.နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ.

အင်္ဂုတ္တရနိကာယေ

ပဉ္စကနိပါတ-အဋ္ဌကထာ

၁. ပဌမပဏ္ဏာသကံ

၁. သေခဗလဝဂ္ဂေါ

၁. သံခိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁. ပဉ္စကနိပါတဿ ပဌမေ သတ္တန္နံ သေခါနံ ဗလာနီတိ သေခဗလာနိ. သဒ္ဓါဗလာဒီသု အဿဒ္ဓိယေ န ကမ္ပတီတိ သဒ္ဓါဗလံ. အဟိရိကေ န ကမ္ပတီတိ ဟိရီဗလံ. အနောတ္တပ္ပေ န ကမ္ပတီတိ ဩတ္တပ္ပဗလံ. ကောသဇ္ဇေ န ကမ္ပတီတိ ဝီရိယဗလံ. အဝိဇ္ဇာယ န ကမ္ပတီတိ ပညာဗလံ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဣမာနိ သတ္တန္နံ သေခါနံ ဗလာနိ၊ တသ္မာ.

၂. ဝိတ္ထတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂. ဒုတိယေ ကာယဒုစ္စရိတေနာတိအာဒီသု ဥပယောဂတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ ဟိရီယိတဗ္ဗာနိ ကာယဒုစ္စရိတာဒီနိ ဟိရီယတိ ဇိဂုစ္ဆတီတိ အတ္ထော. ဩတ္တပ္ပနိဒ္ဒေသေ ဟေတွတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ ကာယဒုစ္စရိတာဒီဟိ ဩတ္တပ္ပဿ ဟေတုဘူတေဟိ ဩတ္တပ္ပတိ ဘာယတီတိ အတ္ထော.

အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ ပဂ္ဂဟိတဝီရိယော အနောသက္ကိတမာနသော. ပဟာနာယာတိ ပဟာနတ္ထာယ. ဥပသမ္ပဒါယာတိ ပဋိလာဘတ္ထာယ. ထာမဝါတိ ဝီရိယထာမေန သမန္နာဂတော. ဒဠှပရက္ကမောတိ ထိရပရက္ကမော. အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသူတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု အနောရောပိတဓုရော အနောသက္ကိတဝီရိယော.

ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာတိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ဥဒယဝယဂါမိနိယာ ဥဒယဉ္စ ဝယဉ္စ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထာယ. ပညာယ သမန္နာဂတောတိ ဝိပဿနာပညာယ စေဝ မဂ္ဂပညာယ စ သမင်္ဂိဘူတော. အရိယာယာတိ ဝိက္ခမ္ဘနဝသေန စ သမုစ္ဆေဒဝသေန စ ကိလေသေဟိ အာရကာ ဌိတာယ ပရိသုဒ္ဓါယ. နိဗ္ဗေဓိကာယာတိ သာ စ အဘိနိဝိဇ္ဈနတော နိဗ္ဗေဓိကာတိ ဝုစ္စတိ၊ တာယ သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော. တတ္ထ မဂ္ဂပညာ သမုစ္ဆေဒဝသေန အနိဗ္ဗိဒ္ဓပုဗ္ဗံ အပ္ပဒါလိတပုဗ္ဗံ လောဘက္ခန္ဓံ ဒေါသက္ခန္ဓံ မောဟက္ခန္ဓံ နိဗ္ဗိဇ္ဈတိ ပဒါလေတီတိ နိဗ္ဗေဓိကာ၊ ဝိပဿနာပညာ တဒင်္ဂဝသေန နိဗ္ဗေဓိကာ၊ မဂ္ဂပညာယ ပဋိလာဘသံဝတ္တနတော တဗ္ဗိပဿနာ နိဗ္ဗေဓိကာတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာတိ ဣဓာပိ မဂ္ဂပညာ သမ္မာ ဟေတုနာ နယေန ဝဋ္ဋဒုက္ခဉ္စ ကိလေသဒုက္ခဉ္စ ခေပယမာနာ ဂစ္ဆတီတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနီ နာမ၊ ဝိပဿနာပညာ တဒင်္ဂဝသေန ဝဋ္ဋဒုက္ခဉ္စ ကိလေသဒုက္ခဉ္စ ခေပယမာနာ ဂစ္ဆတီတိ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနီ. ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ ဝါ မဂ္ဂပညာယ ပဋိလာဘာယ သံဝတ္တနတောပေသာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ပဉ္စ ဗလာနိ မိဿကာနေဝ ကထိတာနိ၊ တထာ ပဉ္စမေ.

၆. သမာပတ္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆. ဆဋ္ဌေ အကုသလဿ သမာပတ္တီတိ အကုသလဓမ္မဿ သမာပဇ္ဇနာ၊ တေန သဒ္ဓိံ သမင်္ဂိဘာဝေါတိ အတ္ထော. ပရိယုဋ္ဌာယ တိဋ္ဌတီတိ ပရိယောနန္ဓိတွာ တိဋ္ဌတိ.

၇. ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇. သတ္တမေ ကာမေသု လဠိတာတိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု လဠိတာ အဘိရတာ. အသိတဗျာဘင်္ဂိန္တိ တိဏလာယနအသိတဉ္စေဝ တိဏဝဟနကာဇဉ္စ. ကုလပုတ္တောတိ အာစာရကုလပုတ္တော. ဩဟာယာတိ ပဟာယ. အလံ ဝစနာယာတိ ယုတ္တံ ဝစနာယ. လဗ္ဘာတိ သုလဘာ သက္ကာ လဘိတုံ. ဟီနာ ကာမာတိ ပဉ္စန္နံ နီစကုလာနံ ကာမာ. မဇ္ဈိမာ ကာမာတိ မဇ္ဈိမသတ္တာနံ ကာမာ. ပဏီတာ ကာမာတိ ရာဇရာဇမဟာမတ္တာနံ ကာမာ. ကာမာတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တီတိ ကာမနဝသေန ကာမေတဗ္ဗဝသေန စ ကာမာဣစ္စေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. ဝုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ မဟလ္လကော ဟောတိ. အလံပညောတိ ယုတ္တပညော. အတ္တဂုတ္တောတိ အတ္တနာဝ ဂုတ္တော ရက္ခိတော၊ အတ္တာနံ ဝါ ဂေါပေတုံ ရက္ခိတုံ သမတ္ထော. နာလံ ပမာဒါယာတိ န ယုတ္တော ပမဇ္ဇိတုံ. သဒ္ဓါယ အကတံ ဟောတီတိ ယံ သဒ္ဓါယ ကုသလေသု ဓမ္မေသု ကာတုံ ယုတ္တံ၊ တံ န ကတံ ဟောတိ. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. အနပေက္ခော ဒါနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တသ္မိံ ဘိက္ခုသ္မိံ ဟောမီတိ ဧဝံ သဒ္ဓါဒီဟိ ကာတဗ္ဗံ ကတွာဝ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌိတေ တသ္မိံ ပုဂ္ဂလေ အနပေက္ခော ဟောမီတိ ဒဿေတိ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေါ ကထိတော.

၈. စဝနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈. အဋ္ဌမေ သဒ္ဓမ္မေတိ သာသနသဒ္ဓမ္မေ. အဿဒ္ဓေါတိ ဩကပ္ပနသဒ္ဓါယ စ ပက္ခန္ဒနသဒ္ဓါယ စာတိ ဒွီဟိပိ သဒ္ဓါဟိ ဝိရဟိတော. စဝတိ နပ္ပတိဋ္ဌာတီတိ ဣမသ္မိံ သာသနေ ဂုဏေဟိ စဝတိ၊ ပတိဋ္ဌာတုံ န သက္ကောတိ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ အပ္ပတိဋ္ဌာနဉ္စ ပတိဋ္ဌာနဉ္စ ကထိတံ.

၉. ပဌမအဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၉. နဝမေ နာဿ ဂါရဝေါတိ အဂါရဝေါ. နာဿ ပတိဿောတိ အပ္ပတိဿော၊ အဇေဋ္ဌကော အနီစဝုတ္တိ. သေသမေတ္ထ ပုရိမသဒိသမေဝ.

၁၀. ဒုတိယအဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၀. ဒသမေ အဘဗ္ဗောတိ အဘာဇနံ. ဝုဒ္ဓိန္တိ ဝဍ္ဎိံ. ဝိရူဠှိန္တိ ဝိရူဠှမူလတာယ နိစ္စလဘာဝံ. ဝေပုလ္လန္တိ မဟန္တဘာဝံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

သေခဗလဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

၂. ဗလဝဂ္ဂေါ

၁. အနနုဿုတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ ပုဗ္ဗာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသူတိ အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု စတူသု သစ္စဓမ္မေသု. အဘိညာဝေါသာနပါရမိပ္ပတ္တော ပဋိဇာနာမီတိ စတူသု သစ္စေသု စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ သောဠသဝိဓဿ ကိစ္စဿ ကရဏေန အဘိဇာနိတွာ ဝေါသာနပါရမိံ သဗ္ဗေသံ ကိစ္စာနံ နိဋ္ဌိတတ္တာ ကတကိစ္စဘာဝံ ပါရံ ပတ္တော ပဋိဇာနာမီတိ မဟာဗောဓိပလ္လင်္ကေ အတ္တနော အာဂမနီယဂုဏံ ဒဿေတိ. တထာဂတဿာတိ အဋ္ဌဟိ ကာရဏေဟိ တထာဂတဿ. တထာဂတဗလာနီတိ ယထာ တေဟိ ဂန္တဗ္ဗံ၊ တထေဝ ဂတာနိ ပဝတ္တာနိ ဉာဏဗလာနိ. အာသဘံ ဌာနန္တိ သေဋ္ဌဋ္ဌာနံ. သီဟနာဒန္တိ အဘီတနာဒံ. ဗြဟ္မစက္ကန္တိ သေဋ္ဌစက္ကံ. ပဝတ္တေတီတိ ကထေတိ.

၂. ကူဋသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂. ဒုတိယေ သေခဗလာနီတိ သေခါနံ ဉာဏဗလာနိ. အဂ္ဂန္တိ ဥတ္တမံ. သေသဗလာနိ ဂေါပါနသိယော ကူဋံ ဝိယ သင်္ဂဏှာတီတိ သင်္ဂါဟိကံ. တာနေဝ ဗလာနိ သံဟတာနိ ကရောတီတိ သင်္ဃာတနိယံ.

၃. သံခိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃. တတိယေ တတ္ထ မုဋ္ဌဿစ္စေ န ကမ္ပတီတိ သတိဗလံ. ဥဒ္ဓစ္စေ န ကမ္ပတီတိ သမာဓိဗလံ.

၄. ဝိတ္ထတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၄. စတုတ္ထေ သတိနေပက္ကေနာတိ ဧတ္ထ နေပက္ကံ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ သာ သတိယာ ဥပကာရကဘာဝေန ဂဟိတာ.

၅. ဒဋ္ဌဗ္ဗသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၅. ပဉ္စမေ သဝိသယသ္မိံယေဝ လောကိယလောကုတ္တရဓမ္မေ ကထေတုံ ကတ္ထ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓါဗလံ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိအာဒိမာဟ. ယထာ ဟိ စတ္တာရော သေဋ္ဌိပုတ္တာ၊ ရာဇာတိ ရာဇပဉ္စမေသု သဟာယေသု ‘‘နက္ခတ္တံ ကီဠိဿာမာ’’တိ ဝီထိံ ဩတိဏ္ဏေသု ဧကဿ သေဋ္ဌိပုတ္တဿ ဂေဟံ ဂတကာလေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ‘‘ဣမေသံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ဒေထ၊ ဂန္ဓမာလာလင်္ကာရာဒီနိ ဒေထာ’’တိ ဂေဟေ ဝိစာရေတိ. ဒုတိယတတိယစတုတ္ထဿ ဂေဟံ ဂတကာလေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ‘‘ဣမေသံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ဒေထ၊ ဂန္ဓမာလာလင်္ကာရာဒီနိ ဒေထာ’’တိ ဂေဟေ ဝိစာရေတိ. အထ သဗ္ဗပစ္ဆာ ရညော ဂေဟံ ဂတကာလေ ကိဉ္စာပိ ရာဇာ သဗ္ဗတ္ထ ဣဿရော၊ ဣမသ္မိံ ပန ကာလေ အတ္တနော ဂေဟေယေဝ ‘‘ဣမေသံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ဒေထ၊ ဂန္ဓမာလာလင်္ကာရာဒီနိ ဒေထာ’’တိ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝမေဝံ သဒ္ဓါပဉ္စမေသု ဗလေသု တေသု သဟာယေသု ဧကတော ဝီထိံ ဩတရန္တေသု ဝိယ ဧကာရမ္မဏေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေသုပိ ယထာ ပဌမဿ ဂေဟေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝံ သောတာပတ္တိယင်္ဂါနိ ပတွာ အဓိမောက္ခလက္ခဏံ သဒ္ဓါဗလမေဝ ဇေဋ္ဌကံ ဟောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ သေသာနိ တဒနွယာနိ ဟောန္တိ. ယထာ ဒုတိယဿ ဂေဟေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝံ သမ္မပ္ပဓာနာနိ ပတွာ ပဂ္ဂဟလက္ခဏံ ဝီရိယဗလမေဝ ဇေဋ္ဌကံ ဟောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ သေသာနိ တဒနွယာနိ ဟောန္တိ. ယထာ တတိယဿ ဂေဟေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝံ သတိပဋ္ဌာနာနိ ပတွာ ဥပဋ္ဌာနလက္ခဏံ သတိဗလမေဝ ဇေဋ္ဌကံ ဟောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ သေသာနိ တဒနွယာနိ ဟောန္တိ. ယထာ စတုတ္ထဿ ဂေဟေ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ဂေဟသာမိကောဝ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝံ ဈာနဝိမောက္ခေ ပတွာ အဝိက္ခေပလက္ခဏံ သမာဓိဗလမေဝ ဇေဋ္ဌကံ ဟောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ သေသာနိ တဒနွယာနိ ဟောန္တိ. သဗ္ဗပစ္ဆာ ရညော ဂေဟံ ဂတကာလေ ပန ယထာ ဣတရေ စတ္တာရော တုဏှီ နိသီဒန္တိ၊ ရာဇာဝ ဂေဟေ ဝိစာရေတိ၊ ဧဝမေဝ အရိယသစ္စာနိ ပတွာ ပဇာနနလက္ခဏံ ပညာဗလမေဝ ဇေဋ္ဌကံ ဟောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ သေသာနိ တဒနွယာနိ ဟောန္တီတိ ဧဝမိဓ ပဉ္စ ဗလာနိ မိဿကာနိ ကထိတာနိ. ဆဋ္ဌံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဧဝံ ပုရိမဝဂ္ဂေ စ ဣဓ စ အဋ္ဌသု သုတ္တေသု သေခဗလာနေဝ ကထိတာနိ. ကရဏ္ဍကောလဝါသီ မဟာဒတ္တတ္ထေရော ပနာဟ – ‘‘ဟေဋ္ဌာ စတူသု သုတ္တေသု သေခဗလာနိ ကထိတာနိ၊ ဥပရိ စတူသု အသေခဗလာနီ’’တိ.

၇. ပဌမဟိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၇. သတ္တမေ သီလာဒယော မိဿကာဝ ကထိတာ. ဝိမုတ္တီတိ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိယေဝ. ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ၊ တံ လောကိယမေဝ.

၈-၁၀. ဒုတိယဟိတသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၈-၂၀. အဋ္ဌမေ ဒုဿီလော ဗဟုဿုတော ကထိတော၊ နဝမေ အပ္ပဿုတော ဒုဿီလော၊ ဒသမေ ဗဟုဿုတော ခီဏာသဝေါတိ.

ဗလဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

၃. ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမအဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၁. တတိယဿ ပဌမေ အသဘာဂဝုတ္တိကောတိ အသဘာဂါယ ဝိသဒိသာယ ဇီဝိတဝုတ္တိယာ သမန္နာဂတော. အာဘိသမာစာရိကံ ဓမ္မန္တိ ဥတ္တမသမာစာရဘူတံ ဝတ္တဝသေန ပညတ္တသီလံ. သေခံ ဓမ္မန္တိ သေခပဏ္ဏတ္တိသီလံ. သီလာနီတိ စတ္တာရိ မဟာသီလာနိ. သမ္မာဒိဋ္ဌိန္တိ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိံ. သမ္မာသမာဓိန္တိ မဂ္ဂသမာဓိဉ္စေဝ ဖလသမာဓိဉ္စ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ သီလာဒီနိ မိဿကာနိ ကထိတာနိ.

၂. ဒုတိယအဂါရဝသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၂. ဒုတိယေ သီလက္ခန္ဓန္တိ သီလရာသိံ. သေသဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. ဣမေ ပန တယောပိ ခန္ဓာ မိဿကာဝ ကထိတာတိ.

၃. ဥပက္ကိလေသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃. တတိယေ န စ ပဘဿရန္တိ န စ ပဘာဝန္တံ. ပဘင်္ဂု စာတိ ပဘိဇ္ဇနသဘာဝံ. အယောတိ ကာဠလောဟံ. လောဟန္တိ ဌပေတွာ ဣဓ ဝုတ္တာနိ စတ္တာရိ အဝသေသံ လောဟံ. သဇ္ဈန္တိ ရဇတံ. စိတ္တဿာတိ စာတုဘူမကကုသလစိတ္တဿ. တေဘူမကဿ တာဝ ဥပက္ကိလေသာ ဟောန္တု၊ လောကုတ္တရဿ ကထံ ဟောန္တီတိ? ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ အပ္ပဒါနေန. ယဒဂ္ဂေန ဟိ ဥပ္ပဇ္ဇိတုံ န ဒေန္တိ၊ တဒဂ္ဂေနေဝ တေ လောကိယဿပိ လောကုတ္တရဿပိ ဥပက္ကိလေသာ နာမ ဟောန္တိ. ပဘင်္ဂု စာတိ အာရမ္မဏေ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏဘာဝူပဂမနေန ဘိဇ္ဇနသဘာဝံ. သမ္မာ သမာဓိယတိ အာသဝါနံ ခယာယာတိ အာသဝါနံ ခယသင်္ခါတဿ အရဟတ္တဿ အတ္ထာယ ဟေတုနာ ကာရဏေန သမာဓိယတိ. ဧတ္တာဝတာ စိတ္တံ ဝိသောဓေတွာ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌိတံ ခီဏာသဝံ ဒဿေတိ. ဣဒါနိဿ အဘိညာပဋိဝေဓံ ဒဿေန္တော ယဿ ယဿ စာတိအာဒိမာဟ. တံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

၄. ဒုဿီလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄. စတုတ္ထေ ဟတူပနိသောတိ ဟတဥပနိဿယော ဟတကာရဏော. ယထာဘူတဉာဏဒဿနန္တိ နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏံ အာဒိံ ကတွာ တရုဏဝိပဿနာ. နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါတိ နိဗ္ဗိဒါ စ ဝိရာဂေါ စ. တတ္ထ နိဗ္ဗိဒါ ဗလဝဝိပဿနာ၊ ဝိရာဂေါ မဂ္ဂေါ. ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနန္တိ ဖလဝိမုတ္တိ စ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏဉ္စ.

၅. အနုဂ္ဂဟိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၅. ပဉ္စမေ သမ္မာဒိဋ္ဌီတိ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ. စေတောဝိမုတ္တိဖလာတိအာဒီသု စေတောဝိမုတ္တီတိ မဂ္ဂဖလသမာဓိ. ပညာဝိမုတ္တီတိ ဖလဉာဏံ. သီလာနုဂ္ဂဟိတာတိ သီလေန အနုဂ္ဂဟိတာ အနုရက္ခိတာ. သုတာနုဂ္ဂဟိတာတိ ဗာဟုသစ္စေန အနုဂ္ဂဟိတာ. သာကစ္ဆာနုဂ္ဂဟိတာတိ ဓမ္မသာကစ္ဆာယ အနုဂ္ဂဟိတာ. သမထာနုဂ္ဂဟိတာတိ စိတ္တေကဂ္ဂတာယ အနုဂ္ဂဟိတာ.

ဣမဿ ပနတ္ထဿ အာဝိဘာဝတ္ထံ မဓုရမ္ဗဗီဇံ ရောပေတွာ သမန္တာ မရိယာဒံ ဗန္ဓိတွာ ကာလာနုကာလံ ဥဒကံ အာသိဉ္စိတွာ ကာလာနုကာလံ မူလာနိ သောဓေတွာ ကာလာနုကာလံ ပတိတပါဏကေ ဟာရေတွာ ကာလာနုကာလံ မက္ကဋဇာလံ လုဉ္စိတွာ အမ္ဗံ ပဋိဇဂ္ဂန္တော ပုရိသော ဒဿေတဗ္ဗော. တဿ ဟိ ပုရိသဿ မဓုရမ္ဗဗီဇရောပနံ ဝိယ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ မရိယာဒဗန္ဓနံ ဝိယ သီလေန အနုဂ္ဂဏှနံ၊ ဥဒကာသေစနံ ဝိယ သုတေန အနုဂ္ဂဏှနံ၊ မူလပရိသောဓနံ ဝိယ သာကစ္ဆာယ အနုဂ္ဂဏှနံ၊ ပါဏကဟရဏံ ဝိယ ဈာနဝိပဿနာပါရိပန္ထိကသောဓနဝသေန သမထာနုဂ္ဂဏှနံ၊ မက္ကဋဇာလလုဉ္စနံ ဝိယ ဗလဝဝိပဿနာနုဂ္ဂဏှနံ၊ ဧဝံ အနုဂ္ဂဟိတဿ ရုက္ခဿ ခိပ္ပမေဝ ဝဍ္ဎိတွာ ဖလပ္ပဒါနံ ဝိယ ဣမေဟိ သီလာဒီဟိ အနုဂ္ဂဟိတာယ မူလသမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ခိပ္ပမေဝ မဂ္ဂဝသေန ဝဍ္ဎိတွာ စေတောဝိမုတ္တိပညာဝိမုတ္တိဖလပ္ပဒါနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၆. ဝိမုတ္တာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၆. ဆဋ္ဌေ ဝိမုတ္တာယတနာနီတိ ဝိမုစ္စနကာရဏာနိ. ယတ္ထာတိ ယေသု ဝိမုတ္တာယတနေသု. သတ္ထာ ဓမ္မံ ဒေသေတီတိ စတုသစ္စဓမ္မံ ဒေသေတိ. အတ္ထပဋိသံဝေဒိနောတိ ပါဠိအတ္ထံ ဇာနန္တဿ. ဓမ္မပဋိသံဝေဒိနောတိ ပါဠိံ ဇာနန္တဿ. ပါမောဇ္ဇန္တိ တရုဏပီတိ. ပီတီတိ တုဋ္ဌာကာရဘူတာ ဗလဝပီတိ. ကာယောတိ နာမကာယော. ပဿမ္ဘတီတိ ပဋိပ္ပဿမ္ဘတိ. သုခံ ဝေဒေတီတိ သုခံ ပဋိလဘတိ. စိတ္တံ သမာဓိယတီတိ အရဟတ္တဖလသမာဓိနာ သမာဓိယတိ. အယဉှိ တံ ဓမ္မံ သုဏန္တော အာဂတာဂတဋ္ဌာနေ ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂဖလာနိ ဇာနာတိ၊ တဿ ဧဝံ ဇာနတော ပီတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တဿာ ပီတိယာ အန္တရာ ဩသက္ကိတုံ န ဒေန္တော ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာနိကော ဟုတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘စိတ္တံ သမာဓိယတီ’’တိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. အယံ ပန ဝိသေသော – သမာဓိနိမိတ္တန္တိ အဋ္ဌတိံသာယ အာရမ္မဏေသု အညတရော သမာဓိယေဝ သမာဓိနိမိတ္တံ. သုဂ္ဂဟိတံ ဟောတီတိအာဒိသု အာစရိယဿ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဏှန္တေန သုဋ္ဌု ဂဟိတံ ဟောတိ သုဋ္ဌု မနသိကတံ သုဋ္ဌု ဥပဓာရိတံ. သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ ပညာယာတိ ပညာယ သုဋ္ဌု ပစ္စက္ခံ ကတံ. တသ္မိံ ဓမ္မေတိ တသ္မိံ ကမ္မဋ္ဌာနပါဠိဓမ္မေ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ပဉ္စပိ ဝိမုတ္တာယတနာနိ အရဟတ္တံ ပါပေတွာ ကထိတာနီတိ.

၇. သမာဓိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၇. သတ္တမေ အပ္ပမာဏန္တိ ပမာဏကရဓမ္မရဟိတံ လောကုတ္တရံ. နိပကာ ပတိဿတာတိ နေပက္ကေန စ သတိယာ စ သမန္နာဂတာ ဟုတွာ. ပဉ္စ ဉာဏာနီတိ ပဉ္စ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏာနိ. ပစ္စတ္တညေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ အတ္တနိယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အယံ သမာဓိ ပစ္စုပ္ပန္နသုခေါ စေဝါတိအာဒီသု အရဟတ္တဖလသမာဓိ အဓိပ္ပေတော. မဂ္ဂသမာဓီတိပိ ဝဒန္တိယေဝ. သော ဟိ အပ္ပိတပ္ပိတက္ခဏေ သုခတ္တာ ပစ္စုပ္ပန္နသုခေါ၊ ပုရိမော ပုရိမော ပစ္ဆိမဿ ပစ္ဆိမဿ သမာဓိသုခဿ ပစ္စယတ္တာ အာယတိံ သုခဝိပါကော၊ ကိလေသေဟိ အာရကတ္တာ အရိယော၊ ကာမာမိသဝဋ္ဋာမိသလောကာမိသာနံ အဘာဝါ နိရာမိသော. ဗုဒ္ဓါဒီဟိ မဟာပုရိသေဟိ သေဝိတတ္တာ အကာပုရိသသေဝိတော. အင်္ဂသန္တတာယ အာရမ္မဏသန္တတာယ သဗ္ဗကိလေသဒရထသန္တတာယ စ သန္တော၊ အတပ္ပနိယဋ္ဌေန ပဏီတော. ကိလေသပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ လဒ္ဓတ္တာ ကိလေသပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဘာဝံ ဝါ လဒ္ဓတ္တာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓလဒ္ဓေါ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓံ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓီတိ ဟိ ဣဒံ အတ္ထတော ဧကံ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓကိလေသေန ဝါ အရဟတာ လဒ္ဓတ္တာပိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓလဒ္ဓေါ၊ ဧကောဒိဘာဝေန အဓိဂတတ္တာ ဧကောဒိဘာဝမေဝ ဝါ အဓိဂတတ္တာ ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတော. အပ္ပဂုဏသာသဝသမာဓိ ဝိယ သသင်္ခါရေန သပ္ပယောဂေန စိတ္တေန ပစ္စနီကဓမ္မေ နိဂ္ဂယှ ကိလေသေ ဝါရေတွာ အနဓိဂတတ္တာ န သသင်္ခါရနိဂ္ဂယှဝါရိတဂတော. တံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇန္တော တတော ဝါ ဝုဋ္ဌဟန္တော သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တတ္တာ သတောဝ သမာပဇ္ဇတိ၊ သတောဝ ဝုဋ္ဌဟတိ. ယထာပရိစ္ဆိန္နကာလဝသေန ဝါ သတော သမာပဇ္ဇတိ၊ သတော ဝုဋ္ဌဟတိ. တသ္မာ ယဒေတ္ထ ‘‘အယံ သမာဓိ ပစ္စုပ္ပန္နသုခေါ စေဝ အာယတိဉ္စ သုခဝိပါကော စာ’’တိ ဧဝံ ပစ္စဝေက္ခမာနဿ ပစ္စတ္တံယေဝ အပရပ္ပစ္စယဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ ဧကံ ဉာဏံ. ဧသေဝ နယော သေသေသု. ဧဝံ ဣမာနိ ပဉ္စ ဉာဏာနိ ပစ္စတ္တညေဝ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ.

၈. ပဉ္စင်္ဂိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၈. အဋ္ဌမေ အရိယဿာတိ ဝိက္ခမ္ဘနဝသေန ပဟီနကိလေသေဟိ အာရကာ ဌိတဿ. ဘာဝနံ ဒေသေဿာမီတိ ဗြူဟနံ ဝဍ္ဎနံ ပကာသယိဿာမိ. ဣမမေဝ ကာယန္တိ ဣမံ ကရဇကာယံ. အဘိသန္ဒေတီတိ တေမေတိ သ္နေဟေတိ၊ သဗ္ဗတ္ထ ပဝတ္တပီတိသုခံ ကရောတိ. ပရိသန္ဒေတီတိ သမန္တတော သန္ဒေတိ. ပရိပူရေတီတိ ဝါယုနာ ဘသ္တံ ဝိယ ပူရေတိ. ပရိပ္ဖရတီတိ သမန္တတော ဖုသတိ. သဗ္ဗာဝတော ကာယဿာတိ အဿ ဘိက္ခုနော သဗ္ဗကောဋ္ဌာသဝတော ကာယဿ ကိဉ္စိ ဥပါဒိန္နကသန္တတိပဝတ္တိဋ္ဌာနေ ဆဝိမံသလောဟိတာနုဂတံ အဏုမတ္တမ္ပိ ဌာနံ ပဌမဇ္ဈာနသုခေန အဖုဋံ နာမ န ဟောတိ.

ဒက္ခောတိ ဆေကော ပဋိဗလော နှာနီယစုဏ္ဏာနိ ကာတုဉ္စေဝ ယောဇေတုဉ္စ သန္နေတုဉ္စ. ကံသထာလေတိ ယေန ကေနစိ လောဟေန ကတဘာဇနေ. မတ္တိကာဘာဇနံ ပန ထိရံ န ဟောတိ၊ သန္နေန္တဿ ဘိဇ္ဇတိ. တသ္မာ တံ န ဒဿေသိ. ပရိပ္ဖေါသကံ ပရိပ္ဖေါသကန္တိ သိဉ္စိတွာ သိဉ္စိတွာ. သန္နေယျာတိ ဝါမဟတ္ထေန ကံသထာလံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏဟတ္ထေန ပမာဏယုတ္တံ ဥဒကံ သိဉ္စိတွာ သိဉ္စိတွာ ပရိမဒ္ဒန္တော ပိဏ္ဍံ ကရေယျ. သ္နေဟာနုဂတာတိ ဥဒကသိနေဟေန အနုဂတာ. သ္နေဟပရေတာတိ ဥဒကသိနေဟေန ပရိဂ္ဂဟိတာ. သန္တရဗာဟိရာတိ သဒ္ဓိံ အန္တောပဒေသေန စေဝ ဗဟိပဒေသေန စ၊ သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ဥဒကသိနေဟေန ဖုဋာတိ အတ္ထော. န စ ပဂ္ဃရိဏီတိ န ဗိန္ဒု ဗိန္ဒု ဥဒကံ ပဂ္ဃရတိ၊ သက္ကာ ဟောတိ ဟတ္ထေနပိ ဒွီဟိပိ အင်္ဂုလီဟိ ဂဟေတုံ ဩဝဋ္ဋိကာယပိ ကာတုန္တိ အတ္ထော.

ဒုတိယဇ္ဈာနသုခဥပမာယံ ဥဗ္ဘိဒေါဒကောတိ ဥဗ္ဘိန္နဥဒကော၊ န ဟေဋ္ဌာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ ဥဂ္ဂစ္ဆနဥဒကော၊ အန္တောယေဝ ပန ဥပ္ပဇ္ဇနဥဒကောတိ အတ္ထော. အာယမုခန္တိ အာဂမနမဂ္ဂေါ. ဒေဝေါတိ မေဃော. ကာလေန ကာလန္တိ ကာလေ ကာလေ၊ အနွဍ္ဎမာသံ ဝါ အနုဒသာဟံ ဝါတိ အတ္ထော. ဓာရန္တိ ဝုဋ္ဌိံ. နာနုပ္ပဝေစ္ဆေယျာတိ နပ္ပဝေသေယျ၊ န ဝဿေယျာတိ အတ္ထော. သီတာ ဝါရိဓာရာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာတိ သီတာ ဝါရိဓာရာ တံ ရဟဒံ ပူရယမာနာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ. ဟေဋ္ဌာ ဥဂ္ဂစ္ဆနဥဒကဉှိ ဥဂ္ဂန္တွာ ဘိဇ္ဇန္တံ ဥဒကံ ခေါဘေတိ၊ စတူဟိ ဒိသာဟိ ပဝိသနဥဒကံ ပုရာဏပဏ္ဏတိဏကဋ္ဌဒဏ္ဍကာဒီဟိ ဥဒကံ ခေါဘေတိ. ဝုဋ္ဌိဥဒကံ ဓာရာနိပါတဗုဗ္ဗုဠကေဟိ ဥဒကံ ခေါဘေတိ၊ သန္နိသိန္နမေဝ ပန ဟုတွာ ဣဒ္ဓိနိမ္မိတမိဝ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥဒကံ ဣမံ ပဒေသံ ဖရတိ၊ ဣမံ န ဖရတီတိ နတ္ထိ. တေန အဖုဋောကာသော နာမ န ဟောတိ. တတ္ထ ရဟဒေါ ဝိယ ကရဇကာယော၊ ဥဒကံ ဝိယ ဒုတိယဇ္ဈာနသုခံ၊ သေသံ ပုရိမနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

တတိယဇ္ဈာနသုခဥပမာယံ ဥပ္ပလာနိ ဧတ္ထ သန္တီတိ ဥပ္ပလိနီ. သေသပဒဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္ထ စ သေတရတ္တနီလေသု ယံကိဉ္စိ ဥပ္ပလမေဝ၊ ဦနကသတပတ္တံ ပုဏ္ဍရီကံ၊ သတပတ္တံ ပဒုမံ. ပတ္တနိယမံ ဝါ ဝိနာပိ သေတံ ပဒုမံ၊ ရတ္တံ ပုဏ္ဍရီကန္တိ အယမေတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော. ဥဒကာနုဂ္ဂတာနီတိ ဥဒကတော န ဥဂ္ဂတာနိ. အန္တောနိမုဂ္ဂပေါသီနီတိ ဥဒကတလဿ အန္တော နိမုဂ္ဂါနိယေဝ ဟုတွာ ပေါသန္တိ ဝဍ္ဎန္တီတိ အတ္ထော. သေသံ ပုရိမနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

စတုတ္ထဇ္ဈာနဥပမာယံ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေနာတိ ဧတ္ထ နိရုပက္ကိလေသဋ္ဌေန ပရိသုဒ္ဓံ၊ ပဘဿရဋ္ဌေန ပရိယောဒါတံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဩဒါတေန ဝတ္ထေနာတိ ဣဒံ ဥတုဖရဏတ္ထံ ဝုတ္တံ. ကိလိဋ္ဌဝတ္ထေန ဟိ ဥတုဖရဏံ န ဟောတိ၊ တင်္ခဏဓောတပရိသုဒ္ဓေန ဥတုဖရဏံ ဗလဝံ ဟောတိ. ဣမိဿာ ဟိ ဥပမာယ ဝတ္ထံ ဝိယ ကရဇကာယော၊ ဥတုဖရဏံ ဝိယ စတုတ္ထဇ္ဈာနသုခံ. တသ္မာ ယထာ သုနှာတဿ ပုရိသဿ ပရိသုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ သသီသံ ပါရုပိတွာ နိသိန္နဿ သရီရတော ဥတု သဗ္ဗမေဝ ဝတ္ထံ ဖရတိ၊ န ကောစိ ဝတ္ထဿ အဖုဋောကာသော ဟောတိ၊ ဧဝံ စတုတ္ထဇ္ဈာနသုခေန ဘိက္ခုနော ကရဇကာယဿ န ကောစိ ဩကာသော အဖုဋော ဟောတီတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. စတုတ္ထဇ္ဈာနစိတ္တမေဝ ဝါ ဝတ္ထံ ဝိယ၊ တံသမုဋ္ဌာနရူပံ ဥတုဖရဏံ ဝိယ. ယထာ ဟိ ကတ္ထစိ ကတ္ထစိ ဩဒါတဝတ္ထေ ကာယံ အဖုသန္တေပိ တံသမုဋ္ဌာနေန ဥတုနာ သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ကာယော ဖုဋော ဟောတိ၊ ဧဝံ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမုဋ္ဌာပိတေန သုခုမရူပေန သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ဘိက္ခုနော ကာယော ဖုဋော ဟောတီတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တန္တိ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏမေဝ. သုဂ္ဂဟိတံ ဟောတီတိ ယထာ တေန ဈာနဝိပဿနာမဂ္ဂါ သုဋ္ဌု ဂဟိတာ ဟောန္တိ၊ ဧဝံ ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တံ အပရာပရေန ပစ္စဝေက္ခဏနိမိတ္တေန သုဋ္ဌု ဂဟိတံ ဟောတိ. အညော ဝါ အညန္တိ အညော ဧကော အညံ ဧကံ၊ အတ္တနောယေဝ ဟိ အတ္တာ န ပါကဋော ဟောတိ. ဌိတော ဝါ နိသိန္နန္တိ ဌိတကဿာပိ နိသိန္နော ပါကဋော ဟောတိ၊ တေနေဝံ ဝုတ္တံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဥဒကမဏိကောတိ သမေခလာ ဥဒကစာဋိ. သမတိတ္တိကောတိ သမဘရိတော. ကာကပေယျာတိ မုခဝဋ္ဋိယံ နိသီဒိတွာ ကာကေန ဂီဝံ အနာမေတွာဝ ပါတဗ္ဗော.

သုဘူမိယန္တိ သမဘူမိယံ. ‘‘သုဘူမေ သုခေတ္တေ ဝိဟတခါဏုကေ ဗီဇာနိ ပတိဋ္ဌာပေယျာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၄၃၈) ဧတ္ထ ပန မဏ္ဍဘူမိ သုဘူမီတိ အာဂတာ. စတုမဟာပထေတိ ဒွိန္နံ မဟာမဂ္ဂါနံ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဂတဋ္ဌာနေ. အာဇညရထောတိ ဝိနီတအဿရထော. ဩဓသ္တပတောဒေါတိ ယထာ ရထံ အဘိရုဟိတွာ ဌိတေန သက္ကာ ဟောတိ ဂဏှိတုံ၊ ဧဝံ အာလမ္ဗနံ နိဿာယ တိရိယတော ဌပိတပတောဒေါ. ယောဂ္ဂါစရိယောတိ အဿာစရိယော. သွေဝ အဿဒမ္မေ သာရေတီတိ အဿဒမ္မသာရထိ. ယေနိစ္ဆကန္တိ ယေန ယေန မဂ္ဂေန ဣစ္ဆတိ. ယဒိစ္ဆကန္တိ ယံ ယံ ဂတိံ ဣစ္ဆတိ. သာရေယျာတိ ဥဇုကံ ပုရတော ပေသေယျ. ပစ္စာသာရေယျာတိ ပဋိနိဝတ္တေယျ.

ဧဝံ ဟေဋ္ဌာ ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမာပတ္တိပရိကမ္မံ ကထေတွာ ဣမာဟိ တီဟိ ဥပမာဟိ ပဂုဏသမာပတ္တိယာ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ခီဏာသဝဿ အဘိညာပဋိပါဋိံ ဒဿေတုံ သော သစေ အာကင်္ခတီတိအာဒိမာဟ. တံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

၉. စင်္ကမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၉. နဝမေ အဒ္ဓါနက္ခမော ဟောတီတိ ဒူရံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တော ခမတိ၊ အဓိဝါသေတုံ သက္ကောတိ. ပဓာနက္ခမောတိ ဝီရိယက္ခမော. စင်္ကမာဓိဂတော သမာဓီတိ စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌဟန္တေန အဓိဂတော အဋ္ဌန္နံ သမာပတ္တီနံ အညတရသမာဓိ. စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီတိ စိရံ တိဋ္ဌတိ. ဌိတကေန ဂဟိတနိမိတ္တဉှိ နိသိန္နဿ နဿတိ၊ နိသိန္နေန ဂဟိတနိမိတ္တံ နိပန္နဿ. စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌဟန္တေန စလိတာရမ္မဏေ ဂဟိတနိမိတ္တံ ပန ဌိတဿပိ နိသိန္နဿပိ နိပန္နဿပိ န နဿတီတိ.

၁၀. နာဂိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၀. ဒသမေ ဥဒ္ဓံ ဥဂ္ဂတတ္တာ ဥစ္စော၊ ရာသိဘာဝေန စ မဟာ သဒ္ဒေါ ဧတေသန္တိ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ. တေသု ဟိ ဥဂ္ဂတုဂ္ဂတေသု ခတ္တိယမဟာသာလ-ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာဒီသု မဟာသက္ကာရံ ဂဟေတွာ အာဂတေသု ‘‘အသုကဿ ဩကာသံ ဒေထ၊ အသုကဿ ဩကာသံ ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မယံ ပဌမတရံ အာဂတာ၊ မယှံ ပဌမတရံ အာဂတာ၊ နတ္ထိ ဩကာသော’’တိ ဧဝံ အညမညံ ကထေန္တာနံ သဒ္ဒေါ ဥစ္စော စေဝ မဟာ စ အဟောသိ. ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေတိ ကေဝဋ္ဋာ ဝိယ မစ္ဆဝိလောပေ. တေသဉှိ မစ္ဆပစ္ဆိံ ဂဟေတွာ အာဂတာနံ ဝိက္ကိဏနဋ္ဌာနေ ‘‘မယှံ ဒေထ မယှံ ဒေထာ’’တိ ဝဒတော မဟာဇနဿ ဧဝရူပေါ သဒ္ဒေါ ဟောတိ. မီဠှသုခန္တိ အသုစိသုခံ. မိဒ္ဓသုခန္တိ နိဒ္ဒါသုခံ. လာဘသက္ကာရသိလောကသုခန္တိ လာဘသက္ကာရဉ္စေဝ ဝဏ္ဏဘဏနဉ္စ နိဿာယ ဥပ္ပန္နသုခံ.

တံနိန္နာဝ ဂမိဿန္တီတိ တံ တဒေဝ ဘဂဝတော ဂတဋ္ဌာနံ ဂမိဿန္တိ၊ အနုဗန္ဓိဿန္တိယေဝါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တထာ ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သီလပညာဏန္တိ ယသ္မာ တထာဝိဓံ တုမှာကံ သီလဉ္စ ဉာဏဉ္စာတိ အတ္ထော. မာ စ မယာ ယသောတိ မယာ သဒ္ဓိံ ယသောပိ မာ သမာဂစ္ဆတု. ပိယာနန္တိ ပိယဇနာနံ. ဧသော တဿ နိဿန္ဒောတိ ဧသာ ပိယဘာဝဿ နိပ္ဖတ္တိ. အသုဘနိမိတ္တာနုယောဂန္တိ အသုဘကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂံ. သုဘနိမိတ္တေတိ ရာဂဋ္ဌာနိယေ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ. ဧသော တဿ နိဿန္ဒောတိ ဧသာ တဿ အသုဘနိမိတ္တာနုယောဂဿ နိပ္ဖတ္တိ. ဧဝမိမသ္မိံ သုတ္တေ ဣမေသု ပဉ္စသု ဌာနေသု ဝိပဿနာဝ ကထိတာတိ.

ပဉ္စင်္ဂိကဝဂ္ဂေါ တတိယော.

၄. သုမနဝဂ္ဂေါ

၁. သုမနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၁. စတုတ္ထဿ ပဌမေ သုမနာ ရာဇကုမာရီတိ မဟာသက္ကာရံ ကတွာ ပတ္ထနံ ပတ္ထေတွာ ဧဝံ လဒ္ဓနာမာ ရာဇကညာ. ဝိပဿိသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလသ္မိံ ဟိ နာဂရေသု ‘‘ယုဒ္ဓမ္ပိ ကတွာ သတ္ထာရံ အမှာကံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ သေနာပတိံ နိဿာယ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ သံဃံ လဘိတွာ ပဋိပါဋိယာ ပုညာနိ ကာတုံ အာရဒ္ဓေသု သဗ္ဗပဌမဒိဝသော သေနာပတိဿ ဝါရော အဟောသိ. တသ္မိံ ဒိဝသေ သေနာပတိ မဟာဒါနံ သဇ္ဇေတွာ ‘‘အဇ္ဇ ယထာ အညော ကောစိ ဧကဘိက္ခမ္ပိ န ဒေတိ၊ ဧဝံ ရက္ခထာ’’တိ သမန္တာ ပုရိသေ ဌပေသိ. တံဒိဝသံ သေဋ္ဌိဘရိယာ ရောဒမာနာ ပဉ္စဟိ ကုမာရိကာသတေဟိ သဒ္ဓိံ ကီဠိတွာ အာဂတံ ဓီတရံ အာဟ – ‘‘သစေ၊ အမ္မ၊ တဝ ပိတာ ဇီဝေယျ၊ အဇ္ဇာဟံ ပဌမံ ဒသဗလံ ဘောဇေယျ’’န္တိ. သာ တံ အာဟ – ‘‘အမ္မ၊ မာ စိန္တယိ၊ အဟံ တထာ ကရိဿာမိ၊ ယထာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခေါ သံဃော အမှာကံ ပဌမံ ဘိက္ခံ ဘုဉ္ဇိဿတီ’’တိ. တတော သတသဟဿဂ္ဃနိကာယ သုဝဏ္ဏပါတိယာ နိရုဒကပါယာသံ ပူရေတွာ သပ္ပိမဓုသက္ခရာဒီဟိ အဘိသင်္ခရိတွာ အညိဿာ ပါတိယာ ပဋိကုဇ္ဇိတွာ တံ သုမနမာလာဂုဠေဟိ ပရိက္ခိပိတွာ မာလာဂုဠသဒိသံ ကတွာ ဘဂဝတော ဂါမံ ပဝိသနဝေလာယ သယမေဝ ဥက္ခိပိတွာ ဓာတိဂဏပရိဝုတာ ဃရာ နိက္ခမိ.

အန္တရာမဂ္ဂေ သေနာပတိနော ဥပဋ္ဌာကာ၊ ‘‘အမ္မ၊ မာ ဣတော အာဂမာ’’တိ ဝဒန္တိ. မဟာပုညာ နာမ မနာပကထာ ဟောန္တိ၊ န စ တေသံ ပုနပ္ပုနံ ဘဏန္တာနံ ကထာ ပဋိက္ခိပိတုံ သက္ကာ ဟောတိ. သာ ‘‘စူဠပိတ၊ မဟာပိတ၊ မာတုလ၊ ကိဿ တုမှေ ဂန္တုံ န ဒေထာ’’တိ အာဟ. သေနာပတိနာ ‘‘အညဿ ကဿစိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ မာ ဒေထာ’’တိ ဌပိတမှ၊ အမ္မာတိ. ကိံ ပန မမ ဟတ္ထေ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဿထာတိ? မာလာဂုဠံ ပဿာမာတိ. ကိံ တုမှာကံ သေနာပတိ မာလာပူဇမ္ပိ ကာတုံ န ဒေတီတိ? ဒေတိ၊ အမ္မာတိ. တေန ဟိ အပေထာတိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘မာလာဂုဠံ ဂဏှထ ဘဂဝါ’’တိ အာဟ. ဘဂဝါ ဧကံ သေနာပတိဿ ဥပဋ္ဌာကံ ဩလောကေတွာ မာလာဂုဠံ ဂဏှာပေသိ. သာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဘဝါဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိယံ မေ သတိ ပရိတဿနဇီဝိတံ နာမ မာ ဟောတု၊ အယံ သုမနမာလာ ဝိယ နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ပိယာဝ ဟောမိ၊ နာမေန စ သုမနာယေဝါ’’တိ ပတ္ထနံ ကတွာ သတ္ထာရာ ‘‘သုခိနီ ဟောဟီ’’တိ ဝုတ္တာ ဝန္ဒိတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

ဘဂဝါပိ သေနာပတိဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. သေနာပတိ ယာဂုံ ဂဟေတွာ ဥပဂဉ္ဆိ၊ သတ္ထာ ဟတ္ထေန ပတ္တံ ပိဒဟိ. နိသိန္နော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခုသံဃောတိ. အတ္ထိ နော ဧကော အန္တရာမဂ္ဂေ ပိဏ္ဍပါတော လဒ္ဓေါတိ? မာလံ အပနေတွာ ပိဏ္ဍပါတံ အဒ္ဒသ. စူဠုပဋ္ဌာကော အာဟ – ‘‘သာမိ မာလာတိ မံ ဝတွာ မာတုဂါမော ဝဉ္စေသီ’’တိ. ပါယာသော ဘဂဝန္တံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗဘိက္ခူနံ ပဟောသိ. သေနာပတိ အတ္တနော ဒေယျဓမ္မံ အဒါသိ. သတ္ထာ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ မင်္ဂလံ ဝတွာ ပက္ကာမိ. သေနာပတိ ‘‘ကာ နာမ သာ ပိဏ္ဍပါတမဒါသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. သေဋ္ဌိဓီတာ သာမီတိ. သပ္ပညာ ဣတ္ထီ၊ ဧဝရူပါယ ဃရေ ဝသန္တိယာ ပုရိသဿ သဂ္ဂသမ္ပတ္တိ နာမ န ဒုလ္လဘာတိ ကံ အာနေတွာ ဇေဋ္ဌကဋ္ဌာနေ ဌပေသိ?

သာ ပိတုဂေဟေ စ သေနာပတိဂေဟေ စ ဓနံ ဂဟေတွာ ယာဝတာယုကံ တထာဂတဿ ဒါနံ ဒတွာ ပုညာနိ ကရိတွာ တတော စုတာ ကာမာဝစရဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. နိဗ္ဗတ္တက္ခဏေယေဝ ဇာဏုပ္ပမာဏေန ဩဓိနာ သကလံ ဒေဝလောကံ ပရိပူရယမာနံ သုမနဝဿံ ဝဿိ. ဒေဝတာ ‘‘အယံ အတ္တနာဝ အတ္တနော နာမံ ဂဟေတွာ အာဂတာ’’တိ ‘‘သုမနာ ဒေဝဓီတာ’’တွေဝဿာ နာမံ အကံသု. သာ ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သံသရန္တီ နိဗ္ဗတ္တနိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ အဝိဇဟိတသုမနဝဿာ ‘‘သုမနာ သုမနာ’’တွေဝ နာမာ အဟောသိ. ဣမသ္မိံ ပန ကာလေ ကောသလရညော အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. တာပိ ပဉ္စသတာ ကုမာရိကာ တံဒိဝသညေဝ တသ္မိံ တသ္မိံ ကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ ဧကဒိဝသေယေဝ သဗ္ဗာ မာတုကုစ္ဆိတော နိက္ခမိံသု. တံခဏံယေဝ ဇာဏုပ္ပမာဏေန ဩဓိနာ သုမနဝဿံ ဝဿိ. တံ ဒိသွာ ရာဇာ ‘‘ပုဗ္ဗေ ကတာဘိနီဟာရာ ဧသာ ဘဝိဿတီ’’တိ တုဋ္ဌမာနသော ‘‘ဓီတာ မေ အတ္တနာဝ အတ္တနော နာမံ ဂဟေတွာ အာဂတာ’’တိ သုမနာတွေဝဿာ နာမံ ကတွာ ‘‘မယှံ ဓီတာ န ဧကိကာဝ နိဗ္ဗတ္တိဿတီ’’တိ နဂရံ ဝိစိနာပေန္တော ‘ပဉ္စ ဒါရိကာသတာနိ ဇာတာနီ’’တိ သုတွာ သဗ္ဗာ အတ္တနာဝ ပေါသာပေသိ. မာသေ မာသေ သမ္ပတေ ‘‘အာနေတွာ မမ ဓီတု ဒဿေထာ’’တိ အာဟ. ဧဝမေသာ မဟာသက္ကာရံ ကတွာ ပတ္ထနံ ပတ္ထေတွာ ဧဝံလဒ္ဓနာမာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တဿာ သတ္တဝဿိကကာလေ အနာထပိဏ္ဍိကေန ဝိဟာရံ နိဋ္ဌာပေတွာ တထာဂတဿ ဒူတေ ပေသိတေ သတ္ထာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော သာဝတ္ထိံ အဂမာသိ. အနာထပိဏ္ဍိကော ဂန္တွာ ရာဇာနံ ဧဝမာဟ – ‘‘မဟာရာဇ၊ သတ္ထု ဣဓာဂမနံ အမှာကမ္ပိ မင်္ဂလံ တုမှာကမ္ပိ မင်္ဂလမေဝ၊ သုမနံ ရာဇကုမာရိံ ပဉ္စဟိ ဒါရိကာသတေဟိ သဒ္ဓိံ ပုဏ္ဏဃဋေ စ ဂန္ဓမာလာဒီနိ စ ဂါဟာပေတွာ ဒသဗလဿ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ပေသေထာ’’တိ. ရာဇာ ‘‘သာဓု မဟာသေဋ္ဌီ’’တိ တထာ အကာသိ. သာပိ ရညာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဂန္တွာ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ တဿာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ပဉ္စဟိ ကုမာရိကာသတေဟိ သဒ္ဓိံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာသိ. အညာနိပိ ပဉ္စ ဒါရိကာသတာနိ ပဉ္စ မာတုဂါမသတာနိ ပဉ္စ ဥပါသကသတာနိ တသ္မိံယေဝ ခဏေ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိံသု. ဧဝံ တသ္မိံ ဒိဝသေ အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ ဒွေ သောတာပန္နသဟဿာနိ ဇာတာနိ.

ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီတိ ကသ္မာ ဥပသင်္ကမီတိ? ပဉှံ ပုစ္ဆိတုကာမတာယ. ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ ကိရ သဟာယကာ ဒွေ ဘိက္ခူ အဟေသုံ. တေသု ဧကော သာရဏီယဓမ္မံ ပူရေတိ၊ ဧကော ဘတ္တဂ္ဂဝတ္တံ. သာရဏီယဓမ္မပူရကော ဣတရံ အာဟ – ‘‘အာဝုသော၊ အဒိန္နဿ ဖလံ နာမ နတ္ထိ၊ အတ္တနာ လဒ္ဓံ ပရေသံ ဒတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ဣတရော ပန အာဟ – ‘‘အာဝုသော၊ တွံ န ဇာနာသိ၊ ဒေယျဓမ္မံ နာမ ဝိနိပါတေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ အတ္တနော ယာပနမတ္တမေဝ ဂဏှန္တေန ဘတ္တဂ္ဂဝတ္တံ ပူရေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. တေသု ဧကောပိ ဧကံ အတ္တနော ဩဝါဒေ ဩတာရေတုံ နာသက္ခိ. ဒွေပိ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပူရေတွာ တတော စုတာ ကာမာဝစရဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တတ္ထ သာရဏီယဓမ္မပူရကော ဣတရံ ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ အဓိဂဏှိ.

ဧဝံ တေ ဒေဝေသု စ မနုဿေသု စ သံသရန္တာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ခေပေတွာ ဣမသ္မိံ ကာလေ သာဝတ္ထိယံ နိဗ္ဗတ္တိံသု. သာရဏီယဓမ္မပူရကော ကောသလရညော အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ၊ ဣတရော တဿာယေဝ ဥပဋ္ဌာကဣတ္ထိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. တေ ဒွေပိ ဇနာ ဧကဒိဝသေနေဝ ဇာယိံသု. တေ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ နှာပေတွာ သိရိဂဗ္ဘေ နိပဇ္ဇာပေတွာ ဒွိန္နမ္ပိ မာတရော ဗဟိ သက္ကာရံ သံဝိဒဟိံသု. တေသု သာရဏီယဓမ္မပူရကော အက္ခီနိ ဥမ္မီလေတွာ မဟန္တံ သေတစ္ဆတ္တံ သုပညတ္တံ သိရိသယနံ အလင်္ကတပဋိယတ္တဉ္စ နိဝေသနံ ဒိသွာ ‘‘ဧကသ္မိံ ရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တောသ္မီ’’တိ အညာသိ. သော ‘‘ကိံ နု ခေါ ကမ္မံ ကတွာ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တောသ္မီ’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သာရဏီယဓမ္မနိဿန္ဒေနာ’’တိ ဉတွာ ‘‘သဟာယော မေ ကုဟိံ နု ခေါ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော နီစသယနေ နိပန္နံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ဘတ္တဂ္ဂဝတ္တံ ပူရေမီတိ မမ ဝစနံ န ဂဏှိ၊ ဣမသ္မိံ ဣဒါနိ တံ ဌာနေ နိဂ္ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ‘‘သမ္မ မမ ဝစနံ နာကာသီ’’တိ အာဟ. အထ ကိံ ဇာတန္တိ. ပဿ မယှံ သမ္ပတ္တိံ၊ သေတစ္ဆတ္တဿ ဟေဋ္ဌာ သိရိသယနေ နိပန္နောသ္မိ၊ တွံ နီစမဉ္စေ ထဒ္ဓအတ္ထရဏမတ္တေ နိပန္နောသီတိ. ကိံ ပန တွံ ဧတံ နိဿာယ မာနံ ကရောသိ၊ နနု ဝေဠုသလာကာဟိ ကတွာ ပိလောတိကာယ ပလိဝေဌိတံ သဗ္ဗမေတံ ပထဝီဓာတုမတ္တမေဝါတိ?

သုမနာ တေသံ ကထံ သုတွာ ‘‘မမ ဘာတိကာနံ သန္တိကေ ကောစိ နတ္ထီ’’တိ တေသံ သမီပံ ဂစ္ဆန္တီ ဒွါရံ နိဿာယ ဌိတာ ‘‘ဓာတူ’’တိ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဣဒံ ဓာတူတိ ဝစနံ ဗဟိဒ္ဓါ နတ္ထိ. မမ ဘာတိကာ သမဏဒေဝပုတ္တာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘သစာဟံ ‘ဣမေ ဧဝံ ကထေန္တီ’တိ မာတာပိတူနံ ကထေဿာမိ၊ ‘အမနုဿာ ဧတေ’တိ နီဟရာပေဿန္တိ. ဣဒံ ကာရဏံ အညဿ အကထေတွာ ကင်္ခစ္ဆေဒကံ ပုရိသဟေရညိကံ မမ ပိတရံ မဟာဂေါတမဒသဗလံယေဝ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ဘုတ္တပါတရာသာ ရာဇာနံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ဒသဗလဿ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿာမီ’’တိ အာဟ. ရာဇာ ပဉ္စ ရထသတာနိ ယောဇာပေသိ. ဇမ္ဗုဒီပတလသ္မိဉှိ တိဿောဝ ကုမာရိယော ပိတူနံ သန္တိကာ ပဉ္စ ရထသတာနိ လဘိံသု – ဗိမ္ဗိသာရရညော ဓီတာ စုန္ဒီ ရာဇကညာ၊ ဓနဉ္စယဿ သေဋ္ဌိဿ ဓီတာ ဝိသာခါ၊ အယံ သုမနာ ရာဇကညာတိ. သာ ဂန္ဓမာလံ အာဒါယ ရထေ ဌိတာ ပဉ္စရထသတပရိဝါရာ ‘‘ဣမံ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ.

ဣဓဿူတိ ဣဓ ဘဝေယျုံ. ဧကော ဒါယကောတိ ဧကော အတ္တနာ လဒ္ဓလာဘတော ပရဿ ဒတွာ ပရိဘုဉ္ဇနကော သာရဏီယဓမ္မပူရကော. ဧကော အဒါယကောတိ ဧကော အတ္တနာ လဒ္ဓံ ပရဿ အဒတွာ ပရိဘုဉ္ဇနကော ဘတ္တဂ္ဂဝတ္တပူရကော. ဒေဝဘူတာနံ ပန နေသန္တိ ဒေဝဘူတာနံ ဧတေသံ. အဓိဂဏှာတီတိ အဓိဘဝိတွာ ဂဏှာတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ အတိသေတိ. အာဓိပတေယျေနာတိ ဇေဋ္ဌကကာရဏေန. ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ဌာနေဟီတိ သေသဒေဝေ သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဝိယ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ကာရဏေဟိ အဓိဂဏှာတိ. မာနုသကေနာတိအာဒီသု အာယုနာ မဟာကဿပတ္ထေရော ဝိယ ဗာကုလတ္ထေရော ဝိယ အာနန္ဒတ္ထေရော ဝိယ စ၊ ဝဏ္ဏေန မဟာဂတိမ္ဗအဘယတ္ထေရော ဝိယ ဘဏ္ဍာဂါရအမစ္စော ဝိယ စ၊ သုခေန ရဋ္ဌပါလကုလပုတ္တော ဝိယ သောဏသေဋ္ဌိပုတ္တော ဝိယ ယသဒါရကော ဝိယ စ၊ ယသေန ဓမ္မာသောကော ဝိယ၊ တထာ အာဓိပစ္စေနာတိ ဣမေဟိ ပဉ္စဟိ ကာရဏေဟိ အတိရေကော ဇေဋ္ဌကော ဟောတိ.

ယာစိတောဝ ဗဟုလန္တိ ဗာကုလတ္ထေရ-သီဝလိတ္ထေရ-အာနန္ဒတ္ထေရာဒယော ဝိယ ယာစိတောဝ ဗဟုလံ စီဝရာဒီနိ ပရိဘုဉ္ဇတီတိ ဣမေဟိ ကာရဏေဟိ အတိရေကော ဟောတိ ဇေဋ္ဌကော. ယဒိဒံ ဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တိန္တိ ယံ ဧကဿ ဝိမုတ္တိယာ သဒ္ဓိံ ဣတရဿ ဝိမုတ္တိံ အာရဗ္ဘ နာနာကရဏံ ဝတ္တဗ္ဗံ ဘဝေယျ၊ တံ န ဝဒါမီတိ အတ္ထော. သတ္တဝဿိကဒါရကော ဝါ ဟိ ဝိမုတ္တိံ ပဋိဝိဇ္ဈတု ဝဿသတိကတ္ထေရော ဝါ ဘိက္ခု ဝါ ဘိက္ခုနီ ဝါ ဥပါသကော ဝါ ဥပါသိကာ ဝါ ဒေဝေါ ဝါ မာရော ဝါ ဗြဟ္မာ ဝါ၊ ပဋိဝိဒ္ဓလောကုတ္တရမဂ္ဂေ နာနတ္တံ နာမ နတ္ထိ. အလမေဝါတိ ယုတ္တမေဝ. ယတြ ဟိ နာမာတိ ယာနိ နာမ.

ဂစ္ဆံ အာကာသဓာတုယာတိ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော. သဒ္ဓေါတိ ရတနတ္တယဂုဏာနံ သဒ္ဓါတာ. ထနယန္တိ ဂဇ္ဇန္တော. ဝိဇ္ဇုမာလီတိ မာလာသဒိသာယ မေဃမုခေ စရန္တိယာ ဝိဇ္ဇုလတာယ သမန္နာဂတော. သတက္ကကူတိ သတကူဋော၊ ဣတော စိတော စ ဥဋ္ဌိတေန ဝလာဟကကူဋသတေန သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော. ဒဿနသမ္ပန္နောတိ သောတာပန္နော. ဘောဂပရိဗျူဠှောတိ ဥဒကောဃေန ဝိယ ဒါနဝသေန ဒီယမာနေဟိ ဘောဂေဟိ ပရိဗျူဠှော၊ ဒေဝလောကံ သမ္ပာပိတောတိ အတ္ထော. ပေစ္စာတိ ပရလောကေ. သဂ္ဂေ ပမောဒတီတိ ယသ္မိံ သဂ္ဂေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထေဝ မောဒတီတိ.

၂. စုန္ဒီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၂. ဒုတိယေ ပဉ္စဟိ ရထသတေဟီတိ ဘုတ္တပါတရာသာ ပိတု သန္တိကံ ပေသေတွာ ပဉ္စ ရထသတာနိ ယောဇာပေတွာ တေဟိ ပရိဝုတာတိ အတ္ထော. ဥပသင်္ကမီတိ ဘာတရာ သဒ္ဓိံ ပဝတ္တိတံ ပဉှသာကစ္ဆံ ပုစ္ဆိဿာမီတိ ဂန္ဓမာလစုဏ္ဏာဒီနိ အာဒါယ ဥပသင်္ကမိ. ယဒေဝ သော ဟောတီတိ ယဒါ ဧဝ သော ဟောတိ. အထ ဝါ ယော ဧဝ သော ဟောတိ. အရိယကန္တာနိ သီလာနီတိ မဂ္ဂဖလသမ္ပယုတ္တာနိ သီလာနိ. တာနိ ဟိ အရိယာနံ ကန္တာနိ ဟောန္တိ၊ ဘဝန္တရေပိ န ပရိစ္စဇန္တိ. သေသံ စတုက္ကနိပါတေ အဂ္ဂပ္ပသာဒသုတ္တေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၃. ဥဂ္ဂဟသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၃. တတိယေ ဘဒ္ဒိယေတိ ဘဒ္ဒိယနဂရေ. ဇာတိယာဝနေတိ သယံဇာတေ အရောပိတေ ဟိမဝန္တေန သဒ္ဓိံ ဧကာဗဒ္ဓေ ဝနသဏ္ဍေ၊ တံ နဂရံ ဥပနိဿာယ တသ္မိံ ဝနေ ဝိဟရတီတိ အတ္ထော. အတ္တစတုတ္ထောတိ အတ္တနာ စတုတ္ထော. ကသ္မာ ပနေသ ဘဂဝန္တံ အတ္တစတုတ္ထံယေဝ နိမန္တေသိ? ဂေဟေ ကိရဿ မင်္ဂလံ မဟန္တံ၊ တတ္ထ မဟန္တေန သံဝိဓာနေန ဗဟူ မနုဿာ သန္နိပတိဿန္တိ. တေ ဘိက္ခုသံဃံ ပရိဝိသန္တေန ဒုဿင်္ဂဟာ ဘဝိဿန္တီတိ အတ္တစတုတ္ထံယေဝ နိမန္တေသိ. အပိ စဿ ဧဝမ္ပိ အဟောသိ – ‘‘ဒဟရကုမာရိကာယော မဟာဘိက္ခုသံဃမဇ္ဈေ သတ္ထရိ ဩဝဒန္တေ ဩလီနမနာ ဩဝါဒံ ဂဟေတုံ န သက္ကုဏေယျု’’န္တိ. ဣမိနာပိ ကာရဏေန အတ္တစတုတ္ထမေဝ နိမန္တေသိ. ဩဝဒတု တာသံ၊ ဘန္တေတိ၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ ဧတာသံ ဩဝဒတု၊ ဧတာ ဩဝဒတူတိ အတ္ထော. ဥပယောဂတ္ထသ္မိဉှိ ဧတံ သာမိဝစနံ. ယံ တာသန္တိ ယံ ဩဝါဒါနုသာသနံ ဧတာသံ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ သော သေဋ္ဌိ ‘‘ဣမာ မမ သန္တိကေ ဩဝါဒံ ဂဏှမာနာ ဟရာယေယျု’’န္တိ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ပက္ကာမိ.

ဘတ္တူတိ သာမိကဿ. အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာတိ အနုဒ္ဒယံ ပဋိစ္စ. ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနိယောတိ သဗ္ဗပဌမံ ဥဋ္ဌာနသီလာ. ပစ္ဆာနိပါတိနိယောတိ သဗ္ဗပစ္ဆာ နိပဇ္ဇနသီလာ. ဣတ္ထိယာ ဟိ ပဌမတရံ ဘုဉ္ဇိတွာ သယနံ အာရုယှ နိပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သဗ္ဗေ ပန ဂေဟပရိဇနေ ဘောဇေတွာ ဥပကရဏဘဏ္ဍံ သံဝိဓာယ ဂေါရူပါဒီနိ အာဂတာနာဂတာနိ ဉတွာ သွေ ကတ္တဗ္ဗကမ္မံ ဝိစာရေတွာ ကုဉ္စိကာမုဒ္ဒိကံ ဟတ္ထေ ကတွာ သစေ ဘောဇနံ အတ္ထိ၊ ဘုဉ္ဇိတွာ၊ နော စေ အတ္ထိ၊ အညံ ပစာပေတွာ သဗ္ဗေ သန္တပ္ပေတွာ ပစ္ဆာ နိပဇ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. နိပန္နာယပိ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ နိဒ္ဒါယိတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သဗ္ဗပဌမံ ပန ဥဋ္ဌာယ ဒါသကမ္မကရေ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကမ္မံ ကရောထာ’’တိ ကမ္မန္တံ ဝိစာရေတွာ ဓေနုယော ဒုဟာပေတွာ သဗ္ဗံ ဂေဟေ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ အတ္တနော ပစ္စက္ခံယေဝ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧတမတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနိယော ပစ္ဆာနိပါတိနိယော’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံကာရပဋိဿာဝိနိယောတိ ကိံ ကရောမ ကိံ ကရောမာ’’တိ မုခံ ဩလောကေတွာ ဝိစရဏသီလာ. မနာပစာရိနိယောတိ မနာပံယေဝ ကိရိယံ ကရဏသီလာ. ပိယဝါဒိနိယောတိ ပိယမေဝ ဝစနံ ဝါဒနသီလာ. ပူဇေဿာမာတိ စတုပစ္စယပူဇာယ ပူဇယိဿာမ.

အဗ္ဘာဂတေတိ အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတေ. အာသနောဒကေန ပဋိပူဇေဿာမာတိ အာသနေန စ ပါဒဓောဝနဥဒကေန စ ပူဇယိဿာမ. ဧတ္ထ စ မာတာပိတူနံ ဒေဝသိကံ သက္ကာရော ကာတဗ္ဗော. သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ပန အဗ္ဘာဂတာနံ အာသနံ ဒတွာ ပါဒဓောဝနဉ္စ ဒါတဗ္ဗံ၊ သက္ကာရော စ ကာတဗ္ဗော.

ဥဏ္ဏာတိ ဧဠကလောမံ. တတ္ထ ဒက္ခာ ဘဝိဿာမာတိ ဧဠကလောမာနံ ဝိဇဋနဓောဝနရဇနဝေဏိကရဏာဒီသု ကပ္ပါသဿ စ ဝဋ္ဋနပိသနဖောဋနကန္တနာဒီသု ဆေကာ ဘဝိဿာမ. တတြုပါယာယာတိ တသ္မိံ ဥဏ္ဏာကပ္ပါသသံဝိဓာနေ ဥပါယဘူတာယ ‘‘ဣမသ္မိံ ကာလေ ဣဒံ နာမ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ. အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုန္တိ အတ္တနာ ကာတုမ္ပိ ပရေဟိ ကာရာပေတုမ္ပိ ယုတ္တာ စေဝ သမတ္ထာ စ ဘဝိဿာမာတိ အတ္ထော.

ကတဉ္စ ကတတော ဇာနိဿာမ၊ အကတဉ္စ အကတတောတိ သကလဒိဝသံ ဣဒံ နာမ ကမ္မံ ကတွာ အာဂတာနံ၊ ဥပဍ္ဎဒိဝသံ ဣဒံ နာမ ကမ္မံ ကတွာ အာဂတာနံ၊ နိက္ကမ္မာနံ ဂေဟေ နိသိန္နာနံ ဣဒံ နာမ ဒါတုဉ္စ ဧဝဉ္စ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဧဝံ ဇာနိဿာမ. ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလန္တိ သစေ ဟိ ဂိလာနကာလေ တေသံ ဘေသဇ္ဇဘောဇနာဒီနိ ဒတွာ ရောဂံ ဖာသုံ န ကရောန္တိ၊ ‘‘ဣမေ အရောဂကာလေ အမှေ ယံ ဣစ္ဆန္တိ၊ တံ ကာရေန္တိ. ဂိလာနကာလေ အတ္ထိ ဘာဝမ္ပိ နော န ဇာနန္တီ’’တိ ဝိရတ္တရူပါ ပစ္ဆာ ကိစ္စာနိ န ကရောန္တိ၊ ဒုက္ကဋာနိ ဝါ ကရောန္တိ. တသ္မာ နေသံ ဗလာဗလံ ဉတွာ ဒါတဗ္ဗဉ္စ ကာတဗ္ဗဉ္စ ဇာနိဿာမာတိ ဧဝံ တုမှေဟိ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿာတိ ခါဒနီယဉ္စ ဘောဇနီယဉ္စ အဿ အန္တောဇနဿ. ပစ္စံသေနာတိ ပဋိလဘိတဗ္ဗေန အံသေန၊ အတ္တနော အတ္တနော လဒ္ဓဗ္ဗကောဋ္ဌာသာနုရူပေနာတိ အတ္ထော. သံဝိဘဇိဿာမာတိ ဒဿာမ. သမ္ပာဒေဿာမာတိ သမ္ပာဒယိဿာမ.

အဓုတ္တီတိ ပုရိသဓုတ္တသုရာဓုတ္တတာဝသေန အဓုတ္တိယော. အထေနီတိ အထေနိယော အစောရိယော. အသောဏ္ဍီတိ သုရာသောဏ္ဍတာဒိဝသေန အသောဏ္ဍိယော.

ဧဝံ သုတ္တန္တံ နိဋ္ဌပေတွာ ဣဒါနိ ဂါထာဟိ ကူဋံ ဂဏှန္တော ယော နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဘရတီတိ ပေါသတိ ပဋိဇဂ္ဂတိ. သဗ္ဗကာမဟရန္တိ သဗ္ဗကာမဒဒံ. သောတ္ထီတိ သုဣတ္ထီ. ဧဝံ ဝတ္တတီတိ ဧတ္တကံ ဝတ္တံ ပူရေတွာ ဝတ္တတိ. မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါတိ နိမ္မာနရတီ ဒေဝါ. တေ ဟိ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတံ ရူပံ မာပေတွာ အဘိရမဏတော နိမ္မာနရတီတိ စ မနာပါတိ စ ဝုစ္စန္တီတိ.

၄. သီဟသေနာပတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၄. စတုတ္ထေ သန္ဒိဋ္ဌိကန္တိ သာမံ ပဿိတဗ္ဗကံ. ဒါယကောတိ ဒါနသူရော. န သော သဒ္ဓါမတ္တကေနေဝ တိဋ္ဌတိ၊ ပရိစ္စဇိတုမ္ပိ သက္ကောတီတိ အတ္ထော. ဒါနပတီတိ ယံ ဒါနံ ဒေတိ၊ တဿ ပတိ ဟုတွာ ဒေတိ၊ န ဒါသော၊ န သဟာယော. ယော ဟိ အတ္တနာ မဓုရံ ဘုဉ္ဇတိ၊ ပရေသံ အမဓုရံ ဒေတိ၊ သော ဒါနသင်္ခါတဿ ဒေယျဓမ္မဿ ဒါသော ဟုတွာ ဒေတိ. ယော ယံ အတ္တနာ ဘုဉ္ဇတိ၊ တဒေဝ ဒေတိ၊ သော သဟာယော ဟုတွာ ဒေတိ. ယော ပန အတ္တနာ ယေန ကေနစိ ယာပေတိ၊ ပရေသံ မဓုရံ ဒေတိ၊ သော ပတိ ဇေဋ္ဌကော သာမီ ဟုတွာ ဒေတိ. တာဒိသံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘ဒါနပတီ’’တိ.

အမင်္ကုဘူတောတိ န နိတ္တေဇဘူတော. ဝိသာရဒေါတိ ဉာဏသောမနဿပ္ပတ္တော. သဟဗျတံ ဂတာတိ သဟဘာဝံ ဧကီဘာဝံ ဂတာ. ကတာဝကာသာတိ ယေန ကမ္မေန တတ္ထ အဝကာသော ဟောတိ၊ တဿ ကတတ္တာ ကတာဝကာသာ. တံ ပန ယသ္မာ ကုသလမေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ကတကုသလာတိ ဝုတ္တံ. မောဒရေတိ မောဒန္တိ ပမောဒန္တိ. အသိတဿာတိ အနိဿိတဿ တထာဂတဿ. တာဒိနောတိ တာဒိလက္ခဏံ ပတ္တဿ.

၅. ဒါနာနိသံသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၅. ပဉ္စမေ ဂိဟိဓမ္မာ အနပဂတော ဟောတီတိ အခဏ္ဍပဉ္စသီလော ဟောတိ. သတံ ဓမ္မံ အနုက္ကမန္တိ သပ္ပုရိသာနံ မဟာပုရိသာနံ ဓမ္မံ အနုက္ကမန္တော. သန္တော နံ ဘဇန္တီတိ သပ္ပုရိသာ ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓတထာဂတသာဝကာ ဧတံ ဘဇန္တိ.

၆. ကာလဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆. ဆဋ္ဌေ ကာလဒါနာနီတိ ယုတ္တဒါနာနိ၊ ပတ္တဒါနာနိ အနုစ္ဆဝိကဒါနာနီတိ အတ္ထော. နဝသဿာနီတိ အဂ္ဂသဿာနိ. နဝဖလာနီတိ အာရာမတော ပဌမုပ္ပန္နာနိ အဂ္ဂဖလာနိ. ပဌမံ သီလဝန္တေသု ပတိဋ္ဌာပေတီတိ ပဌမံ သီလဝန္တာနံ ဒတွာ ပစ္ဆာ အတ္တနာ ပရိဘုဉ္ဇတိ. ဝဒညူတိ ဘာသိတညူ. ကာလေန ဒိန္နန္တိ ယုတ္တပ္ပတ္တကာလေန ဒိန္နံ. အနုမောဒန္တီတိ ဧကမန္တေ ဌိတာ အနုမောဒန္တိ. ဝေယျာဝစ္စန္တိ ကာယေန ဝေယျာဝဋိကကမ္မံ ကရောန္တိ. အပ္ပဋိဝါနစိတ္တောတိ အနုက္ကဏ္ဌိတစိတ္တော. ယတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလန္တိ ယသ္မိံ ဌာနေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ၊ တတ္ထ ဒဒေယျ.

၇. ဘောဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၇. သတ္တမေ အာယုံ ဒေတီတိ အာယုဒါနံ ဒေတိ. ဝဏ္ဏန္တိ သရီရဝဏ္ဏံ. သုခန္တိ ကာယိကစေတသိကသုခံ. ဗလန္တိ သရီရထာမံ. ပဋိဘာနန္တိ ယုတ္တမုတ္တပ္ပဋိဘာနံ.

၈. သဒ္ဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၈. အဋ္ဌမေ အနုကမ္ပန္တီတိ အနုဂ္ဂဏှန္တိ. ခန္ဓိမာဝ မဟာဒုမောတိ ခန္ဓသမ္ပန္နော မဟာရုက္ခော ဝိယ. မနောရမေ အာယတနေတိ ရမဏီယေ သမောသရဏဋ္ဌာနေ. ဆာယံ ဆာယတ္ထိကာ ယန္တီတိ ဆာယာယ အတ္ထိကာဝ ဆာယံ ဥပဂစ္ဆန္တိ. နိဝါတဝုတ္တိန္တိ နီစဝုတ္တိံ. အတ္ထဒ္ဓန္တိ ကောဓမာနထဒ္ဓတာယ ရဟိတံ. သောရတန္တိ သောရစ္စေန သုစိသီလေန သမန္နာဂတံ. သခိလန္တိ သမ္မောဒကံ.

၉. ပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၉. နဝမေ ဘတော ဝါ နော ဘရိဿတီတိ အမှေဟိ ထညပါယနဟတ္ထပါဒဝဍ္ဎနာဒီဟိ ဘတော ပဋိဇဂ္ဂိတော အမှေ မဟလ္လကကာလေ ဟတ္ထပါဒဓောဝန-နှာပနယာဂုဘတ္တဒါနာဒီဟိ ဘရိဿတိ. ကိစ္စံ ဝါ နော ကရိဿတီတိ အတ္တနော ကမ္မံ ဌပေတွာ အမှာကံ ရာဇကုလာဒီသု ဥပ္ပန္နံ ကိစ္စံ ဂန္တွာ ကရိဿတိ. ကုလဝံသော စိရံ ဌဿတီတိ အမှာကံ သန္တကံ ခေတ္တဝတ္ထုဟိရညသုဝဏ္ဏာဒိံ အဝိနာသေတွာ ရက္ခန္တေ ပုတ္တေ ကုလဝံသော စိရံ ဌဿတိ၊ အမှေဟိ ဝါ ပဝတ္တိတာနိ သလာကဘတ္တာဒီနိ အနုပစ္ဆိန္ဒိတွာ ပဝတ္တေဿတိ၊ ဧဝမ္ပိ နော ကုလဝံသော စိရံ ဌဿတိ. ဒါယဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇိဿတီတိ ကုလဝံသာနုရူပါယ ပဋိပတ္တိယာ အတ္တာနံ ဒါယဇ္ဇာရဟံ ကရောန္တော အမှာကံ သန္တကံ ဒါယဇ္ဇံ ပဋိပဇ္ဇိဿတိ. ဒက္ခိဏံ အနုပ္ပဒဿတီတိ ပတ္တိဒါနံ ကတွာ တတိယဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဒါနံ အနုပ္ပဒဿတိ.

သန္တော သပ္ပုရိသာတိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ မာတာပိတူသု သမ္မာ ပဋိပတ္တိယာ သန္တော သပ္ပုရိသာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ပုဗ္ဗေ ကတမနုဿရန္တိ မာတာပိတူဟိ ပဌမတရံ ကတဂုဏံ အနုဿရန္တာ. ဩဝါဒကာရီတိ မာတာပိတူဟိ ဒိန္နဿ ဩဝါဒဿ ကတ္တာ. ဘတပေါသီတိ ယေဟိ ဘတော၊ တေသံ ပေါသကော. ပသံသိယောတိ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ မဟာဇနေန ပသံသိတဗ္ဗော ဟောတိ.

၁၀. မဟာသာလပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၀. ဒသမေ မဟာသာလာတိ မဟာရုက္ခာ. သာခါပတ္တပလာသေန ဝဍ္ဎန္တီတိ ခုဒ္ဒကသာခါဟိ စ ပတ္တသင်္ခါတေန စ ပလာသေန ဝဍ္ဎန္တိ. အရညသ္မိန္တိ အဂါမကေ ပဒေသေ. ဗြဟာဝနေတိ မဟာဝနေ အဋဝိယံ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနတ္ထမေဝါတိ.

သုမနဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

၅. မုဏ္ဍရာဇဝဂ္ဂေါ

၁. အာဒိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၁. ပဉ္စမဿ ပဌမေ ဘောဂါနံ အာဒိယာတိ ဘောဂါနံ အာဒါတဗ္ဗကာရဏာနိ. ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတေဟီတိ ဥဋ္ဌာနသင်္ခါတေန ဝီရိယေန အဓိဂတေဟိ. ဗာဟာဗလပရိစိတေဟီတိ ဗာဟုဗလေန သဉ္စိတေဟိ. သေဒါဝက္ခိတ္တေဟီတိ သေဒံ အဝက္ခိပေတွာ ဥပ္ပါဒိတေဟိ. ဓမ္မိကေဟီတိ ဓမ္မယုတ္တေဟိ. ဓမ္မလဒ္ဓေဟီတိ ဒသကုသလကမ္မံ အကောပေတွာ လဒ္ဓေဟိ. ပီဏေတီတိ ပီဏိတံ ထူလံ ကရောတိ. သေသမေတ္ထ စတုက္ကနိပါတေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဒုတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၃. ဣဋ္ဌသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃. တတိယေ အာယုသံဝတ္တနိကာ ပဋိပဒါတိ ဒါနသီလာဒိကာ ပုညပဋိပဒါ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. အတ္ထာဘိသမယာတိ အတ္ထဿ အဘိသမာဂမေန၊ အတ္ထပ္ပဋိလာဘေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၄. မနာပဒါယီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၄. စတုတ္ထေ ဥဂ္ဂေါတိ ဂုဏေဟိ ဥဂ္ဂတတ္တာ ဧဝံလဒ္ဓနာမော. သာလပုပ္ဖကံ ခါဒနီယန္တိ စတုမဓုရယောဇိတေန သာလိပိဋ္ဌေန ကတံ သာလပုပ္ဖသဒိသံ ခါဒနီယံ. တဉှိ ပညာယမာနဝဏ္ဋပတ္တကေသရံ ကတွာ ဇီရကာဒိသမ္ဘာရယုတ္တေ သပ္ပိမှိ ပစိတွာ သပ္ပိံ ဝိနိဝတ္တေတွာ ကောလုမ္ဗေ ပူရေတွာ ဂန္ဓဝါသံ ဂါဟာပေတွာ ပိဒဟိတွာ လဉ္ဆေတွာ ဌပိတံ ဟောတိ. တံ သော ယာဂုံ ပိဝိတွာ နိသိန္နဿ ဘဂဝတော အန္တရဘတ္တေ ဒါတုကာမော ဧဝမာဟ. ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါတိ ဒေသနာမတ္တမေတံ၊ ဥပါသကော ပန တံ ဘဂဝတော စ ပဉ္စန္နဉ္စ ဘိက္ခုသတာနံ အဒါသိ. ယထာ စ တံ၊ ဧဝံ သူကရမံသာဒီနိပိ. တတ္ထ သမ္ပန္နကောလကန္တိ သမ္ပန္နဗဒရံ. သူကရမံသန္တိ မဓုရရသေဟိ ဗဒရေဟိ သဒ္ဓိံ ဇီရကာဒိသမ္ဘာရေဟိ ယောဇေတွာ ပက္ကံ ဧကသံဝစ္ဆရိကသူကရမံသံ. နိဗ္ဗတ္တတေလကန္တိ ဝိနိဝတ္တိတတေလံ. နာလိယသာကန္တိ သာလိပိဋ္ဌေန သဒ္ဓိံ မဒ္ဒိတွာ ဇီရကာဒိသံယုတ္တေ သပ္ပိမှိ ပစိတွာ စတုမဓုရေန ယောဇေတွာ ဝါသံ ဂါဟာပေတွာ ဌပိတံ နာလိယသာကံ. နေတံ ဘဂဝတော ကပ္ပတီတိ ဧတ္ထ အကပ္ပိယံ ဥပါဒါယ ကပ္ပိယမ္ပိ န ကပ္ပတီတိ ဝုတ္တံ၊ သေဋ္ဌိ ပန သဗ္ဗမ္ပိ တံ အာဟရာပေတွာ ရာသိံ ကတွာ ယံ ယံ အကပ္ပိယံ၊ တံ တံ အန္တရာပဏံ ပဟိဏိတွာ ကပ္ပိယံ ဥပဘောဂပရိဘောဂဘဏ္ဍံ အဒါသိ. စန္ဒနဖလကံ နာတိမဟန္တံ ဒီဃတော အဍ္ဎတေယျရတနံ၊ တိရိယံ ဒိယဍ္ဎရတနံ၊ သာရဝရဘဏ္ဍတ္တာ ပန မဟဂ္ဃံ အဟောသိ. ဘဂဝါ တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ခဏ္ဍာခဏ္ဍိကံ ဆေဒါပေတွာ ဘိက္ခူနံ အဉ္ဇနပိသနတ္ထာယ ဒါပေသိ.

ဥဇ္ဇုဘူတေသူတိ ကာယဝါစာစိတ္တေဟိ ဥဇုကေသု. ဆန္ဒသာတိ ပေမေန. စတ္တန္တိအာဒီသု ပရိစ္စာဂဝသေန စတ္တံ. မုတ္တစာဂတာယ မုတ္တံ. အနပေက္ခစိတ္တတာယ စိတ္တေန န ဥဂ္ဂဟိတန္တိ အနုဂ္ဂဟီတံ. ခေတ္တူပမေတိ ဝိရုဟနဋ္ဌေန ခေတ္တသဒိသေ.

အညတရံ မနောမယန္တိ သုဒ္ဓါဝါသေသု ဧကံ ဈာနမနေန နိဗ္ဗတ္တံ ဒေဝကာယံ. ယထာဓိပ္ပါယောတိ ယထာဇ္ဈာသယော. ဣမိနာ ကိံ ပုစ္ဆတိ? တဿ ကိရ မနုဿကာလေ အရဟတ္တတ္ထာယ အဇ္ဈာသယော အဟောသိ၊ တံ ပုစ္ဆာမီတိ ပုစ္ဆတိ. ဒေဝပုတ္တောပိ အရဟတ္တံ ပတ္တတာယ တဂ္ဃ မေ ဘဂဝါ ယထာဓိပ္ပါယောတိ အာဟ. ယတ္ထ ယတ္ထူပပဇ္ဇတီတိ တီသု ဝါ ကုလသမ္ပတ္တီသု ဆသု ဝါ ကာမသဂ္ဂေသု ယတ္ထ ယတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဒီဃာယု ယသဝါ ဟောတီတိ. ပဉ္စမံ စတုက္ကနိပါတေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဆဋ္ဌသတ္တမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ.

၈. အလဗ္ဘနီယဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၈. အဋ္ဌမေ အလဗ္ဘနီယာနီတိ အလဒ္ဓဗ္ဗာနိ၊ န သက္ကာ လဘိတုံ. ဌာနာနီတိ ကာရဏာနိ. ဇရာဓမ္မံ မာ ဇီရီတိ ယံ မယှံ ဇရာသဘာဝံ၊ တံ မာ ဇီရတု. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. နစ္ဆာဒေယျာတိ န ရုစ္စေယျ. အဗ္ဗုဟီတိ နီဟရိ.

ယတောတိ ယသ္မိံ ကာလေ. အာပဒါသူတိ ဥပဒ္ဒဝေသု. န ဝေဓတီတိ န ကမ္ပတိ နာနုသောစတိ. အတ္ထဝိနိစ္ဆယညူတိ ကာရဏတ္ထဝိနိစ္ဆယေ ကုသလော. ပုရာဏန္တိ နိဗ္ဗိကာရတာယ ပေါရာဏကမေဝ. ဇပ္ပေနာတိ ဝဏ္ဏဘဏနေန. မန္တေနာတိ မဟာနုဘာဝမန္တပရိဝတ္တနေန. သုဘာသိတေနာတိ သုဘာသိတကထနေန. အနုပ္ပဒါနေနာတိ သတဿ ဝါ သဟဿဿ ဝါ ဒါနေန. ပဝေဏိယာ ဝါတိ ကုလဝံသေန ဝါ၊ ‘‘ဣဒံ အမှာကံ ပဝေဏိယာ အာစိဏ္ဏံ၊ ဣဒံ အနာစိဏ္ဏ’’န္တိ ဧဝံ ပဝေဏိကထနေနာတိ အတ္ထော. ယထာ ယထာ ယတ္ထ လဘေထ အတ္ထန္တိ ဧတေသု ဇပ္ပါဒီသု ယေန ယေန ယတ္ထ ယတ္ထ ဌာနေ ဇရာဓမ္မာဒီနံ အဇီရဏတာဒိအတ္ထံ လဘေယျ. တထာ တထာ တတ္ထ ပရက္ကမေယျာတိ တေန တေန တသ္မိံ တသ္မိံ ဌာနေ ပရက္ကမံ ကရေယျ. ကမ္မံ ဒဠှန္တိ ဝဋ္ဋဂါမိကမ္မံ မယာ ထိရံ ကတွာ အာယူဟိတံ၊ သွာဟံ ဣဒါနိ ကိန္တိ ကရောမီတိ ဧဝံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ အဓိဝါသေယျာတိ.

၉. ကောသလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၉. နဝမေ ဥပကဏ္ဏကေတိ ကဏ္ဏမူလေ. ဒုမ္မနောတိ ဒုဋ္ဌုမနော. ပတ္တက္ခန္ဓောတိ ပတိတက္ခန္ဓော. ပဇ္ဈာယန္တောတိ စိန္တယန္တော. အပ္ပဋိဘာနောတိ နိပ္ပဋိဘာနော ဟုတွာ. သေသံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝ.

၁၀. နာရဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၀. ဒသမေ အဇ္ဈောမုစ္ဆိတောတိ အဓိဩမုစ္ဆိတော ဂိလိတွာ ပရိနိဋ္ဌပေတွာ ဂဟဏသဘာဝါယ အတိရေကမုစ္ဆာယ တဏှာယ သမန္နာဂတော. မဟစ္စာ ရာဇာနုဘာဝေနာတိ မဟတာ ရာဇာနုဘာဝေန၊ အဋ္ဌာရသဟိ သေနီဟိ ပရိဝါရိတော မဟတိယာ ရာဇိဒ္ဓိယာ ပါယာသီတိ အတ္ထော. တဂ္ဃါတိ ဧကံသတ္ထေ နိပါတော၊ ဧကံသေနေဝ သောကသလ္လဟရဏောတိ အတ္ထော. ဣတိ ရာဇာ ဣမံ ဩဝါဒံ သုတွာ တသ္မိံ ဌိတော ဓမ္မေန သမေန ရဇ္ဇံ ကာရေတွာ သဂ္ဂပရာယဏော အဟောသိ.

မုဏ္ဍရာဇဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

ပဌမပဏ္ဏာသကံ နိဋ္ဌိတံ.

၂. ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ

(၆) ၁. နီဝရဏဝဂ္ဂေါ

၁. အာဝရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁. ဒုတိယဿ ပဌမေ အာဝရဏဝသေန အာဝရဏာ. နီဝရဏဝသေန နီဝရဏာ. စေတော အဇ္ဈာရုဟန္တီတိ စေတသော အဇ္ဈာရုဟာ. ဝိပဿနာပညဉ္စ မဂ္ဂပညဉ္စ ဥပ္ပတ္တိနိဝါရဏဋ္ဌေန ဒုဗ္ဗလံ ကရောန္တီတိ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏာ. ယာ ဝါ ဧတေဟိ သဒ္ဓိံ ဝေါကိဏ္ဏာ ပညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ ဒုဗ္ဗလံ ကရောန္တီတိပိ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏာ. အဗလာယာတိ ပဉ္စနီဝရဏပရိယောနဒ္ဓတ္တာ အပဂတဗလာယ. ဥတ္တရိ ဝါ မနုဿဓမ္မာ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသန္တိ ဒသကုသလကမ္မပထသင်္ခါတာ မနုဿဓမ္မာ ဥတ္တရိ အရိယဘာဝံ ကာတုံ သမတ္ထံ ဉာဏဒဿနဝိသေသံ. ဟာရဟာရိနီတိ ဟရိတဗ္ဗံ ဟရိတုံ သမတ္ထာ. နင်္ဂလမုခါနီတိ မာတိကာမုခါနိ. တာနိ ဟိ နင်္ဂလသရိက္ခကတ္တာ နင်္ဂလေဟိ စ ခတတ္တာ နင်္ဂလမုခါနီတိ ဝုစ္စန္တိ.

ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ သောတံ ဝိယ ဝိပဿနာဉာဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဥဘတော နင်္ဂလမုခါနံ ဝိဝရဏကာလော ဝိယ ဆသု ဒွါရေသု သံဝရဿ ဝိဿဋ္ဌကာလော၊ မဇ္ဈေနဒိယာ ရုက္ခပါဒေ ကောဋ္ဋေတွာ ပလာလတိဏမတ္တိကာဟိ အာဝရဏေ ကတေ ဥဒကဿ ဝိက္ခိတ္တဝိသဋဗျာဒိဏ္ဏကာလော ဝိယ ပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ ပရိယောနဒ္ဓကာလော၊ ဧဝံ အာဝရဏေ ကတေ ဝိဟတဝေဂဿ ဥဒကဿ တိဏပလာလာဒီနိ ပရိကဍ္ဎိတွာ သမုဒ္ဒံ ပါပုဏိတုံ အသမတ္ထကာလော ဝိယ ဝိပဿနာဉာဏေန သဗ္ဗာကုသလေ ဝိဒ္ဓံသေတွာ နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ အသမတ္ထကာလော ဝေဒိတဗ္ဗော. သုက္ကပက္ခေ ဝုတ္တဝိပလ္လာသေန ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ. ဒုတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

၃. ပဓာနိယင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၃. တတိယေ ပဓာနိယင်္ဂါနီတိ ပဓာနံ ဝုစ္စတိ ပဒဟနဘာဝေါ၊ ပဓာနမဿ အတ္ထီတိ ပဓာနိယော၊ ပဓာနိယဿ ဘိက္ခုနော အင်္ဂါနီတိ ပဓာနိယင်္ဂါနိ. သဒ္ဓေါတိ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတော. သဒ္ဓါ ပနေသာ အာဂမသဒ္ဓါ အဓိဂမသဒ္ဓါ ဩကပ္ပနသဒ္ဓါ ပသာဒသဒ္ဓါတိ စတုဗ္ဗိဓာ. တတ္ထ သဗ္ဗညုဗောဓိသတ္တာနံ သဒ္ဓါ၊ အဘိနီဟာရတော ပဋ္ဌာယ အာဂတတ္တာ အာဂမသဒ္ဓါ နာမ. အရိယသာဝကာနံ ပဋိဝေဓေန အဓိဂတတ္တာ အဓိဂမသဒ္ဓါ နာမ. ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မော သံဃောတိ ဝုတ္တေ အစလဘာဝေန ဩကပ္ပနံ ဩကပ္ပနသဒ္ဓါ နာမ. ပသာဒုပ္ပတ္တိ ပသာဒသဒ္ဓါ နာမ. ဣဓ ဩကပ္ပနသဒ္ဓါ အဓိပ္ပေတာ. ဗောဓိန္တိ စတုမဂ္ဂဉာဏံ. တံ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ တထာဂတေနာတိ သဒ္ဒဟတိ. ဒေသနာသီသမေဝ စေတံ၊ ဣမိနာ ပန အင်္ဂေန တီသုပိ ရတနေသု သဒ္ဓါ အဓိပ္ပေတာ. ယဿ ဟိ ဗုဒ္ဓါဒီသု ပသာဒေါ ဗလဝါ၊ တဿ ပဓာနဝီရိယံ ဣဇ္ဈတိ.

အပ္ပါဗာဓောတိ အရောဂေါ. အပ္ပါတင်္ကောတိ နိဒ္ဒုက္ခော. သမဝေပါကိနိယာတိ သမဝိပါကိနိယာ. ဂဟဏိယာတိ ကမ္မဇတေဇောဓာတုယာ. နာတိသီတာယ နာစ္စုဏှာယာတိ အတိသီတလဂ္ဂဟဏိကော ဟိ သီတဘီရုကော ဟောတိ၊ အစ္စုဏှဂ္ဂဟဏိကော ဥဏှဘီရုကော၊ တေသံ ပဓာနံ န ဣဇ္ဈတိ၊ မဇ္ဈိမဂ္ဂဟဏိကဿ ဣဇ္ဈတိ. တေနာဟ – မဇ္ဈိမာယ ပဓာနက္ခမာယာတိ. ယထာဘူတံ အတ္တာနံ အာဝိကတ္တာတိ ယထာဘူတံ အတ္တနော အဂုဏံ ပကာသေတာ. ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာတိ ဥဒယဉ္စ အတ္ထဉ္စ ဂန္တုံ ပရိစ္ဆိန္ဒိတုံ သမတ္ထာယ. ဧတေန ပညာသလက္ခဏပရိဂ္ဂါဟကံ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏံ ဝုတ္တံ. အရိယာယာတိ ပရိသုဒ္ဓါယ. နိဗ္ဗေဓိကာယာတိ အနိဗ္ဗိဒ္ဓပုဗ္ဗေ လောဘက္ခန္ဓာဒယော နိဗ္ဗိဇ္ဈိတုံ သမတ္ထာယ. သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာတိ တဒင်္ဂဝသေန ကိလေသာနံ ပဟီနတ္တာ ယံ ဒုက္ခံ ခီယတိ၊ တဿ ဒုက္ခဿ ခယဂါမိနိယာ. ဣတိ သဗ္ဗေဟိပိ ဣမေဟိ ပဒေဟိ ဝိပဿနာပညာဝ ကထိတာ. ဒုပ္ပညဿ ဟိ ပဓာနံ န ဣဇ္ဈတိ.

၄. သမယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၄. စတုတ္ထေ ပဓာနာယာတိ ဝီရိယကရဏတ္ထာယ. န သုကရံ ဥဉ္ဆေန ပဂ္ဂဟေန ယာပေတုန္တိ န သက္ကာ ဟောတိ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဥဉ္ဆာစရိယာယ ယာပေတုံ. ဣမသ္မိမ္ပိ သုတ္တေ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋမေဝ ကထိတံ.

၅. မာတာပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၅. ပဉ္စမေ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီတိ ပရိယာဒိယိတွာ ဂဟေတွာ ခေပေတွာ တိဋ္ဌတိ. ဥဂ္ဃါတိတာတိ ဥဒ္ဓုမာတာ.

အသိဟတ္ထေနာတိ သီသစ္ဆေဒနတ္ထာယ အသိံ အာဒါယ အာဂတေနာပိ. ပိသာစေနာတိ ခါဒိတုံ အာဂတယက္ခေနာပိ. အာသီဒေတိ ဃဋ္ဋေယျ. မဉ္ဇုနာတိ မုဒုကေန. ကာမောဃဝုဠှာနန္တိ ကာမောဃေန ဝုဠှာနံ ကဍ္ဎိတာနံ. ကာလံ ဂတိ ဘဝါဘဝန္တိ ဝဋ္ဋကာလံ ဂတိဉ္စ ပုနပ္ပုနဗ္ဘဝေ စ. ပုရက္ခတာတိ ပုရေစာရိကာ ပုရတော ဂတာယေဝ. ယေ စ ကာမေ ပရိညာယာတိ ယေ ပဏ္ဍိတာ ဒုဝိဓေပိ ကာမေ တီဟိ ပရိညာဟိ ပရိဇာနိတွာ. စရန္တိ အကုတောဘယာတိ ခီဏာသဝါနံ ကုတောစိ ဘယံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ တေ အကုတောဘယာ ဟုတွာ စရန္တိ. ပါရင်္ဂတာတိ ပါရံ ဝုစ္စတိ နိဗ္ဗာနံ၊ တံ ဥပဂတာ၊ သစ္ဆိကတွာ ဌိတာတိ အတ္ထော. အာသဝက္ခယန္တိ အရဟတ္တံ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝဋ္ဋမေဝ ကထေတွာ ဂါထာသု ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ.

၆. ဥပဇ္ဈာယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၆. ဆဋ္ဌေ မဓုရကဇာတောတိ သဉ္ဇာတဂရုဘာဝေါ. ဒိသာ စ မေ န ပက္ခာယန္တီတိ စတဿော ဒိသာ စ အနုဒိသာ စ မယှံ န ဥပဋ္ဌဟန္တီတိ ဝဒတိ. ဓမ္မာ စ မံ နပ္ပဋိဘန္တီတိ သမထဝိပဿနာဓမ္မာပိ မေ န ဥပဋ္ဌဟန္တိ. အနဘိရတော စ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမီတိ ဥက္ကဏ္ဌိတော ဟုတွာ ဗြဟ္မစရိယဝါသံ ဝသာမိ. ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီတိ တဿ ကထံ သုတွာ ‘‘ဗုဒ္ဓဝေနေယျပုဂ္ဂလော အယ’’န္တိ တံ ကာရဏံ ဘဂဝတော အာရောစေတုံ ဥပသင်္ကမိ. အဝိပဿကဿ ကုသလာနံ ဓမ္မာနန္တိ ကုသလဓမ္မေ အဝိပဿန္တဿ၊ အနေသန္တဿ အဂဝေသန္တဿာတိ အတ္ထော. ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနန္တိ သတိပဋ္ဌာနာဒီနံ သတ္တတိံသဓမ္မာနံ.

၇. အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၇. သတ္တမေ ဇရာဓမ္မောမှီတိ ဇရာသဘာဝေါ အမှိ. ဇရံ အနတီတောတိ ဇရံ အနတိက္ကန္တော၊ အန္တောဇရာယ ဧဝ စရာမိ. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. ကမ္မဿကောတိအာဒီသု ကမ္မံ မယှံ သကံ အတ္တနော သန္တကန္တိ ကမ္မဿကော အမှိ. ကမ္မဿ ဒါယာဒေါတိ ကမ္မဒါယာဒေါ၊ ကမ္မံ မယှံ ဒါယဇ္ဇံ သန္တကန္တိ အတ္ထော. ကမ္မံ မယှံ ယောနိ ကာရဏန္တိ ကမ္မယောနိ. ကမ္မံ မယှံ ဗန္ဓူတိ ကမ္မဗန္ဓု၊ ကမ္မဉာတကောတိ အတ္ထော. ကမ္မံ မယှံ ပဋိသရဏံ ပတိဋ္ဌာတိ ကမ္မပဋိသရဏော. တဿ ဒါယာဒေါ ဘဝိဿာမီတိ တဿ ကမ္မဿ ဒါယာဒေါ တေန ဒိန္နဖလပဋိဂ္ဂါဟကော ဘဝိဿာမီတိ အတ္ထော. ယောဗ္ဗနမဒေါတိ ယောဗ္ဗနံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နမဒေါ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. မဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတီတိ လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ သဉ္ဇာယတိ. သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တီတိ ဒသ သံယောဇနာနိ သဗ္ဗသော ပဟီယန္တိ. အနုသယာ ဗျန္တီဟောန္တီတိ သတ္တ အနုသယာ ဝိဂတန္တာ ပရိစ္ဆိန္နာ ပရိဝဋုမာ ဟောန္တိ. ဧဝမေတ္ထ ဟေဋ္ဌာ ပဉ္စသု ဌာနေသု ဝိပဿနာ ကထိတာ၊ ဣမေသု ပဉ္စသု လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ.

ဣဒါနိ ဂါထာဟိ ကူဋံ ဂဏှန္တော ဗျာဓိဓမ္မာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဉတွာ ဓမ္မံ နိရူပဓိန္တိ ဥပဓိရဟိတံ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဉတွာ. သဗ္ဗေ မဒေ အဘိဘောသ္မီတိ သဗ္ဗေ ဣမေ တယောပိ မဒေ အဓိဘဝိံ၊ အတိက္ကမ္မ ဌိတောသ္မီတိ အတ္ထော. နေက္ခမ္မံ ဒဋ္ဌု ခေမတောတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ခေမတော ဒိသွာ. တဿ မေ အဟု ဥဿာဟော၊ နိဗ္ဗာနံ အဘိပဿတောတိ တဿ မယှံ နိဗ္ဗာနံ အဘိပဿန္တဿ ဝါယာမော အဟောသိ. အနိဝတ္တိ ဘဝိဿာမီတိ ပဗ္ဗဇ္ဇတော အနိဝတ္တိကော ဘဝိဿာမိ၊ ဗြဟ္မစရိယဝါသတော အနိဝတ္တိကော၊ သဗ္ဗညုတညာဏတော အနိဝတ္တိကော ဘဝိဿာမိ. ဗြဟ္မစရိယပရာယဏောတိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယပရာယဏော. ဣမိနာ လောကုတ္တရော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ကထိတောတိ.

၈. လိစ္ဆဝိကုမာရကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၈. အဋ္ဌမေ သဇ္ဇာနိ ဓနူနီတိ သဇိယာနိ အာရောပိတဓနူနိ. အဒ္ဒသူတိ အဒ္ဒသံသု. ဘဝိဿန္တိ ဝဇ္ဇီတိ ဝဍ္ဎိဿန္တိ ဝဇ္ဇိရာဇာနော. အပါနုဘာတိ အဝဍ္ဎိနိဿိတာ မာနထဒ္ဓါ. ပစ္ဆာလိယံ ခိပန္တီတိ ပစ္ဆတော ဂန္တွာ ပိဋ္ဌိံ ပါဒေန ပဟရန္တိ. ရဋ္ဌိကဿာတိအာဒီသု ရဋ္ဌံ ဘုဉ္ဇတီတိ ရဋ္ဌိကော. ပိတရာ ဒတ္တံ သာပတေယျံ ဘုဉ္ဇတီတိ ပေတ္တနိကော. သေနာယ ပတိ ဇေဋ္ဌကောတိ သေနာပတိကော. ဂါမဂါမဏိကဿာတိ ဂါမာနံ ဂါမဏိကဿ၊ ဂါမသာမိကဿာတိ အတ္ထော. ပူဂဂါမဏိကဿာတိ ဂဏဇေဋ္ဌကဿ. ကုလေသူတိ တေသု တေသု ကုလေသု. ပစ္စေကာဓိပစ္စံ ကာရေန္တီတိ ပစ္စေကံ ဇေဋ္ဌကဋ္ဌာနံ ကာရေန္တိ. ကလျာဏေန မနသာ အနုကမ္ပန္တီတိ သုန္ဒရေန စိတ္တေန အနုဂ္ဂဏှန္တိ. ခေတ္တကမ္မန္တသာမန္တသဗျောဟာရေတိ ယေ စ အတ္တနော ခေတ္တကမ္မန္တာနံ သာမန္တာ အနန္တရက္ခေတ္တသာမိနော၊ တေ စ ရဇ္ဇုဒဏ္ဍေဟိ ဘူမိပ္ပမာဏဂ္ဂါဟကေ သဗ္ဗောဟာရေ စ. ဗလိပဋိဂ္ဂါဟိကာ ဒေဝတာတိ ကုလပ္ပဝေဏိယာ အာဂတာ အာရက္ခဒေဝတာ. သက္ကရောတီတိ တာ ဒေဝတာ အဂ္ဂယာဂုဘတ္တာဒီဟိ သက္ကရောတိ.

ကိစ္စကရောတိ ဥပ္ပန္နာနံ ကိစ္စာနံ ကာရကော. ယေ စဿ အနုဇီဝိနောတိ ယေ စ ဧတံ ဥပနိဿာယ ဇီဝန္တိ. ဥဘိန္နဉ္စေဝ အတ္ထာယာတိ ဥဘိန္နမ္ပိ ဟိတတ္ထာယ ပဋိပန္နော ဟောတီတိ အတ္ထော. ပုဗ္ဗပေတာနန္တိ ပရလောကဂတာနံ. ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ဇီဝတန္တိ ယေ စ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ ဇီဝန္တိ. ဣတိ ပဒဒွယေနာပိ အတီတပစ္စုပ္ပန္နေ ဉာတယော ဒဿေတိ. ဝိတ္တိသဉ္ဇနနောတိ တုဋ္ဌိဇနနော. ဃရမာဝသန္တိ ဃရာဝါသံ ဝသန္တော. ပုဇ္ဇော ဟောတိ ပသံသိယောတိ ပူဇေတဗ္ဗော စ ပသံသိတဗ္ဗော စ ဟောတီတိ.

၉-၁၀. ဝုဍ္ဎပဗ္ဗဇိတသုတ္တဒွယဝဏ္ဏနာ

၅၉-၆၀. နဝမေ နိပုဏောတိ သဏှော သုခုမကာရဏညူ. အာကပ္ပသမ္ပန္နောတိ သမဏာကပ္ပေန သမ္ပန္နော. ဒသမေ ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟီတိ ဒိန္နောဝါဒံ ပဒက္ခိဏတော ဂဏှန္တော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.