ဥပဝါနံ ပဋိဘာသေယျာတိ ဧတ္ထ ဘဂဝတာ စ ဧဝံ ဧတဒေဝ ကာရဏံ အာရဗ္ဘ ဥဒါဟဋေ အာယသ္မတောယေဝ ဥပဝါနဿ ပဋိဝစနံ ပဋိဘာတု ဥပဋ္ဌာတူတိ ဒီပေတိ. သာရဇ္ဇံ ဩက္ကန္တန္တိ ဒေါမနဿံ အနုပဝိဋ္ဌံ. သီလဝါတိအာဒီဟိ ခီဏာသဝသီလာဒီနိယေဝ ကထိတာနိ. ခဏ္ဍိစ္စေနာတိအာဒီနိ သက္ကာရာဒီနံ ကာရဏပုစ္ဆာဝသေန ဝုတ္တာနိ. ကိံ ခဏ္ဍိစ္စာဒီဟိ ကာရဏေဟိ တံ တံ သဗြဟ္မစာရိံ သက္ကရေယျုန္တိ အယဉှေတ္ထ အဓိပ္ပါယော.
၇. စောဒနာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၇. သတ္တမေ စောဒကေနာတိ ဝတ္ထုသန္ဒဿနာ အာပတ္တိသန္ဒဿနာ သံဝါသပ္ပဋိက္ခေပေါ သာမီစိပ္ပဋိက္ခေပေါတိ စတူဟိ စောဒနာဝတ္ထူဟိ စောဒယမာနေန. ကာလေန ဝက္ခာမိ နော အကာလေနာတိ ဧတ္ထ စုဒိတကဿ ကာလော ကထိတော၊ န စောဒကဿ. ပရံ စောဒေန္တေန ဟိ ပရိသမဇ္ဈေ ဝါ ဥပေါသထပဝါရဏဂ္ဂေ ဝါ အာသနသာလာဘောဇနသာလာဒီသု ဝါ န စောဒေတဗ္ဗော၊ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နကာလေ ‘‘ကရောတာယသ္မာ ဩကာသံ၊ အဟံ အာယသ္မန္တံ ဝတ္တုကာမော’’တိ ဧဝံ ဩကာသံ ကာရေတွာ စောဒေတဗ္ဗော. ပုဂ္ဂလံ ပန ဥပပရိက္ခိတွာ ယော လောလပုဂ္ဂလော အဘူတံ ဝတွာ ဘိက္ခူနံ အယသံ အာရောပေတိ၊ သော ဩကာသကမ္မံ ဝိနာပိ စောဒေတဗ္ဗော. ဘူတေနာတိ တစ္ဆေန သဘာဝေန. သဏှေနာတိ မဋ္ဌေန မုဒုကေန. အတ္ထသံဟိတေနာတိ အတ္ထကာမတာယ ဟိတကာမတာယ ဥပေတေန. အဝိပ္ပဋိသာရော ဥပဒဟာတဗ္ဗောတိ အမင်္ကုဘာဝေါ ဥပနေတဗ္ဗော. အလံ တေ အဝိပ္ပဋိသာရာယာတိ ယုတ္တံ တေ အမင်္ကုဘာဝါယ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ. အဋ္ဌမံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ ပါကဋမေဝ.
၉. ခိပ္ပနိသန္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၆၉. နဝမေ ခိပ္ပံ နိသာမယတိ ဥပဓာရေတီတိ ခိပ္ပနိသန္တိ. သုဂ္ဂဟိတံ ကတွာ ဂဏှာတီတိ သုဂ္ဂဟိတဂ္ဂါဟီ. အတ္ထကုသလောတိ အဋ္ဌကထာယ ဆေကော. ဓမ္မကုသလောတိ ပါဠိယံ ဆေကော. နိရုတ္တိကုသလောတိ နိရုတ္တိဝစနေသု ဆေကော. ဗျဉ္ဇနကုသလောတိ အက္ခရပ္ပဘေဒေ ဆေကော. ပုဗ္ဗာပရကုသလောတိ အတ္ထပုဗ္ဗာပရံ၊ ဓမ္မပုဗ္ဗာပရံ၊ အက္ခရပုဗ္ဗာပရံ၊ ဗျဉ္ဇနပုဗ္ဗာပရံ၊ အနုသန္ဓိပုဗ္ဗာပရန္တိ ဣမသ္မိံ ပဉ္စဝိဓေ ပုဗ္ဗာပရေ ဆေကော. တတ္ထ အတ္ထပုဗ္ဗာပရကုသလောတိ ဟေဋ္ဌာ အတ္ထေန ဥပရိ အတ္ထံ ဇာနာတိ၊ ဥပရိ အတ္ထေန ဟေဋ္ဌာ အတ္ထံ ဇာနာတိ. ကထံ? သော ဟိ ဟေဋ္ဌာ အတ္ထံ ဌပေတွာ ဥပရိ အတ္ထေ ဝုတ္တေ ‘‘ဟေဋ္ဌာ အတ္ထော အတ္ထီ’’တိ ဇာနာတိ. ဥပရိ အတ္ထံ ဌပေတွာ ဟေဋ္ဌာ အတ္ထေ ဝုတ္တေပိ ‘‘ဥပရိ အတ္ထော အတ္ထီ’’တိ ဇာနာတိ. ဥဘတော ဌပေတွာ မဇ္ဈေ အတ္ထေ ဝုတ္တေ ‘‘ဥဘတော အတ္ထော အတ္ထီ’’တိ ဇာနာတိ. မဇ္ဈေ အတ္ထံ ဌပေတွာ ဥဘတောဘာဂေသု အတ္ထေ ဝုတ္တေ ‘‘မဇ္ဈေ အတ္ထော အတ္ထီ’’တိ ဇာနာတိ. ဓမ္မပုဗ္ဗာပရာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. အနုသန္ဓိပုဗ္ဗာပရေ ပန သီလံ အာဒိံ ကတွာ အာရဒ္ဓေ သုတ္တန္တေ မတ္ထကေ ဆသု အဘိညာသု အာဂတာသု ‘‘ယထာနုသန္ဓိံ ယထာနုပရိစ္ဆေဒံ သုတ္တန္တော ဂတော’’တိ ဇာနာတိ. ဒိဋ္ဌိဝသေန အာရဒ္ဓေ ဥပရိ သစ္စေသု အာဂတေသုပိ ‘‘ယထာနုသန္ဓိနာ ဂတော’’တိ ဇာနာတိ. ကလဟဘဏ္ဍနဝသေန အာရဒ္ဓေ ဥပရိ သာရဏီယဓမ္မေသု အာဂတေသုပိ၊ ဒွတ္တိံသတိရစ္ဆာနကထာဝသေန အာရဒ္ဓေ ဥပရိ ဒသကထာဝတ္ထူသု (အ. နိ. ၁၀.၆၉၊ ဥဒါ.၃၁) အာဂတေသုပိ ‘‘ယထာနုသန္ဓိနာ ဂတော’’တိ ဇာနာတီတိ.
၁၀. ဘဒ္ဒဇိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၀. ဒသမေ အဘိဘူတိ အဘိဘဝိတွာ ဌိတော ဇေဋ္ဌကော. အနဘိဘူတောတိ အညေဟိ အနဘိဘူတော. အညဒတ္ထူတိ ဧကံသဝစနေ နိပါတော. ဒဿနဝသေန ဒသော၊ သဗ္ဗံ ပဿတီတိ အဓိပ္ပါယော. ဝသဝတ္တီတိ သဗ္ဗံ ဇနံ ဝသေ ဝတ္တေတိ. ယထာ ပဿတောတိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏံ ဝါ ဟောတု အနိဋ္ဌာရမ္မဏံ ဝါ၊ ယေနာကာရေန တံ ပဿန္တဿ. အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီတိ အနန္တရာယေဝ အရဟတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ယထာ သုဏတောတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. အထ ဝါ ယံ စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ နိရန္တရမေဝ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ၊ တံ တဿ အရဟတ္တံ စက္ခုဝိညာဏာနန္တရံ နာမ ဟောတိ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ဣဒံ ဒဿနာနံ အဂ္ဂန္တိ. ဒုတိယပဒေပိ ဧသေဝ နယော.
ယထာ သုခိတဿာတိ ယေန မဂ္ဂသုခေန သုခိတဿ. အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီတိ သမနန္တရမေဝ အရဟတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣဒံ သုခါနံ အဂ္ဂန္တိ ဣဒံ မဂ္ဂသုခံ သုခါနံ ဥတ္တမံ. ယထာ သညိဿာတိ ဣဓာပိ မဂ္ဂသညာဝ အဓိပ္ပေတာ. ယထာ ဘူတဿာတိ ယသ္မိံ ဘဝေ ယသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ဌိတဿ. အနန္တရာတိ အနန္တရာယေန အရဟတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣဒံ ဘဝါနံ အဂ္ဂန္တိ အယံ ပစ္ဆိမော အတ္တဘာဝေါ ဘဝါနံ အဂ္ဂံ နာမ. အထ ဝါ ယထာ ဘူတဿာတိ ယေဟိ ခန္ဓေဟိ မဂ္ဂက္ခဏေ ဘူတဿ ဝိဇ္ဇမာနဿ. အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီတိ မဂ္ဂါနန္တရမေဝ ဖလံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣဒံ ဘဝါနံ အဂ္ဂန္တိ ဣဒံ မဂ္ဂက္ခဏေ ခန္ဓပဉ္စကံ ဘဝါနံ အဂ္ဂံ နာမာတိ.
အာဃာတဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.
(၁၈) ၃. ဥပါသကဝဂ္ဂေါ
၁-၃. သာရဇ္ဇသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၁၇၁-၁၇၃. တတိယဿ ပဌမဒုတိယတတိယေသု အဂါရိယပ္ပဋိပတ္တိ ကထိတာ. သောတာပန္နသကဒါဂါမိနောပိ ဟောန္တု၊ ဝဋ္ဋန္တိယေဝ.
၄. ဝေရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၄. စတုတ္ထေ ဘယာနီတိ စိတ္တုတြာသဘယာနိ. ဝေရာနီတိ အကုသလဝေရာနိပိ ပုဂ္ဂလဝေရာနိပိ. စေတသိကန္တိ စိတ္တနိဿိတံ. ဒုက္ခန္တိ ကာယပသာဒဝတ္ထုကံ ဒုက္ခံ. ဒေါမနဿန္တိ ဒေါမနဿဝေဒနံ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝိရတိပဟာနံ ကထိတံ.
၅. စဏ္ဍာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၅. ပဉ္စမေ ဥပါသကပတိကုဋ္ဌောတိ ဥပါသကပစ္ဆိမကော. ကောတူဟလမင်္ဂလိကောတိ ‘‘ဣမိနာ ဣဒံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တတ္တာ ကောတူဟလသင်္ခါတေန ဒိဋ္ဌသုတမုတမင်္ဂလေန သမန္နာဂတော. မင်္ဂလံ ပစ္စေတိ နော ကမ္မန္တိ မင်္ဂလံ ဩလောကေတိ၊ ကမ္မံ န ဩလောကေတိ. ဣတော စ ဗဟိဒ္ဓါတိ ဣမမှာ သာသနာ ဗဟိဒ္ဓါ. ပုဗ္ဗကာရံ ကရောတီတိ ဒါနာဒိကံ ကုသလကိစ္စံ ပဌမတရံ ကရောတိ.
၆. ပီတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၆. ဆဋ္ဌေ ကိန္တိ မယန္တိ ကေန နာမ ဥပါယေန မယံ. ပဝိဝေကံ ပီတိန္တိ ပဌမဒုတိယဇ္ဈာနာနိ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနကပီတိံ. ကာမူပသံဟိတန္တိ ကာမနိဿိတံ ဒုဝိဓေ ကာမေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ. အကုသလူပသံဟိတန္တိ ‘‘မိဂသူကရာဒယော ဝိဇ္ဈိဿာမီ’’တိ သရံ ခိပိတွာ တသ္မိံ ဝိရဒ္ဓေ ‘‘ဝိရဒ္ဓံ မယာ’’တိ ဧဝံ အကုသလေ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ. တာဒိသေသု ပန ဌာနေသု အဝိရဇ္ဈန္တဿ ‘‘သုဋ္ဌု မေ ဝိဒ္ဓံ၊ သုဋ္ဌု မေ ပဟဋ’’န္တိ ဥပ္ပဇ္ဇနကံ အကုသလူပသံဟိတံ သုခံ သောမနဿံ နာမ. ဒါနာဒိဥပကရဏာနံ အသမ္ပတ္တိယာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ပန ကုသလူပသံဟိတံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
၇. ဝဏိဇ္ဇာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၇. သတ္တမေ ဝဏိဇ္ဇာတိ ဝါဏိဇကမ္မာနိ. ဥပါသကေနာတိ တိသရဏဂတေန. သတ္ထဝဏိဇ္ဇာတိ အာဝုဓဘဏ္ဍံ ကာရေတွာ တဿ ဝိက္ကယော. သတ္တဝဏိဇ္ဇာတိ မနုဿဝိက္ကယော. မံသဝဏိဇ္ဇာတိ သူကရမိဂါဒယော ပေါသေတွာ တေသံ ဝိက္ကယော. မဇ္ဇဝဏိဇ္ဇာတိ ယံကိဉ္စိ မဇ္ဇံ ကာရေတွာ တဿ ဝိက္ကယော. ဝိသဝဏိဇ္ဇာတိ ဝိသံ ကာရေတွာ တဿ ဝိက္ကယော. ဣတိ သဗ္ဗမ္ပိ ဣမံ ဝဏိဇ္ဇံ နေဝ အတ္တနာ ကာတုံ၊ န ပရေ သမာဒပေတွာ ကာရေတုံ ဝဋ္ဋတိ.
၈. ရာဇသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၈. အဋ္ဌမေ ပဗ္ဗာဇေန္တီတိ ရဋ္ဌမှာ ပဗ္ဗာဇေန္တိ. ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောန္တီတိ ယထာဓိပ္ပါယံ ယထာဇ္ဈာသယံ ကရောန္တိ. တထေဝ ပါပကမ္မံ ပဝေဒေန္တီတိ ယထာ တေန ကတံ၊ တံ တထေဝ အညေသံ အာရောစေန္တိ ကထေန္တိ.
၉. ဂိဟိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၉. နဝမေ သံဝုတကမ္မန္တန္တိ ပိဟိတကမ္မန္တံ. အာဘိစေတသိကာနန္တိ ဥတ္တမစိတ္တနိဿိတာနံ. ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနန္တိ ပစ္စက္ခေယေဝ ဓမ္မေ ပဝတ္တိက္ခဏေ သုခဝိဟာရာနံ. အရိယကန္တေဟီတိ အရိယာနံ ကန္တေဟိ မဂ္ဂဖလသီလေဟိ.
အရိယဓမ္မံ သမာဒါယာတိ ဧတ္ထ အရိယဓမ္မောတိ ပဉ္စ သီလာနိ ကထိတာနိ. မေရယံ ဝါရုဏိန္တိ စတုဗ္ဗိဓံ မေရယံ ပဉ္စဝိဓဉ္စ သုရံ. ဓမ္မဉ္စာနုဝိတက္ကယေတိ နဝဝိဓံ လောကုတ္တရဓမ္မံ အနုဿတိဝသေနေဝ ဝိတက္ကေယျ. အဗျာပဇ္ဈံ ဟိတံ စိတ္တန္တိ နိဒ္ဒုက္ခံ မေတ္တာဒိဗြဟ္မဝိဟာရစိတ္တံ. ဒေဝလောကာယ ဘာဝယေတိ ဗြဟ္မလောကတ္ထာယ ဘာဝေယျ. ပုညတ္ထဿ ဇိဂီသတောတိ ပုညေန အတ္ထိကဿ ပုညံ ဂဝေသန္တဿ. သန္တေသူတိ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓတထာဂတသာဝကေသု. ဝိပုလာ ဟောတိ ဒက္ခိဏာတိ ဧဝံ ဒိန္နဒါနံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ. အနုပုဗ္ဗေနာတိ သီလပူရဏာဒိနာ အနုက္ကမေန. သေသံ တိကနိပါတေ ဝုတ္တတ္ထမေဝ.
၁၀. ဂဝေသီသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၈၀. ဒသမေ သိတံ ပါတွာကာသီတိ မဟာမဂ္ဂေနေဝ ဂစ္ဆန္တော တံ သာလဝနံ ဩလောကေတွာ ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ကိဉ္စိ သုကာရဏံ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗ’’န္တိ အဒ္ဒသ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ဂဝေသိနာ ဥပါသကေန ကတံ သုကာရဏံ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣဒံ သုကာရဏံ ဘိက္ခုသံဃဿ အပါကဋံ ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဟန္ဒ နံ ဘိက္ခုသံဃဿ ပါကဋံ ကရောမီ’’တိ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ အညတရသ္မိံ ပဒေသေ ဌိတောဝ သိတပါတုကမ္မံ အကာသိ၊ အဂ္ဂဂ္ဂဒန္တေ ဒဿေတွာ မန္ဒဟသိတံ ဟသိ. ယထာ ဟိ လောကိယမနုဿာ ဥဒရံ ပဟရန္တာ ‘‘ကဟံ ကဟ’’န္တိ ဟသန္တိ၊ န ဧဝံ ဗုဒ္ဓါ. ဗုဒ္ဓါနံ ပန ဟသိတံ ဟဋ္ဌပဟဋ္ဌာကာရမတ္တမေဝ ဟောတိ.
ဟသိတဉ္စ နာမေတံ တေရသဟိ သောမနဿသဟဂတစိတ္တေဟိ ဟောတိ. တတ္ထ လောကိယမဟာဇနော အကုသလတော စတူဟိ၊ ကာမာဝစရကုသလတော စတူဟီတိ အဋ္ဌဟိ စိတ္တေဟိ ဟသတိ၊ သေခါ အကုသလတော ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ္တာနိ ဒွေ အပနေတွာ ဆဟိ စိတ္တေဟိ ဟသန္တိ၊ ခီဏာသဝါ စတူဟိ သဟေတုကကိရိယစိတ္တေဟိ၊ ဧကေန အဟေတုကကိရိယစိတ္တေနာတိ ပဉ္စဟိ စိတ္တေဟိ ဟသန္တိ. တေသုပိ ဗလဝါရမ္မဏေ အာပါထမာဂတေ ဒွီဟိ ဉာဏသမ္ပယုတ္တစိတ္တေဟိ ဟသန္တိ၊ ဒုဗ္ဗလာရမ္မဏေ ဒုဟေတုကစိတ္တဒွယေန စ အဟေတုကစိတ္တေန စာတိ တီဟိ စိတ္တေဟိ ဟသန္တိ. ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ ကိရိယာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုသောမနဿသဟဂတစိတ္တံ ဘဂဝတော ပဟဋ္ဌာကာရမတ္တဟသိတံ ဥပ္ပါဒေတိ.
တံ ပနေတံ ဟသိတံ ဧဝံ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ထေရဿ ပါကဋံ အဟောသိ. ကထံ? တထာရူပေ ဟိ ကာလေ တထာဂတဿ စတူဟိ ဒါဌာဟိ စာတုဒ္ဒီပိကမဟာမေဃမုခတော သမောသရိတာ ဝိဇ္ဇုလတာ ဝိယ ဝိရောစမာနာ မဟာတာလက္ခန္ဓပ္ပမာဏာ ရသ္မိဝဋ္ဋိယော ဥဋ္ဌဟိတွာ တိက္ခတ္တုံ သိရဝရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဒါဌဂ္ဂေသုယေဝ အန္တရဓာယန္တိ. တေန သညာဏေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္ဆတော ဂစ္ဆမာနောပိ သိတပါတုဘာဝံ ဇာနာတိ.
ဣဒ္ဓန္တိ သမိဒ္ဓံ. ဖီတန္တိ အတိသမိဒ္ဓံ သဗ္ဗပါလိဖုလ္လံ ဝိယ. အာကိဏ္ဏမနုဿန္တိ ဇနသမာကုလံ. သီလေသု အပရိပူရကာရီတိ ပဉ္စသု သီလေသု အသမတ္တကာရီ. ပဋိဒေသိတာနီတိ ဥပါသကဘာဝံ ပဋိဒေသိတာနိ. သမာဒပိတာနီတိ သရဏေသု ပတိဋ္ဌာပိတာနီတိ အတ္ထော. ဣစ္စေတံ သမသမန္တိ ဣတိ ဧတံ ကာရဏံ သဗ္ဗာကာရတော သမဘာဝေနေဝ သမံ၊ န ဧကဒေသေန. နတ္ထိ ကိဉ္စိ အတိရေကန္တိ မယှံ ဣမေဟိ ကိဉ္စိ အတိရေကံ နတ္ထိ. ဟန္ဒာတိ ဝဝဿဂ္ဂတ္ထေ နိပါတော. အတိရေကာယာတိ ဝိသေသကာရဏတ္ထာယ ပဋိပဇ္ဇာမီတိ အတ္ထော. သီလေသု ပရိပူရကာရိံ ဓာရေထာတိ ပဉ္စသု သီလေသု သမတ္တကာရီတိ ဇာနာထ. ဧတ္တာဝတာ တေန ပဉ္စ သီလာနိ သမာဒိန္နာနိ နာမ ဟောန္တိ. ကိမင်္ဂ ပန န မယန္တိ မယံ ပန ကေနေဝ ကာရဏေန ပရိပူရကာရိနော န ဘဝိဿာမ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
ဥပါသကဝဂ္ဂေါ တတိယော.
(၁၉) ၄. အရညဝဂ္ဂေါ
၁. အာရညိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၈၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာတိ နေဝ သမာဒါနံ ဇာနာတိ၊ န အာနိသံသံ. အတ္တနော ပန မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ အညာဏေနေဝ အာရညကော ဟောတိ. ပါပိစ္ဆော ဣစ္ဆာပကတောတိ ‘‘အရညေ မေ ဝိဟရန္တဿ ‘အယံ အာရညကော’တိ စတုပစ္စယသက္ကာရံ ကရိဿန္တိ၊ ‘အယံ ဘိက္ခု လဇ္ဇီ ပဝိဝိတ္တော’တိအာဒီဟိ စ ဂုဏေဟိ သမ္ဘာဝေဿန္တီ’’တိ ဧဝံ ပါပိကာယ ဣစ္ဆာယ ဌတွာ တာယ ဧဝ ဣစ္ဆာယ အဘိဘူတော ဟုတွာ အာရညကော ဟောတိ. ဥမ္မာဒဝသေန အရညံ ပဝိသိတွာ ဝိဟရန္တော ပန ဥမ္မာဒါ စိတ္တက္ခေပါ အာရညကော နာမ ဟောတိ. ဝဏ္ဏိတန္တိ ဣဒံ အာရညကင်္ဂံ နာမ ဗုဒ္ဓေဟိ စ ဗုဒ္ဓသာဝကေဟိ စ ဝဏ္ဏိတံ ပသတ္ထန္တိ အာရညကော ဟောတိ. ဣဒမတ္ထိတန္တိ ဣမာယ ကလျာဏာယ ပဋိပတ္တိယာ အတ္ထော ဧတဿာတိ ဣဒမတ္ထီ၊ ဣဒမတ္ထိနော ဘာဝေါ ဣဒမတ္ထိတာ. တံ ဣဒမတ္ထိတံယေဝ နိဿာယ၊ န အညံ ကိဉ္စိ လောကာမိသန္တိ အတ္ထော. သေသမေတ္ထ ဣတော ပရေသု စ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
အရညဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
(၂၀) ၅. ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂေါ
၁. သောဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၁. ပဉ္စမဿ ပဌမေ ဗြာဟ္မဏဓမ္မာတိ ဗြာဟ္မဏသဘာဝါ. သုနခေသူတိ ကုက္ကုရေသု. နေဝ ကိဏန္တိ န ဝိက္ကိဏန္တီတိ န ဂဏှန္တာ ကိဏန္တိ၊ န ဒဒန္တာ ဝိက္ကိဏန္တိ. သမ္ပိယေနေဝ သံဝါသံ သံဗန္ဓာယ သမ္ပဝတ္တေန္တီတိ ပိယော ပိယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဝေဏိယာ ဗန္ဓနတ္ထံ သံဝါသံ ပဝတ္တယန္တိ. ဥဒရာဝဒေဟကန္တိ ဥဒရံ အဝဒိဟိတွာ ဥပစိနိတွာ ပူရေတွာ. အဝသေသံ အာဒါယ ပက္ကမန္တီတိ ယံ ဘုဉ္ဇိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ တံ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တိ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝဋ္ဋမေဝ ကထိတံ.
၂. ဒေါဏဗြာဟ္မဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၂. ဒုတိယေ တွမ္ပိ နောတိ တွမ္ပိ နု. ပဝတ္တာရောတိ ပဝတ္တယိတာရော. ယေသန္တိ ယေသံ သန္တကံ. မန္တပဒန္တိ ဝေဒသင်္ခါတံ မန္တမေဝ. ဂီတန္တိ အဋ္ဌကာဒီဟိ ဒသဟိ ပေါရာဏကဗြာဟ္မဏေဟိ သရသမ္ပတ္တိဝသေန သဇ္ဈာယိတံ. ပဝုတ္တန္တိ အညေသံ ဝုတ္တံ၊ ဝါစိတန္တိ အတ္ထော. သမီဟိတန္တိ သမုပဗျူဠှံ ရာသိကတံ၊ ပိဏ္ဍံ ကတွာ ဌပိတန္တိ အတ္ထော. တဒနုဂါယန္တီတိ ဧတရဟိ ဗြာဟ္မဏာ တံ တေဟိ ပုဗ္ဗေဟိ ဂီတံ အနုဂါယန္တိ အနုသဇ္ဈာယန္တိ. တဒနုဘာသန္တီတိ တံ အနုဘာသန္တိ. ဣဒံ ပုရိမဿေဝ ဝေဝစနံ. ဘာသိတမနုဘာသန္တီတိ တေဟိ ဘာသိတံ အနုဘာသန္တိ. သဇ္ဈာယိတမနုသဇ္ဈာယန္တီတိ တေဟိ သဇ္ဈာယိတံ အနုသဇ္ဈာယန္တိ. ဝါစိတမနုဝါစေန္တီတိ တေဟိ အညေသံ ဝါစိတံ အနုဝါစေန္တိ. သေယျထိဒန္တိ တေ ကတမေတိ အတ္ထော. အဋ္ဌကောတိအာဒီနိ တေသံ နာမာနိ. တေ ကိရ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဩလောကေတွာ ပရူပဃာတံ အကတွာ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပါဝစနေန သဟ သံသန္ဒေတွာ မန္တေ ဂန္ထေသုံ. အပရာပရေ ပန ဗြာဟ္မဏာ ပါဏာတိပါတာဒီနိ ပက္ခိပိတွာ တယော ဝေဒေ ဘိန္ဒိတွာ ဗုဒ္ဓဝစနေန သဒ္ဓိံ ဝိရုဒ္ဓေ အကံသု. တျာဿု’မေတိ ဧတ္ထ အဿူတိ နိပါတမတ္တံ၊ တေ ဗြာဟ္မဏာ ဣမေ ပဉ္စ ဗြာဟ္မဏေ ပညာပေန္တီတိ အတ္ထော.
မန္တေ အဓီယမာနောတိ ဝေဒေ သဇ္ဈာယန္တော ဂဏှန္တော. အာစရိယဓနန္တိ အာစရိယဒက္ခိဏံ အာစရိယဘာဂံ. န ဣဿတ္ထေနာတိ န ယောဓာဇီဝကမ္မေန ဥပ္ပါဒေတိ. န ရာဇပေါရိသေနာတိ န ရာဇုပဋ္ဌာကဘာဝေန. ကေဝလံ ဘိက္ခာစရိယာယာတိ သုဒ္ဓါယ ဘိက္ခာစရိယာယ ဧဝ. ကပါလံ အနတိမညမာနောတိ တံ ဘိက္ခာဘာဇနံ အနတိမညမာနော. သော ဟိ ပုဏ္ဏပတ္တံ အာဒါယ သီသံ နှာတော ကုလဒွါရေသု ဌတွာ ‘‘အဟံ အဋ္ဌစတ္တာလီသ ဝဿာနိ ကောမာရဗြဟ္မစရိယံ စရိံ၊ မန္တာပိ မေ ဂဟိတာ၊ အာစရိယဿ အာစရိယဓနံ ဒဿာမိ၊ ဓနံ မေ ဒေထာ’’တိ ယာစတိ. တံ သုတွာ မနုဿာ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ အဋ္ဌပိ သောဠသပိ သတမ္ပိ သဟဿမ္ပိ ဒေန္တိ. ဧဝံ သကလဂါမံ စရိတွာ လဒ္ဓဓနံ အာစရိယဿ နိယျာဒေတိ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ဧဝံ ခေါ ဒေါဏ ဗြာဟ္မဏော ဗြဟ္မသမော ဟောတီတိ ဧဝံ ဗြဟ္မဝိဟာရေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ ဗြာဟ္မဏော ဗြဟ္မသမော နာမ ဟောတိ.
နေဝ ကယေန န ဝိက္ကယေနာတိ နေဝ အတ္တနာ ကယံ ကတွာ ဂဏှာတိ၊ န ပရေန ဝိက္ကယံ ကတွာ ဒိန္နံ. ဥဒကူပဿဋ္ဌန္တိ ဥဒကေန ဥပဿဋ္ဌံ ပရိစ္စတ္တံ. သော ဟိ ယသ္မိံ ကုလေ ဝယပ္ပတ္တာ ဒါရိကာ အတ္ထိ၊ ဂန္တွာ တဿ ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ. ‘‘ကသ္မာ ဌိတောသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အဟံ အဋ္ဌစတ္တာလီသ ဝဿာနိ ကောမာရဗြဟ္မစရိယံ စရိံ၊ တံ သဗ္ဗံ တုမှာကံ ဒေမိ၊ တုမှေ မယှံ ဒါရိကံ ဒေထာ’’တိ ဝဒတိ. တေ ဒါရိကံ အာနေတွာ တဿ ဟတ္ထေ ဥဒကံ ပါတေတွာ ဒေန္တိ. သော တံ ဥဒကူပဿဋ္ဌံ ဘရိယံ ဂဏှိတွာ ဂစ္ဆတိ. အတိမီဠှဇောတိ အတိမီဠှေ မဟာဂူထရာသိမှိ ဇာတော. တဿ သာတိ တဿ ဧသာ. န ဒဝတ္ထာတိ န ကီဠနတ္ထာ. န ရတတ္ထာတိ န ကာမရတိအတ္ထာ. မေထုနံ ဥပ္ပါဒေတွာတိ ဓီတရံ ဝါ ပုတ္တံ ဝါ ဥပ္ပါဒေတွာ ‘‘ဣဒါနိ ပဝေဏိ ဃဋီယိဿတီ’’တိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇတိ. သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကန္တိ ဗြဟ္မလောကမေဝ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ဒေဝသမော ဟောတီတိ ဒိဗ္ဗဝိဟာရေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ ဒေဝသမော နာမ ဟောတိ.
တမေဝ ပုတ္တဿာဒံ နိကာမယမာနောတိ ယွာဿ ဓီတရံ ဝါ ပုတ္တံ ဝါ ဇာတံ ဒိသွာ ပုတ္တပေမံ ပုတ္တဿာဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ ပတ္ထယမာနော ဣစ္ဆမာနော. ကုဋုမ္ဗံ အဇ္ဈာဝသတီတိ ကုဋုမ္ဗံ သဏ္ဌပေတွာ ကုဋုမ္ဗမဇ္ဈေ ဝသတိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
၃. သင်္ဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၃. တတိယေ ပဂေဝါတိ ပဌမညေဝ. ကာမရာဂပရိယုဋ္ဌိတေနာတိ ကာမရာဂဂ္ဂဟိတေန. ကာမရာဂပရေတေနာတိ ကာမရာဂါနုဂတေန. နိဿရဏန္တိ တိဝိဓံ ကာမရာဂဿ နိဿရဏံ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ၊ တဒင်္ဂနိဿရဏံ၊ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏန္တိ. တတ္ထ အသုဘေ ပဌမဇ္ဈာနံ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ နာမ၊ ဝိပဿနာ တဒင်္ဂနိဿရဏံ နာမ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏံ နာမ. တံ တိဝိဓမ္ပိ နပ္ပဇာနာတီတိ အတ္ထော. အတ္တတ္ထမ္ပီတိအာဒီသု အရဟတ္တသင်္ခါတော အတ္တနော အတ္ထော အတ္တတ္ထော နာမ၊ ပစ္စယဒါယကာနံ အတ္ထော ပရတ္ထော နာမ၊ သွေဝ ဒုဝိဓော ဥဘယတ္ထော နာမ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗဝါရေသု အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
အယံ ပန ဝိသေသော – ဗျာပါဒဿ နိဿရဏန္တိအာဒီသု ဟိ ဒွေဝ နိဿရဏာနိ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏဉ္စ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏဉ္စ. တတ္ထ ဗျာပါဒဿ တာဝ မေတ္တာယ ပဌမဇ္ဈာနံ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ နာမ၊ အနာဂါမိမဂ္ဂေါ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏံ၊ ထိနမိဒ္ဓဿ အာလောကသညာ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏံ. ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ ယော ကောစိ သမထော ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ၊ ဥဒ္ဓစ္စဿ ပနေတ္ထ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ၊ ကုက္ကုစ္စဿ အနာဂါမိမဂ္ဂေါ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏံ. ဝိစိကိစ္ဆာယ ဓမ္မဝဝတ္ထာနံ ဝိက္ခမ္ဘနနိဿရဏံ၊ ပဌမမဂ္ဂေါ သမုစ္ဆေဒနိဿရဏံ.
ယာ ပနေတ္ထ သေယျထာပိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဥဒပတ္တော သံသဋ္ဌော လာခါယ ဝါတိအာဒိကာ ဥပမာ ဝုတ္တာ၊ တာသု ဥဒပတ္တောတိ ဥဒကဘရိတာ ပါတိ. သံသဋ္ဌောတိ ဝဏ္ဏဘေဒကရဏဝသေန သံသဋ္ဌော. ဥက္ကုဓိတောတိ ကုဓိတော. ဥဿဒကဇာတောတိ ဥသုမကဇာတော. သေဝါလပဏကပရိယောနဒ္ဓေါတိ တိလဗီဇကာဒိဘေဒေန သေဝါလေန ဝါ နီလမဏ္ဍူကပိဋ္ဌိဝဏ္ဏေန ဝါ ဥဒကပိဋ္ဌိံ ဆာဒေတွာ နိဗ္ဗတ္တေန ပဏကေန ပရိယောနဒ္ဓေါ. ဝါတေရိတောတိ ဝါတေန ဧရိတော ကမ္ပိတော. အာဝိလောတိ အပ္ပသန္နော. လုဠိတောတိ အသန္နိသိန္နော. ကလလီဘူတောတိ ကဒ္ဒမီဘူတော. အန္ဓကာရေ နိက္ခိတ္တောတိ ကောဋ္ဌကန္တရာဒိဘေဒေ အနာလောကဋ္ဌာနေ ဌပိတော. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဘဂဝါ တီဟိ ဘဝေဟိ ဒေသနံ နိဝဋ္ဋေတွာ အရဟတ္တနိကူဋေန နိဋ္ဌပေသိ၊ ဗြာဟ္မဏော ပန သရဏမတ္တေ ပတိဋ္ဌိတောတိ.
၄. ကာရဏပါလီသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၄. စတုတ္ထေ ကာရဏပါလီတိ ပါလောတိ တဿ နာမံ၊ ရာဇကုလာနံ ပန ကမ္မန္တေ ကာရေတီတိ ကာရဏပါလီ နာမ ဇာတော. ကမ္မန္တံ ကာရေတီတိ ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ ဒွါရဋ္ဋာလကပါကာရေ အကတေ ကာရေတိ၊ ဇိဏ္ဏေ ပဋိဇဂ္ဂါပေတိ. ပိင်္ဂိယာနိံ ဗြာဟ္မဏန္တိ ဧဝံနာမကံ အနာဂါမိဖလေ ပတိဋ္ဌိတံ အရိယသာဝကံ ဗြာဟ္မဏံ. သော ကိရ ပါတောဝ ဥဋ္ဌာယ ဂန္ဓမာလာဒီနိ ဂါဟာပေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇေတွာ နဂရံ အာဂစ္ဆတိ၊ ဣဒံ ဗြာဟ္မဏဿ ဒေဝသိကံ ဝတ္တန္တိ. တံ သော ဧဝံ ဝတ္တံ ကတွာ အာဂစ္ဆန္တံ အဒ္ဒသ. ဧတဒဝေါစာတိ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ပညဝါ ဉာဏုတ္တရော၊ ကဟံ နု ခေါ ပါတောဝ ဂန္တွာ အာဂစ္ဆတီ’’တိ စိန္တေတွာ အနုက္ကမေန သန္တိကံ အာဂတံ သဉ္ဇာနိတွာ ‘‘ဟန္ဒ ကုတော နူ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ.
တတ္ထ ဒိဝါ ဒိဝဿာတိ ဒိဝသဿာပိ ဒိဝါ၊ မဇ္ဈနှိကကာလေတိ အတ္ထော. ပဏ္ဍိတော မညေတိ ဘဝံ ပိင်္ဂိယာနီ သမဏံ ဂေါတမံ ပဏ္ဍိတောတိ မညတိ၊ ဥဒါဟု နောတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ကော စာဟံ၊ ဘောတိ၊ ဘော၊ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပညာဝေယျတ္တိယဇာနနေ အဟံ ကော နာမ? ကော စ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပညာဝေယျတ္တိယံ ဇာနိဿာမီတိ ကုတော စာဟံ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပညာဝေယျတ္တိယံ ဇာနိဿာမိ၊ ကေန နာမ ကာရဏေန ဇာနိဿာမီတိ ဧဝံ သဗ္ဗထာပိ အတ္တနော အဇာနနဘာဝံ ဒီပေတိ. သောပိ နူနဿ တာဒိသောဝါတိ ယော သမဏဿ ဂေါတမဿ ပညာဝေယျတ္တိယံ ဇာနေယျ၊ သောပိ နူန ဒသ ပါရမိယော ပူရေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တော တာဒိသော ဗုဒ္ဓေါယေဝ ဘဝေယျ. သိနေရုံ ဝါ ဟိ ပထဝိံ ဝါ အာကာသံ ဝါ ပမေတုကာမေန တပ္ပမာဏော ဒဏ္ဍော ဝါ ရဇ္ဇု ဝါ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ၊ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပညံ ဇာနန္တေနပိ တဿ ဉာဏသဒိသမေဝ သဗ္ဗညုတညာဏံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. အာဒရဝသေန ပနေတ္ထ အာမေဍိတံ ကတံ. ဥဠာရာယာတိ ဥတ္တမာယ သေဋ္ဌာယ. ကော စာဟံ၊ ဘောတိ၊ ဘော၊ အဟံ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပသံသနေ ကော နာမ. ကော စ သမဏံ ဂေါတမံ ပသံသိဿာမီတိ ကေန ကာရဏေန ပသံသိဿာမိ.
ပသတ္ထပ္ပသတ္ထောတိ သဗ္ဗဂုဏာနံ ဥပရိ စရေဟိ သဗ္ဗလောကပသတ္ထေဟိ အတ္တနော ဂုဏေဟေဝ ပသတ္ထော၊ န တဿ အညေဟိ ပသံသနကိစ္စံ အတ္ထိ. ယထာ ဟိ စမ္ပကပုပ္ဖံ ဝါ နီလုပ္ပလံ ဝါ ပဒုမံ ဝါ လောဟိတစန္ဒနံ ဝါ အတ္တနော ဝဏ္ဏဂန္ဓသိရိယာဝ ပါသာဒိကဉ္စေဝ သုဂန္ဓဉ္စ၊ န တဿ အာဂန္တုကေဟိ ဝဏ္ဏဂန္ဓေဟိ ထောမနကိစ္စံ အတ္ထိ. ယထာ စ မဏိရတနံ ဝါ စန္ဒမဏ္ဍလံ ဝါ အတ္တနော အာလောကေနေဝ ဩဘာသတိ၊ န တဿ အညေန ဩဘာသနကိစ္စံ အတ္ထိ၊ ဧဝံ သမဏော ဂေါတမော သဗ္ဗလောကပသတ္ထေဟိ အတ္တနော ဂုဏေဟေဝ ပသတ္ထော ထောမိတော၊ သဗ္ဗလောကဿ သေဋ္ဌတံ ပါပိတော. န တဿ အညေန ပသံသနကိစ္စံ အတ္ထိ.
ပသတ္ထေဟိ ဝါ ပသတ္ထောတိပိ ပသတ္ထပ္ပသတ္ထော. ကေ ပန ပသတ္ထာ နာမ? ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ကာသိကောသလဝါသိကေဟိ ပသတ္ထော၊ ဗိမ္ဗိသာရော အင်္ဂမဂဓဝါသီဟိ၊ ဝေသာလိကာ လိစ္ဆဝီ ဝဇ္ဇိတဋ္ဌဝါသီဟိ ပသတ္ထာ၊ ပါဝေယျကာ မလ္လာ ကောသိနာရကာ မလ္လာ အညေပိ တေ တေ ခတ္တိယာ တေဟိ တေဟိ ဇာနပဒေဟိ ပသတ္ထာ၊ စင်္ကိအာဒယော ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏဂဏေဟိ၊ အနာထပိဏ္ဍိကာဒယော ဥပါသကာ ဥပါသကဂဏေဟိ၊ ဝိသာခါအာဒိကာ ဥပါသိကာ အနေကသတာဟိ ဥပါသိကာဟိ၊ သကုလုဒါယိအာဒယော ပရိဗ္ဗာဇကာ အနေကေဟိ ပရိဗ္ဗာဇကသတေဟိ၊ ဥပ္ပလဝဏ္ဏတ္ထေရိအာဒိကာ မဟာသာဝိကာ အနေကေဟိ ဘိက္ခုနိသတေဟိ၊ သာရိပုတ္တတ္ထေရာဒယော မဟာထေရာ အနေကသတေဟိ ဘိက္ခူဟိ၊ သက္ကာဒယော ဒေဝါ အနေကသဟဿေဟိ ဒေဝေဟိ၊ မဟာဗြဟ္မာဒယော ဗြဟ္မာနော အနေကသဟဿေဟိ ဗြဟ္မေဟိ ပသတ္ထာ. တေ သဗ္ဗေပိ ဒသဗလံ ထောမေန္တိ ဝဏ္ဏေန္တိ ပသံသန္တီတိ ဘဂဝါ ‘‘ပသတ္ထပ္ပသတ္ထော’’တိ ဝုစ္စတိ. အတ္ထဝသန္တိ အတ္ထာနိသံသံ.
အထဿ သော အတ္တနော ပသာဒကာရဏံ အာစိက္ခန္တော သေယျထာပိ၊ ဘော၊ ပုရိသောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အဂ္ဂရသပရိတိတ္တောတိ ဘောဇနရသေသု ပါယာသော သ္နေဟရသေသု ဂေါသပ္ပိ၊ ကသာဝရသေသု ခုဒ္ဒကမဓု အနေဠကံ၊ မဓုရရသေသု သက္ကရာတိ ဧဝမာဒယော အဂ္ဂရသာ နာမ. တေသု ယေန ကေနစိ ပရိတိတ္တော အာကဏ္ဌပ္ပမာဏံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဌိတော. အညေသံ ဟီနာနန္တိ အဂ္ဂရသေဟိ အညေသံ ဟီနရသာနံ. သုတ္တသောတိ သုတ္တတော၊ သုတ္တဘာဝေနာတိ အတ္ထော. သေသုပိ ဧသေဝ နယော. တတော တတောတိ သုတ္တာဒီသု တတော တတော. အညေသံ ပုထုသမဏဗြာဟ္မဏာပ္ပဝါဒါနန္တိ ယေ အညေသံ ပုထူနံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ လဒ္ဓိသင်္ခါတပ္ပဝါဒါ၊ တေသံ. န ပိဟေတီတိ န ပတ္ထေတိ၊ တေ ကထိယမာနေ သောတုမ္ပိ န ဣစ္ဆတိ. ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျပရေတောတိ ဇိဃစ္ဆာယ စေဝ ဒုဗ္ဗလဘာဝေန စ အနုဂတော. မဓုပိဏ္ဍိကန္တိ သာလိပိဋ္ဌံ ဘဇ္ဇိတွာ စတုမဓုရေန ယောဇေတွာ ကတံ ဗဒ္ဓသတ္တုပိဏ္ဍိကံ၊ မဓုရပူဝမေဝ ဝါ. အဓိဂစ္ဆေယျာတိ လဘေယျ. အသေစနကန္တိ မဓုရဘာဝကရဏတ္ထာယ အညေန ရသေန အနာသိတ္တကံ ဩဇဝန္တံ ပဏီတရသံ.
ဟရိစန္ဒနဿာတိ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏစန္ဒနဿ. လောဟိတစန္ဒနဿာတိ ရတ္တဝဏ္ဏစန္ဒနဿ. သုရဘိဂန္ဓန္တိ သုဂန္ဓံ. ဒရထာဒယော ဝဋ္ဋဒရထာ၊ ဝဋ္ဋကိလမထာ၊ ဝဋ္ဋပရိဠာဟာ ဧဝ. ဥဒါနံ ဥဒါနေသီတိ ဥဒါဟာရံ ဥဒါဟရိ. ယထာ ဟိ ယံ တေလံ မာနံ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ၊ ဝိဿန္ဒိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ တံ အဝသေကောတိ ဝုစ္စတိ. ယဉ္စ ဇလံ တဠာကံ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ၊ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ တံ ဩဃောတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝမေဝံ ယံ ပီတိဝစနံ ဟဒယံ ဂဟေတုံ န သက္ကောတိ၊ အဓိကံ ဟုတွာ အန္တော အသဏ္ဌဟိတွာ ဗဟိ နိက္ခမတိ၊ တံ ဥဒါနန္တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝရူပံ ပီတိမယဝစနံ နိစ္ဆာရေသီတိ အတ္ထော.
၅. ပိင်္ဂိယာနီသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၅. ပဉ္စမေ နီလာတိ ဣဒံ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကံ. နီလဝဏ္ဏာတိအာဒိ တဿေဝ ဝိဘာဂဒဿနံ. တတ္ထ န တေသံ ပကတိဝဏ္ဏော နီလော၊ နီလဝိလေပနဝိလိတ္တတ္တာ ပနေတံ ဝုတ္တံ. နီလဝတ္ထာတိ ပဋဒုကူလကောသေယျာဒီနိပိ တေသံ နီလာနေဝ ဟောန္တိ. နီလာလင်္ကာရာတိ နီလမဏီဟိ နီလပုပ္ဖေဟိ အလင်္ကတာ၊ တေသံ ဟတ္ထာလင်္ကာရ-အဿာလင်္ကာရ-ရထာလင်္ကာရ-သာဏိဝိတာနကဉ္စုကာပိ သဗ္ဗေ နီလာယေဝ ဟောန္တိ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒေသု အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ပဒုမံ ယထာတိ ယထာ သတပတ္တံ ရတ္တပဒုမံ. ကောကနဒန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ပါတောတိ ပဂေဝ သုရိယုဂ္ဂမနကာလေ. သိယာတိ ဘဝေယျ. အဝီတဂန္ဓန္တိ အဝိဂတဂန္ဓံ. အင်္ဂီရသန္တိ ဘဂဝတော အင်္ဂမင်္ဂေဟိ ရသ္မိယော နိစ္ဆရန္တိ၊ တသ္မာ အင်္ဂီရသောတိ ဝုစ္စတိ. တပန္တမာဒိစ္စမိဝန္တလိက္ခေတိ ဒွိသဟဿဒီပပရိဝါရေသု စတူသု မဟာဒီပေသု အာလောကကရဏဝသေန အန္တလိက္ခေ တပန္တံ အာဒိစ္စံ ဝိယ ဝိရောစမာနံ. အင်္ဂီရသံ ပဿာတိ အတ္တာနမေဝ ဝါ မဟာဇနံ ဝါ သန္ဓာယ ဧဝံ ဝဒတိ.
၆. မဟာသုပိနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၆. ဆဋ္ဌေ မဟာသုပိနာတိ မဟန္တေဟိ ပုရိသေဟိ ပဿိတဗ္ဗတော မဟန္တာနဉ္စ အတ္ထာနံ နိမိတ္တဘာဝတော မဟာသုပိနာ. ပါတုရဟေသုန္တိ ပါကဋာ အဟေသုံ. တတ္ထ သုပိနံ ပဿန္တော စတူဟိ ကာရဏေဟိ ပဿတိ ဓာတုက္ခောဘတော ဝါ အနုဘူတပုဗ္ဗတော ဝါ ဒေဝတောပသံဟာရတော ဝါ ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော ဝါတိ.
တတ္ထ ပိတ္တာဒီနံ ခေါဘကရဏပစ္စယပ္ပယောဂေန ခုဘိတဓာတုကော ဓာတုက္ခောဘတော သုပိနံ ပဿတိ. ပဿန္တော စ နာနာဝိဓံ သုပိနံ ပဿတိ ပဗ္ဗတာ ပတန္တော ဝိယ၊ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဝိယ၊ ဝါဠမိဂဟတ္ထိစောရာဒီဟိ အနုဗဒ္ဓေါ ဝိယ စ. အနုဘူတပုဗ္ဗတော ပဿန္တော ပုဗ္ဗေ အနုဘူတပုဗ္ဗံ အာရမ္မဏံ ပဿတိ. ဒေဝတောပသံဟာရတော ပဿန္တဿ ဒေဝတာ အတ္ထကာမတာယ ဝါ အနတ္ထကာမတာယ ဝါ အတ္ထာယ ဝါ အနတ္ထာယ ဝါ နာနာဝိဓာနိ အာရမ္မဏာနိ ဥပသံဟရန္တိ. သော တာသံ ဒေဝတာနံ အာနုဘာဝေန တာနိ အာရမ္မဏာနိ ပဿတိ. ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော ပဿန္တော ပုညာပုညဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇိတုကာမဿ အတ္ထဿ ဝါ အနတ္ထဿ ဝါ ပုဗ္ဗနိမိတ္တဘူတံ သုပိနံ ပဿတိ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဝိယ ပုတ္တပဋိလာဘနိမိတ္တံ၊ ကောသလရာဇာ ဝိယ သောဠသ သုပိနေ၊ အယမေဝ ဘဂဝါ ဗောဓိသတ္တဘူတော ဣမေ ပဉ္စ မဟာသုပိနေ ဝိယ စာတိ.
တတ္ထ ယံ ဓာတုက္ခောဘတော အနုဘူတပုဗ္ဗတော စ သုပိနေ ပဿတိ၊ န တံ သစ္စံ ဟောတိ. ယံ ဒေဝတောပသံဟာရတော ပဿတိ၊ တံ သစ္စံ ဝါ ဟောတိ အလိကံ ဝါ. ကုဒ္ဓါ ဟိ ဒေဝတာ ဥပါယေန ဝိနာသေတုကာမာ ဝိပရီတမ္ပိ ကတွာ ဒဿေန္တိ. ယံ ပန ပုဗ္ဗနိမိတ္တတော ပဿတိ၊ တံ ဧကန္တံ သစ္စမေဝ ဟောတိ. ဧတေသံ စတုန္နံ မူလကာရဏာနံ သံသဂ္ဂဘေဒတောပိ သုပိနဘေဒေါ ဟောတိယေဝ.
တံ ပနေတံ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ သုပိနံ သေခပုထုဇ္ဇနာဝ ပဿန္တိ အပ္ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ၊ အသေခါ န ပဿန္တိ ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ. ကိံ ပနေတံ ပဿန္တော သုတ္တော ပဿတိ ပဋိဗုဒ္ဓေါ၊ ဥဒါဟု နေဝ သုတ္တော န ပဋိဗုဒ္ဓေါတိ? ကိဉ္စေတ္ထ ယဒိ တာဝ သုတ္တော ပဿတိ၊ အဘိဓမ္မဝိရောဓော အာပဇ္ဇတိ. ဘဝင်္ဂစိတ္တေန ဟိ သုပတိ၊ တံ ရူပနိမိတ္တာဒိအာရမ္မဏံ ရာဂါဒိသမ္ပယုတ္တံ ဝါ န ဟောတိ. သုပိနံ ပဿန္တဿ စ ဤဒိသာနိ စိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အထ ပဋိဗုဒ္ဓေါ ပဿတိ၊ ဝိနယဝိရောဓော အာပဇ္ဇတိ. ယဉှိ ပဋိဗုဒ္ဓေါ ပဿတိ၊ တံ သဗ္ဗောဟာရိကစိတ္တေန ပဿတိ. သဗ္ဗောဟာရိကစိတ္တေန စ ကတေ ဝီတိက္ကမေ အနာပတ္တိ နာမ နတ္ထိ. သုပိနံ ပဿန္တေန ပန ကတေပိ ဝီတိက္ကမေ ဧကန္တံ အနာပတ္တိ ဧဝ. အထ နေဝ သုတ္တော န ပဋိဗုဒ္ဓေါ ပဿတိ၊ န နာမ ပဿတိ. ဧဝဉ္စ သတိ သုပိနဿ အဘာဝေါ စ အာပဇ္ဇတိ? န အဘာဝေါ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ကပိမိဒ္ဓပရေတော ပဿတိ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘ကပိမိဒ္ဓပရေတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနံ ပဿတီ’’တိ.
ကပိမိဒ္ဓပရေတောတိ မက္ကဋနိဒ္ဒါယ ယုတ္တော. ယထာ ဟိ မက္ကဋဿ နိဒ္ဒါ လဟုပရိဝတ္တာ ဟောတိ၊ ဧဝံ ယာ နိဒ္ဒါ ပုနပ္ပုနံ ကုသလာဒိစိတ္တဝေါကိဏ္ဏတ္တာ လဟုပရိဝတ္တာ၊ ယဿာ ပဝတ္တိယံ ပုနပ္ပုနံ ဘဝင်္ဂတော ဥတ္တရဏံ ဟောတိ၊ တာယ ယုတ္တော သုပိနံ ပဿတိ. တေနာယံ သုပိနော ကုသလောပိ ဟောတိ အကုသလောပိ အဗျာကတောပိ. တတ္ထ သုပိနန္တေ စေတိယဝန္ဒနဓမ္မဿဝနဓမ္မဒေသနာဒီနိ ကရောန္တဿ ကုသလော၊ ပါဏာတိပါတာဒီနိ ကရောန္တဿ အကုသလော၊ ဒွီဟိ အန္တေဟိ မုတ္တော အာဝဇ္ဇနတဒါရမ္မဏက္ခဏေ အဗျာကတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သွာယံ ဒုဗ္ဗလဝတ္ထုကတ္တာ စေတနာယ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎိတုံ အသမတ္ထော. ပဝတ္တေ ပန အညေဟိ ကုသလာကုသလေဟိ ဥပတ္ထမ္ဘိတော ဝိပါကံ ဒေတိ. ကိဉ္စာပိ ဝိပါကံ ဒေတိ၊ အထ ခေါ အဝိသယေ ဥပ္ပန္နတ္တာ အဗ္ဗောဟာရိကာဝ သုပိနန္တစေတနာ. သော ပနေသ သုပိနော ကာလဝသေနပိ ဒိဝါ တာဝ ဒိဋ္ဌော န သမေတိ၊ တထာ ပဌမယာမေ မဇ္ဈိမယာမေ ပစ္ဆိမယာမေ စ. ဗလဝပစ္စူသေ ပန အသိတပီတခါယိတေ သမ္မာ ပရိဏာမံ ဂတေ ကာယသ္မိံ ဩဇာယ ပတိဋ္ဌိတာယ အရုဏေ ဥဂ္ဂစ္ဆမာနေဝ ဒိဋ္ဌော သုပိနော သမေတိ. ဣဋ္ဌနိမိတ္တံ သုပိနံ ပဿန္တော ဣဋ္ဌံ ပဋိလဘတိ၊ အနိဋ္ဌနိမိတ္တံ ပဿန္တော အနိဋ္ဌံ.
ဣမေ ပန ပဉ္စ မဟာသုပိနေ နေဝ လောကိယမဟာဇနော ပဿတိ၊ န မဟာရာဇာနော၊ န စက္ကဝတ္တိရာဇာနော၊ န အဂ္ဂသာဝကာ၊ န ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ၊ န သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ ဧကော သဗ္ဗညုဗောဓိသတ္တောယေဝ ပဿတိ. အမှာကံ ပန ဗောဓိသတ္တော ကဒါ ဣမေ သုပိနေ ပဿီတိ? ‘‘သွေ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ စာတုဒ္ဒသိယံ ပက္ခဿ ရတ္တိဝိဘာယနကာလေ ပဿိ. တေရသိယန္တိပိ ဝဒန္တိယေဝ. သော ဣမေ သုပိနေ ဒိသွာ ဥဋ္ဌာယ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဉ္ဇိတွာ နိသိန္နော စိန္တေသိ – ‘‘သစေ မယာ ကပိလဝတ္ထုနဂရေ ဣမေ သုပိနာ ဒိဋ္ဌာ အဿု၊ ပိတု မဟာရာဇဿ ကထေယျံ. သစေ ပန မေ မာတာ ဇီဝေယျ၊ တဿာ ကထေယျံ. ဣမသ္မိံ ခေါ ပန ဌာနေ ဣမေသံ ပဋိဂ္ဂါဟကော နာမ နတ္ထိ၊ အဟမေဝ ပဋိဂဏှိဿာမီ’’တိ. တတော ‘‘ဣဒံ ဣမဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ ဣဒံ ဣမဿာ’’တိ သယမေဝ သုပိနေ ပဋိဂ္ဂဏှိတွာ ဥရုဝေလဂါမေ သုဇာတာယ ဒိန္နံ ပါယာသံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဗောဓိမဏ္ဍံ အာရုယှ ဗောဓိံ ပတွာ အနုက္ကမေန ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော အတ္တနော မကုလဗုဒ္ဓကာလေ ဒိဋ္ဌေ ပဉ္စ မဟာသုပိနေ ဝိတ္ထာရေတုံ ဘိက္ခူ အာမန္တေတွာ ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ.
တတ္ထ မဟာပထဝီတိ စက္ကဝါဠဂဗ္ဘံ ပူရေတွာ ဌိတာ မဟာပထဝီ. မဟာသယနံ အဟောသီတိ သိရိသယနံ အဟောသိ. ဩဟိတောတိ ဌပိတော. သော ပန န ဥဒကသ္မိံယေဝ ဌပိတော အဟောသိ၊ အထ ခေါ ပါစီနသမုဒ္ဒဿ ဥပရူပရိဘာဂေန ဂန္တွာ ပါစီနစက္ကဝါဠမတ္ထကေ ဌပိတော အဟောသီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ပစ္ဆိမေ သမုဒ္ဒေ ဒက္ခိဏေ သမုဒ္ဒေတိ ဧတေသုပိ ဧသေဝ နယော. တိရိယာ နာမ တိဏဇာတီတိ ဒဗ္ဗတိဏံ ဝုစ္စတိ. နာဘိယာ ဥဂ္ဂန္တွာ နဘံ အာဟစ္စ ဌိတာ အဟောသီတိ နင်္ဂလမတ္တေန ရတ္တဒဏ္ဍေန နာဘိတော ဥဂ္ဂန္တွာ ပဿန္တဿ ပဿန္တဿေဝ ဝိဒတ္ထိမတ္တံ ရတနမတ္တံ ဗျာမမတ္တံ ယဋ္ဌိမတ္တံ ဂါဝုတမတ္တံ အဍ္ဎယောဇနမတ္တံ ယောဇနမတ္တန္တိ ဧဝံ ဥဂ္ဂန္တွာ ဥဂ္ဂန္တွာ အနေကယောဇနသဟဿံ နဘံ အာဟစ္စ ဌိတာ အဟောသိ. ပါဒေဟိ ဥဿက္ကိတွာတိ အဂ္ဂနခတော ပဋ္ဌာယ ပါဒေဟိ အဘိရုဟိတွာ. နာနာဝဏ္ဏာတိ ဧကော နီလဝဏ္ဏော၊ ဧကော ပီတဝဏ္ဏော၊ ဧကော လောဟိတဝဏ္ဏော၊ ဧကော ပဏ္ဍုပလာသဝဏ္ဏောတိ ဧဝံ နာနာဝဏ္ဏာ. သေတာတိ ပဏ္ဍရာ ပရိသုဒ္ဓါ. မဟတော မီဠှပဗ္ဗတဿာတိ တိယောဇနုဗ္ဗေဓဿ ဂူထပဗ္ဗတဿ. ဥပရူပရိ စင်္ကမတီတိ မတ္ထကမတ္ထကေ စင်္ကမတိ. ဒီဃာယုကဗုဒ္ဓါ ပန တိယောဇနိကေ မီဠှပဗ္ဗတေ အနုပဝိသိတွာ နိသိန္နာ ဝိယ ဟောန္တိ.
ဧဝံ ဧတ္တကေန ဌာနေန ပုဗ္ဗနိမိတ္တာနိ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ သဟ ပုဗ္ဗနိမိတ္တေဟိ ပဋိလာဘံ ဒဿေတုံ ယမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သဗ္ဗဂုဏဒါယကတ္တာ ဗုဒ္ဓါနံ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ အနုတ္တရာ သမ္မာသမ္ဗောဓိ နာမ. တသ္မာ ယံ သော စက္ကဝါဠမဟာပထဝိံ သိရိသယနဘူတံ အဒ္ဒသ၊ တံ ဗုဒ္ဓဘာဝဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. ယံ ဟိမဝန္တပဗ္ဗတရာဇာနံ ဗိမ္ဗောဟနံ အဒ္ဒသ၊ တံ သဗ္ဗညုတညာဏဗိမ္ဗောဟနဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. ယံ စတ္တာရော ဟတ္ထပါဒေ စက္ကဝါဠမတ္ထကေ ဌိတေ အဒ္ဒသ၊ တံ ဓမ္မစက္ကဿ အပ္ပဋိဝတ္တိယဘာဝေ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. ယံ အတ္တာနံ ဥတ္တာနကံ နိပန္နံ အဒ္ဒသ၊ တံ တီသု ဘဝေသု အဝကုဇ္ဇာနံ သတ္တာနံ ဥတ္တာနမုခဘာဝဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. ယံ အက္ခီနိ ဥမ္မီလေတွာ ပဿန္တော ဝိယ အဟောသိ၊ တံ ဒိဗ္ဗစက္ခုပဋိလာဘဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. ယံ ယာဝ ဘဝဂ္ဂါ ဧကာလောကံ အဟောသိ၊ တံ အနာဝရဏဉာဏဿ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ. သေသံ ပါဠိဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
၇. ဝဿသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၉၇. သတ္တမေ နေမိတ္တာတိ နိမိတ္တပါဌကာ. တေဇောဓာတု ပကုပ္ပတီတိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ပါဏိနာ ဥဒကံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာတိ ဥပ္ပန္နံ ဥတုသမုဋ္ဌာနံ ဥဒကံ တိယောဇနသတေန ဟတ္ထေန ပဋိဂ္ဂဟေတွာ. ပမတ္တာ ဟောန္တီတိ အတ္တနော ကီဠာယ ပမတ္တာ ဟောန္တိ ဝိပ္ပဝုဋ္ဌသတိနော. တေသဉှိ သကာယ ရတိယာ ‘‘ရမာမာ’’တိ စိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ အကာလေပိ ဒေဝေါ ဝဿတိ၊ တဒဘာဝေ န ဝဿတိ. တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ – ‘‘န ကာလဝဿ’’န္တိ. အဋ္ဌမနဝမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ.
၁၀. နိဿာရဏီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၀. ဒသမေ နိဿာရဏီယာတိ နိဿဋာ ဝိသညုတ္တာ. ဓာတုယောတိ အတ္တသုညသဘာဝါ. ကာမံ မနသိကရောတောတိ ကာမံ မနသိကရောန္တဿ၊ အသုဘဇ္ဈာနတော ဝုဋ္ဌာယ အဂဒံ ဂဟေတွာ ဝိသံ ဝီမံသန္တော ဝိယ ဝီမံသနတ္ထံ ကာမာဘိမုခံ စိတ္တံ ပေသေန္တဿာတိ အတ္ထော. န ပက္ခန္ဒတီတိ နပ္ပဝိသတိ. နပ္ပသီဒတီတိ ပသာဒံ နာပဇ္ဇတိ. န သန္တိဋ္ဌတီတိ နပ္ပတိဋ္ဌဟတိ. န ဝိမုစ္စတီတိ န အဓိမုစ္စတိ. ယထာ ပန ကုက္ကုဋပတ္တံ ဝါ နှာရုဒဒ္ဒုလံ ဝါ အဂ္ဂိမှိ ပက္ခိတ္တံ ပဋိလီယတိ ပတိကုဋတိ ပတိဝဋ္ဋတိ န သံပသာရီယတိ၊ ဧဝံ ပဋိလီယတိ န သံပသာရီယတိ. နေက္ခမ္မံ ခေါ ပနာတိ ဣဓ နေက္ခမ္မံ နာမ အသုဘေသု ပဌမဇ္ဈာနံ၊ တဒဿ မနသိကရောတော စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတိ. တဿ တံ စိတ္တန္တိ တဿ တံ အသုဘဇ္ဈာနစိတ္တံ. သုဂတန္တိ ဂေါစရေ ဂတတ္တာ သုဋ္ဌု ဂတံ. သုဘာဝိတန္တိ အဟာနဘာဂိယတ္တာ သုဋ္ဌု ဘာဝိတံ. သုဝုဋ္ဌိတန္တိ ကာမတော ဝုဋ္ဌိတံ. သုဝိမုတ္တန္တိ ကာမေဟိ သုဋ္ဌု ဝိမုတ္တံ. ကာမပစ္စယာ အာသဝါ နာမ ကာမဟေတုကာ စတ္တာရော အာသဝါ. ဝိဃာတာတိ ဒုက္ခာ. ပရိဠာဟာတိ ကာမရာဂပရိဠာဟာ. န သော တံ ဝေဒနံ ဝေဒိယတီတိ သော တံ ကာမဝေဒနံ ဝိဃာတပရိဠာဟဝေဒနဉ္စ န ဝေဒိယတိ. ဣဒမက္ခာတံ ကာမာနံ နိဿရဏန္တိ ဣဒံ အသုဘဇ္ဈာနံ ကာမေဟိ နိဿဋတ္တာ ကာမာနံ နိဿရဏန္တိ အက္ခာတံ. ယော ပန တံ ဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော တတိယမဂ္ဂံ ပတွာ အနာဂါမိဖလေန နိဗ္ဗာနံ ဒိသွာ ‘‘ပုန ကာမာ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဇာနာတိ. တဿ စိတ္တံ အစ္စန္တနိဿရဏမေဝ. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော.
အယံ ပန ဝိသေသော – ဒုတိယဝါရေ မေတ္တာဈာနာနိ ဗျာပါဒဿ နိဿရဏံ နာမ. တတိယဝါရေ ကရုဏာဈာနာနိ ဝိဟိံသာယ နိဿရဏံ နာမ. စတုတ္ထဝါရေ အရူပဇ္ဈာနာနိ ရူပါနံ နိဿရဏံ နာမ. အစ္စန္တနိဿရဏဉ္စေတ္ထ အရဟတ္တဖလံ ယောဇေတဗ္ဗံ. ပဉ္စမဝါရေ သက္ကာယံ မနသိကရောတောတိ သုဒ္ဓသင်္ခါရေ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တဿ သုက္ခဝိပဿကဿ ဖလသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ဝီမံသနတ္ထံ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာဘိမုခံ စိတ္တံ ပေသေန္တဿ. ဣဒမက္ခာတံ သက္ကာယဿ နိဿရဏန္တိ ဣဒံ အရဟတ္တမဂ္ဂေန စ ဖလေန စ နိဗ္ဗာနံ ဒိသွာ ဌိတဿ ဘိက္ခုနော ‘‘ပုန သက္ကာယော နတ္ထီ’’တိ ဥပ္ပန္နံ အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိစိတ္တံ သက္ကာယဿ နိဿရဏန္တိ အက္ခာတံ. ဣဒါနိ ဧဝံ သက္ကာယနိဿရဏံ နိရောဓံ ပတွာ ဌိတဿ ခီဏာသဝဿ ဝဏ္ဏံ ကထေန္တော တဿ ကာမနန္ဒီပိ နာနုသေတီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ နာနုသေတီတိ န နိဗ္ဗတ္တတိ. အနနုသယာတိ အနိဗ္ဗတ္တိယာ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
ဗြာဟ္မဏဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.
စတုတ္ထပဏ္ဏာသကံ နိဋ္ဌိတံ.