၅. ပဉ္စမပဏ္ဏာသကံ
(၂၁) ၁. ကိမိလဝဂ္ဂေါ
၁. ကိမိလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၁. ပဉ္စမဿ ပဌမေ ကိမိလာယန္တိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ. နိစုလဝနေတိ မုစလိန္ဒဝနေ. ဧတဒဝေါစာတိ အယံ ကိရ ထေရော တသ္မိံယေဝ နဂရေ သေဋ္ဌိပုတ္တော သတ္ထု သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ ပဋိလဘိ. သော အတ္တနာ နိဝုတ္ထံ ခန္ဓသန္တာနံ အနုဿရန္တော ကဿပဒသဗလဿ သာသနောသက္ကနကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ စတူသု ပရိသာသု သာသနေ အဂါရဝံ ကရောန္တီသု နိဿေဏိံ ဗန္ဓိတွာ ပဗ္ဗတံ အာရုယှ တတ္ထ သမဏဓမ္မံ ကတွာ အတ္တနော နိဝုတ္ထဘာဝံ အဒ္ဒသ. သော ‘‘သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ကာရဏံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ဧတံ ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ.
သတ္ထရိ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာတိ သတ္ထရိ ဂါရဝဉ္စေဝ ဇေဋ္ဌကဘာဝဉ္စ အနုပဋ္ဌပေတွာ ဝိဟရန္တိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ စေတိယင်္ဂဏာဒီသု ဆတ္တံ ဓာရေတွာ ဥပါဟနာ အာရုယှ ဝိစရန္တော နာနပ္ပကာရဉ္စ နိရတ္ထကကထံ ကထေန္တော သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ နာမ. ဓမ္မဿဝနဂ္ဂေ ပန နိသီဒိတွာ နိဒ္ဒါယန္တော စေဝ နာနပ္ပကာရဉ္စ နိရတ္ထကကထံ ကထေန္တော ဓမ္မေ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ နာမ. သံဃမဇ္ဈေ ဗာဟာဝိက္ခေပကံ နာနတ္တကထံ ကထေန္တော ထေရနဝမဇ္ဈိမေသု စ စိတ္တီကာရံ အကရောန္တော သံဃေ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ နာမ. သိက္ခံ အပရိပူရေန္တော သိက္ခာယ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ နာမ. အညမညံ ကလဟဘဏ္ဍနာဒီနိ ကရောန္တော အညမညံ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ နာမ. ဒုတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၃. အဿာဇာနီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၃-၂၀၄. တတိယေ အဇ္ဇဝေနာတိ ဥဇုဘာဝေန အဝင်္ကဂမနေန. ဇဝေနာတိ ပဒဇဝေန. မဒ္ဒဝေနာတိ သရီရမုဒုတာယ. ခန္တိယာတိ အဓိဝါသနက္ခန္တိယာ. သောရစ္စေနာတိ သုစိသီလတာယ. ဘိက္ခုဝါရေ အဇ္ဇဝန္တိ ဉာဏဿ ဥဇုကဂမနံ. ဇဝေါတိ သူရံ ဟုတွာ ဉာဏဿ ဂမနဘာဝေါ. မဒ္ဒဝန္တိ သီလမဒ္ဒဝံ. ခန္တီတိ အဓိဝါသနက္ခန္တိယေဝ. သောရစ္စံ သုစိသီလတာယေဝ. စတုတ္ထေ ပဉ္စ ဗလာနိ မိဿကာနိ ကထိတာနိ.
၅. စေတောခိလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၅. ပဉ္စမေ စေတောခိလာတိ စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝါ၊ ကစဝရဘာဝါ၊ ခါဏုကဘာဝါ. သတ္ထရိ ကင်္ခတီတိ သတ္ထု သရီရေ ဝါ ဂုဏေ ဝါ ကင်္ခတိ. သရီရေ ကင်္ခမာနော ‘‘ဒွတ္တိံသဝရပုရိသလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတံ နာမ သရီရံ အတ္ထိ နု ခေါ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ၊ ဂုဏေ ကင်္ခမာနော ‘‘အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နဇာနနသမတ္ထံ သဗ္ဗညုတညာဏံ အတ္ထိ နု ခေါ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ. ဝိစိကိစ္ဆတီတိ ဝိစိနန္တော ကိစ္ဆတိ၊ ဒုက္ခံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဝိနိစ္ဆေတုံ န သက္ကောတိ. နာဓိမုစ္စတီတိ ဧဝမေတန္တိ အဓိမောက္ခံ န ပဋိလဘတိ. န သမ္ပသီဒတီတိ ဂုဏေသု ဩတရိတွာ နိဗ္ဗိစိကိစ္ဆဘာဝေန ပသီဒိတုံ အနာဝိလော ဘဝိတုံ န သက္ကောတိ. အာတပ္ပါယာတိ ကိလေသသန္တာပကဝီရိယကရဏတ္ထာယ. အနုယောဂါယာတိ ပုနပ္ပုနံ ယောဂါယ. သာတစ္စာယာတိ သတတကိရိယာယ. ပဓာနာယာတိ ပဒဟနတ္ထာယ. အယံ ပဌမော စေတောခိလောတိ အယံ သတ္ထရိ ဝိစိကိစ္ဆာသင်္ခါတော ပဌမော စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝေါ ဧဝမေတဿ ဘိက္ခုနော အပ္ပဟီနော ဟောတိ.
ဓမ္မေတိ ပရိယတ္တိဓမ္မေ စ ပဋိဝေဓဓမ္မေ စ. ပရိယတ္တိဓမ္မေ ကင်္ခမာနော ‘‘တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ စတုရာသီတိဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿာနီတိ ဝဒန္တိ၊ အတ္ထိ နု ခေါ ဧတံ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ. ပဋိဝေဓဓမ္မေ ကင်္ခမာနော ‘‘ဝိပဿနာနိဿန္ဒော မဂ္ဂေါ နာမ၊ မဂ္ဂနိဿန္ဒံ ဖလံ နာမ၊ သဗ္ဗသင်္ခါရပဋိနိဿဂ္ဂေါ နိဗ္ဗာနံ နာမာတိ ဝဒန္တိ၊ တံ အတ္ထိ နု ခေါ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ. သံဃေ ကင်္ခတီတိ ‘‘ဥဇုပ္ပဋိပန္နော’’တိအာဒီနံ ပဒါနံ ဝသေန ‘‘ဧဝရူပံ ပဋိပဒံ ပဋိပန္နော စတ္တာရော မဂ္ဂဋ္ဌာ စတ္တာရော ဖလဋ္ဌာတိ အဋ္ဌန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သမူဟဘူတော သံဃော နာမ အတ္ထိ နု ခေါ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ. သိက္ခာယ ကင်္ခမာနော ‘‘အဓိသီလသိက္ခာ နာမ အဓိစိတ္တအဓိပညာသိက္ခာ နာမာတိ ဝဒန္တိ၊ သာ အတ္ထိ နု ခေါ နတ္ထီ’’တိ ကင်္ခတိ. အယံ ပဉ္စမောတိ အယံ သဗြဟ္မစာရီသု ကောပသင်္ခါတော ပဉ္စမော စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝေါ ကစဝရဘာဝေါ ခါဏုကဘာဝေါ.
၆. ဝိနိဗန္ဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၆. ဆဋ္ဌေ စေတသောဝိနိဗန္ဓာတိ စိတ္တံ ဝိနိဗန္ဓိတွာ မုဋ္ဌိယံ ကတွာ ဝိယ ဂဏှန္တီတိ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ. ကာမေတိ ဝတ္ထုကာမေပိ ကိလေသကာမေပိ. ကာယေတိ အတ္တနော ကာယေ. ရူပေတိ ဗဟိဒ္ဓါရူပေ. ယာဝဒတ္ထန္တိ ယတ္တကံ ဣစ္ဆတိ၊ တတ္တကံ. ဥဒရာဝဒေဟကန္တိ ဥဒရပူရံ. တဉှိ ဥဒရံ အဝဒေဟနတော ဥဒရာဝဒေဟကန္တိ ဝုစ္စတိ. သေယျသုခန္တိ မဉ္စပီဌသုခံ၊ ဥတုသုခံ ဝါ. ပဿသုခန္တိ ယထာ သမ္ပရိဝတ္တကံ သယန္တဿ ဒက္ခိဏပဿ ဝါမပဿာနံ သုခံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဥပ္ပန္နသုခံ. မိဒ္ဓသုခန္တိ နိဒ္ဒါသုခံ. အနုယုတ္တောတိ ယုတ္တပ္ပယုတ္တော ဝိဟရတိ. ပဏိဓာယာတိ ပတ္ထယိတွာ. သီလေနာတိအာဒီသု သီလန္တိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ. ဝတန္တိ ဝတသမာဒါနံ. တပေါတိ တပစရဏံ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ မေထုနဝိရတိ. ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမီတိ မဟေသက္ခဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ. ဒေဝညတရော ဝါတိ အပ္ပေသက္ခဒေဝေသု ဝါ အညတရောတိ.
၇-၈. ယာဂုသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၂၀၇-၂၀၈. သတ္တမေ ဝါတံ အနုလောမေတီတိ ဝါတံ အနုလောမေတွာ ဟရတိ. ဝတ္ထိံ သောဓေတီတိ ဓမနိယော သုဒ္ဓါ ကရောတိ. အာမာဝသေသံ ပါစေတီတိ သစေ အာမာဝသေသကံ ဟောတိ၊ တံ ပါစေတိ. အဋ္ဌမေ အစက္ခုဿန္တိ န စက္ခူနံ ဟိတံ၊ စက္ခုံ ဝိသုဒ္ဓံ န ကရောတိ.
၉. ဂီတဿရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၀၉. နဝမေ အာယတကေနာတိ ဒီဃေန၊ ပရိပုဏ္ဏပဒဗျဉ္ဇနကံ ဂါထာဝတ္တဉ္စ ဝိနာသေတွာ ပဝတ္တေန. သရကုတ္တိမ္ပိ နိကာမယမာနဿာတိ ဧဝံ ဂီတဿရော ကာတဗ္ဗောတိ သရကိရိယံ ပတ္ထယမာနဿ. သမာဓိဿ ဘင်္ဂေါ ဟောတီတိ သမထဝိပဿနာစိတ္တဿ ဝိနာသော ဟောတိ.
၁၀. မုဋ္ဌဿတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၀. ဒသမေ ဒုက္ခံ သုပတီတိ နာနာဝိဓံ သုပိနံ ပဿန္တော ဒုက္ခံ သုပတိ. ဒုက္ခံ ပဋိဗုဇ္ဈတီတိ ပဋိဗုဇ္ဈန္တောပိ ဥတ္တသိတွာ သလောမဟံသော ပဋိဗုဇ္ဈတိ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ သတိသမ္ပဇညံ မိဿကံ ကထိတံ.
ကိမိလဝဂ္ဂေါ ပဌမော.
(၂၂) ၂. အက္ကောသကဝဂ္ဂေါ
၁. အက္ကောသကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ အက္ကောသကပရိဘာသကောတိ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသကော၊ ဘယဒဿနေန ပရိဘာသကော. ဆိန္နပရိပန္ထောတိ လောကုတ္တရပရိပန္ထဿ ဆိန္နတ္တာ ဆိန္နပရိပန္ထော. ရောဂါတင်္ကန္တိ ရောဂေါယေဝ ကိစ္ဆဇီဝိကာယာဝဟနတော ရောဂါတင်္ကော နာမ.
၂. ဘဏ္ဍနကာရကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၂. ဒုတိယေ အဓိကရဏကာရကောတိ စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ အညတရဿ ကာရကော. အနဓိဂတန္တိ ပုဗ္ဗေ အပ္ပတ္တဝိသေသံ.
၃. သီလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၃. တတိယေ ဒုဿီလောတိ အသီလော နိဿီလော. သီလဝိပန္နောတိ ဝိပန္နသီလော ဘိန္နသံဝရော. ပမာဒါဓိကရဏန္တိ ပမာဒကာရဏာ. ဣဒဉ္စ သုတ္တံ ဂဟဋ္ဌာနံ ဝသေန အာဂတံ၊ ပဗ္ဗဇိတာနမ္ပိ ပန လဗ္ဘတေဝ. ဂဟဋ္ဌော ဟိ ယေန ယေန သိပ္ပဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ၊ ယဒိ ကသိယာ၊ ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ၊ ပါဏာတိပါတာဒိဝသေန ပမတ္တော တံ တံ ယထာကာလံ သမ္ပာဒေတုံ န သက္ကောတိ၊ အထဿ မူလံ ဝိနဿတိ. မာဃာတကာလေပိ ပါဏာတိပါတံ အဒိန္နာဒါနာဒီနိ စ ကရောန္တော ဒဏ္ဍဝသေန မဟတိံ ဘောဂဇာနိံ နိဂစ္ဆတိ. ပဗ္ဗဇိတော ဒုဿီလော ပမာဒကာရဏာ သီလတော ဗုဒ္ဓဝစနတော ဈာနတော သတ္တအရိယဓနတော စ ဇာနိံ နိဂစ္ဆတိ. ဂဟဋ္ဌဿ ‘‘အသုကော အသုကကုလေ ဇာတော ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော ပရိစ္စတ္တဣဓလောကပရလောကော သလာကဘတ္တမတ္တမ္ပိ န ဒေတီ’’တိ စတုပရိသမဇ္ဈေ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ. ပဗ္ဗဇိတဿ ‘‘အသုကော နာသက္ခိ သီလံ ရက္ခိတုံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဂဟေတုံ၊ ဝေဇ္ဇကမ္မာဒီဟိ ဇီဝတိ၊ ဆဟိ အဂါရဝေဟိ သမန္နာဂတော’’တိ ဧဝံ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ.
အဝိသာရဒေါတိ ဂဟဋ္ဌော တာဝ ‘‘အဝဿံ ဗဟူနံ သန္နိပါတဋ္ဌာနေ ကောစိ မမ ကမ္မံ ဇာနိဿတိ၊ အထ မံ နိဂ္ဂဏှိဿန္တိ ဝါ၊ ရာဇကုလဿ ဝါ ဒဿန္တီ’’တိ သဘယော ဥပသင်္ကမတိ. မင်္ကုဘူတော စ ပတိတက္ခန္ဓော အဓောမုခေါ အင်္ဂုဋ္ဌကေန ဘူမိံ ကသန္တော နိသီဒတိ၊ ဝိသာရဒေါ ဟုတွာ ကထေတုံ န သက္ကောတိ. ပဗ္ဗဇိတောပိ ‘‘ဗဟူ ဘိက္ခူ သန္နိပတိတာ၊ အဝဿံ ကောစိ မမ ကမ္မံ ဇာနိဿတိ၊ အထ မေ ဥပေါသထမ္ပိ ပဝါရဏမ္ပိ ဌပေတွာ သာမညာ စာဝေတွာ နိက္ကဍ္ဎိဿန္တီ’’တိ သဘယော ဥပသင်္ကမတိ၊ ဝိသာရဒေါ ဟုတွာ ကထေတုံ န သက္ကောတိ. ဧကစ္စော ပန ဒုဿီလောပိ ဒပ္ပိတော ဝိယ စရတိ၊ သောပိ အဇ္ဈာသယေန မင်္ကု ဟောတိယေဝ.
သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတီတိ တဿ ဟိ မရဏမဉ္စေ နိပန္နဿ ဒုဿီလကမ္မံ သမာဒါယ ဝတ္တိတဋ္ဌာနံ အာပါထံ အာဂစ္ဆတိ. သော ဥမ္မီလေတွာ ဣဓလောကံ ပဿတိ၊ နိမ္မီလေတွာ ပရလောကံ. တဿ စတ္တာရော အပါယာ ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ သတ္တိသတေန သီသေ ပဟရိယမာနော ဝိယ ဟောတိ. သော ‘‘ဝါရေထ ဝါရေထာ’’တိ ဝိရဝန္တော မရတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတီ’’တိ. ပဉ္စမပဒံ ဥတ္တာနမေဝ. အာနိသံသကထာ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗာ.
၄. ဗဟုဘာဏိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၄. စတုတ္ထေ ဗဟုဘာဏိသ္မိန္တိ ပညာယ အပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဗဟုံ ဘဏန္တေ. မန္တဘာဏိသ္မိန္တိ မန္တာ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ တာယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဘဏန္တေ.
၅. ပဌမအက္ခန္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၅. ပဉ္စမေ ဝေရဗဟုလောတိ ပုဂ္ဂလဝေရေနပိ အကုသလဝေရေနပိ ဗဟုဝေရော. ဝဇ္ဇဗဟုလောတိ ဒေါသဗဟုလော.
၆. ဒုတိယအက္ခန္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၆. ဆဋ္ဌေ လုဒ္ဒေါတိ ဒါရုဏော ကက္ခဠော. ဝိပ္ပဋိသာရီတိ မင်္ကုဘာဝေန သမန္နာဂတော.
၇.ပဌမအပါသာဒိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၁၇. သတ္တမေ အပါသာဒိကေတိ အပါသာဒိကေဟိ ကာယကမ္မာဒီဟိ သမန္နာဂတေ. ပါသာဒိကေတိ ပသာဒါဝဟေ ပရိသုဒ္ဓသမာစာရေ. အဋ္ဌမနဝမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ.
၁၀. မဓုရာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၂၀. ဒသမေ ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒီနဝါ မဓုရာယန္တိ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော စာရိကံ စရမာနော မဓုရာနဂရံ သမ္ပာပုဏိတွာ အန္တောနဂရံ ပဝိသိတုံ အာရဘိ. အထေကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ ယက္ခိနီ အစေလာ ဟုတွာ ဒွေ ဟတ္ထေ ပသာရေတွာ ဇိဝှံ နိလ္လာလေတွာ ဒသဗလဿ ပုရတော အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ အန္တောနဂရံ အပ္ပဝိသိတွာ တတောဝ နိက္ခမိတွာ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. မဟာဇနော ခါဒနီယဘောဇနီယဉ္စေဝ သက္ကာရသမ္မာနဉ္စ အာဒါယ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနံ အဒါသိ. သတ္ထာ တဿ နဂရဿ နိဂ္ဂဏှနတ္ထာယ ဣမံ သုတ္တံ အာရဘိ. တတ္ထ ဝိသမာတိ န သမတလာ. ဗဟုရဇာတိ ဝါတပဟရဏကာလေ ဥဒ္ဓတေန ရဇက္ခန္ဓေန ပရိယောနဒ္ဓါ ဝိယ ဟောတိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
အက္ကောသကဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.
(၂၃) ၃. ဒီဃစာရိကဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမဒီဃစာရိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၂၁. တတိယဿ ပဌမေ အနဝတ္ထစာရိကန္တိ အဝဝတ္ထိတစာရိကံ. သုတံ န ပရိယောဒပေတီတိ ယမ္ပိဿ သုတံ အတ္ထိ၊ တံ ပရိယောဒပေတုံ န သက္ကောတိ. သုတေနေကစ္စေန အဝိသာရဒေါ ဟောတီတိ ထောကထောကေန သုတေန ဝိဇ္ဇမာနေနာပိ ဉာဏေန သောမနဿပ္ပတ္တော န ဟောတိ. သမဝတ္ထစာရေတိ သမဝတ္ထိတစာရေ. ဒုတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၃-၄. အတိနိဝါသသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၂၂၃-၂၂၄. တတိယေ ဗဟုဘဏ္ဍောတိ ဗဟုပရိက္ခာရော. ဗဟုဘေသဇ္ဇောတိ သပ္ပိနဝနီတာဒီနံ ဗဟုတာယ ဗဟုဘေသဇ္ဇော. ဗျတ္တောတိ ဗျာသတ္တော. သံသဋ္ဌောတိ ပဉ္စဝိဓေန သံသဂ္ဂေန သံသဋ္ဌော ဟုတွာ. အနနုလောမိကေနာတိ သာသနဿ အနနုစ္ဆဝိကေန. စတုတ္ထေ ဝဏ္ဏမစ္ဆရီတိ ဂုဏမစ္ဆရီ. ဓမ္မမစ္ဆရီတိ ပရိယတ္တိမစ္ဆရီ.
၅-၆. ကုလူပကသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၂၂၅-၂၂၆. ပဉ္စမေ အနာမန္တစာရေ အာပဇ္ဇတီတိ ‘‘နိမန္တိတော သဘတ္တော သမာနော သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ ပုရေဘတ္တံ ဝါ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဝါ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ သိက္ခာပဒေ (ပါရာ. ၂၉၄) ဝုတ္တံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. ရဟော နိသဇ္ဇာယာတိအာဒီနိပိ တေသံ တေသံ သိက္ခာပဒါနံ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဆဋ္ဌေ အတိဝေလန္တိ အတိက္ကန္တပမာဏကာလံ. သတ္တမံ ဥတ္တာနမေဝ.
၈. ဥဿူရဘတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၂၈. အဋ္ဌမေ ဥဿူရဘတ္တေတိ အတိဒိဝါပစနဘတ္တေ. န ကာလေန ပဋိပူဇေန္တီတိ ယာဂုကာလေ ယာဂုံ၊ ခဇ္ဇကကာလေ ခဇ္ဇကံ၊ ဘောဇနကာလေ ဘောဇနံ အပစန္တာ ယုတ္တပ္ပယုတ္တကာလဿ အတိနာမိတတ္တာ န ကာလေန ပဋိပူဇေန္တိ၊ အတ္တနော စိတ္တေနေဝ ဒေန္တိ နာမ. တတော တေပိ တေသု အတ္တနော ဂေဟံ အာဂတေသု တထေဝ ကရောန္တိ. ကုလပဝေဏိယာ အာဂတာ ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာပိ ယုတ္တပ္ပယုတ္တကာလေန လာဘံ လဘမာနာယေဝ ရက္ခန္တိ ဂေါပယန္တိ ပီဠံ အကတွာ. အကာလေ လဘမာနာ ပန ‘‘ဣမေ အမှေသု အနာဒရာ’’တိ အာရက္ခံ န ကရောန္တိ.
သမဏဗြာဟ္မဏာပိ ‘‘ဧတေသံ ဂေဟေ ဘောဇနဝေလာယ ဘောဇနံ န ဟောတိ၊ ဌိတမဇ္ဈနှိကေ ဒေန္တီ’’တိ မင်္ဂလာမင်္ဂလေသု ကာတဗ္ဗံ န ကရောန္တိ. ဝိမုခါ ကမ္မံ ကရောန္တီတိ ‘‘ပါတော ကိဉ္စိ န လဘာမ၊ ခုဒါယ ပဋိပီဠိတာ ကမ္မံ ကာတုံ န သက္ကောမာ’’တိ ကမ္မံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ နိသီဒန္တိ. အနောဇဝန္တံ ဟောတီတိ အကာလေ ဘုတ္တံ ဩဇံ ဟရိတုံ န သက္ကောတိ. သုက္ကပက္ခော ဝုတ္တဝိပလ္လာသေန ဝေဒိတဗ္ဗော.
၉. ပဌမကဏှသပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၂၉. နဝမေ သဘီရူတိ သနိဒ္ဒေါ မဟာနိဒ္ဒံ နိဒ္ဒါယတိ. သပ္ပဋိဘယောတိ တံ နိဿာယ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ သပ္ပဋိဘယော. မိတ္တဒုဗ္ဘီတိ ပါနဘောဇနဒါယကမ္ပိ မိတ္တံ ဒုဗ္ဘတိ ဟိံသတိ. မာတုဂါမေပိ ဧသေဝ နယော.
၁၀. ဒုတိယကဏှသပ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၀. ဒသမေ ဃောရဝိသောတိ ကက္ခဠဝိသော. ဒုဇ္ဇိဝှေါတိ ဒွိဓာ ဘိန္နဇိဝှေါ. ဃောရဝိသတာတိ ဃောရဝိသတာယ. သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော.
ဒီဃစာရိကဝဂ္ဂေါ တတိယော.
(၂၄) ၄. အာဝါသိကဝဂ္ဂေါ
၁. အာဝါသိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ န အာကပ္ပသမ္ပန္နောတိ သမဏာကပ္ပေန သမ္ပန္နော. အဘာဝနီယော ဟောတီတိ ဝဍ္ဎနီယော န ဟောတိ. ဒုတိယံ ဥတ္တာနမေဝ.
၃. သောဘနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၃. တတိယေ ပဋိဗလောတိ ကာယဗလေန စ ဉာဏဗလေန စ သမန္နာဂတတ္တာ ပဋိဗလော.
၄. ဗဟူပကာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၄. စတုတ္ထေ ခဏ္ဍဖုလ္လန္တိ ပတိတဋ္ဌာနဉ္စ ဘိန္နဋ္ဌာနဉ္စ. ပဋိသင်္ခရောတီတိ ပဋိပါကတိကံ ကရောတိ. အာရောစေတီတိ ဣဒံ ပဝါရိတကုလာနံ ဝသေန ဝုတ္တံ.
၅. အနုကမ္ပသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၅. ပဉ္စမေ အဓိသီလေသူတိ ပဉ္စသု သီလေသု. ဓမ္မဒဿနေ နိဝေသေတီတိ စတုသစ္စဓမ္မဒဿနေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. အရဟဂ္ဂတန္တိ သဗ္ဗသက္ကာရာနံ အရဟေ ရတနတ္တယေဝ ဂတံ၊ တီသု ဝတ္ထူသု ဂရုစိတ္တီကာရံ ဥပဋ္ဌပေထာတိ အတ္ထော. ဆဋ္ဌံ ဥတ္တာနမေဝ.
၇. ဒုတိယအဝဏ္ဏာရဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၇. သတ္တမေ အာဝါသပလိဂေဓီတိ အာဝါသံ ဗလဝဂိဒ္ဓိဝသေန ဂိလိတွာ ဝိယ ဌိတော. သေသံ သဗ္ဗံ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
အာဝါသိကဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.
(၂၅) ၅. ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမဒုစ္စရိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၄၁. ပဉ္စမဿ ပဌမေ ဒုစ္စရိတေ သုစရိတေတိ ဣဒံ အဘေဒတော ဝုတ္တံ၊ ကာယဒုစ္စရိတေတိအာဒိ ကာယဒွါရာဒီနံ ဝသေန ဘေဒတော. သဒ္ဓမ္မာတိ ဒသကုသလကမ္မပထဓမ္မတော. အသဒ္ဓမ္မေတိ အကုသလကမ္မပထသင်္ခါတေ အဿဒ္ဓမ္မေ.
၉. သိဝထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၄၉. နဝမေ သိဝထိကာယာတိ သုသာနေ. အာရောဒနာတိ အာရောဒနဋ္ဌာနံ. အသုစိနာတိ ဇိဂုစ္ဆနီယေန.
၁၀. ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၅၀. ဒသမေ ပုဂ္ဂလပ္ပသာဒေတိ ဧကပုဂ္ဂလသ္မိံ ဥပ္ပန္နပ္ပသာဒေ. အန္တေ နိသီဒါပေတီတိ ဘိက္ခူနံ အာသနပရိယန္တေ နိသီဒါပေတိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.
ဒုစ္စရိတဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.
ပဉ္စမပဏ္ဏာသကံ နိဋ္ဌိတံ.